မန္တာဏိပုတ္တပုဏ္ဏတ္ထေရဝတ္ထု

၁၉၆. နဝမေ ပုဏ္ဏော မန္တာဏိပုတ္တောတိ နာမေန ပုဏ္ဏော၊ မန္တာဏိဗြာဟ္မဏိယာ ပန သော ပုတ္တောတိ မန္တာဏိပုတ္တော. တဿ ပဉှကမ္မေ အယမနုပုဗ္ဗိကထာ – အယံ ကိရ ပဒုမုတ္တရဒသဗလဿ ဥပ္ပတ္တိတော ပုရေတရမေဝ ဟံသဝတီနဂရေ ဗြာဟ္မဏမဟာသာလကုလေ နိဗ္ဗတ္တိ. တဿ နာမဂ္ဂဟဏဒိဝသေ ဂေါတမောတိ နာမံ အကံသု. သော ဝယပ္ပတ္တော တယော ဝေဒေ ဥဂ္ဂဏှိတွာ သဗ္ဗသိပ္ပေသု ကောဝိဒေါ ဟုတွာ ပဉ္စမာဏဝကသတပရိဝါရော ဝိစရန္တော တယောပိ ဝေဒေ ဩလောကေတွာ မောက္ခဓမ္မံ အဒိသွာ ‘‘ဣဒံ ဝေဒတ္တယံ နာမ ကဒလိက္ခန္ဓော ဝိယ ဗဟိ မဋ္ဌံ အန္တော နိဿာရံ၊ ဣမံ ဂဟေတွာ ဝိစရဏံ ထုသကောဋ္ဋနသဒိသံ ဟောတိ. ကိံ မေ ဣမိနာ’’တိ ဣသိပဗ္ဗဇ္ဇံ ပဗ္ဗဇိတွာ ဗြဟ္မဝိဟာရေ နိဗ္ဗတ္တေတွာ ‘‘အပရိဟီနဇ္ဈာနော ဗြဟ္မလောကောကူပပန္နော ဘဝိဿာမီ’’တိ ပဉ္စဟိ မာဏဝကသတေဟိ သဒ္ဓိံ ပဗ္ဗတပါဒံ ဂန္တွာ ဣသိပဗ္ဗဇ္ဇံ ပဗ္ဗဇိ. တဿ ပရိဝါရာနိ အဋ္ဌာရဿ ဇဋိလသဟဿာနိ အဟေသုံ. သော ပဉ္စ အဘိညာ အဋ္ဌ သမာပတ္တိယော နိဗ္ဗတ္တေတွာ တေသမ္ပိ ကသိဏပရိကမ္မံ အာစိက္ခိ. တေ တဿ ဩဝါဒေ ဌတွာ သဗ္ဗေပိ ပဉ္စ အဘိညာ အဋ္ဌ သမာပတ္တိယော နိဗ္ဗတ္တေသုံ.

အဒ္ဓါနေ အတိက္ကန္တေ တဿ ဂေါတမတာပသဿ မဟလ္လကကာလေ ပဒုမုတ္တရဒသဗလော ပဌမာဘိသမ္ဗောဓိံ ပတွာ ပဝတ္တိတဝရဓမ္မစက္ကော ဘိက္ခုသတသဟဿပရိဝါရော ဟံသဝတီနဂရံ ဥပနိဿာယ ဝိဟာသိ. သော ဧကဒိဝသံ ပစ္စူသသမယေ လောကံ ဩလောကေန္တော ဂေါတမတာပသဿ ပရိသာယ အရဟတ္တူပနိဿယံ ဂေါတမတာပသဿ စ ‘‘အဟံ အနာဂတေ ဥပ္ပဇ္ဇမာနကဗုဒ္ဓဿ သာသနေ ဓမ္မကထိကဘိက္ခူနံ အဂ္ဂေါ ဘဝေယျ’’န္တိ ပတ္ထနဘာဝဉ္စ ဒိသွာ ပါတောဝ သရီရပဋိဇဂ္ဂနံ ကတွာ အတ္တနော ပတ္တစီဝရံ သယမေဝ ဂဟေတွာ အညာတကဝေသေန ဂေါတမတာပသဿ အန္တေဝါသိကေသု ဝနမူလဖလာဖလတ္ထာယ ဂတေသု ဂန္တွာ ဂေါတမဿ ပဏ္ဏသာလာဒွါရေ အဋ္ဌာသိ. ဂေါတမော ဗုဒ္ဓါနံ ဥပ္ပန္နဘာဝံ အဇာနန္တောပိ ဒူရတောဝ ဒသဗလံ ဒိသွာ ‘‘အယံ ပုရိသော လောကတော မုတ္တော ဟုတွာ ပညာယတိ၊ ယထာ အဿ သရီရနိပ္ဖတ္တိ ယေဟိ စ လက္ခဏေဟိ သမန္နာဂတော အဂါရမဇ္ဈေ ဝါ တိဋ္ဌန္တော စက္ကဝတ္တီ ရာဇာ ဟောတိ၊ ပဗ္ဗဇန္တော ဝါ ဝိဝဋ္ဋစ္ဆဒေါ သဗ္ဗညုဗုဒ္ဓေါ ဟောတီ’’တိ ဉတွာ ပဌမဒဿနေနေဝ ဒသဗလံ အဘိဝါဒေတွာ ‘‘ဣတော ဧထ ဘဂဝါ’’တိ ဗုဒ္ဓါသနံ ပညာပေတွာ အဒါသိ. တထာဂတော တာပသဿ ဓမ္မံ ဒေသယမာနော နိသီဒိ.

