နန္ဒာထေရီဝတ္ထု

၂၄၀. ဆဋ္ဌေ ဈာယီနံ ယဒိဒံ နန္ဒာတိ ဈာနာဘိရတာနံ၊ နန္ဒာ ထေရီ၊ အဂ္ဂါတိ ဒဿေတိ. သာ ကိရ ပဒုမုတ္တရဗုဒ္ဓကာလေ ဟံသဝတိယံ ကုလဂေဟေ ပဋိသန္ဓိံ ဂဟေတွာ အပရဘာဂေ သတ္ထု ဓမ္မံ သုဏန္တီ သတ္ထာရံ ဧကံ ဘိက္ခုနိံ ဈာနာဘိရတာနံ အဂ္ဂဋ္ဌာနေ ဌပေန္တံ ဒိသွာ အဓိကာရကမ္မံ ကတွာ တံ ဌာနန္တရံ ပတ္ထေသိ. သာ တတော ကပ္ပသတသဟဿံ ဒေဝမနုဿေသု သံသရိတွာ အမှာကံ သတ္ထု နိဗ္ဗတ္တိတော ပုရေတရမေဝ မဟာပဇာပတိဂေါတမိယာ ကုစ္ဆိမှိ ပဋိသန္ဓိံ ဂဏှိ၊ နန္ဒာတိဿာ နာမံ အကံသု. ရူပနန္ဒာတိပိ ဝုစ္စတိ. သာ အပရဘာဂေ ဥတ္တမရူပဘာဝေန ဇနပဒကလျာဏီ နာမ ဇာတာ.

သာ အမှာကံ ဒသဗလေ သဗ္ဗညုတံ ပတွာ အနုပုဗ္ဗေန ကပိလဝတ္ထုံ အာဂန္တွာ နန္ဒဉ္စ ရာဟုလဉ္စ ပဗ္ဗာဇေတွာ ပက္ကန္တေ သုဒ္ဓေါဒနမဟာရာဇဿ ပရိနိဗ္ဗုတကာလေ ‘‘မဟာပဇာပတိဂေါတမီ စ ရာဟုလမာတာ စ နိက္ခမိတွာ သတ္ထု သန္တိကေ ပဗ္ဗဇိတာ’’တိ ဉတွာ ‘‘ဣမာသံ ပဗ္ဗဇိတကာလတော ပဋ္ဌာယ မယှံ ဣဓ ကိံ ကမ္မ’’န္တိ မဟာပဇာပတိယာ သန္တိကံ ဂန္တွာ ပဗ္ဗဇိ. ပဗ္ဗဇိတဒိဝသတော ပဋ္ဌာယ ‘‘သတ္ထာ ရူပံ ဂရဟတီ’’တိ သတ္ထု ဥပဋ္ဌာနံ န ဂစ္ဆတိ၊ ဩဝါဒဝါရေ သမ္ပတ္တေ အညံ ပေသေတွာ ဩဝါဒံ အာဟရာပေတိ. သတ္ထာ တဿာ ရူပမဒမတ္တဘာဝံ ဉတွာ ‘‘အတ္တနော ဩဝါဒံ အတ္တနာဝ အာဂန္တွာ ဂဏှန္တု၊ န ဘိက္ခုနီဟိ အညာ ပေသေတဗ္ဗာ’’တိ အာဟ. တတော ရူပနန္ဒာ အညံ မဂ္ဂံ အပဿန္တီ အကာမာ ဩဝါဒံ အဂမာသိ.

သတ္ထာ တဿာ စရိတဝသေန ဣဒ္ဓိယာ ဧကံ ဣတ္ထိရူပံ နိမ္မိနိတွာ တာလဝဏ္ဋံ ဂဟေတွာ ဗီဇမာနံ ဝိယ အကာသိ. ရူပနန္ဒာ တံ ဒိသွာ စိန္တေသိ – ‘‘အဟံ အကာရဏေနေဝ ပမတ္တာ ဟုတွာ နာဂစ္ဆာမိ၊ ဧဝရူပါပိ ဣတ္ထိယော သတ္ထု သန္တိကေ ဝိဿတ္ထာ စရန္တိ. မမ ရူပံ ဧတာသံ ရူပဿ ကလံ နာဂ္ဃတိ သောဠသိံ၊ အဇာနိတွာဝ ဧတ္တကံ ကာလံ န အာဂတမှီ’’တိ တမေဝ ဣတ္ထိနိမိတ္တံ ဂဏှိတွာ ဩလောကေန္တီ အဋ္ဌာသိ. သတ္ထာ တဿာ ပုဗ္ဗဟေတုသမ္ပန္နတာယ ‘‘အဋ္ဌီနံ နဂရံ ကတ’’န္တိ (ဓ. ပ. ၁၅၀) ဓမ္မပဒေ ဂါထံ ဝတွာ –

‘‘စရံ ဝါ ယဒိ ဝါ တိဋ္ဌံ၊ နိသိန္နော ဥဒ ဝါ သယ’’န္တိ. (သု. နိ. ၁၉၅) –

သုတ္တံ အဘာသိ. သာ တသ္မိံယေဝ ရူပေ ခယဝယံ ပဋ္ဌပေတွာ အရဟတ္တံ ပါပုဏိ. ဣမသ္မိံ ဌာနေ ဣဒံ ဝတ္ထု ဟေဋ္ဌာ ခေမာထေရိယာ ဝတ္ထုနာ သဒိသမေဝါတိ န ဝိတ္ထာရိတံ. တတော ပဋ္ဌာယ၊ ရူပနန္ဒာ၊ ဈာနာဘိရတာနံ အန္တရေ ဓုရပ္ပတ္တာ အဟောသိ. သတ္ထာ အပရဘာဂေ ဇေတဝနေ နိသိန္နော ပဋိပါဋိယာ ဘိက္ခုနိယော ဌာနန္တရေ ဌပေန္တော နန္ဒာထေရိံ ဈာယီနံ အဂ္ဂဋ္ဌာနေ ဌပေသီတိ.