စေတောပရိယဉာဏကထာဝဏ္ဏနာ

၄၀၁. ပရိယာတီတိ သရာဂါဒိဝိဘာဂေန ပရိစ္ဆိဇ္ဇ ဇာနာတိ. တေနာဟ ‘‘ပရိစ္ဆိန္ဒတီတိ အတ္ထော’’တိ. ယေသဉှိ ဓာတူနံ ဂတိ အတ္ထော၊ ဗုဒ္ဓိပိ တေသံ အတ္ထော. ‘‘ပရသတ္တာန’’န္တိ ဧတ္ထ ပရ-သဒ္ဒေါ အညတ္ထောတိ အာဟ ‘‘အတ္တာနံ ဌပေတွာ သေသသတ္တာန’’န္တိ၊ ယထာ ဟိ ယော ပရော န ဟောတိ၊ သော အတ္တာ. ယော အတ္တာ န ဟောတိ၊ သော ပရောတိ. သတ္တာနန္တိ စေတ္ထ ရူပါဒီသု သတ္တာတိ သတ္တာ. တဿာ ပန ပညတ္တိယာ သဝိညာဏကသန္တာနေ နိရုဠှတ္တာ နိစ္ဆန္ဒရာဂါပိ သတ္တာတွေဝ ဝုစ္စန္တိ၊ ဘူတပုဗ္ဗဂတိယာ ဝါ. ‘‘ပု’’န္တိ နရကံ၊ တတ္ထ ဂလန္တိ ပပတန္တီတိ ပုဂ္ဂလာ၊ ပါပကာရိနော. ဣတရေပိ သံသာရေ သံသာရိနော တံသဘာဝါနာတိဝတ္တနတော ပုဂ္ဂလာတွေဝ ဝုစ္စန္တိ. တံတံသတ္တနိကာယဿ ဝါ တတ္ထ တတ္ထ ဥပပတ္တိယာ ပူရဏတော၊ အနိစ္စတာဝသေန ဂလနတော စ ပုဂ္ဂလာတိ နေရုတ္တာ.

ဧတဉှီတိ ဧတ္ထ ဟိ-သဒ္ဒေါ ဟေတုအတ္ထော. ယသ္မာ ‘‘ဧတံ စေတောပရိယဉာဏံ ဒိဗ္ဗစက္ခုဉာဏဝသေန ဣဇ္ဈတီ’’တိ တံ ဒိဗ္ဗစက္ခုဉာဏံ၊ ဧတဿ စေတောပရိယဉာဏဿ ဥပ္ပါဒနေ ပရိကမ္မံ၊ တသ္မာ တေန စေတောပရိယဉာဏံ ဥပ္ပါဒေတုကာမေန အဓိဂတဒိဗ္ဗစက္ခုဉာဏေန ဘိက္ခုနာတိ ဧဝံ ယောဇနာ ကာတဗ္ဗာ. ဟဒယရူပန္တိ န ဟဒယဝတ္ထု၊ အထ ခေါ ဟဒယမံသပေသိ. ယံ ဗဟိ ကမလမကုဠသဏ္ဌာနံ၊ အန္တော ကောသာတကီဖလသဒိသန္တိ ဝုစ္စတိ၊ တဉှိ နိဿာယ ဒါနိ ဝုစ္စမာနံ လောဟိတံ တိဋ္ဌတိ. ဟဒယဝတ္ထု ပန ဣမံ လောဟိတံ နိဿာယ ပဝတ္တတီတိ. ကထံ ပန ဒိဗ္ဗစက္ခုနာ လောဟိတဿ ဝဏ္ဏဒဿနေန အရူပံ စိတ္တံ ပရိယေသတီတိ အာဟ ‘‘ယဒါ ဟီ’’တိအာဒိ. ကထံ ပန သောမနဿသဟဂတာဒိစိတ္တဝုတ္တိယာ ကမ္မဇဿ လောဟိတဿ ဝိဝိဓဝဏ္ဏဘာဝါပတ္တီတိ? ကော ဝါ ဧဝမာဟ ‘‘ကမ္မဇမေဝ တံ လောဟိတ’’န္တိ စတုသန္တတိရူပဿာပိ တတ္ထ လဗ္ဘမာနတ္တာ. တေနေဝါဟ ‘‘ဣဒံ ရူပံ သောမနဿိန္ဒြိယသမုဋ္ဌာန’’န္တိအာဒိ. ဧဝမ္ပိ ယံ တတ္ထ အစိတ္တဇံ၊ တဿ ယထာဝုတ္တဝဏ္ဏဘေဒေန န ဘဝိတဗ္ဗန္တိ? ဘဝိတဗ္ဗံ၊ သေသတိသန္တတိရူပါနံ တဒနုဝတ္တနတော. ယထာ ဟိ ဂမနာဒီသု စိတ္တဇရူပါနိ ဥတုကမ္မာဟာရသမုဋ္ဌာနရူပေဟိ အနုဝတ္တီယန္တိ၊ အညထာ ကာယဿ ဒေသန္တရုပ္ပတ္တိယေဝ န သိယာ၊ ဧဝမိဓာပိ စိတ္တဇရူပံ သေသတိသန္တတိရူပါနိ အနုဝတ္တမာနာနိ ပဝတ္တန္တိ. ပသာဒကောဓဝေလာသု စက္ခုဿ ဝဏ္ဏဘေဒါပတ္တိယေဝ စ တဒတ္ထဿ နိဒဿနံ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ.

