၃. တတိယပဏ္ဏာသကံ

(၁၁) ၁. ဖာသုဝိဟာရဝဂ္ဂေါ

၁. သာရဇ္ဇသုတ္တဝဏ္ဏနာ

၁၀၁. တတိယဿ ပဌမေ ဝေသာရဇ္ဇကရဏာတိ ဝိသာရဒဘာဝါဝဟာ. သာရဇ္ဇံ ဟောတီတိ ဒေါမနဿံ ဟောတိ.

၂. ဥဿင်္ကိတသုတ္တဝဏ္ဏနာ

၁၀၂. ဒုတိယေ ဥဿင်္ကိတပရိသင်္ကိတောတိ ဥဿင်္ကိတော စ ပရိသင်္ကိတော စ. အပိ အကုပ္ပဓမ္မောပီတိ အပိ အကုပ္ပဓမ္မော ခီဏာသဝေါ သမာနောပိ ပရေဟိ ပါပဘိက္ခူဟိ ဥဿင်္ကိတပရိသင်္ကိတော ဟောတီတိ အတ္ထော. ဝေသိယာဂေါစရောတိအာဒီသု ဝေသိယာ ဝုစ္စန္တိ ရူပူပဇီဝိနိယော၊ တာ ဂေါစရော အဿာတိ ဝေသိယာဂေါစရော၊ တာသံ ဂေဟံ အဘိဏှဂမနောတိ အတ္ထော. သေသပဒေသုပိ ဧသေဝ နယော. တတ္ထ ပန ဝိဓဝါတိ မတပတိကာ. ထုလ္လကုမာရိကာတိ မဟလ္လိကကုမာရိကာယော.

၃. မဟာစောရသုတ္တဝဏ္ဏနာ

၁၀၃. တတိယေ ဣတော ဘောဂေန ပဋိသန္ထရိဿာမီတိ ဣတော မမ သာပတေယျတော ဘောဂံ ဂဟေတွာ တေန ပဋိသန္ထာရံ ကရိဿာမိ၊ တဿ စ မမ စ အန္တရံ ပိဒဟိဿာမီတိ အတ္ထော. ဂဟဏာနီတိ ပရသန္တကာနံ ဘဏ္ဍာနံ ဂဟဏာနိ. ဂုယှမန္တာတိ ဂုဟိတဗ္ဗမန္တာ. အန္တဂ္ဂါဟိကာယာတိ သဿတံ ဝါ ဥစ္ဆေဒံ ဝါ ဂဟေတွာ ဌိတာယ. သေသမေတ္ထ ဥတ္တာနတ္ထမေဝ. စတုတ္ထေ သဗ္ဗံ ဟေဋ္ဌာ ဝုတ္တနယမေဝ.

၅. ဖာသုဝိဟာရသုတ္တဝဏ္ဏနာ

၁၀၅. ပဉ္စမေ မေတ္တံ ကာယကမ္မန္တိ မေတ္တစိတ္တေန ပဝတ္တိတံ ကာယကမ္မံ. အာဝိ စေဝ ရဟော စာတိ သမ္မုခေ စေဝ ပရမ္မုခေ စ. ဣတရေသုပိ ဧသေဝ နယော. ယာနိ တာနိ သီလာနီတိအာဒိ စတုပါရိသုဒ္ဓိသီလဝသေန ဝုတ္တံ. သမာဓိသံဝတ္တနိကာနီတိ မဂ္ဂသမာဓိဖလသမာဓိနိဗ္ဗတ္တကာနိ. သီလသာမညဂတောတိ သမာနသီလတံ ဂတော၊ ဧကသဒိသသီလော ဟုတွာတိ အတ္ထော. တက္ကရဿာတိ ယော နံ ကရောတိ၊ တဿ. ဣတိ ဣမသ္မိံ သုတ္တေ သီလံ မိဿကံ ကထိတံ၊ ဒိဋ္ဌိ ဝိပဿနာသမ္မာဒိဋ္ဌီတိ.

၆. အာနန္ဒသုတ္တဝဏ္ဏနာ

၁၀၆. ဆဋ္ဌေ နော စ ပရံ အဓိသီလေ သမ္ပဝတ္တာ ဟောတီတိ ပရံ သီလဘာဝေန န ဂရဟတိ န ဥပဝဒတိ. အတ္တာနုပေက္ခီတိ အတ္တနောဝ ကတာကတံ ဇာနနဝသေန အတ္တာနံ အနုပေက္ခိတာ. နော ပရာနုပေက္ခီတိ ပရဿ ကတာကတေသု အဗျာဝဋော. အပညာတောတိ အပါကဋော အပ္ပပုညော. အပညာတကေနာတိ အပညာတဘာဝေန အပါကဋတာယ မန္ဒပုညတာယ. နော ပရိတဿတီတိ ပရိတာသံ နာပဇ္ဇတိ. ဣတိ ဣမသ္မိံ သုတ္တေ ခီဏာသဝေါဝ ကထိတော.

၇-၈. သီလသုတ္တာဒိဝဏ္ဏနာ

၁၀၇-၁၀၈. သတ္တမေ သီလသမာဓိပညာ မိဿိကာ ကထိတာ၊ ဝိမုတ္တိ အရဟတ္တဖလံ၊ ဝိမုတ္တိဉာဏဒဿနံ ပစ္စဝေက္ခဏဉာဏံ လောကိယမေဝ. အဋ္ဌမေပိ ဧသေဝ နယော. ပစ္စဝေက္ခဏဉာဏံ ပနေတ္ထ အသေခဿ ပဝတ္တတ္တာ အသေခန္တိ ဝုတ္တံ.

