ပဉ္စဝသီကထာဝဏ္ဏနာ

၇၈. ဝသနံ ဝသီတိ ဓာတုနိဒ္ဒေသတာယ ကိရိယာနိဒ္ဒေသောတိ အဓိပ္ပါယေနာဟ ‘‘ဝသိယော’’တိ၊ ယထာရုစိ ပဝတ္တိယောတိ အတ္ထော. အာဝဇ္ဇနာယ ဝသီ၊ အာဝဇ္ဇနာဝသေန ဝါ ဝသီ အာဝဇ္ဇနဝသီ. ဈာနံ အာဝဇ္ဇိတုံ ယတ္ထ ယတ္ထ ပဒေသေ ဣစ္ဆာ ယတ္ထိစ္ဆကံ. ယဒါ ယဒါ၊ ယသ္မိံ ယသ္မိံ ဝါ ဈာနင်္ဂေ ဣစ္ဆာ ယဒိစ္ဆကံ. ယာဝ ယာဝ ဣစ္ဆာ ယာဝဒိစ္ဆကံ၊ ဒ-ကာရော ပဒသန္ဓိကရော. ‘‘ယာဝါ’’တိ စ ဣဒံ ဗဟူနံ ဇဝနဝါရာနံ နိရန္တရံ ဝိယ တထာပဝတ္တနံ သန္ဓာယ ဝုတ္တံ၊ န ဧကမေဝ. သော ဟိ ပရိစ္ဆိန္နစိတ္တက္ခဏောတိ. အာဝဇ္ဇနာယ ဒန္ဓာယိတတ္တံ နတ္ထီတိ ဝုတ္တနယေန ယတ္ထ ကတ္ထစိ ဌာနေ ယဒါ ယဒါ ယံ ကိဉ္စိ ဈာနင်္ဂံ အာဝဇ္ဇေန္တဿ ယထိစ္ဆိတံ ကာလံ အာဝဇ္ဇနာယ အာဝဇ္ဇနပ္ပဝတ္တိယာ ဒန္ဓာယိတတ္တံ ဝိတ္ထာယိတတ္တံ၊ စိရာယိတတ္တံ ဝါ နတ္ထိ. ဧဝံ အာဝဇ္ဇနဝသီ သိဒ္ဓါ နာမ ဟောတီတိ အတ္ထော. သေသာတိ ဝုဋ္ဌာနအဓိဋ္ဌာနပစ္စဝေက္ခဏာဝသိယော.

အင်္ဂသမုဒါယဘာဝတော ဈာနဿ ဈာနေ အာဝဇ္ဇနဝသိံ နိပ္ဖါဒေတုကာမေန ပဋိပါဋိယာ ဈာနင်္ဂါနိ အာဝဇ္ဇေတဗ္ဗာနီတိ အာဟ ‘‘ပဌမံ ဝိတက္ကံ အာဝဇ္ဇယတော’’တိ. ယဒိပိ အာဝဇ္ဇနမေဝေတ္ထ ဣစ္ဆိတံ အာဝဇ္ဇနဝသိယာ အဓိပ္ပေတတ္တာ၊ အာဝဇ္ဇနာယ ပန ဥပ္ပန္နာယ ဇဝနေဟိ ဘဝိတဗ္ဗံ. တာနိ စ ခေါ အာဝဇ္ဇနတပ္ပရတာယ စိတ္တာဘိနီဟာရဿ ယထာဝဇ္ဇိတဈာနင်္ဂါရမ္မဏာနိ ကတိပယာနေဝ ဟောန္တိ၊ န ပရိပုဏ္ဏာနီတိ ဝုတ္တံ ‘‘ဝိတက္ကာရမ္မဏာနေဝ စတ္တာရိ ပဉ္စ ဝါ ဇဝနာနိ ဇဝန္တီ’’တိ. စတ္တာရိ တိက္ခိန္ဒြိယဿ. ပဉ္စ နာတိတိက္ခိန္ဒြိယဿာတိ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ. နိရန္တရန္တိ ဝိသဘာဂေဟိ နိရန္တရံ. အယံ ပနာတိ ဘဝင်္ဂဒွယန္တရိတာ စတုဇဝနစိတ္တာ ယထာဝုတ္တာ အာဝဇ္ဇနဝသီ. အညေသံ ဝါ ဓမ္မသေနာပတိအာဒီနံ. ဧဝရူပေ ကာလေတိ ဥဋ္ဌာယ သမုဋ္ဌာယ လဟုတရံ အာဝဇ္ဇနဝသီနိဗ္ဗတ္တနကာလေ. သာ စ ခေါ ဣတ္တရာ ပရိတ္တကာလာ၊ န သတ္ထု ယမကမဟာပါဋိဟာရိယေ ဝိယ စိရတရပ္ပဗန္ဓဝတီ. တထာ ဟိ တံ သာဝကေဟိ အသာဓာရဏံ ဝုတ္တံ. အဓိဂမေန သမံ သသမ္ပယုတ္တဿ ဈာနဿ သမ္မာ အာပဇ္ဇနံ ပဋိပဇ္ဇနံ သမာပဇ္ဇနံ၊ ဈာနသမင်္ဂိတာ.

