၅. ဝပ္ပသုတ္တဝဏ္ဏနာ
၁၉၅. ပဉ္စမေ ဝပ္ပေါတိ ဒသဗလဿ စူဠပိတာ သကျရာဇာ. နိဂဏ္ဌသာဝကောတိ ဝေသာလိယံ သီဟသေနာပတိ ဝိယ နာဠန္ဒာယံ ဥပါလိဂဟပတိ ဝိယ စ နိဂဏ္ဌဿ နာဋပုတ္တဿ ဥပဋ္ဌာကော. ကာယေန သံဝုတောတိ ကာယဒွါရဿ သံဝုတတ္တာ ပိဟိတတ္တာ ကာယေန သံဝုတော နာမ. သေသဒွယေပိ ဧသေဝ နယော. အဝိဇ္ဇာဝိရာဂါတိ အဝိဇ္ဇာယ ခယဝိရာဂေန. ဝိဇ္ဇုပ္ပါဒါတိ မဂ္ဂဝိဇ္ဇာယ ဥပ္ပါဒေန. တံ ဌာနန္တိ တံ ကာရဏံ. အဝိပက္ကဝိပါကန္တိ အလဒ္ဓဝိပါကဝါရံ. တတောနိဒါနန္တိ တံဟေတု တပ္ပစ္စယာ. ဒုက္ခဝေဒနိယာ အာသဝါ အဿဝေယျုန္တိ ဒုက္ခဝေဒနာယ ပစ္စယဘူတာ ကိလေသာ အဿဝေယျုံ၊ တဿ ပုရိသဿ ဥပ္ပဇ္ဇေယျုန္တိ အတ္ထော. အဘိသမ္ပရာယန္တိ ဒုတိယေ အတ္တဘာဝေ. ကာယသမာရမ္ဘပစ္စယာတိ ကာယကမ္မပစ္စယေန. အာသဝါတိ ကိလေသာ. ဝိဃာတပရိဠာဟာတိ ဧတ္ထ ဝိဃာတောတိ ဒုက္ခံ. ပရိဠာဟောတိ ကာယိကစေတသိကော ပရိဠာဟော. ဖုဿ ဖုဿ ဗျန္တီကရောတီတိ ဉာဏဝဇ္ဈံ ကမ္မံ ဉာဏဖဿေန ဖုသိတွာ ဖုသိတွာ ခယံ ဂမေတိ၊ ဝိပါကဝဇ္ဈံ ကမ္မံ ဝိပါကဖဿေန ဖုသိတွာ ဖုသိတွာ ခယံ ဂမေတိ. နိဇ္ဇရာတိ ကိလေသဇီရဏကပဋိပဒါ. သေသဝါရေသုပိ ဧသေဝ နယော. ဣဓ ဌတွာ အယံ ဘိက္ခု ခီဏာသဝေါ ကာတဗ္ဗော၊ စတ္တာရိ မဟာဘူတာနိ နီဟရိတွာ စတုသစ္စဝဝတ္ထာနံ ဒဿေတွာ ယာဝ အရဟတ္တဖလံ ကမ္မဋ္ဌာနံ ကထေတဗ္ဗံ.
ဣဒါနိ ပန တဿ ခီဏာသဝဿ သတတဝိဟာရေ ဒဿေတုံ ဧဝံ သမ္မာ ဝိမုတ္တစိတ္တဿာတိအာဒိမာဟ. တတ္ထ သမ္မာ ဝိမုတ္တစိတ္တဿာတိ ဟေတုနာ ကာရဏေန သမ္မာ ဝိမုတ္တဿ. သတတဝိဟာရာတိ နိစ္စဝိဟာရာ နိဗဒ္ဓဝိဟာရာ. နေဝ သုမနော ဟောတီတိ ဣဋ္ဌာရမ္မဏေ ရာဂဝသေန န သောမနဿဇာတော ဟောတိ. န ဒုမ္မနောတိ အနိဋ္ဌာရမ္မဏေ ပဋိဃဝသေန န ဒေါမနဿဇာတော ဟောတိ. ဥပေက္ခကော ဝိဟရတိ သတော သမ္ပဇာနောတိ သတိသမ္ပဇညပရိဂ္ဂဟိတာယ မဇ္ဈတ္တာကာရလက္ခဏာယ ဥပေက္ခာယ တေသု အာရမ္မဏေသု ဥပေက္ခကော မဇ္ဈတ္တော ဟုတွာ ဝိဟရတိ.