၉-၁၀. စာတုဒ္ဒိသသုတ္တာဒိဝဏ္ဏနာ

၁၀၉-၁၁၀. နဝမေ စာတုဒ္ဒိသောတိ စတူသု ဒိသာသု အပ္ပဋိဟတစာရော. ဣမသ္မိမ္ပိ သုတ္တေ ခီဏာသဝေါဝ ကထိတော. ဒသမေ အလန္တိ ယုတ္တော. ဣဓာပိ ခီဏာသဝေါဝ ကထိတော.

ဖာသုဝိဟာရဝဂ္ဂေါ ပဌမော.

(၁၂) ၂. အန္ဓကဝိန္ဒဝဂ္ဂေါ

၁. ကုလူပကသုတ္တဝဏ္ဏနာ

၁၁၁. ဒုတိယဿ ပဌမေ အသန္ထဝဝိဿာသီတိ အတ္တနာ သဒ္ဓိံ သန္ထဝံ အကရောန္တေသု ဝိဿာသံ အနာပဇ္ဇန္တေသုယေဝ ဝိဿာသံ ကရောတိ. အနိဿရဝိကပ္ပီတိ အနိဿရောဝ သမာနော ‘‘ဣမံ ဒေထ၊ ဣမံ ဂဏှထာ’’တိ ဣဿရော ဝိယ ဝိကပ္ပေတိ. ဝိဿဋ္ဌုပသေဝီတိ ဝိဿဋ္ဌာနိ ဘိန္နကုလာနိ ဃဋနတ္ထာယ ဥပသေဝတိ. ဥပကဏ္ဏကဇပ္ပီတိ ကဏ္ဏမူလေ မန္တံ ဂဏှာတိ. သုက္ကပက္ခော ဝုတ္တဝိပရိယာယေန ဝေဒိတဗ္ဗော.

၂. ပစ္ဆာသမဏသုတ္တဝဏ္ဏနာ

၁၁၂. ဒုတိယေ ပတ္တပရိယာပန္နံ န ဂဏှာတီတိ ဥပဇ္ဈာယေ နိဝတ္တိတွာ ဌိတေ အတ္တနော တုစ္ဆပတ္တံ ဒတွာ တဿ ပတ္တံ န ဂဏှာတိ၊ တတော ဝါ ဒီယမာနံ န ဂဏှာတိ. န နိဝါရေတီတိ ဣဒံ ဝစနံ အာပတ္တိဝီတိက္ကမဝစနံ နာမာတိ န ဇာနာတိ. ဉတွာ ဝါပိ၊ ‘‘ဘန္တေ၊ ဧဝရူပံ နာမ ဝတ္တုံ န ဝဋ္ဋတီ’’တိ န နိဝါရေတိ. ကထံ ဩပါတေတီတိ တဿ ကထံ ဘိန္ဒိတွာ အတ္တနော ကထံ ပဝေသေတိ. ဇဠောတိ ဇဍော. ဧဠမူဂေါတိ ပဂ္ဃရိတခေဠမုခေါ. တတိယံ ဥတ္တာနမေဝ.

၄. အန္ဓကဝိန္ဒသုတ္တဝဏ္ဏနာ

၁၁၄. စတုတ္ထေ သီလဝါ ဟောထာတိ သီလဝန္တာ ဟောထ. အာရက္ခသတိနောတိ ဒွါရရက္ခိကာယ သတိယာ သမန္နာဂတာ. နိပက္ကသတိနောတိ ဒွါရရက္ခနကေနေဝ ဉာဏေန သမန္နာဂတဿတိနော. သတာရက္ခေန စေတသာ သမန္နာဂတာတိ သတာရက္ခေန စိတ္တေန သမန္နာဂတာ. အပ္ပဘဿာတိ အပ္ပကထာ. သမ္မာဒိဋ္ဌိကာတိ ကမ္မဿကတဇ္ဈာန-ဝိပဿနာမဂ္ဂ-ဖလဝသေန ပဉ္စဝိဓာယ သမ္မာဒိဋ္ဌိယာ သမန္နာဂတာ. အပိစ ပစ္စဝေက္ခဏဉာဏမ္ပိ သမ္မာဒိဋ္ဌိယေဝါတိ ဝေဒိတဗ္ဗာ.

၅. မစ္ဆရိနီသုတ္တဝဏ္ဏနာ

၁၁၅. ပဉ္စမေ အာဝါသမစ္ဆရိနီတိ အာဝါသံ မစ္ဆရာယတိ၊ တတ္ထ အညေသံ ဝါသံ န သဟတိ. ကုလမစ္ဆရိနီတိ ဥပဋ္ဌာကကုလံ မစ္ဆရာယတိ၊ အညေသံ တတ္ထ ဥပသင်္ကမနံ န သဟတိ. လာဘမစ္ဆရိနီတိ လာဘံ မစ္ဆရာယတိ၊ အညေသံ တံ ဥပ္ပဇ္ဇန္တံ န သဟတိ. ဝဏ္ဏမစ္ဆရိနီတိ ဂုဏံ မစ္ဆရာယတိ၊ အညေသံ ဂုဏကထံ န သဟတိ. ဓမ္မမစ္ဆရိနီတိ ပရိယတ္တိဓမ္မံ မစ္ဆရာယတိ၊ အညေသံ ဒါတုံ န ဣစ္ဆတိ.

၆-၇. ဝဏ္ဏနာသုတ္တာဒိဝဏ္ဏနာ

၁၁၆-၁၁၇. ဆဋ္ဌေ သဒ္ဓါဒေယျံ ဝိနိပါတေတီတိ ပရေဟိ သဒ္ဓါယ ဒိန္နပိဏ္ဍပါတတော အဂ္ဂံ အဂ္ဂဟေတွာ ပရဿ ဒေတိ. သတ္တမေ ဣဿုကိနီတိ ဣဿာယ သမန္နာဂတာ. သေသံ သဗ္ဗတ္ထ ဥတ္တာနမေဝါတိ.