သီဃန္တိ ဧတ္ထ သမာပဇ္ဇိတုကာမတာနန္တရံ ဒွီသု ဘဝင်္ဂေသု ဥပ္ပန္နေသု ဘဝင်္ဂံ ဥပစ္ဆိန္ဒိတွာ ဥပ္ပန္နာဝဇ္ဇနာနန္တရံ သမာပဇ္ဇနံ သီဃံ သမာပဇ္ဇနသမတ္ထတာ. အယဉ္စ မတ္ထကပ္ပတ္တာ သမာပဇ္ဇနဝသီ သတ္ထု ဓမ္မဒေသနာယံ လဗ္ဘတိ. ယံ သန္ဓာယ ဝုတ္တံ ‘‘သော ခေါ အဟံ၊ အဂ္ဂိဝေဿန၊ တဿာ ဧဝ ကထာယ ပရိယောသာနေ တသ္မိံယေဝ ပုရိမသ္မိံ သမာဓိနိမိတ္တေ အဇ္ဈတ္တမေဝ စိတ္တံ သဏ္ဌပေမိ သန္နိသာဒေမိ ဧကောဒိံ ကရောမိ သမာဒဟာမိ ယေနဿုဒံ နိစ္စကပ္ပံ ဝိဟရာမီ’’တိ (မ. နိ. ၁.၃၈၇). ဣတော သီဃတရာ ဟိ သမာပဇ္ဇနဝသီ နာမ နတ္ထိ. ဇုဏှာယ ရတ္တိယာ နဝေါရောပိတေဟိ ကေသေဟိ ကပေါတကန္ဒရာယံ ဝိဟရန္တဿ အာယသ္မတော သာရိပုတ္တဿ ယက္ခေန မဟန္တမ္ပိ ပဗ္ဗတကူဋံ ပဒါလေတုံ သမတ္ထေ ပဟာရေ သီသေ ဒိန္နေ သမာပဇ္ဇနမ္ပေတ္ထ နိဒဿေတဗ္ဗံ. တထာ ဟိ ဝက္ခတိ ‘‘တဒါ ထေရော တဿ ပဟရဏသမယေ သမာပတ္တိံ အပ္ပေသီ’’တိ (ဝိသုဒ္ဓိ. ၂.၃၇၄). ပါဠိယံ ပန ‘‘အညတရံ သမာဓိံ သမာပဇ္ဇိတွာ နိသိန္နော’’တိ (ဥဒါ. ၃၄) ဝုတ္တံ. ဣမေ ပန ထေရာ ‘‘သမာပတ္တိတော ဝုဋ္ဌာနသမကာလံ တေန ပဟာရော ဒိန္နော’’တိ ဝဒန္တိ.