ကာယပရိယန္တိကန္တိ ကာယန္တိကံ ကာယပရိစ္ဆိန္နံ၊ ယာဝ ပဉ္စဒွါရကာယော ပဝတ္တတိ၊ တာဝ ပဝတ္တံ ပဉ္စဒွါရိကဝေဒနန္တိ အတ္ထော. ဇီဝိတပရိယန္တိကန္တိ ဇီဝိတန္တိကံ ဇီဝိတပရိစ္ဆိန္နံ၊ ယာဝ ဇီဝိတံ ပဝတ္တတိ၊ တာဝ ပဝတ္တံ မနောဒွါရိကဝေဒနန္တိ အတ္ထော. တတ္ထ ပဉ္စဒွါရိကဝေဒနာ ပစ္ဆာ ဥပ္ပဇ္ဇိတွာ ပဌမံ နိရုဇ္ဈတိ၊ မနောဒွါရိကဝေဒနာ ပဌမံ ဥပ္ပဇ္ဇိတွာ ပစ္ဆာ နိရုဇ္ဈတိ. သာ ဟိ ပဋိသန္ဓိက္ခဏေ ဝတ္ထုရူပသ္မိံယေဝ ပတိဋ္ဌာတိ. ပဉ္စဒွါရိကာ ပဝတ္တေ ပဉ္စဒွါရဝသေန ပဝတ္တမာနာ ပဌမဝယေ ဝီသတိဝဿကာလေ ရဇ္ဇနဒုဿနမုယှနဝသေန အဓိမတ္တာ ဗလဝတီ ဟောတိ၊ ပဏ္ဏာသဝဿကာလေ ဌိတာ ဟောတိ၊ သဋ္ဌိဝဿကာလတော ပဋ္ဌာယ ပရိဟာယမာနာ၊ အသီတိနဝုတိဝဿကာလေ မန္ဒာ ဟောတိ. တဒါ ဟိ သတ္တာ ‘‘စိရရတ္တံ ဧကတော နိသီဒိမှာ နိပဇ္ဇိမှာ’’တိ ဝဒန္တေပိ န ဇာနာမာတိ ဝဒန္တိ. အဓိမတ္တာနိပိ ရူပါဒိအာရမ္မဏာနိ န ပဿာမ၊ သုဂန္ဓဒုဂ္ဂန္ဓံ ဝါ သာဒုအသာဒုံ ဝါ ထဒ္ဓမုဒုကံ ဝါတိ န ဇာနာမာတိပိ ဝဒန္တိ. ဣတိ နေသံ ပဉ္စဒွါရိကဝေဒနာ ဘဂ္ဂါ ဟောတိ၊ မနောဒွါရိကာ ပဝတ္တတိ. သာပိ အနုပုဗ္ဗေန ပရိဟာယမာနာ မရဏသမယေ ဟဒယကောဋိံယေဝ နိဿာယ ပဝတ္တတိ. ယာဝ ပနေသာ ပဝတ္တတိ၊ တာဝ သတ္တော ဇီဝတီတိ ဝုစ္စတိ. ယဒါ နပ္ပဝတ္တတိ၊ တဒါ ‘‘မတော နိရုဒ္ဓေါ’’တိ ဝုစ္စတိ.
သွာယမတ္ထော ဝါပိယာ ဒီပေတဗ္ဗော – ယထာ ဟိ ပုရိသော ပဉ္စဥဒကမဂ္ဂသမ္ပန္နံ ဝါပိံ ကရေယျ. ပဌမံ ဒေဝေ ဝုဋ္ဌေ ပဉ္စဟိ ဥဒကမဂ္ဂေဟိ ဥဒကံ ပဝိသိတွာ အန္တောဝါပိယံ အာဝါဋေ ပူရေယျ. ပုနပ္ပုနံ ဒေဝေ ဝဿန္တေ ဥဒကမဂ္ဂေ ပူရေတွာ ဂါဝုတဍ္ဎယောဇနမတ္တံ ဩတ္ထရိတွာ ဥဒကံ တိဋ္ဌေယျ တတော တတော ဝိဿန္ဒမာနံ. အထ နိဒ္ဓမနတုမ္ဗေ ဝိဝရိတွာ ခေတ္တေသု ကမ္မေ ကယိရမာနေ ဥဒကံ နိက္ခမန္တံ၊ သဿပါကကာလေ ဥဒကံ နိက္ခန္တံ ဥဒကံ ပရိဟီနံ၊ ‘‘မစ္ဆေ ဂဏှာမာ’’တိ ဝတ္တဗ္ဗတံ အာပဇ္ဇေယျ. တတော ကတိပါဟေန အာဝါဋေသုယေဝ ဥဒကံ သဏ္ဌဟေယ. ယာဝ ပန တံ အာဝါဋေသု ဟောတိ၊ တာဝ မဟာဝါပိယံ ဥဒကံ အတ္ထီတိ သင်္ခံ ဂစ္ဆတိ. ယဒါ ပန တတ္ထ ဆိဇ္ဇတိ၊ တဒါ ‘‘ဝါပိယံ ဥဒကံ နတ္ထီ’’တိ ဝုစ္စတိ. ဧဝံ သမ္ပဒမိဒံ ဝေဒိတဗ္ဗံ.