အန္ဓကဝိန္ဒဝဂ္ဂေါ ဒုတိယော.

(၁၃) ၃. ဂိလာနဝဂ္ဂေါ

၄. ဒုတိယဥပဋ္ဌာကသုတ္တဝဏ္ဏနာ

၁၂၄. တတိယဿ စတုတ္ထေ နပ္ပဋိဗလောတိ ကာယဗလေန စ ဉာဏဗလေန စ အသမန္နာဂတော. အာမိသန္တရောတိ အာမိသဟေတုကော စီဝရာဒီနိ ပစ္စာသီသမာနော.

၅-၆. အနာယုဿာသုတ္တဒွယဝဏ္ဏနာ

၁၂၅-၁၂၆. ပဉ္စမေ အနာယုဿာတိ အာယုပစ္ဆေဒနာ၊ န အာယုဝဍ္ဎနာ. ဆဋ္ဌေပိ ဧသေဝ နယော.

၇. ဝပကာသသုတ္တဝဏ္ဏနာ

၁၂၇. သတ္တမေ နာလံ သံဃမှာ ဝပကာသိတုန္တိ သင်္ဃတော နိက္ခမိတွာ ဧကကော ဝသိတုံ န ယုတ္တော. ကာမဉ္စေသ သံဃမဇ္ဈေပိ ဝသိတုံ အယုတ္တောဝ အသံဃသောဘနတာယ၊ ဩဝါဒါနုသာသနိပ္ပဋိဗဒ္ဓတ္တာ ပန နိပ္ပရိယာယေနေဝ သံဃမှာ ဝပကာသိတုံ န ယုတ္တော. အလံ သံဃမှာ ဝပကာသိတုန္တိ စာတုဒ္ဒိသတ္တာ သံဃမှာ နိက္ခမ္မ ဧကကော ဝသိတုံ ယုတ္တော၊ သံဃသောဘနတာယ ပန သံဃေပိ ဝသိတုံ ယုတ္တောယေဝ. အဋ္ဌမံ ဥတ္တာနတ္ထမေဝ.

၉. ပရိကုပ္ပသုတ္တဝဏ္ဏနာ

၁၂၉. နဝမေ အာပါယိကာတိ အပါယဂါမိနော. နေရယိကာတိ နိရယဂါမိနော. ပရိကုပ္ပါတိ ပရိကုပ္ပနသဘာဝါ ပုရာဏဝဏသဒိသာ. အတေကိစ္ဆာတိ အကတ္တဗ္ဗပရိကမ္မာ. ဒသမံ ဥတ္တာနတ္ထမေဝါတိ.

ဂိလာနဝဂ္ဂေါ တတိယော.

(၁၄) ၄. ရာဇဝဂ္ဂေါ

၁. ပဌမစက္ကာနုဝတ္တနသုတ္တဝဏ္ဏနာ

၁၃၁. စတုတ္ထဿ ပဌမေ ဓမ္မေနာတိ ဒသကုသလဓမ္မေန. စက္ကန္တိ အာဏာစက္ကံ. အတ္ထညူတိ ရဇ္ဇတ္ထံ ဇာနာတိ. ဓမ္မညူတိ ပဝေဏိဓမ္မံ ဇာနာတိ. မတ္တညူတိ ဒဏ္ဍေ ဝါ ဗလမှိ ဝါ ပမာဏံ ဇာနာတိ. ကာလညူတိ ရဇ္ဇသုခါနုဘဝနကာလံ၊ ဝိနိစ္ဆယကရဏကာလံ၊ ဇနပဒစာရိကာကာလဉ္စ ဇာနာတိ. ပရိသညူတိ အယံ ပရိသာ ခတ္တိယပရိသာ၊ အယံ ဗြာဟ္မဏဝေဿသုဒ္ဒသမဏပရိသာတိ ဇာနာတိ.

တထာဂတဝါရေ အတ္ထညူတိ ပဉ္စ အတ္ထေ ဇာနာတိ. ဓမ္မညူတိ စတ္တာရော ဓမ္မေ ဇာနာတိ. မတ္တညူတိ စတူသု ပစ္စယေသု ပဋိဂ္ဂဟဏပရိဘောဂမတ္တံ ဇာနာတိ. ကာလညူတိ အယံ ကာလော ပဋိသလ္လီနဿ၊ အယံ သမာပတ္တိယာ၊ အယံ ဓမ္မဒေသနာယ၊ အယံ ဇနပဒစာရိကာယာတိ ဧဝံ ကာလံ ဇာနာတိ. ပရိသညူတိ အယံ ပရိသာ ခတ္တိယပရိသာ။ပေ။ အယံ သမဏပရိသာတိ ဇာနာတိ. အနုတ္တရန္တိ နဝဟိ လောကုတ္တရဓမ္မေဟိ အနုတ္တရံ. ဓမ္မစက္ကန္တိ သေဋ္ဌစက္ကံ.

၂. ဒုတိယစက္ကာနုဝတ္တနသုတ္တဝဏ္ဏနာ

၁၃၂. ဒုတိယေ ပိတရာ ပဝတ္တိတံ စက္ကန္တိ စက္ကဝတ္တိမှိ ပဗ္ဗဇိတေ ဝါ ကာလကတေ ဝါ စက္ကရတနံ သတ္တာဟမတ္တံ ဌတွာ အန္တရဓာယတိ၊ ကထမေသ တံ အနုပ္ပဝတ္တေတိ နာမ? ပိတု ပဝေဏိယံ ဌတွာ စက္ကဝတ္တိဝတ္တံ ပူရေတွာ စက္ကဝတ္တိရဇ္ဇံ ကာရေန္တောပိ ပိတရာ ပဝတ္တိတမေဝ အနုပ္ပဝတ္တေတိ နာမ.