တသ္မိံ သမယေ တေ ဇဋိလာ ‘‘ပဏီတပဏီတံ ဝနမူလဖလာဖလံ အာစရိယဿ ဒတွာ သေသကံ ပရိဘုဉ္ဇိဿာမာ’’တိ အာဂစ္ဆန္တာ ဒသဗလံ ဥစ္စာသနေ၊ အာစရိယံ ပန နီစာသနေ နိသိန္နံ ဒိသွာ ‘‘ပဿထ၊ မယံ ‘ဣမသ္မိံ လောကေ အမှာကံ အာစရိယေန ဥတ္တရိတရော နတ္ထီ’တိ ဝိစရာမ. ဣဒါနိ ပန နော အာစရိယံ နီစာသနေ နိသီဒါပေတွာ ဥစ္စာသနေ နိသိန္နကော ဧကော ပညာယတိ၊ မဟန္တော ဝတာယံ ပုရိသော ဘဝိဿတီ’’တိ ပိဋကာနိ ဂဟေတွာ အာဂစ္ဆန္တိ. ဂေါတမတာပသော ‘‘ဣမေ မံ ဒသဗလဿ သန္တိကေ ဝန္ဒေယျု’’န္တိ ဘီတော ဒူရတော အာဟ – ‘‘တာတာ၊ မာ မံ ဝန္ဒိတ္ထ၊ သဒေဝကေ လောကေ အဂ္ဂပုဂ္ဂလော သဗ္ဗေသံ ဝန္ဒနာရဟော ပုရိသော ဣဓ နိသိန္နော၊ ဧတံ ဝန္ဒထာ’’တိ. တာပသာ ‘‘န အဇာနိတွာ အာစရိယော ကထေဿတီ’’တိ သဗ္ဗေဝ တထာဂတဿ ပါဒေ ဝန္ဒိံသု. ‘‘တာတာ၊ အမှာကံ အညံ ဒသဗလဿ ဒါတဗ္ဗယုတ္တကံ ဘောဇနံ နတ္ထိ၊ ဣမံ ဝနမူလဖလာဖလံ ဒဿာမာ’’တိ ပဏီတပဏီတံ ဗုဒ္ဓါနံ ပတ္တေ ပတိဋ္ဌာပေသိ. သတ္ထာ ဝနမူလဖလာဖလံ ပရိဘုဉ္ဇိ. တဒနန္တရံ တာပသောပိ သဒ္ဓိံ အန္တေဝါသိကေဟိ ပရိဘုဉ္ဇိ. သတ္ထာ ဘတ္တကိစ္စံ ကတွာ ‘‘ဒွေ အဂ္ဂသာဝကာ ဘိက္ခုသတသဟဿံ ဂဟေတွာ အာဂစ္ဆန္တူ’’တိ စိန္တေသိ. တသ္မိံ ခဏေ အဂ္ဂသာဝကော မဟာဒေဝလတ္ထေရော ‘‘ကဟံ နု ခေါ သတ္ထာ ဂတော’’တိ အာဝဇ္ဇေန္တော ‘‘သတ္ထာ အမှာကံ အာဂမနံ ပစ္စာသီသတီ’’တိ ဘိက္ခုသတသဟဿံ ဂဟေတွာ သတ္ထု သန္တိကံ ဂန္တွာ ဝန္ဒိတွာ နမဿမာနော အဋ္ဌာသိ.