ပဌမံ ဒေဝေ ဝဿန္တေ ပဉ္စဟိ မဂ္ဂေဟိ ဥဒကေ ပဝိသန္တေ အာဝါဋာနံ ပူရဏကာလော ဝိယ ဟိ ပဌမမေဝ ပဋိသန္ဓိက္ခဏေ မနောဒွါရိကဝေဒနာယ ဝတ္ထုရူပေ ပတိဋ္ဌိတကာလော၊ ပုနပ္ပုနံ ဒေဝေ ဝဿန္တေ ပဉ္စမဂ္ဂါနံ ပူရဏကာလော ဝိယ ပဝတ္တေ ပဉ္စဒွါရိကဝေဒနာယ ပဝတ္တိ၊ ဂါဝုတဍ္ဎယောဇနမတ္တံ အဇ္ဈောတ္ထရဏံ ဝိယ ပဌမဝယေ ဝီသတိဝဿကာလေ ရဇ္ဇနာဒိဝသေန တဿ အဓိမတ္တဗလဝဘာဝေါ၊ ယာဝ ဝါပိတော ဥဒကံ န နိဂ္ဂစ္ဆတိ၊ တာဝ ပူရာယ ဝါပိယာ ဌိတကာလော ဝိယ ပညာသဝဿကာလေ တဿ ဌိတကာလော၊ နိဒ္ဓမနတုမ္ဗေသု ဝိဝဋေသု ကမ္မေ ကယိရမာနေ ဥဒကဿ နိက္ခမနကာလော ဝိယ သဋ္ဌိဝဿကာလတော ပဋ္ဌာယ တဿ ပရိဟာနိ၊ ဥဒကေ ဘဋ္ဌေ ဥဒကမဂ္ဂေသု ပရိတ္တဥဒကဿ ဌိတကာလော ဝိယ အသီတိနဝုတိကာလေ ပဉ္စဒွါရိကဝေဒနာယ မန္ဒကာလော၊ အာဝါဋေသုယေဝ ဥဒကဿ ပတိဋ္ဌိတကာလော ဝိယ ဟဒယဝတ္ထုကောဋိံ နိဿာယ မနောဒွါရေ ဝေဒနာယ ပဝတ္တိကာလော၊ အာဝါဋေသု ပရိတ္တေပိ ဥဒကေ သတိ ‘‘ဝါပိယံ ဥဒကံ အတ္ထီ’’တိ ဝတ္တဗ္ဗကာလော ဝိယ ယာဝ သာ ပဝတ္တတိ၊ တာဝ ‘‘သတ္တော ဇီဝတီ’’တိ ဝုစ္စတိ. ယထာ ပန အာဝါဋေသု ဥဒကေ ဆိန္နေ ‘‘နတ္ထိ ဝါပိယံ ဥဒက’’န္တိ ဝုစ္စတိ၊ ဧဝံ မနောဒွါရိကဝေဒနာယ အပ္ပဝတ္တမာနာယ သတ္တော မတောတိ ဝုစ္စတိ. ဣမံ ဝေဒနံ သန္ဓာယ ဝုတ္တံ – ‘‘ဇီဝိတပရိယန္တိကံ ဝေဒနံ ဝေဒိယမာနော’’တိ.
ကာယဿ ဘေဒါတိ ကာယဿ ဘေဒေန. ဥဒ္ဓံ ဇီဝိတပရိယာဒါနာတိ ဇီဝိတက္ခယတော ဥဒ္ဓံ. ဣဓေဝါတိ ပဋိသန္ဓိဝသေန ပရတော အဂန္တွာ ဣဓေဝ. သီတီ ဘဝိဿန္တီတိ ပဝတ္တိဝိပ္ဖန္ဒနဒရထရဟိတာနိ သီတာနိ အပ္ပဝတ္တနဓမ္မာနိ ဘဝိဿန္တိ.
ထူဏံ ပဋိစ္စာတိ ရုက္ခံ ပဋိစ္စ. ကုဒ္ဒါလပိဋကံ အာဒါယာတိ ကုဒ္ဒါလဉ္စ ခဏိတ္တိဉ္စ ပစ္ဆိဉ္စ ဂဟေတွာတိ အတ္ထော. ဒေသနာ ပန ကုဒ္ဒါလဝသေနေဝ ကတာ. မူလေ ဆိန္ဒေယျာတိ မူလမှိ ကုဒ္ဒါလေန ဆိန္ဒေယျ. ပလိခဏေယျာတိ ခဏိတ္တိယာ သမန္တာ ခဏေယျ.