၃. ဓမ္မရာဇာသုတ္တဝဏ္ဏနာ

၁၃၃. တတိယံ တိကနိပါတေ ဝုတ္တနယမေဝ. သေဝိတဗ္ဗာသေဝိတဗ္ဗေ ပနေတ္ထ ပစ္ဆိမပဒဒွယမေဝ ဝိသေသော. တတ္ထ သမ္မာအာဇီဝေါ သေဝိတဗ္ဗော၊ မိစ္ဆာအာဇီဝေါ န သေဝိတဗ္ဗော. သပ္ပါယော ဂါမနိဂမော သေဝိတဗ္ဗော၊ အသပ္ပါယော န သေဝိတဗ္ဗော.

၄. ယဿံဒိသံသုတ္တဝဏ္ဏနာ

၁၃၄. စတုတ္ထေ ဥဘတောတိ ဒွီဟိပိ ပက္ခေဟိ. မာတိတော စ ပိတိတော စာတိ ယဿ ဟိ မာတာ ခတ္တိယာ၊ မာတုမာတာ ခတ္တိယာ၊ တဿာပိ မာတာ ခတ္တိယာ. ပိတာ ခတ္တိယော၊ ပိတုပိတာ ခတ္တိယော၊ တဿပိ ပိတာ ခတ္တိယော. သော ဥဘတော သုဇာတော မာတိတော စ ပိတိတော စ. သံသုဒ္ဓဂဟဏိကောတိ သံသုဒ္ဓါယ မာတုကုစ္ဆိယာ သမန္နာဂတော. ‘‘သမဝေပါကိနိယာ ဂဟဏိယာ’’တိ ဧတ္ထ ပန ကမ္မဇတေဇောဓာတု ဂဟဏီတိ ဝုစ္စတိ. ယာဝ သတ္တမာ ပိတာမဟယုဂါတိ ဧတ္ထ ပိတုပိတာ ပိတာမဟော၊ ပိတာမဟဿ ယုဂံ ပိတာမဟယုဂံ. ယုဂန္တိ အာယုပ္ပမာဏံ ဝုစ္စတိ. အဘိလာပမတ္တမေဝ စေတံ၊ အတ္ထတော ပန ပိတာမဟောယေဝ ပိတာမဟယုဂံ. တတော ဥဒ္ဓံ သဗ္ဗေပိ ပုဗ္ဗပုရိသာ ပိတာမဟဂ္ဂဟဏေနေဝ ဂဟိတာ. ဧဝံ ယာဝ သတ္တမော ပုရိသော၊ တာဝ သံသုဒ္ဓဂဟဏိကော၊ အထ ဝါ အက္ခိတ္တော အနုပက္ကုဋ္ဌော ဇာတိဝါဒေနာတိ ဒဿေတိ. အက္ခိတ္တောတိ ‘‘အပနေထ ဧတံ၊ ကိံ ဣမိနာ’’တိ ဧဝံ အက္ခိတ္တော အနဝက္ခိတ္တော. အနုပက္ကုဋ္ဌောတိ န ဥပက္ကုဋ္ဌော န အက္ကောသံ ဝါ နိန္ဒံ ဝါ ပတ္တပုဗ္ဗော. ကေန ကာရဏေနာတိ? ဇာတိဝါဒေန၊ ‘‘ဣတိပိ ဟီနဇာတိကော ဧသော’’တိ ဧဝရူပေန ဝစနေနာတိ အတ္ထော.

အဍ္ဎောတိအာဒီသု ယော ကောစိ အတ္တနော သန္တကေန ဝိဘဝေန အဍ္ဎော ဟောတိ. ဣဓ ပန န ကေဝလံ အဍ္ဎောယေဝ၊ မဟဒ္ဓနော မဟတာ အပရိမာဏသင်္ခေန ဓနေန သမန္နာဂတောတိ အတ္ထော. ပဉ္စကာမဂုဏဝသေန မဟန္တာ ဥဠာရာ ဘောဂါ အဿာတိ မဟာဘောဂေါ. ပရိပုဏ္ဏကောသကောဋ္ဌာဂါရောတိ ကောသော ဝုစ္စတိ ဘဏ္ဍာဂါရံ၊ နိဒဟိတွာ ဌပိတေန ဓနေန ပရိပုဏ္ဏကောသော၊ ဓညေန စ ပရိပုဏ္ဏကောဋ္ဌာဂါရောတိ အတ္ထော. အထ ဝါ စတုဗ္ဗိဓော ကောသော ဟတ္ထီ အဿာ ရထာ ရဋ္ဌန္တိ၊ တိဝိဓံ ကောဋ္ဌာဂါရံ ဓနကောဋ္ဌာဂါရံ ဓညကောဋ္ဌာဂါရံ ဝတ္ထကောဋ္ဌာဂါရန္တိ. တံ သဗ္ဗမ္ပိ ပရိပုဏ္ဏမဿာတိ ပရိပုဏ္ဏကောသကောဋ္ဌာဂါရော. အဿဝါယာတိ ကဿစိ ဗဟုမ္ပိ ဓနံ ဒေန္တဿ သေနာ န သုဏာတိ၊ သာ အနဿဝါ နာမ ဟောတိ. ကဿစိ အဒေန္တဿာပိ သုဏာတိယေဝ၊ အယံ အဿဝါ နာမ. ဩဝါဒပဋိကရာယာတိ ‘‘ဣဒံ ဝေါ ကတ္တဗ္ဗ၊ ဣဒံ န ကတ္တဗ္ဗ’’န္တိ ဒိန္နဩဝါဒကရာယ. ပဏ္ဍိတောတိ ပဏ္ဍိစ္စေန သမန္နာဂတော. ဗျတ္တောတိ ပညာဝေယျတ္တိယေန ယုတ္တော. မေဓာဝီတိ ဌာနုပ္ပတ္တိကပညာယ သမန္နာဂတော. ပဋိဗလောတိ သမတ္ထော. အတ္ထေ စိန္တေတုန္တိ ဝဍ္ဎိအတ္ထေ စိန္တေတုံ. သော ဟိ ပစ္စုပ္ပန္နအတ္ထဝသေနေဝ ‘‘အတီတေပိ ဧဝံ အဟေသုံ၊ အနာဂတေပိ ဧဝံ ဘဝိဿန္တီ’’တိ စိန္တေတိ. ဝိဇိတာဝီနန္တိ ဝိဇိတဝိဇယာနံ၊ မဟန္တေန ဝါ ဝိဇယေန သမန္နာဂတာနံ. ဝိမုတ္တစိတ္တာနန္တိ ပဉ္စဟိ ဝိမုတ္တီဟိ ဝိမုတ္တမာနသာနံ.

