ဒုတိယဇ္ဈာနကထာဝဏ္ဏနာ

၇၉. နီဝရဏပ္ပဟာနဿ တပ္ပဌမတာယ အာသန္နနီဝရဏပစ္စတ္ထိကာ. ထူလံ နာမ ဝိပုလမ္ပိ ဖေဂ္ဂု ဝိယ သုခဘဉ္ဇနီယန္တိ အာဟ ‘‘ဩဠာရိကတ္တာ အင်္ဂဒုဗ္ဗလာ’’တိ. သန္တတော မနသိ ကရိတွာတိ ပဌမဇ္ဈာနံ ဝိယ အနောဠာရိကင်္ဂတ္တာ၊ သန္တဓမ္မသမင်္ဂိတာယ စ ‘‘သန္တ’’န္တိ မနသိ ကတွာ. ယေ ဟိ ဓမ္မာ ဒုတိယဇ္ဈာနေ ပီတိသုခါဒယော၊ ကာမံ တေ ပဌမဇ္ဈာနေပိ သန္တိ၊ တေဟိ ပန တေ သန္တတရာ စေဝ ပဏီတတရာ စ ဘဝန္တီတိ. နိကန္တိန္တိ နိကာမနံ၊ အပေက္ခန္တိ အတ္ထော. ပရိယာဒါယာတိ ခေပေတွာ. စတ္တာရိ ပဉ္စာတိ ဝါ-သဒ္ဒေါ လုတ္တနိဒ္ဒိဋ္ဌော. ဒုတိယဇ္ဈာနံ ဧတဿ အတ္ထီတိ ဒုတိယဇ္ဈာနိကံ. ဝုတ္တပ္ပကာရာနေဝါတိ ပဌမဇ္ဈာနေ ဝုတ္တပ္ပကာရာနိယေဝ၊ ပရိကမ္မာဒိနာမကာနီတိ အတ္ထော.

၈၀. ဝူပသမာတိ ဝူပသမဟေတု၊ ဝူပသမောတိ စေတ္ထ ပဟာနံ အဓိပ္ပေတံ၊ တဉ္စ ဝိတက္ကဝိစာရာနံ. အတိက္ကမော အတ္ထတော ဒုတိယဇ္ဈာနက္ခဏေ အနုပ္ပါဒေါတိ အာဟ ‘‘သမတိက္ကမာ’’တိအာဒိ. ကတမေသံ ပနေတ္ထ ဝိတက္ကဝိစာရာနံ ဝူပသမော အဓိပ္ပေတော၊ ကိံ ပဌမဇ္ဈာနိကာနံ၊ ဥဒါဟု ဒုတိယဇ္ဈာနိကာနန္တိ. ကိဉ္စေတ္ထ ယဒိ ပဌမဇ္ဈာနိကာနံ၊ နတ္ထိ တေသံ ဝူပသမော. န ဟိ ကဒါစိ ပဌမဇ္ဈာနံ ဝိတက္ကဝိစာရရဟိတံ အတ္ထိ. အထ ဒုတိယဇ္ဈာနိကာနံ၊ ဧဝမ္ပိ နတ္ထေဝ ဝူပသမော၊ သဗ္ဗေန သဗ္ဗံ တေသံ တတ္ထ အဘာဝတောတိ? ဝုစ္စတေ – ယေဟိ ဝိတက္ကဝိစာရေဟိ ပဌမဇ္ဈာနဿ ဩဠာရိကတာ၊ တေသံ သမတိက္ကမာ ဒုတိယဿ ဈာနဿ သမဓိဂမော၊ န သဘာဝတော အနောဠာရိကာနံ ဖဿာဒီနံ သမတိက္ကမာတိ အယမတ္ထော ‘‘ဝိတက္ကဝိစာရာနံ ဝူပသမာ’’တိ ဧတေန ဒီပိတော. တသ္မာ ‘‘ကိံ ပဌမဇ္ဈာနိကာနံ ဝိတက္ကဝိစာရာနံ ဝူပသမော ဣဓာဓိပ္ပေတော၊ ဥဒါဟု ဒုတိယဇ္ဈာနိကာန’’န္တိ ဧဒိသီ စောဒနာ အနောကာသာဝ. ယသ္မာ ဒိဋ္ဌာဒီနဝဿ တံတံဈာနက္ခဏေ အနုပ္ပတ္တိဓမ္မတာပါဒနံ ဝူပသမနံ အဓိပ္ပေတံ. ဝိတက္ကာဒယော ဧဝ ဈာနင်္ဂဘူတာ တထာ ကရီယန္တိ၊ န တံသမ္ပယုတ္တာ ဖဿာဒယော၊ တသ္မာ ဝိတက္ကာဒီနံယေဝ ဝူပသမာဒိဝစနံ ဉာယာဂတံ. ယသ္မာ ပန ဝိတက္ကာဒီနံ ဝိယ တံသမ္ပယုတ္တဓမ္မာနမ္ပိ ဧတေန ‘‘ဧတံ ဩဠာရိက’’န္တိ အာဒီနဝဒဿနံ သုတ္တေ အာဂတံ၊ တသ္မာ အဝိသေသေန ဝိတက္ကာဒီနံ၊ တံသဟဂတာနဉ္စ ဝူပသမာဒိကေ ဝတ္တဗ္ဗေ ဝိတက္ကာဒီနံယေဝ ဝူပသမော ဝုစ္စမာနော အဓိကဝစနံ အညံ အတ္ထံ ဗောဓေတီတိ ကတွာ ကိဉ္စိ ဝိသေသံ ဒီပေတီတိ ဒဿေတုံ အဋ္ဌကထာယံ ‘‘ဩဠာရိကဿ ပနာ’’တိအာဒိ ဂဟိတန္တိ ဣဓ ‘‘ယေဟိ ဝိတက္ကဝိစာရေဟီ’’တိအာဒိ ဝုတ္တန္တိ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ. ‘‘ပီတိယာ စ ဝိရာဂါ’’တိအာဒီသုပိ ဧသေဝ နယော. တသ္မာ ဝိတက္ကဝိစာရပီတိသုခသမတိက္ကမဝစနာနိ ဩဠာရိကောဠာရိကင်္ဂသမတိက္ကမာ ဒုတိယာဒိအဓိဂမဒီပကာနီတိ တေသံ ဧကဒေသဘူတံ ဝိတက္ကဝိစာရသမတိက္ကမဝစနံ တံဒီပကံ ဝုတ္တံ. ဝိသုံ ဝိသုံ ဌိတေပိ ဟိ ဝိတက္ကဝိစာရသမတိက္ကမဝစနာဒိကေ ပဟေယျင်္ဂနိဒ္ဒေသတာသာမညေန စိတ္တေန သမူဟတော ဂဟိတေ ဝိတက္ကဝိစာရဝူပသမဝစနဿ တဒေကဒေသတာ ဒဋ္ဌဗ္ဗာ. အယဉ္စ အတ္ထော အဝယဝေန သမုဒါယောပလက္ခဏနယေန ဝုတ္တော. အထ ဝါ ဝိတက္ကဝိစာရဝူပသမဝစနေနေဝ တံသမတိက္ကမာ ဒုတိယာဓိဂမဒီပကေန ပီတိဝိရာဂါဒိဝစနာနံ ပီတိအာဒိသမတိက္ကမာ တတိယာဒိအဓိဂမဒီပကတာ ဒီပိတာ ဟောတီတိ တဿ တံဒီပကတာ ဝုတ္တာ.