ဧဝမေဝ ခေါတိ ဧတ္ထ ဣဒံ ဩပမ္မသံသန္ဒနံ – ရုက္ခော ဝိယ ဟိ အတ္တဘာဝေါ ဒဋ္ဌဗ္ဗော၊ ရုက္ခံ ပဋိစ္စ ဆာယာ ဝိယ ကုသလာကုသလံ ကမ္မံ၊ ဆာယံ အပ္ပဝတ္တံ ကာတုကာမော ပုရိသော ဝိယ ယောဂါဝစရော၊ ကုဒ္ဒါလော ဝိယ ပညာ၊ ပိဋကံ ဝိယ သမာဓိ၊ ခဏိတ္တိ ဝိယ ဝိပဿနာ၊ ခဏိတ္တိယာ မူလာနံ ပလိခဏနကာလော ဝိယ အရဟတ္တမဂ္ဂေန အဝိဇ္ဇာယ ဆေဒနကာလော၊ ခဏ္ဍာခဏ္ဍံ ကရဏကာလော ဝိယ ခန္ဓဝသေန ဒိဋ္ဌကာလော၊ ဖာလနကာလော ဝိယ အာယတနဝသေန ဒိဋ္ဌကာလော၊ သကလီကရဏကာလော ဝိယ ဓာတုဝသေန ဒိဋ္ဌကာလော၊ ဝါတာတပေန ဝိသောသနကာလော ဝိယ ကာယိကစေတသိကဿ ဝီရိယဿ ကရဏကာလော၊ အဂ္ဂိနာ ဍဟနကာလော ဝိယ ဉာဏေန ကိလေသာနံ ဍဟနကာလော၊ မသိကရဏကာလော ဝိယ ဝတ္တမာနက-ပဉ္စက္ခန္ဓကာလော၊ မဟာဝါတေ ဩဖုနနကာလော ဝိယ နဒီသောတေ ပဝါဟနကာလော ဝိယ စ ဆိန္နမူလကာနံ ပဉ္စန္နံ ခန္ဓာနံ အပ္ပဋိသန္ဓိကနိရောဓော၊ ဩဖုနနပ္ပဝါဟနေဟိ အပညတ္တိကဘာဝူပဂမော ဝိယ ပုနဗ္ဘဝေ ဝိပါကက္ခန္ဓာနံ အနုပ္ပါဒေန အပဏ္ဏတ္တိကဘာဝေါ ဝေဒိတဗ္ဗော.
ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစာတိ သတ္ထရိ ဒေသနံ ဝိနိဝဋ္ဋေန္တေ သောတာပတ္တိဖလံ ပတွာ ဧတံ ‘‘သေယျထာပိ၊ ဘန္တေ’’တိအာဒိဝစနံ အဝေါစ. တတ္ထ ဥဒယတ္ထိကောတိ ဝဍ္ဎိအတ္ထိကော. အဿပဏိယံ ပေါသေယျာတိ ပဉ္စ အဿပေါတသတာနိ ကိဏိတွာ ပစ္ဆာ ဝိက္ကိဏိဿာမီတိ ပေါသေယျ. သဟဿဂ္ဃနကဿ အဿဿ ပဉ္စသတမတ္တံ ဥပကရဏံ ဂန္ဓမာလာဒိဝသေန ပေါသာဝနိကံယေဝ အဂမာသိ. အထဿ တေ အဿာ ဧကဒိဝသေနေဝ ရောဂံ ဖုသိတွာ သဗ္ဗေ ဇီဝိတက္ခယံ ပါပုဏေယျုန္တိ ဣမိနာ အဓိပ္ပါယေန ဧဝမာဟ. ဥဒယဉ္စေဝ နာဓိဂစ္ဆေယျာတိ ဝဍ္ဎိဉ္စ ဂေဟတော နီဟရိတွာ ဒိန္နမူလဉ္စ ကိဉ္စိ န လဘေယျ. ပယိရုပါသိန္တိ စတူဟိ ပစ္စယေဟိ ဥပဋ္ဌဟိံ. သွာဟံ ဥဒယဉ္စေဝ နာဓိဂစ္ဆိန္တိ သော အဟံ နေဝ ဥဒယံ န ဂေဟတော ဒိန္နဓနံ အဓိဂစ္ဆိံ၊ ပဏိယအဿဇဂ္ဂနကော နာမ ဇာတောသ္မီတိ ဒဿေတိ. သေသမေတ္ထ ဥတ္တာနမေဝါတိ.