၅-၆. ပတ္ထနာသုတ္တဒွယဝဏ္ဏနာ

၁၃၅-၁၃၆. ပဉ္စမေ နေဂမဇာနပဒဿာတိ နိဂမဝါသိနော စ ရဋ္ဌဝါသိနော စ ဇနဿ. ဟတ္ထိသ္မိန္တိအာဒီဟိ ဟတ္ထိအဿရထထရုဓနုလေခမုဒ္ဒါဂဏနာဒီနိ သောဠသ မဟာသိပ္ပါနိ ဒဿိတာနိ. အနဝယောတိ သမတ္ထော ပရိပုဏ္ဏော. သေသမေတ္ထ ဟေဋ္ဌာ ဝုတ္တနယေနေဝ ဝေဒိတဗ္ဗံ. ဆဋ္ဌေ ဩပရဇ္ဇန္တိ ဥပရာဇဘာဝံ.

၇. အပ္ပံသုပတိသုတ္တဝဏ္ဏနာ

၁၃၇. သတ္တမေ ပုရိသာဓိပ္ပါယာတိ အဿဒ္ဓမ္မဝသေန ပုရိသေ ဥပ္ပန္နာဓိပ္ပါယာ ပုရိသဇ္ဈာသယာ. အာဒါနာဓိပ္ပါယောတိ ဣဒါနိ ဂဟေတုံ သက္ခိဿာမိ၊ ဣဒါနိ သက္ခိဿာမီတိ ဧဝံ ဂဟဏာဓိပ္ပါယော. ဝိသံယောဂါဓိပ္ပါယောတိ ဣဒါနိ နိဗ္ဗာနံ ပါပုဏိဿာမိ၊ ဣဒါနိ ပါပုဏိဿာမီတိ ဧဝံ နိဗ္ဗာနဇ္ဈာသယော.

၈. ဘတ္တာဒကသုတ္တဝဏ္ဏနာ

၁၃၈. အဋ္ဌမေ ဘတ္တာဒကောတိ ဘတ္တက္ခာဒကော၊ ဗဟုဘတ္တဘုဉ္ဇောတိ အတ္ထော. ဩကာသဖရဏောတိ ဩကာသံ ဖရိတွာ အညေသံ သမ္ဗာဓံ ကတွာ ဌာနေန ဩကာသဖရဏော. တတ္ထ တတ္ထ လဏ္ဍံ သာရေတိ ပါတေတီတိ လဏ္ဍသာရဏော. ဧတ္တကာ ဟတ္ထီတိ ဂဏနကာလေ သလာကံ ဂဏှာတီတိ သလာကဂ္ဂါဟီ. နိသီဒနသယနဝသေန မဉ္စပီဌံ မဒ္ဒတီတိ မဉ္စပီဌမဒ္ဒနော. ဘိက္ခုဂဏနကာလေ သလာကံ ဂဏှာတီတိ သလာကဂ္ဂါဟီ.

၉. အက္ခမသုတ္တဝဏ္ဏနာ

၁၃၉. နဝမေ ဟတ္ထိကာယန္တိ ဟတ္ထိဃဋံ. သေသေသုပိ ဧသေဝ နယော. သင်္ဂါမေ အဝစရန္တီတိ သင်္ဂါမာဝစရာ. ဧကိဿာ ဝါ တိဏောဒကဒတ္တိယာ ဝိမာနိတောတိ ဧကဒိဝသံ ဧကေန တိဏောဒကဒါနေန ဝိမာနိတော၊ ဧကဒိဝသမတ္တံ အလဒ္ဓတိဏောဒကောတိ အတ္ထော. ဣတော ပရမ္ပိ ဧသေဝ နယော. န သက္ကောတိ စိတ္တံ သမာဒဟိတုန္တိ အာရမ္မဏေ စိတ္တံ သမ္မာ ဌပေတုံ န သက္ကောတိ. သေသမေတ္ထ ဥတ္တာနမေဝ. ဣမသ္မိံ ပန သုတ္တေ ဝဋ္ဋဝိဝဋ္ဋံ ကထိတန္တိ ဝေဒိတဗ္ဗံ.