အစ္ဆရာမတ္တန္တိ အင်္ဂုလိဖောဋမတ္တံ ခဏံ. ဌပေတုန္တိ သေတု ဝိယ သီဃသောတာယ နဒိယာ ဩဃံ ဝေဂေန ပဝတ္တိတုံ အဒတွာ ယထာဝုတ္တက္ခဏံ ဈာနံ ဌပေတုံ သမတ္ထတာ. အဘိဘုယျ ဌပနံ၊ အဓိဋ္ဌာနံ ဝိယာတိ ဝါ အဓိဋ္ဌာနံ. တတ္ထ ဝသီ အဓိဋ္ဌာနဝသီ. တထေဝ လဟုံ ဝုဋ္ဌာတုန္တိ အစ္ဆရာမတ္တံ ဝါ ဒသစ္ဆရာမတ္တံ ဝါ လဟုံ ခဏံ ဈာနသမင်္ဂီ ဟုတွာ ဈာနတော ဝုဋ္ဌာတုံ သမတ္ထတာ. ဘဝင်္ဂစိတ္တုပ္ပတ္တိယေဝ ဟေတ္ထ ဈာနတော ဝုဋ္ဌာနံ နာမ. ဧတ္ထ စ ယထာ ‘‘ဧတ္တကမေဝ ခဏံ ဈာနံ ဌပေဿာမီ’’တိ ပုဗ္ဗပရိကမ္မဝသေန အဓိဋ္ဌာနသမတ္ထတာ အဓိဋ္ဌာနဝသီ၊ ဧဝံ ‘‘ဧတ္တကမေဝ ခဏံ ဈာနသမင်္ဂီ ဟုတွာ ဈာနတော ဝုဋ္ဌဟိဿာမီ’’တိ ပုဗ္ဗပရိကမ္မဝသေန ဝုဋ္ဌာနသမတ္ထတာ ဝုဋ္ဌာနဝသီ ဝေဒိတဗ္ဗာ၊ ယာ သမာပတ္တိ ‘‘ဝုဋ္ဌာနကုသလတာ’’တိ ဝုစ္စတိ. တဒုဘယဒဿနတ္ထန္တိ အဓိဋ္ဌာနဝုဋ္ဌာနဝသီဒဿနတ္ထံ.

တတ္ထာတိ တသ္မိံ နိမ္မိတပဗ္ဗတေ တဿ ဝိဝရေ. ကိဉ္စာပိ ဧကံယေဝ တံ အဘိညာစိတ္တံ ယေန ပဗ္ဗတံ နိမ္မိနေယျ၊ အဘိညာပါဒကဿ ပန ဈာနဿ လဟုတရံ ဌပနံ၊ ဝုဋ္ဌာနဉ္စ ဣဓ နိဒဿိတန္တိ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ. ‘‘ဧတ္တကာ ဣဒ္ဓိမန္တာ ဧကံ ဥပဋ္ဌာကံ ဂရုဠတော ရက္ခိတုံ န သက္ခိံသူ’’တိ ဂါရယှာ အဿာမ.

အာဝဇ္ဇနာနန္တရာနီတိ အာဝဇ္ဇနဝသီဘာဝါယ ယထာက္ကမံ ဝိတက္ကာဒီနံ ဈာနင်္ဂါနံ အာဝဇ္ဇနာယ ပရတော ယာနိ ဇဝနာနိ ပဝတ္တာနိ၊ တာနိ တေသံ ပစ္စဝေက္ခဏာနိ. ယဒဂ္ဂေန အာဝဇ္ဇနဝသီသိဒ္ဓိ၊ တဒဂ္ဂေန ပစ္စဝေက္ခဏာဝသီသိဒ္ဓိ ဝေဒိတဗ္ဗာ.