၁. စေတနာသုတ္တဝဏ္ဏနာ

၁၇၁. တတိယဿ ပဌမေ ကာယေတိ ကာယဒွါရေ၊ ကာယဝိညတ္တိယာ သတီတိ အတ္ထော. ကာယသဉ္စေတနာဟေတူတိအာဒီသု ကာယသဉ္စေတနာ နာမ ကာယဒွါရေ စေတနာ ပကပ္ပနာ. သာ အဋ္ဌ ကာမာဝစရကုသလဝသေန အဋ္ဌဝိဓာ၊ အကုသလဝသေန ဒွါဒသဝိဓာတိ ဝီသတိဝိဓာ. တထာ ဝစီသဉ္စေတနာ၊ တထာ မနောသဉ္စေတနာ. အပိစေတ္ထ နဝ မဟဂ္ဂတစေတနာပိ လဗ္ဘန္တိ. ကာယသဉ္စေတနာဟေတူတိ ကာယသဉ္စေတနာပစ္စယာ. ဥပ္ပဇ္ဇတိ အဇ္ဈတ္တံ သုခဒုက္ခန္တိ အဋ္ဌကုသလကမ္မပစ္စယာ နိယကဇ္ဈတ္တေ သုခံ ဥပ္ပဇ္ဇတိ၊ ဒွါဒသအကုသလကမ္မပစ္စယာ ဒုက္ခံ. သေသဒွါရေသုပိ ဧသေဝ နယော. အဝိဇ္ဇာပစ္စယာဝါတိ အဝိဇ္ဇာကာရဏေနေဝ. သစေ ဟိ အဝိဇ္ဇာ ဆာဒယမာနာ ပစ္စယော ဟောတိ၊ ဧဝံ သန္တေ တီသု ဒွါရေသု သုခဒုက္ခာနံ ပစ္စယဘူတာ စေတနာ ဥပ္ပဇ္ဇတိ. ဣတိ မူလဘူတာယ အဝိဇ္ဇာယ ဝသေနေတံ ဝုတ္တံ.

သာမံ ဝါတိအာဒီသု ပရေဟိ အနာဏတ္တော သယမေဝ အဘိသင်္ခရောန္တော သာမံ ကာယသင်္ခါရံ အဘိသင်္ခရောတိ နာမ. ယံ ပန ပရေ သမာဒပေတွာ အာဏာပေတွာ ကာရေန္တိ၊ တဿ တံ ကာယသင်္ခါရံ ပရေ အဘိသင်္ခရောန္တိ နာမ. ယော ပန ကုသလံ ကုသလန္တိ အကုသလံ အကုသလန္တိ ကုသလဝိပါကံ ကုသလဝိပါကောတိ အကုသလဝိပါကံ အကုသလဝိပါကောတိ ဇာနန္တော ကာယဒွါရေ ဝီသတိဝိဓံ ကာယသင်္ခါရံ အဘိသင်္ခရောတိ၊ အယံ သမ္ပဇာနော အဘိသင်္ခရောတိ နာမ. ယော ဧဝံ အဇာနန္တော အဘိသင်္ခရောတိ၊ အယံ အသမ္ပဇာနော အဘိသင်္ခရောတိ နာမ. သေသဒွါရေသုပိ ဧသေဝ နယော.

တတ္ထ အသမ္ပဇာနကမ္မံ ဧဝံ ဝေဒိတဗ္ဗံ – ဒဟရဒါရကာ ‘‘မာတာပိတူဟိ ကတံ ကရောမာ’’တိ စေတိယံ ဝန္ဒန္တိ၊ ပုပ္ဖပူဇံ ကရောန္တိ၊ ဘိက္ခုသံဃံ ဝန္ဒန္တိ၊ တေသံ ကုသလန္တိ အဇာနန္တာနမ္ပိ တံ ကုသလမေဝ ဟောတိ. တထာ မိဂပက္ခိအာဒယော တိရစ္ဆာနာ ဓမ္မံ သုဏန္တိ၊ သံဃံ ဝန္ဒန္တိ၊ စေတိယံ ဝန္ဒန္တိ၊ တေသံ ဇာနန္တာနမ္ပိ အဇာနန္တာနမ္ပိ တံ ကုသလမေဝ ဟောတိ. ဒဟရဒါရကာ ပန မာတာပိတရော ဟတ္ထပါဒေဟိ ပဟရန္တိ၊ ဘိက္ခူနံ တလသတ္တိကံ ဥဂ္ဂိရန္တိ၊ ဒဏ္ဍံ ခိပန္တိ၊ အက္ကောသန္တိ. ဂါဝိယော ဘိက္ခုသံဃံ အနုဗန္ဓန္တိ၊ သုနခါ အနုဗန္ဓန္တိ၊ ဍံသန္တိ၊ သီဟဗျဂ္ဃါဒယော အနုဗန္ဓန္တိ၊ ဇီဝိတာ ဝေါရောပေန္တိ. တေသံ ဇာနန္တာနမ္ပိ အဇာနန္တာနမ္ပိ အကုသလကမ္မံ ဟောတီတိ ဝေဒိတဗ္ဗံ.