၁၀. သောတသုတ္တဝဏ္ဏနာ

၁၄၀. ဒသမေ ဒုရုတ္တာနန္တိ န သုဋ္ဌု ဝုတ္တာနံ ဒေါသဝသေန ပဝတ္တိတာနံ ဖရုသဝစနာနံ. ဒုရာဂတာနန္တိ ဒုက္ခုပ္ပါဒနာကာရေန သောတဒွါရံ အာဂတာနံ. ဝစနပထာနန္တိ ဝစနာနံ. ဒုက္ခာနန္တိ ဒုက္ခမာနံ. တိဗ္ဗာနန္တိ ဗဟလာနံ တာပနသဘာဝါနံ ဝါ. ခရာနန္တိ ဖရုသာနံ. ကဋုကာနန္တိ တိခိဏာနံ. အသာတာနန္တိ အမဓုရာနံ. အမနာပါနန္တိ မနံ အပ္ပါယိတုံ ဝဍ္ဎေတုံ အသမတ္ထာနံ. ပါဏဟရာနန္တိ ဇီဝိတဟရာနံ. ယာ သာ ဒိသာတိ သဗ္ဗသင်္ခါရသမထာဒိဝသေန ဒိဿတိ အပဒိဿတီတိ နိဗ္ဗာနံ ဒိသာတိ ဝေဒိတဗ္ဗံ. ယသ္မာ ပန တံ အာဂမ္မ သဗ္ဗေ သင်္ခါရာ သမထံ ဂစ္ဆန္တိ၊ တသ္မာ သဗ္ဗသင်္ခါရသမထောတိ ဝုတ္တံ. သေသံ သဗ္ဗတ္ထ ဥတ္တာနမေဝ. ဣမသ္မိံ ပန သုတ္တေ သီလသမာဓိပညာ မိဿိကာ ကထိတာတိ.

ရာဇဝဂ္ဂေါ စတုတ္ထော.

(၁၅) ၅. တိကဏ္ဍကီဝဂ္ဂေါ

၁. အဝဇာနာတိသုတ္တဝဏ္ဏနာ

၁၄၁. ပဉ္စမဿ ပဌမေ သံဝါသေနာတိ ဧကတောဝါသေန. အာဒေယျမုခေါတိ အာဒိယနမုခေါ၊ ဂဟဏမုခေါတိ အတ္ထော. တမေနံ ဒတွာ အဝဇာနာတီတိ ‘‘အယံ ဒိန္နံ ပဋိဂ္ဂဟေတုမေဝ ဇာနာတီ’’တိ ဧဝံ အဝမညတိ. တမေနံ သံဝါသေန အဝဇာနာတီတိ အပ္ပမတ္တကေ ကိသ္မိဉ္စိဒေဝ ကုဇ္ဈိတွာ ‘‘ဇာနာမဟံ တယာ ကတကမ္မံ၊ ဧတ္တကံ အဒ္ဓါနံ အဟံ ကိံ ကရောန္တော ဝသိံ၊ နနု တုယှမေဝ ကတာကတံ ဝီမံသန္တော’’တိအာဒီနိ ဝတ္တာ ဟောတိ. အထ ဣတရော ‘‘အဒ္ဓါ ကောစိ မယှံ ဒေါသော ဘဝိဿတီ’’တိ ကိဉ္စိ ပဋိပ္ဖရိတုံ န သက္ကောတိ. တံ ခိပ္ပညေဝ အဓိမုစ္စိတာ ဟောတီတိ တံ ဝဏ္ဏံ ဝါ အဝဏ္ဏံ ဝါ သီဃမေဝ သဒ္ဒဟတိ. သဒ္ဒဟနဋ္ဌေန ဟိ အာဒါနေန ဧသ အာဒိယနမုခေါတိ ဝုတ္တော. အာဓေယျမုခေါတိ ပါဠိယာ ပန ဌပိတမုခေါတိ အတ္ထော. မဂ္ဂေ ခဋအာဝါဋော ဝိယ အာဂတာဂတံ ဥဒကံ ဝဏ္ဏံ ဝါ အဝဏ္ဏံ ဝါ သဒ္ဒဟနဝသေန သမ္ပဋိစ္ဆိတုံ ဌပိတမုခေါတိ ဝုတ္တံ ဟောတိ.

ဣတ္တရသဒ္ဓေါတိ ပရိတ္တကသဒ္ဓေါ. ကုသလာကုသလေ ဓမ္မေ န ဇာနာတီတိအာဒီသု ကုသလေ ဓမ္မေ ‘‘ဣမေ ကုသလာ’’တိ န ဇာနာတိ၊ အကုသလေ ဓမ္မေ ‘‘ဣမေ အကုသလာ’’တိ န ဇာနာတိ. တထာ သာဝဇ္ဇေ သဒေါသဓမ္မေ ‘‘ဣမေ သာဝဇ္ဇာ’’တိ၊ အနဝဇ္ဇေ စ နိဒ္ဒေါသဓမ္မေ ‘‘ဣမေ အနဝဇ္ဇာ’’တိ၊ ဟီနေ ဟီနာတိ၊ ပဏီတေ ပဏီတာတိ. ကဏှသုက္ကသပ္ပဋိဘာဂေတိ ‘‘ဣမေ ကဏှာ သုက္ကေ ပဋိဗာဟေတွာ ဌိတတ္တာ သပ္ပဋိဘာဂါ နာမ၊ ဣမေ စ သုက္ကာ ကဏှေ ပဋိဗာဟိတွာ ဌိတတ္တာ သပ္ပဋိဘာဂါ’’တိ န ဇာနာတိ.