ဂေါတမော အန္တေဝါသိကေ အာဟ – ‘‘တာတာ၊ အမှာကံ အညော သက္ကာရော နတ္ထိ၊ ဘိက္ခုသံဃော ဒုက္ခေန ဌိတော. ဗုဒ္ဓပ္ပမုခဿ ဘိက္ခုသံဃဿ ပုပ္ဖါသနံ ပညာပေဿာမ၊ ဇလဇထလဇပုပ္ဖါနိ အာဟရထာ’’တိ. တေ တာဝဒေဝ ပဗ္ဗတပါဒတော ဝဏ္ဏဂန္ဓသမ္ပန္နာနိ ပုပ္ဖါနိ ဣဒ္ဓိယာ အာဟရိတွာ သာရိပုတ္တတ္ထေရဿ ဝတ္ထုမှိ ဝုတ္တနယေနေဝ အာသနာနိ ပညာပယိံသု. နိရောဓသမာပတ္တိသမာပဇ္ဇနမ္ပိ ဆတ္တဓာရဏမ္ပိ သဗ္ဗံ ဝုတ္တနယေနေဝ ဝေဒိတဗ္ဗံ.

သတ္ထာ သတ္တမေ ဒိဝသေ နိရောဓတော ဝုဋ္ဌာယ ပရိဝါရေတွာ ဌိတေ တာပသေ ဒိသွာ ဓမ္မကထိကဘာဝေ ဧတဒဂ္ဂပ္ပတ္တံ သာဝကံ အာမန္တေသိ – ‘‘ဣမိနာ ဘိက္ခု ဣသိဂဏေန မဟာသက္ကာရော ကတော၊ ဧတေသံ ပုပ္ဖါသနာနုမောဒနံ ကရောဟီ’’တိ. သော သတ္ထု ဝစနံ သမ္ပဋိစ္ဆိတွာ တီဏိ ပိဋကာနိ သမ္မသိတွာ အနုမောဒနံ အကာသိ. တဿ ဒေသနာပရိယောသာနေ သတ္ထာ သယံ ဗြဟ္မဃောသံ နိစ္ဆာရေတွာ ဓမ္မံ ဒေသေသိ. ဒေသနာပရိယောသာနေ ဌပေတွာ ဂေါတမတာပသံ သေသာ အဋ္ဌာရသ သဟဿဇဋိလာ အရဟတ္တံ ပါပုဏိံသု.

ဂေါတမော ပန တေနတ္တဘာဝေန ပဋိဝေဓံ ကာတုံ အသက္ကောန္တော ဘဂဝန္တံ အာဟ – ‘‘ဘဂဝါ ယေန ဘိက္ခုနာ ပဌမံ ဓမ္မော ဒေသိတော၊ ကော နာမ အယံ တုမှာကံ သာသနေ’’တိ? အယံ ဂေါတမ မယှံ သာသနေ ဓမ္မကထိကာနံ အဂ္ဂေါတိ. ‘‘အဟမ္ပိ၊ ဘန္တေ၊ ဣမဿ သတ္တ ဒိဝသာနိ ကတဿ အဓိကာရဿ ဖလေန အယံ ဘိက္ခု ဝိယ အနာဂတေ ဧကဿ ဗုဒ္ဓဿ သာသနေ ဓမ္မကထိကာနံ အဂ္ဂေါ ဘဝေယျ’’န္တိ ပတ္ထနံ ကတွာ ပါဒမူလေ နိပဇ္ဇိ.

သတ္ထာ အနာဂတံ ဩလောကေတွာ အနန္တရာယေနဿ ပတ္ထနာယ သမိဇ္ဈနဘာဝံ ဉတွာ ‘‘အနာဂတေ ကပ္ပသတသဟဿာဝသာနေ ဂေါတမော နာမ ဗုဒ္ဓေါ ဥပ္ပဇ္ဇိဿတိ၊ တွံ တဿ သာသနေ ဓမ္မကထိကာနံ အဂ္ဂေါ ဘဝိဿသီ’’တိ ဗျာကရိတွာ တေ အရဟတ္တပ္ပတ္တေ တာပသေ ‘‘ဧထ ဘိက္ခဝေါ’’တိ အာဟ. သဗ္ဗေ အန္တရဟိတကေသမဿူ ဣဒ္ဓိမယပတ္တစီဝရဓရာ ဝဿသဋ္ဌိကတ္ထေရသဒိသာ အဟေသုံ. သတ္ထာ ဘိက္ခုသံဃမာဒါယ ဝိဟာရံ ဂတော.