နိယကဇ္ဈတ္တမဓိပ္ပေတံ န အဇ္ဈတ္တဇ္ဈတ္တာဒိ. တတ္ထ ကာရဏမာဟ ‘‘ဝိဘင်္ဂေ ပနာ’’တိအာဒိ. နီလဝဏ္ဏယောဂတော နီလဝတ္ထံ ဝိယာတိ နီလယောဂတော ဝတ္ထံ နီလံ ဝိယာတိ အဓိပ္ပါယော. ယေန သမ္ပသာဒနေန ယောဂါ ဈာနံ သမ္ပသာဒနံ. တသ္မိံ ဒဿိတေ ‘‘သမ္ပသာဒနံ ဈာန’’န္တိ သမာနာဓိကရဏနိဒ္ဒေသေနေဝ တံယောဂါ ဈာနေ တံသဒ္ဒပ္ပဝတ္တိ ဒဿိတာတိ အဝိရောဓော ယုတ္တော. ဧကောဒိဘာဝေ ကထန္တိ ဧကောဒိမှိ ဒဿိတေ ဧကောဒိဘာဝံ ဈာနန္တိ သမာနာဓိကရဏနိဒ္ဒေသေနေဝ ဈာနဿ ဧကောဒိဝဍ္ဎနတာ ဝုတ္တာ ဟောတီတိ စေ? ‘‘ဧကောဒိဘာဝ’’န္တိ ပဒံ ဥဒ္ဓရိတွာ ဧကောဒိဿ နိဒ္ဒေသော န ကာတဗ္ဗော သိယာတိ ဧကောဒိဘာဝသဒ္ဒေါ ဧဝ သမာဓိမှိ ပဝတ္တော သမ္ပသာဒနသဒ္ဒေါ ဝိယ ဈာနေ ပဝတ္တတီတိ ယုတ္တံ. ဣမသ္မိဉ္စ အတ္ထဝိကပ္ပေတိ ‘‘စေတသော သမ္ပသာဒယတီ’’တိ ဧတသ္မိံ ပက္ခေ ‘‘စေတသော’’တိ စ ဥပယောဂတ္ထေ သာမိဝစနံ. ပုရိမသ္မိန္တိ ‘‘သမ္ပသာဒနယောဂတော ဈာနံ သမ္ပသာဒန’’န္တိ ဝုတ္တပက္ခေ. စေတသောတိ သမ္ဗန္ဓေ သာမိဝစနံ.

သေဋ္ဌောပိ လောကေ ‘‘ဧကော’’တိ ဝုစ္စတိ ‘‘ယာဝ ပရေ ဧကာဟံ တေ ကရောမီ’’တိအာဒီသု. ဧကော အဒုတိယော ‘‘ဧကာကီဘိ ခုဒ္ဒကေဟိ ဇိတ’’န္တိအာဒီသု အသဟာယတ္ထောပိ ဧက-သဒ္ဒေါ ဒိဋ္ဌောတိ အာဟ ‘‘ဧကော အသဟာယော ဟုတွာ’’တိ. သဒ္ဓါဒယောပိ ကာမံ သမ္ပယုတ္တဓမ္မာနံ သာဓာရဏတော၊ အသာဓာရဏတော စ ပစ္စယာ ဟောန္တိယေဝ၊ သမာဓိ ပန ဈာနက္ခဏေ သမ္ပယုတ္တဓမ္မာနံ အဝိက္ခေပလက္ခဏေ ဣန္ဒဋ္ဌကရဏေန သာတိသယံ ပစ္စယော ဟောတီတိ ဒဿေန္တော ‘‘သမ္ပယုတ္တဓမ္မေ။ပေ။ အဓိဝစန’’န္တိ အာဟ.