၂. အာရဘတိသုတ္တဝဏ္ဏနာ

၁၄၂. ဒုတိယေ အာရဘတိ စ ဝိပ္ပဋိသာရီ စ ဟောတီတိ အာပတ္တိဝီတိက္ကမနဝသေန အာရဘတိ စေဝ၊ တပ္ပစ္စယာ စ ဝိပ္ပဋိသာရီ ဟောတိ. စေတောဝိမုတ္တိံ ပညာဝိမုတ္တိန္တိ အရဟတ္တသမာဓိဉ္စေဝ အရဟတ္တဖလဉာဏဉ္စ. နပ္ပဇာနာတီတိ အနဓိဂတတ္တာ န ဇာနာတိ. အာရဘတိ န ဝိပ္ပဋိသာရီ ဟောတီတိ အာပတ္တိံ အာပဇ္ဇတိ၊ ဝုဋ္ဌိတတ္တာ ပန န ဝိပ္ပဋိသာရီ ဟောတိ. နာရဘတိ ဝိပ္ပဋိသာရီ ဟောတီတိ သကိံ အာပတ္တိံ အာပဇ္ဇိတွာ တတော ဝုဋ္ဌာယ ပစ္ဆာ ကိဉ္စာပိ နာပဇ္ဇတိ၊ ဝိပ္ပဋိသာရံ ပန ဝိနောဒေတုံ န သက္ကောတိ. နာရဘတိ န ဝိပ္ပဋိသာရီ ဟောတီတိ န စေဝ အာပတ္တိံ အာပဇ္ဇတိ၊ န စ ဝိပ္ပဋိသာရီ ဟောတိ. တဉ္စ စေတောဝိမုတ္တိံ။ပေ။ နိရုဇ္ဈန္တီတိ အရဟတ္တံ ပန အပ္ပတ္တော ဟောတိ. ပဉ္စမနယေန ခီဏာသဝေါ ကထိတော.

အာရမ္ဘဇာတိ အာပတ္တိဝီတိက္ကမသမ္ဘဝါ. ဝိပ္ပဋိသာရဇာတိ ဝိပ္ပဋိသာရတော ဇာတာ. ပဝဍ္ဎန္တီတိ ပုနပ္ပုနံ ဥပ္ပဇ္ဇနေန ဝဍ္ဎန္တိ. အာရမ္ဘဇေ အာသဝေ ပဟာယာတိ ဝီတိက္ကမသမ္ဘဝေ အာသဝေ အာပတ္တိဒေသနာယ ဝါ အာပတ္တိဝုဋ္ဌာနေန ဝါ ပဇဟိတွာ. ပဋိဝိနောဒေတွာတိ သုဒ္ဓန္တေ ဌိတဘာဝပစ္စဝေက္ခဏေန နီဟရိတွာ. စိတ္တံ ပညဉ္စ ဘာဝေတူတိ ဝိပဿနာစိတ္တဉ္စ တံသမ္ပယုတ္တံ ပညဉ္စ ဘာဝေတု. သေသံ ဣမိနာ ဥပါယေနေဝ ဝေဒိတဗ္ဗန္တိ.

၃. သာရန္ဒဒသုတ္တဝဏ္ဏနာ

၁၄၃. တတိယေ ကာမာဓိမုတ္တာနန္တိ ဝတ္ထုကာမကိလေသကာမေသု အဓိမုတ္တာနံ. ဓမ္မာနုဓမ္မပ္ပဋိပန္နောတိ နဝလောကုတ္တရဓမ္မတ္ထာယ သဟသီလကံ ပုဗ္ဗဘာဂပ္ပဋိပဒံ ပဋိပန္နော ပဋိပတ္တိပူရကော ပုဂ္ဂလော ဒုလ္လဘော လောကသ္မိံ.

၄. တိကဏ္ဍကီသုတ္တဝဏ္ဏနာ

၁၄၄. စတုတ္ထေ အပ္ပဋိကူလေတိ အပ္ပဋိကူလာရမ္မဏေ. ပဋိကူလသညီတိ ပဋိကူလန္တိ ဧဝံသညီ. ဧသ နယော သဗ္ဗတ္ထ. ကထံ ပနာယံ ဧဝံ ဝိဟရတီတိ? ဣဋ္ဌသ္မိံ ဝတ္ထုသ္မိံ ပန အသုဘာယ ဝါ ဖရတိ၊ အနိစ္စတော ဝါ ဥပသံဟရတိ. ဧဝံ တာဝ အပ္ပဋိကူလေ ပဋိကူလသညီ ဝိဟရတိ. အနိဋ္ဌသ္မိံ ဝတ္ထုသ္မိံ မေတ္တာယ ဝါ ဖရတိ၊ ဓာတုတော ဝါ ဥပသံဟရတိ. ဧဝံ ပဋိကူလေ အပ္ပဋိကူလသညီ ဝိဟရတိ. ဥဘယသ္မိံ ပန ပုရိမနယဿ စ ပစ္ဆိမနယဿ စ ဝသေန တတိယစတုတ္ထဝါရာ ဝုတ္တာ၊ ဆဠင်္ဂုပေက္ခာဝသေန ပဉ္စမော. ဆဠင်္ဂုပေက္ခာ စေသာ ခီဏာသဝဿ ဥပေက္ခာသဒိသာ၊ န ပန ခီဏာသဝုပေက္ခာ. တတ္ထ ဥပေက္ခကော ဝိဟရေယျာတိ မဇ္ဈတ္တဘာဝေ ဌိတော ဝိဟရေယျ. ကွစနီတိ ကိသ္မိဉ္စိ အာရမ္မဏေ. ကတ္ထစီတိ ကိသ္မိဉ္စိ ပဒေသေ. ကိဉ္စနတိ ကောစိ အပ္ပမတ္တကောပိ. ဣတိ ဣမသ္မိံ သုတ္တေ ပဉ္စသု ဌာနေသု ဝိပဿနာဝ ကထိတာ. တံ အာရဒ္ဓဝိပဿကော ဘိက္ခု ကာတုံ သက္ကောတိ၊ ဉာဏဝါ ပညုတ္တရော ဗဟုဿုတသမဏောပိ ကာတုံ သက္ကောတိ. သောတာပန္နသကဒါဂါမိအနာဂါမိနော ကာတုံ သက္ကောန္တိယေဝ၊ ခီဏာသဝေ ဝတ္တဗ္ဗမေဝ နတ္ထီတိ. ပဉ္စမံ ဥတ္တာနမေဝ.