ဂေါတမောပိ ယာဝဇီဝံ တထာဂတံ ပရိစရိတွာ ယထာဗလံ ကလျာဏကမ္မံ ကတွာ ကပ္ပသတသဟဿံ ဒေဝေသု စ မနုဿေသု စ သံသရိတွာ အမှာကံ ဘဂဝတော ကာလေ ကပိလဝတ္ထုနဂရဿ အဝိဒူရေ ဒေါဏဝတ္ထုဗြာဟ္မဏဂါမေ ဗြာဟ္မဏမဟာသာလကုလေ နိဗ္ဗတ္တိ. တဿ နာမဂ္ဂဟဏဒိဝသေ ပုဏ္ဏမာဏဝေါတိ နာမံ အကံသု. သတ္ထရိ အဘိသမ္ဗောဓိံ ပတွာ ပဝတ္တိတဝရဓမ္မစက္ကေ အနုပုဗ္ဗေန အာဂန္တွာ ရာဇဂဟံ ဥပနိဿာယ ဝိဟရန္တေ အညာသိကောဏ္ဍညတ္ထေရော ကပိလဝတ္ထုံ ဂန္တွာ အတ္တနော ဘာဂိနေယျံ ပုဏ္ဏမာဏဝံ ပဗ္ဗာဇေတွာ ပုနဒိဝသေ ဒသဗလဿ သန္တိကံ အာဂန္တွာ ဘဂဝန္တံ ဝန္ဒိတွာ အာပုစ္ဆိတွာ နိဝါသတ္ထာယ ဆဒ္ဒန္တဒဟံ ဂတော. ပုဏ္ဏောပိ မန္တာဏိပုတ္တော မာတုလေန အညာသိကောဏ္ဍညတ္ထေရေန သဒ္ဓိံ ဒသဗလဿ သန္တိကံ အဂန္တွာ ‘‘မယှံ ပဗ္ဗဇိတကိစ္စံ မတ္ထကံ ပါပေတွာဝ ဒသဗလဿ သန္တိကံ ဂမိဿာမီ’’တိ ကပိလဝတ္ထုသ္မိံယေဝ ဩဟီနော ယောနိသောမနသိကာရေ ကမ္မံ ကရောန္တော နစိရဿေဝ အရဟတ္တံ ပါပုဏိ. တဿ သန္တိကေ ပဗ္ဗဇိတကုလပုတ္တာပိ ပဉ္စသတာ အဟေသုံ. ထေရော သယံ ဒသကထာဝတ္ထုလာဘိတာယ တေပိ ဒသဟိ ကထာဝတ္ထူဟိ ဩဝဒတိ. တေ တဿ ဩဝါဒေ ဌတွာ သဗ္ဗေဝ အရဟတ္တံ ပတ္တာ.

တေ အတ္တနော ပဗ္ဗဇိတကိစ္စံ မတ္ထကံ ပတ္တံ ဉတွာ ဥပဇ္ဈာယံ ဥပသင်္ကမိတွာ အာဟံသု – ‘‘ဘန္တေ၊ အမှာကံ ကိစ္စံ မတ္ထကံ ပတ္တံ၊ ဒသန္နဉ္စ မဟာကထာဝတ္ထူနံ လာဘိနော၊ သမယော နော ဒသဗလံ ပဿိတု’’န္တိ. ထေရော တေသံ ကထံ သုတွာ စိန္တေသိ – ‘‘မမ ဒသကထာဝတ္ထုလာဘိတံ သတ္ထာ ဇာနာတိ၊ အဟံ ဓမ္မံ ဒေသေန္တော ဒသ ကထာဝတ္ထူနိ အမုဉ္စန္တောဝ ဒေသေမိ. မယိ ဂစ္ဆန္တေ သဗ္ဗေပိမေ ဘိက္ခူ ပရိဝါရေတွာ ဂစ္ဆိဿန္တိ၊ ဧဝံ ဂဏသင်္ဂဏိကာယ ဂန္တွာ ပန အယုတ္တံ မယှံ ဒသဗလံ ပဿိတုံ၊ ဣမေ တာဝ ဂန္တွာ ပဿန္တူ’’တိ တေ ဘိက္ခူ အာဟ – ‘‘အာဝုသော၊ တုမှေ ပုရတော ဂန္တွာ တထာဂတံ ပဿထ၊ မမ ဝစနေန ဒသဗလဿ ပါဒေ ဝန္ဒထ၊ အဟမ္ပိ တုမှာကံ ဂတမဂ္ဂေန ဂမိဿာမီ’’တိ.