‘‘သမ္ပသာဒနံ၊ စေတသော ဧကောဒိဘာဝ’’န္တိ ဝိသေသနဒွယံ ဈာနဿ အတိသယဝစနိစ္ဆာဝသေန ဂဟိတံ. သွာယမတိသယော ယထာ ဣမသ္မိံ ဈာနေ လဗ္ဘတိ၊ န တထာ ပဌမဇ္ဈာနေတိ ဣမံ ဝိသေသံ ဒဿေတုံ ‘‘နနု စာ’’တိအာဒိ ဝုတ္တံ. အာရမ္မဏေ အာဟနနပရိယာဟနနဝသေန၊ အနုမဇ္ဇနအနုယောဇနဝသေန စ ပဝတ္တမာနာ ဓမ္မာ သတိပိ နီဝရဏပ္ပဟာနေန ကိလေသကာလုဿိယာပဂမေ သမ္ပယုတ္တာနံ ကဉ္စိ ခေါဘံ ကရောန္တာ ဝိယ တေဟိ စ တေ န သန္နိသိန္နာ ဟောန္တီတိ ဝုတ္တံ ‘‘ဝိတက္ကဝိစာရက္ခောဘေန န သုပ္ပသန္န’’န္တိ. ခုဒ္ဒိကာ ဦမိယော ဝီစိယော. မဟတိယော တရင်္ဂါ. သတိပိ ဣန္ဒြိယသမတ္တေ၊ ဝီရိယသမတာယ စ တေနေဝ ခေါဘေန၊ သမ္ပသာဒါဘာဝေန စ သမာဓိပိ န သုဋ္ဌု ပါကဋော ဗဟလေ ဝိယ ဇလေ မစ္ဆော. ယထာဝုတ္တက္ခောဘော ဧဝ ပလိဗောဓော. ဧဝံ ဝုတ္တေနာတိ ယဿာ သဒ္ဓါယ ဝသေန သမ္ပသာဒနံ၊ ယဿာ စ စိတ္တေကဂ္ဂတာယ ဝသေန ဧကောဒိဘာဝန္တိ စ ဈာနံ ဝုတ္တံ. တာသံ ဧဝ ‘‘သဒ္ဒဟနာ’’တိအာဒိနာ ပဝတ္တိအာကာရဿ ဝိသေသဝိဘာဝနာဝသေန ဝုတ္တေန. တေန ဝိဘင်္ဂပါဌေန. ‘‘သမ္ပသာဒနယောဂတော၊ သမ္ပသာဒနတော ဝါ သမ္ပသာဒနံ၊ ဧကောဒိံ ဘာဝေတီတိ ဧကောဒိဘာဝန္တိ ဈာနံ ဝုတ္တ’’န္တိ ဧဝံ ပဝတ္တာ အယံ အတ္ထဝဏ္ဏနာ န ဝိရုဇ္ဈတိ. ယထာ ပန အဝိရောဓော၊ သော ဝုတ္တော ဧဝ.

၈၁. သန္တာတိ သမံ နိရောဓံ ဂတာ. သမိတာတိ ဘာဝနာယ သမံ ဂမိတာ နိရောဓိတာ. ဝူပသန္တာတိ တတော ဧဝ သုဋ္ဌု ဥပသန္တာ. အတ္ထင်္ဂတာတိ အတ္ထံ ဝိနာသံ ဂတာ. အဗ္ဘတ္ထင်္ဂတာတိ ဥပသဂ္ဂေန ပဒံ ဝဍ္ဎေတွာ ဝုတ္တံ. အပ္ပိတာတိ ဝိနာသံ ဂမိတာ. သောသိတာတိ ပဝတ္တိသင်္ခါတဿ သန္တာနဿ အဘာဝေန သောသံ သုက္ခဘာဝံ ဣတာ. ဗျန္တိကတာတိ ဝိဂတန္တကတာ.