၆. မိတ္တသုတ္တဝဏ္ဏနာ

၁၄၆. ဆဋ္ဌေ ကမ္မန္တံ ကာရေတီတိ ခေတ္တာဒိကမ္မန္တံ ကာရေတိ. အဓိကရဏံ အာဒိယတီတိ စတ္တာရိ အဓိကရဏာနိ အာဒိယတိ. ပါမောက္ခေသု ဘိက္ခူသူတိ ဒိသာပါမောက္ခေသု ဘိက္ခူသု. ပဋိဝိရုဒ္ဓေါ ဟောတီတိ ပစ္စနီကဂ္ဂါဟိတာယ ဝိရုဒ္ဓေါ ဟောတိ. အနဝတ္ထစာရိကန္တိ အနဝတ္ထာနစာရိကံ.

၇. အသပ္ပုရိသဒါနသုတ္တဝဏ္ဏနာ

၁၄၇. သတ္တမေ အသက္ကစ္စံ ဒေတီတိ န သက္ကရိတွာ သုစိံ ကတွာ ဒေတိ. အစိတ္တီကတွာ ဒေတီတိ အစိတ္တီကာရေန အဂါရဝဝသေန ဒေတိ. အပဝိဒ္ဓံ ဒေတီတိ န နိရန္တရံ ဒေတိ၊ အထ ဝါ ဆဍ္ဍေတုကာမော ဝိယ ဒေတိ. အနာဂမနဒိဋ္ဌိကော ဒေတီတိ ကတဿ နာမ ဖလံ အာဂမိဿတီတိ န ဧဝံ အာဂမနဒိဋ္ဌိံ န ဥပ္ပါဒေတွာ ဒေတိ.

သုက္ကပက္ခေ စိတ္တီကတွာ ဒေတီတိ ဒေယျဓမ္မေ စ ဒက္ခိဏေယျေသု စ စိတ္တီကာရံ ဥပဋ္ဌပေတွာ ဒေတိ. တတ္ထ ဒေယျဓမ္မံ ပဏီတံ ဩဇဝန္တံ ကတွာ ဒေန္တော ဒေယျဓမ္မေ စိတ္တီကာရံ ဥပဋ္ဌပေတိ နာမ. ပုဂ္ဂလံ ဝိစိနိတွာ ဒေန္တော ဒက္ခိဏေယျေသု စိတ္တီကာရံ ဥပဋ္ဌပေတိ နာမ. သဟတ္ထာ ဒေတီတိ အာဏတ္တိယာ ပရဟတ္ထေန အဒတွာ ‘‘အနမတဂ္ဂေ သံသာရေ ဝိစရန္တေန မေ ဟတ္ထပါဒါနံ အလဒ္ဓကာလဿ ပမာဏံ နာမ နတ္ထိ၊ ဝဋ္ဋမောက္ခံ ဘဝနိဿရဏံ ကရိဿာမီ’’တိ သဟတ္ထေနေဝ ဒေတိ. အာဂမနဒိဋ္ဌိကောတိ ‘‘အနာဂတဘဝဿ ပစ္စယော ဘဝိဿတီ’’တိ ကမ္မဉ္စ ဝိပါကဉ္စ သဒ္ဒဟိတွာ ဒေတီတိ.

၈. သပ္ပုရိသဒါနသုတ္တဝဏ္ဏနာ

၁၄၈. အဋ္ဌမေ သဒ္ဓါယာတိ ဒါနဉ္စ ဒါနဖလဉ္စ သဒ္ဒဟိတွာ. ကာလေနာတိ ယုတ္တပ္ပတ္တကာလေန. အနဂ္ဂဟိတစိတ္တောတိ အဂ္ဂဟိတစိတ္တော မုတ္တစာဂေါ ဟုတွာ. အနုပဟစ္စာတိ အနုပဃာတေတွာ ဂုဏေ အမက္ခေတွာ. ကာလာဂတာ စဿ အတ္ထာ ပစုရာ ဟောန္တီတိ အတ္ထာ အာဂစ္ဆမာနာ ဝယောဝုဍ္ဎကာလေ အနာဂန္တွာ ယုတ္တပ္ပတ္တကာလေ ပဌမဝယသ္မိံယေဝ အာဂစ္ဆန္တိ စေဝ ဗဟူ စ ဟောန္တိ.

၉. ပဌမသမယဝိမုတ္တသုတ္တဝဏ္ဏနာ

၁၄၉. နဝမေ သမယဝိမုတ္တဿာတိ အပ္ပိတပ္ပိတက္ခဏေယေဝ ဝိက္ခမ္ဘိတေဟိ ကိလေသေဟိ ဝိမုတ္တတ္တာ သမယဝိမုတ္တိသင်္ခါတာယ လောကိယဝိမုတ္တိယာ ဝိမုတ္တစိတ္တဿ. ဒသမံ ဥတ္တာနတ္ထမေဝ.

တိကဏ္ဍကီဝဂ္ဂေါ ပဉ္စမော.

တတိယပဏ္ဏာသကံ နိဋ္ဌိတံ.