တေ ထေရာ သဗ္ဗေပိ ဒသဗလဿ ဇာတိဘူမိရဋ္ဌဝါသိနော သဗ္ဗေ ခီဏာသဝါ သဗ္ဗေ ဒသကထာဝတ္ထုလာဘိနော အတ္တနော ဥပဇ္ဈာယဿ ဩဝါဒံ အဘိန္ဒိတွာ အနုပုဗ္ဗေန စာရိကံ စရန္တာ သဋ္ဌိယောဇနမဂ္ဂံ အတိက္ကမ္မ ရာဇဂဟေ ဝေဠုဝနမဟာဝိဟာရံ ဂန္တွာ ဒသဗလဿ ပါဒေ ဝန္ဒိတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိံသု. အာစိဏ္ဏံ ခေါ ပနေတံ ဗုဒ္ဓါနံ ဘဂဝန္တာနံ အာဂန္တုကေဟိ ဘိက္ခူဟိ သဒ္ဓိံ ပဋိသမ္မောဒိတုန္တိ ဘဂဝါ တေဟိ သဒ္ဓိံ ‘‘ကစ္စိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ခမနီယ’’န္တိအာဒိနာ နယေန မဓုရပဋိသန္ထာရံ ကတွာ ‘‘ကုတော စ တုမှေ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အာဂစ္ဆထာ’’တိ ပုစ္ဆိ. တေဟိ ‘‘ဇာတိဘူမိတော’’တိ ဝုတ္တေ ‘‘ကော နု ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဇာတိဘူမိယံ ဇာတိဘူမကာနံ ဘိက္ခူနံ သဗြဟ္မစာရီဟိ ဧဝံ သမ္ဘာဝိတော အတ္တနာ စ အပ္ပိစ္ဆော အပ္ပိစ္ဆကထဉ္စ ဘိက္ခူနံ ကတ္တာ’’တိ ဒသကထာဝတ္ထုလာဘိံ ဘိက္ခုံ ပုစ္ဆိ. တေပိ ‘‘ပုဏ္ဏော နာမ၊ ဘန္တေ၊ အာယသ္မာ မန္တာဏိပုတ္တော’’တိ အာရောစယိံသု. တံ ကထံ သုတွာ အာယသ္မာ သာရိပုတ္တော ထေရဿ ဒဿနကာမော အဟောသိ.

အထ သတ္ထာ ရာဇဂဟတော သာဝတ္ထိံ အဂမာသိ. ပုဏ္ဏတ္ထေရော ဒသဗလဿ တတ္ထ အာဂတဘာဝံ သုတွာ ‘‘သတ္ထာရံ ပဿိဿာမီ’’တိ ဂန္တွာ အန္တောဂန္ဓကုဋိယံယေဝ တထာဂတံ သမ္ပာပုဏိ. သတ္ထာ တဿ ဓမ္မံ ဒေသေသိ. ထေရော ဓမ္မံ သုတွာ ဒသဗလံ ဝန္ဒိတွာ ပဋိသလ္လာနတ္ထာယ အန္ဓဝနံ ဂန္တွာ အညတရသ္မိံ ရုက္ခမူလေ ဒိဝါဝိဟာရံ နိသီဒိ. သာရိပုတ္တတ္ထေရောပိ တဿ ဂမနံ သုတွာ သီသာနုလောကိကော ဂန္တွာ ဩကာသံ သလ္လက္ခေတွာ တံ ရုက္ခမူလံ ဥပသင်္ကမိတွာ ထေရေန သဒ္ဓိံ သမ္မောဒိတွာ သတ္တဝိသုဒ္ဓိက္ကမံ ပုစ္ဆိ. ထေရောပိဿ ပုစ္ဆိတံ ပုစ္ဆိတံ ဗျာကာသိ. တေ အညမညဿ သုဘာသိတံ သမနုမောဒိံသု. အထ သတ္ထာ အပရဘာဂေ ဘိက္ခုသံဃမဇ္ဈေ နိသိန္နော ထေရံ ဓမ္မကထိကာနံ အဂ္ဂဋ္ဌာနေ ဌပေသီတိ.