ဣဒါနိ တီသုပိ ဒွါရေသု အာယူဟနစေတနာ သမောဓာနေတဗ္ဗာ. သေယျထိဒံ – ကာယဒွါရေ သယံကတမူလိကာ ဝီသတိ စေတနာ၊ အာဏတ္တိမူလိကာ ဝီသတိ၊ သမ္ပဇာနမူလိကာ ဝီသတိ၊ အသမ္ပဇာနမူလိကာ ဝီသတီတိ အသီတိ စေတနာ ဟောန္တိ၊ တထာ ဝစီဒွါရေ. မနောဒွါရေ ပန ဧကေကသ္မိမ္ပိ ဝိကပ္ပေ ဧကူနတိံသ ကတွာ သတဉ္စ သောဠသ စ ဟောန္တိ. ဣတိ သဗ္ဗာပိ တီသု ဒွါရေသု ဒွေ သတာနိ ဆသတ္တတိ စ စေတနာ. တာ သဗ္ဗာပိ သင်္ခါရက္ခန္ဓောတေဝ သင်္ခံ ဂစ္ဆန္တိ၊ တံသမ္ပယုတ္တော ဝေဒယိတာကာရော ဝေဒနာက္ခန္ဓော၊ သဉ္ဇာနနာကာရော သညာက္ခန္ဓော၊ စိတ္တံ ဝိညာဏက္ခန္ဓော၊ ကာယော ဥပါဒါရူပံ၊ တဿ ပစ္စယာ စတဿော ဓာတုယော စတ္တာရိ ဘူတာနီတိ ဣမေ ပဉ္စက္ခန္ဓာ ဒုက္ခသစ္စံ နာမ.

ဣမေသု၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဓမ္မေသု အဝိဇ္ဇာ အနုပတိတာတိ ဣမေသု ဝုတ္တပ္ပဘေဒေသု စေတနာဓမ္မေသု အဝိဇ္ဇာ သဟဇာတဝသေန စ ဥပနိဿယဝသေန စ အနုပတိတာ. ဧဝံ ဝဋ္ဋဉ္စေဝ ဝဋ္ဋမူလိကာ စ အဝိဇ္ဇာ ဒဿိတာ ဟောတိ.

ဧတ္တာဝတာ ဝိပဿနံ ဝဍ္ဎေတွာ အရဟတ္တံ ပတ္တဿ ခီဏာသဝဿ ဣဒါနိ ထုတိံ ကရောန္တော အဝိဇ္ဇာယတွေဝ အသေသဝိရာဂနိရောဓာတိအာဒိမာဟ. တတ္ထ အသေသဝိရာဂနိရောဓာတိ အသေသဝိရာဂေန စေဝ အသေသနိရောဓေန စ. သော ကာယော န ဟောတီတိ ခီဏာသဝဿ ကာယေန ကရဏကမ္မံ ပညာယတိ၊ စေတိယင်္ဂဏသမ္မဇ္ဇနံ ဗောဓိယင်္ဂဏသမ္မဇ္ဇနံ အဘိက္ကမနံ ပဋိက္ကမနံ ဝတ္တာနုဝတ္တကရဏန္တိ ဧဝမာဒိ. ကာယဒွါရေ ပနဿ ဝီသတိ စေတနာ အဝိပါကဓမ္မတံ အာပဇ္ဇန္တိ. တေန ဝုတ္တံ – ‘‘သော ကာယော န ဟောတိ၊ ယံ ပစ္စယာဿ တံ ဥပ္ပဇ္ဇတိ အဇ္ဈတ္တံ သုခဒုက္ခ’’န္တိ. ကာယဒွါရပ္ပဝတ္တာ ဟိ စေတနာ ဣဓ ကာယောတိ အဓိပ္ပေတာ. သေသဒွယေပိ ဧသေဝ နယော. ခေတ္တန္တိအာဒီနိပိ ကုသလာကုသလကမ္မဿေဝ နာမာနိ. တဉှိ ဝိပါကဿ ဝိရုဟနဋ္ဌာနဋ္ဌေန ခေတ္တံ၊ ပတိဋ္ဌာနဋ္ဌေန ဝတ္ထု၊ ကာရဏဋ္ဌေန အာယတနံ၊ အဓိကရဏဋ္ဌေန အဓိကရဏန္တိ ဝုစ္စတိ.