ပရိယေသန္တေနာတိ ပဌမံ တာဝ အနုမာနတော ဉာဏံ ပေသေတွာ ဂဝေသန္တေန. စေတောပရိယဉာဏဉှိ ဥပ္ပါဒေတုကာမေန ယောဂိနာ ဟေဋ္ဌာ ဝုတ္တနယေန ရူပါဝစရစတုတ္ထဇ္ဈာနံ အဋ္ဌင်္ဂသမန္နာဂတံ အဘိနီဟာရက္ခမံ ကတွာ ဒိဗ္ဗစက္ခုဉာဏဿ လာဘီ သမာနော အာလောကံ ဝဍ္ဎေတွာ ဒိဗ္ဗေန စက္ခုနာ ပရဿ ဟဒယမံသပေသိံ နိဿာယ ပဝတ္တမာနဿ လောဟိတဿ ဝဏ္ဏဒဿနေန ‘‘ဣဒါနိ ဣမဿ စိတ္တံ သောမနဿသဟဂတ’’န္တိ ဝါ ‘‘ဒေါမနဿသဟဂတ’’န္တိ ဝါ ‘‘ဥပေက္ခာသဟဂတ’’န္တိ ဝါ နယဂ္ဂါဟဝသေနပိ ဝဝတ္ထပေတွာ ပါဒကဇ္ဈာနံ သမာပဇ္ဇိတွာ ဝုဋ္ဌာယ ‘‘ဣမဿ စိတ္တံ ဇာနာမီ’’တိ ပရိကမ္မံ ကာတဗ္ဗံ. ကာလသတမ္ပိ ကာလသဟဿမ္ပိ ပုနပ္ပုနံ ပါဒကဇ္ဈာနံ သမာပဇ္ဇိတွာ ဝုဋ္ဌာယ တထေဝ ပဋိပဇ္ဇိတဗ္ဗံ. တဿေဝံ ဒိဗ္ဗစက္ခုနာ ဟဒယလောဟိတဝဏ္ဏဒဿနာဒိဝိဓိနာ ပဋိပဇ္ဇန္တဿ ဣဒါနိ စေတောပရိယဉာဏံ ဥပ္ပဇ္ဇိဿတီတိ ယံ တဒါ ပဝတ္တတီတိ ဝဝတ္ထာပိတံ စိတ္တံ၊ တံ အာရမ္မဏံ ကတွာ မနောဒွါရာဝဇ္ဇနံ ဥပ္ပဇ္ဇတိ၊ တသ္မိံ နိရုဒ္ဓေ စတ္တာရိ၊ ပဉ္စ ဝါ ဇဝနာနိ ဇဝန္တိ. တေသံ ပုရိမာနိ တီဏိ၊ စတ္တာရိ ဝါ ပရိကမ္မာဒိသမညာနိ ကာမာဝစရာနိ၊ စတုတ္ထံ၊ ပဉ္စမံ ဝါ အပ္ပနာစိတ္တံ ရူပါဝစရစတုတ္ထဇ္ဈာနိကံ. တတ္ထ ယံ အန္တေန အပ္ပနာစိတ္တေန သဒ္ဓိံ ဥပ္ပန္နံ ဉာဏံ၊ ဣဒံ စေတောပရိယဉာဏံ. တဉှိ ယတ္ထာနေန ပရိကမ္မံ ကတံ၊ တံ ပရဿ စိတ္တံ ပစ္စက္ခတော ပဋိဝိဇ္ဈန္တံ ဝိဘာဝေန္တမေဝ ဟုတွာ ပဝတ္တတိ ရူပံ ဝိယ စ ဒိဗ္ဗစက္ခုဉာဏံ၊ သဒ္ဒံ ဝိယ စ ဒိဗ္ဗသောတဉာဏံ. တတော ပရံ ပန ကာမာဝစရစိတ္တေဟိ သရာဂါဒိဝဝတ္ထာပနံ ဟောတိ နီလာဒိဝဝတ္ထာပနံ ဝိယ. ဧဝမဓိဂတဿ ပန စေတောပရိယဉာဏဿ ထာမဂမနဝိဓာနမ္ပိ အဓိဂမနဝိဓာနသဒိသမေဝါတိ တံ ဒဿေတုံ ‘‘တသ္မာ တေန။ပေ။ ထာမဂတံ ကာတဗ္ဗ’’န္တိ ဝုတ္တံ.

