၃. ဂေါတမကစေတိယသုတ္တဝဏ္ဏနာ

၁၂၆. တတိယေ ဂေါတမကေ စေတိယေတိ ဂေါတမကယက္ခဿ ဘဝနေ. တထာဂတော ဟိ ပဌမဗောဓိယံ ဝီသတိ ဝဿာနိ ကဒါစိ စာပါလေ စေတိယေ၊ ကဒါစိ သာရန္ဒဒေ၊ ကဒါစိ ဗဟုပုတ္တေ၊ ကဒါစိ ဂေါတမကေတိ ဧဝံ ယေဘုယျေန ဒေဝကုလေသုယေဝ ဝိဟာသိ. ဣမသ္မိံ ပန ကာလေ ဝေသာလိံ ဥပနိဿာယ ဂေါတမကဿ ယက္ခဿ ဘဝနဋ္ဌာနေ ဝိဟာသိ. တေန ဝုတ္တံ – ‘‘ဂေါတမကေ စေတိယေ’’တိ. ဧတဒဝေါစာတိ ဧတံ ‘‘အဘိညာယာဟ’’န္တိအာဒိကံ သုတ္တံ အဝေါစ.

ဣဒဉ္စ ဘဂဝတာ သုတ္တံ အတ္ထုပ္ပတ္တိယံ ဝုတ္တန္တိ ဝေဒိတဗ္ဗံ. ကတရအတ္ထုပ္ပတ္တိယန္တိ? မူလပရိယာယအတ္ထုပ္ပတ္တိယံ (မ. နိ. ၁.၁ အာဒယော). သမ္ဗဟုလာ ကိရ ဗြာဟ္မဏပဗ္ဗဇိတာ အတ္တနာ ဥဂ္ဂဟိတဗုဒ္ဓဝစနံ နိဿာယ ဇာနနမဒံ ဥပ္ပါဒေတွာ ဓမ္မဿဝနဂ္ဂံ န ဂစ္ဆန္တိ – ‘‘သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓေါ ကထေန္တော အမှေဟိ ဉာတမေဝ ကထေဿတိ၊ နော အညာတ’’န္တိ. ဘိက္ခူ တထာဂတဿ အာရောစေသုံ. သတ္ထာ တေ ဘိက္ခူ ပက္ကောသာပေတွာ မုခပဋိညံ ဂဟေတွာ မူလပရိယာယံ ဒေသေသိ. တေ ဘိက္ခူ ဒေသနာယ နေဝ အာဂတဋ္ဌာနံ၊ န ဂတဋ္ဌာနံ အဒ္ဒသံသု. အပဿန္တာ ‘‘သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓေါ ‘မယှံ ကထာ နိယျာတီ’တိ မုခသမ္ပတ္တမေဝ ကထေတီ’’တိ စိန္တယိံသု. သတ္ထာ တေသံ မနံ ဇာနိတွာ ဣမံ သုတ္တန္တံ အာရဘိ.

တတ္ထ အဘိညာယာတိ ‘‘ဣမေ ပဉ္စက္ခန္ဓာ၊ ဒွါဒသာယတနာနိ၊ အဋ္ဌာရသ ဓာတုယော၊ ဗာဝီသတိန္ဒြိယာနိ၊ စတ္တာရိ သစ္စာနိ၊ နဝ ဟေတူ၊ သတ္တ ဖဿာ၊ သတ္တ ဝေဒနာ၊ သတ္တ စေတနာ၊ သတ္တ သညာ၊ သတ္တ စိတ္တာနီ’’တိ ဇာနိတွာ ပဋိဝိဇ္ဈိတွာ ပစ္စက္ခံ ကတွာ၊ တထာ – ‘‘ဣမေ စတ္တာရော သတိပဋ္ဌာနာ’’တိအာဒိနာ နယေန တေ တေ ဓမ္မေ ဇာနိတွာ ပဋိဝိဇ္ဈိတွာ ပစ္စက္ခမေဝ ကတွာတိ အတ္ထော. သနိဒါနန္တိ သပ္ပစ္စယမေဝ ကတွာ ကထေမိ၊ နော အပ္ပစ္စယံ. သပ္ပါဋိဟာရိယန္တိ ပစ္စနီကပဋိဟရဏေန သပ္ပါဋိဟာရိယမေဝ ကတွာ ကထေမိ၊ နော အပ္ပါဋိဟာရိယံ. အလဉ္စ ပန ဝေါတိ ယုတ္တဉ္စ ပန တုမှာကံ. တုဋ္ဌိယာတိ ‘‘သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓေါ ဘဂဝါ၊ သွာက္ခာတော ဓမ္မော၊ သုပ္ပဋိပန္နော သံဃော’’တိ တီဏိ ရတနာနိ ဂုဏတော အနုဿရန္တာနံ တုမှာကံ ယုတ္တမေဝ တုဋ္ဌိံ ကာတုန္တိ အတ္ထော. သေသပဒဒွယေပိ ဧသေဝ နယော.

အကမ္ပိတ္ထာတိ ဆဟိ အာကာရေဟိ အကမ္ပိတ္ထ. ဧဝရူပေါ ဟိ ပထဝိကမ္ပော ဗောဓိမဏ္ဍေပိ အဟောသိ. ဗောဓိသတ္တေ ကိရ ဒက္ခိဏဒိသာဘာဂေန ဗောဓိမဏ္ဍံ အဘိရုဠှေ ဒက္ခိဏဒိသာဘာဂေါ ဟေဋ္ဌာ အဝီစိံ ပါပုဏန္တော ဝိယ အဟောသိ၊ ဥတ္တရဘာဂေါ ဥဂ္ဂန္တွာ ဘဝဂ္ဂံ အဘိဟနန္တော ဝိယ. ပစ္ဆိမဒိသံ ဂတေ ပစ္ဆိမဘာဂေါ ဟေဋ္ဌာ အဝီစိံ ပါပုဏန္တော ဝိယ အဟောသိ၊ ပါစီနဘာဂေါ ဥဂ္ဂန္တွာ ဘဝဂ္ဂံ အဘိဟနန္တော ဝိယ. ဥတ္တရဒိသံ ဂတေ ဥတ္တရဒိသာဘာဂေါ ဟေဋ္ဌာ အဝီစိံ ပါပုဏန္တော ဝိယ၊ ဒက္ခိဏဒိသာဘာဂေါ ဥဂ္ဂန္တွာ ဘဝဂ္ဂံ အဘိဟနန္တော ဝိယ. ပါစီနဒိသံ ဂတေ ပါစီနဒိသာဘာဂေါ ဟေဋ္ဌာ အဝီစိံ ပါပုဏန္တော ဝိယ၊ ပစ္ဆိမဘာဂေါ ဥဂ္ဂန္တွာ ဘဝဂ္ဂံ အဘိဟနန္တော ဝိယ. ဗောဓိရုက္ခောပိ သကိံ ဟေဋ္ဌာ အဝီစိံ ပါပုဏန္တော ဝိယ၊ သကိံ ဥဂ္ဂန္တွာ ဘဝဂ္ဂံ အဘိဟနန္တော ဝိယ. တသ္မိမ္ပိ ဒိဝသေ ဧဝံ ဆဟိ အာကာရေဟိ စက္ကဝါဠသဟဿီ မဟာပထဝီ အကမ္ပိတ္ထ.