ဣတိ သတ္ထာ ဧတ္တကေန ဌာနေန တီဟိ ဒွါရေဟိ အာယူဟိတကမ္မံ ဒဿေတွာ ဣဒါနိ တဿ ကမ္မဿ ဝိပစ္စနဋ္ဌာနံ ဒဿေတုံ စတ္တာရောမေ ဘိက္ခဝေတိအာဒိမာဟ. တတ္ထ အတ္တဘာဝပ္ပဋိလာဘာတိ ပဋိလဒ္ဓအတ္တဘာဝါ. အတ္တသဉ္စေတနာ ကမတီတိ အတ္တနာ ပကပ္ပိတစေတနာ ဝဟတိ ပဝတ္တတိ.

အတ္တသဉ္စေတနာဟေတု တေသံ သတ္တာနံ တမှာ ကာယာ စုတိ ဟောတီတိအာဒီသု ခိဍ္ဍာပဒေါသိကာ ဒေဝါ အတ္တသဉ္စေတနာဟေတု စဝန္တိ. တေသဉှိ နန္ဒနဝနစိတ္တလတာဝနဖာရုသကဝနာဒီသု ဒိဗ္ဗရတိသမပ္ပိတာနံ ကီဠန္တာနံ ပါနဘောဇနေ သတိ သမ္မုဿတိ၊ တေ အာဟာရုပစ္ဆေဒေန အာတပေ ခိတ္တမာလာ ဝိယ မိလာယန္တိ. မနောပဒေါသိကာ ဒေဝါ ပရသဉ္စေတနာဟေတု စဝန္တိ၊ ဧတေ စာတုမဟာရာဇိကာ ဒေဝါ. တေသု ကိရ ဧကော ဒေဝပုတ္တော ‘‘နက္ခတ္တံ ကီဠိဿာမီ’’တိ သပရိဝါရော ရထေန ဝီထိံ ပဋိပဇ္ဇတိ. အထညော နိက္ခမန္တော တံ ပုရတော ဂစ္ဆန္တံ ဒိသွာ ‘‘ကိံ၊ ဘော၊ အယံ ကပဏော အဒိဋ္ဌပုဗ္ဗံ ဝိယ ဧတံ ဒိသွာ ပီတိယာ ဥဒ္ဓုမာတော ဝိယ ဂဇ္ဇမာနော ဝိယ စ ဂစ္ဆတီ’’တိ ကုဇ္ဈတိ. ပုရတော ဂစ္ဆန္တောပိ နိဝတ္တိတွာ တံ ကုဒ္ဓံ ဒိသွာ ကုဒ္ဓါ နာမ သုဝိဇာနာ ဟောန္တီတိ ကုဒ္ဓဘာဝမဿ ဉတွာ ‘‘တွံ ကုဒ္ဓေါ မယှံ ကိံ ကရိဿသိ၊ အယံ သမ္ပတ္တိ မယာ ဒါနသီလာဒီနံ ဝသေန လဒ္ဓါ၊ န တုယှံ ဝသေနာ’’တိ ပဋိကုဇ္ဈတိ. ဧကသ္မိဉှိ ကုဒ္ဓေ ဣတရော အကုဒ္ဓေါ ရက္ခတိ၊ ဥဘောသု ပန ကုဒ္ဓေသု ဧကဿ ကောဓော ဣတရဿ ပစ္စယော ဟောတိ၊ တဿပိ ကောဓော ဣတရဿ ပစ္စယော ဟောတီတိ ဥဘော ကန္ဒန္တာနံယေဝ ဩရောဓာနံ စဝန္တိ. မနုဿာ အတ္တသဉ္စေတနာ စ ပရသဉ္စေတနာ စ ဟေတု စဝန္တိ၊ အတ္တသဉ္စေတနာယ စ ပရသဉ္စေတနာယ စ ဟေတုဘူတာယ စဝန္တီတိ အတ္ထော. မနုဿာ ဟိ ကုဇ္ဈိတွာ အတ္တနာဝ အတ္တာနံ ဟတ္ထေဟိပိ ဒဏ္ဍေဟိပိ ပဟရန္တိ၊ ရဇ္ဇုဗန္ဓနာဒီဟိပိ ဗန္ဓန္တိ၊ အသိနာပိ သီသံ ဆိန္ဒန္တိ၊ ဝိသမ္ပိ ခါဒန္တိ၊ ပပါတေပိ ပတန္တိ၊ ဥဒကမ္ပိ ပဝိသန္တိ၊ အဂ္ဂိမ္ပိ ပဝိသန္တိ၊ ပရေပိ ဒဏ္ဍေန ဝါ သတ္ထနေ ဝါ ပဟရိတွာ မာရေန္တိ. ဧဝံ တေသု အတ္တသဉ္စေတနာပိ ပရသဉ္စေတနာပိ ကမတိ.