အယမတ္ထောတိ ဘာဝနာယ ပဟီနတ္တာ ဝိတက္ကဝိစာရာနံ အဘာဝေါ. စောဒကေန ဝုတ္တမတ္ထံ သမ္ပဋိစ္ဆိတွာ ပရိဟရိတုံ ‘‘ဧဝမေတံ သိဒ္ဓေါဝါယမတ္ထော’’တိ ဝတွာ ‘‘န ပနေတ’’န္တိအာဒိ ဝုတ္တံ. တတ္ထ ဧတန္တိ ‘‘ဝိတက္ကဝိစာရာနံ ဝူပသမာ’’တိ ဧတံ ဝစနံ. တဒတ္ထဒီပကန္တိ တဿ ဝိတက္ကဝိစာရာဘာဝမတ္တသင်္ခါတဿ အတ္ထဿ ဒီပကံ. အယဉှေတ္ထ အတ္ထော – ဒုတိယဇ္ဈာနာဒိအဓိဂမူပါယဒီပကေန အဇ္ဈတ္တသမ္ပသာဒနတာယ၊ စေတသော ဧကောဒိဘာဝတာယ စ ဟေတုဒီပကေန၊ အဝိတက္ကအဝိစာရဘာဝဟေတုဒီပကေန စ ဝိတက္ကဝိစာရဝူပသမဝစနေနေဝ ဝိတက္ကဝိစာရာဘာဝေါ ဒီပိတောတိ ကိံ ပုန အဝိတက္ကအဝိစာရဝစနေန ကတေနာတိ? န၊ အဒီပိတတ္တာ. န ဟိ ဝိတက္ကဝိစာရဝူပသမဝစနေန ဝိတက္ကဝိစာရာနံ အပ္ပဝတ္တိ ဝုတ္တာ ဟောတိ. ဝိတက္ကဝိစာရေသု ဟိ တဏှာပ္ပဟာနံ ဧတေသံ ဝူပသမနံ၊ ယေ စ သင်္ခါရေသု တဏှာပ္ပဟာနံ ကရောန္တိ၊ တေသု မဂ္ဂေသု၊ ပဟီနတဏှေသု စ ဖလေသု သင်္ခါရပဝတ္တိ ဟောတိ ဧဝ၊ ဧဝမေဝိဓာပိ ဝိက္ခမ္ဘိတဝိတက္ကဝိစာရတဏှဿ ဒုတိယဇ္ဈာနဿ ဝိတက္ကဝိစာရသမ္ပယောဂေါ ပုရိမေန န နိဝါရိတော သိယာတိ တံနိဝါရဏတ္ထံ၊ အာဝဇ္ဇိတုကာမတာဒိအတိက္ကမောဝ တေသံ ဝူပသမောတိ ဒဿနတ္ထဉ္စ ‘‘အဝိတက္ကံ အဝိစာရ’’န္တိ ဝုတ္တံ. ပဌမမ္ပီတိ ပဌမံ ဈာနမ္ပိ.

‘‘ဒုတိယံ ဥပ္ပန္နန္တိပိ ဒုတိယ’’န္တိ ဝတ္တုံ ဝဋ္ဋတိယေဝ. န တထာ ဣမဿ ဝိတက္ကဝိစာရာတိ ယထာ ပဌမဇ္ဈာနဿ ဥပစာရက္ခဏေ နီဝရဏာနိ ပဟီယန္တိ၊ တထာ ဣမဿ ဒုတိယဇ္ဈာနဿ ဥပစာရက္ခဏေ ဝိတက္ကဝိစာရာ န ပဟီယန္တိ အသံကိလိဋ္ဌသဘာဝတ္တာ၊ ဥပစာရဘာဝနာယ စ တေ ပဟာတုံ အသမတ္ထဘာဝတော. ယဒိပိ တာယ တေသု တဏှာ ပဟီယတိ၊ န ပန သဝိသေသံ. သဝိသေသဉှိ တတ္ထ တဏှာပ္ပဟာနံ အပ္ပနာယ ဧဝ ဟောတိ. တေန ဝုတ္တံ ‘‘အပ္ပနာက္ခဏေယေဝါ’’တိအာဒိ. ပဟာနင်္ဂတာပိ အတိသယပ္ပဟာနဝသေနေဝ ဝေဒိတဗ္ဗာ ယထာ နီဝရဏာနံ ပဌမဇ္ဈာနဿ. တသ္မာတိ ယသ္မာ တိဝင်္ဂမေဝေတံ ဈာနံ၊ တသ္မာ. တန္တိ ဝိဘင်္ဂေ ဝစနံ. ရထဿ ပဏ္ဍုကမ္ဗလံ ဝိယ သမ္ပသာဒေါ ဈာနဿ ပရိက္ခာရော၊ န ဈာနင်္ဂန္တိ အာဟ ‘‘သပရိက္ခာရံ ဈာနံ ဒဿေတု’’န္တိ.