ဧဝံ ထာမဂတေ ဟီတိအာဒိ ထာမဂတာနိသံသဒဿနံ. သဗ္ဗမ္ပိ ကာမာဝစရစိတ္တန္တိ စတုပဏ္ဏာသဝိဓမ္ပိ ကာမာဝစရစိတ္တံ. ‘‘သဗ္ဗမ္ပီ’’တိ ပဒံ ‘‘ရူပါဝစရာရူပါဝစရစိတ္တ’’န္တိ ဧတ္ထာပိ အာနေတွာ သမ္ဗန္ဓိတဗ္ဗံ. တေန ပဉ္စဒသဝိဓမ္ပိ ရူပါဝစရစိတ္တံ၊ ဒွါဒသဝိဓမ္ပိ အရူပါဝစရစိတ္တန္တိ ဝုတ္တံ ဟောတိ. ပဇာနာတီတိ သရာဂါဒိပကာရေဟိ ဇာနာတိ၊ ပစ္စက္ခတော ပဋိဝိဇ္ဈတီတိ အဓိပ္ပါယော. ပုထုဇ္ဇနဝသေနာယံ အဘိညာကထာတိ လောကုတ္တရံ စိတ္တံ ဣဓ အနုဒ္ဓဋံ. တမ္ပိ ဟိ ဥပရိမော၊ သဒိသော ဝါ အရိယော ဟေဋ္ဌိမဿ၊ သဒိသဿ စ စိတ္တမ္ပိ ပဇာနာတိ ဧဝ. တေနာဟ ‘‘အနုတ္တရံ ဝါ စိတ္တ’’န္တိအာဒိ. သင်္ကမန္တောတိ ဉာဏေန ဥပသင်္ကမန္တော. ဧကစ္စဉှိ စိတ္တံ ဉတွာ ပရိကမ္မေန ဝိနာ တဒညံ စိတ္တံ ဇာနန္တော ‘‘စိတ္တာ စိတ္တံ သင်္ကမန္တော’’တိ ဝုတ္တော. တေနာဟ ‘‘ဝိနာပိ ဟဒယရူပဒဿနေနာ’’တိ. ဟဒယရူပဒဿနာဒိဝိဓာနံ ဟိ အာဒိကမ္မိကဝသေန ဝုတ္တံ. တေနာဟ ‘‘ဝုတ္တမ္ပိ စေတ’’န္တိအာဒိ. ယတ္ထ ကတ္ထစီတိ ပဉ္စဝေါကာရဘဝေ၊ စတုဝေါကာရဘဝေပိ ဝါ. န ကတော အဘိညာနုယောဂသင်္ခါတော အဘိနိဝေသော ဧတေနာတိ အကတာဘိနိဝေသော၊ တဿ၊ အာဒိကမ္မိကဿာတိ အတ္ထော. အယံ ကထာတိ ‘‘အာလောကံ ဝဍ္ဎေတွာ’’တိအာဒိနာ ဝုတ္တပရိကမ္မကထာ.

အဝသေသန္တိ ဝုတ္တာဝသေသံ. ဧဝံ အဝိဘာဂေန ဝုတ္တံ ဝိဘာဂတော ဒဿေတုံ ‘‘စတုဘူမကံ ကုသလာဗျာကတံ စိတ္တံ ဝီတရာဂ’’န္တိ အာဟ. တဉှိ ယောနိသောမနသိကာရပ္ပစ္စယတံဟေတုကတာဟိ ရာဂေန သမ္ပယောဂါသင်္ကာဘာဝတော ‘‘ဝီတရာဂ’’န္တိ ဝတ္တဗ္ဗတံ လဘတိ. သေသာကုသလစိတ္တာနံ ရာဂေန သမ္ပယောဂါဘာဝတော နတ္ထေဝ သရာဂတာ၊ တံနိမိတ္တကတာယ ပန သိယာ တံသဟိတတာလေသောတိ နတ္ထေဝ ဝီတရာဂတာပီတိ ဒုကဝိနိမုတ္တတာဝ ယုတ္တာတိ ဝုတ္တံ ‘‘ဣမသ္မိံ ဒုကေ သင်္ဂဟံ န ဂစ္ဆန္တီ’’တိ. ယဒိ ဧဝံ ပဒေသိကံ စေတောပရိယဉာဏံ အာပဇ္ဇတီတိ? နာပဇ္ဇတိ၊ ဒုကန္တရပရိယာပန္နတ္တာ တေသံ. ယေ ပန ‘‘ပဋိပက္ခဘာဝေ အသတိပိ သမ္ပယောဂါဘာဝေါ ဧဝေတ္ထ ပမာဏံ ဧကစ္စအဗျာကတာနံ ဝိယာ’’တိ သေသာကုသလစိတ္တာနမ္ပိ ဝီတရာဂတံ ပဋိဇာနန္တိ၊ တေ သန္ဓာယာဟ ‘‘ကေစိ ပန ထေရာ တာနိပိ သင်္ဂဏှန္တီ’’တိ. သဒေါသဒုကေပိ ဣမိနာဝ နယေန အတ္ထော ဝေဒိတဗ္ဗော.