ကတမေ တေန ဒေဝါ ဒဋ္ဌဗ္ဗာတိ ကတမေ နာမ တေ ဒေဝါ ဒဋ္ဌဗ္ဗာတိ အတ္ထော. တေန ဝါ အတ္တဘာဝေန ကတမေ ဒေဝါ ဒဋ္ဌဗ္ဗာတိပိ အတ္ထော. ကသ္မာ ပန ထေရော ဣမံ ပဉှံ ပုစ္ဆတိ၊ ကိံ အတ္တနာ ကထေတုံ နပ္ပဟောတီတိ? ပဟောတိ၊ ဣဒံ ပန ပဒံ အတ္တနော သဘာဝေန ဗုဒ္ဓဝိသယံ ပဉှန္တိ ထေရော န ကထေသိ. တေန ဒဋ္ဌဗ္ဗာတိ တေန အတ္တဘာဝေန ဒဋ္ဌဗ္ဗာ. အယံ ပန ပဉှော ဟေဋ္ဌာ ကာမာဝစရေပိ ရူပါဝစရေပိ လဗ္ဘတိ၊ ဘဝဂ္ဂေန ပန ပရိစ္ဆိန္ဒိတွာ ကထိတော နိပ္ပဒေသေန ကထိတော ဟောတီတိ ဘဂဝတာ ဧဝံ ကထိတော.

အာဂန္တာရော ဣတ္ထတ္တန္တိ ဣတ္ထဘာဝံ ကာမာဝစရပဉ္စက္ခန္ဓဘာဝမေဝ အာဂန္တာရော၊ နေဝ တတြူပပတ္တိကာ န ဥပရူပပတ္တိကာ ဟောန္တိ. အနာဂန္တာရော ဣတ္ထတ္တန္တိ ဣမံ ခန္ဓပဉ္စကံ အနာဂန္တာရော၊ ဟေဋ္ဌူပပတ္တိကာ န ဟောန္တိ၊ တတြူပပတ္တိကာ ဝါ ဥပရူပပတ္တိကာ ဝါ တတ္ထေဝ ဝါ ပရိနိဗ္ဗာယိနော ဟောန္တီတိ အတ္ထော. ဧတ္ထ စ ဟေဋ္ဌိမဘဝေ နိဗ္ဗတ္တာနံ ဝသေန ဥပရူပပတ္တိကာ ဝေဒိတဗ္ဗာ. ဘဝဂ္ဂေ ပနေတံ နတ္ထိ. သေသံ သဗ္ဗတ္ထ ဥတ္တာနမေဝါတိ.