ပါဋိပုဂ္ဂလိကနယေနာတိ အာဝေဏိကနယေန၊ တဒညာကုသလစိတ္တေသု ဝိယ လောဘဒေါသေဟိ အမိဿိတဿ မောဟဿေဝ သဗ္ဘာဝတောတိ အတ္ထော. အကုသလမူလသင်္ခါတေသု သဟ မောဟေနေဝါတိ သမောဟံ ပဌမနယေ၊ ဒုတိယနယေ ပန သဟေဝ မောဟေနာတိ သမောဟန္တိ ဧဝံ ဥတ္တရပုရိမပဒါဝဓာရဏတော ဒွီသု နယေသု ဘေဒေါ ဝေဒိတဗ္ဗော. အတ္တနာ သမ္ပယုတ္တံ ထိနမိဒ္ဓံ အနုဝတ္တနဝသေန ဂတံ ပဝတ္တံ ထိနမိဒ္ဓါနုဂတံ ပဉ္စဝိဓံ သသင်္ခါရိကာကုသလစိတ္တံ သံခိတ္တံ၊ အာရမ္မဏေ သင်္ကောစနဝသေန ပဝတ္တနတော. ဝုတ္တနယေန ဥဒ္ဓစ္စာနုဂတံ ဝေဒိတဗ္ဗံ၊ တံ ပန ဥဒ္ဓစ္စသဟဂတံ စိတ္တံ၊ ယတ္ထ ဝါ ဥဒ္ဓစ္စံ ပစ္စယဝိသေသေန ထာမဇာတံ ဟုတွာ ပဝတ္တတိ. ကိလေသဝိက္ခမ္ဘနသမတ္ထတာယ၊ ဝိပုလဖလတာယ၊ ဒီဃသန္တာနတာယ စ မဟန္တဘာဝံ ဂတံ၊ မဟန္တေဟိ ဝါ ဥဠာရစ္ဆန္ဒဝီရိယစိတ္တပညေဟိ ဂတံ ပဋိပန္နန္တိ မဟဂ္ဂတံ. အဝသေသန္တိ ပရိတ္တအပ္ပမာဏံ. အတ္တာနံ ဥတ္တရိတုံ သမတ္ထေဟိ သဟ ဥတ္တရေဟီတိ သဥတ္တရံ. ဥတ္တိဏ္ဏန္တိ ဥတ္တရံ၊ လောကေ အပရိယာပန္နဘာဝေန လောကတော ဥတ္တရန္တိ လောကုတ္တရံ. တတော ဧဝ နတ္ထိ ဧတဿ ဥတ္တရန္တိ အနုတ္တရံ. ဥပနိဇ္ဈာနလက္ခဏပ္ပတ္တေန သမာဓိနာ သမ္မဒေဝ အာဟိတန္တိ သမာဟိတံ. တဒင်္ဂဝိမုတ္တိပ္ပတ္တံ ကာမာဝစရကုသလစိတ္တံ. ဝိက္ခမ္ဘနဝိမုတ္တိပ္ပတ္တံ မဟဂ္ဂတစိတ္တံ. သမုစ္ဆေဒဝိမုတ္တိပ္ပတ္တံ မဂ္ဂစိတ္တံ. ပဋိပ္ပဿဒ္ဓိဝိမုတ္တိပ္ပတ္တံ ဖလစိတ္တံ. နိဿရဏဝိမုတ္တိပ္ပတ္တမ္ပိ တဒုဘယမေဝ. ကာမံ ကာနိစိ ပစ္စဝေက္ခဏစိတ္တာဒီနိ နိဗ္ဗာနာရမ္မဏာနိ ဟောန္တိ၊ နိဿရဏဝိမုတ္တိပ္ပတ္တာနိ ပန န ဟောန္တိ တာဒိသကိစ္စာယောဂတော. ပါဠိယံ အာဂတသရာဂါဒိဘေဒဝသေန စေဝ တေသံ အန္တရဘေဒဝသေန စ သဗ္ဗပ္ပကာရမ္ပိ.

စေတောပရိယဉာဏကထာဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.