၆၃. ပုဗ္ဗေ

ဝေတိ နာတိသမ္ဗဇ္ဈတေ ဝိဓိနော နိစ္စတ္တာ. ဧကသဒ္ဒဿာနေကတ္ထတ္တာ ဝိသေသေတိ ‘သချာဝစနောယမေကသဒ္ဒေါ’တိ. ကုတောစ္စာဟ-‘သဒ္ဒါန’မိစ္စာဒိ. ဧကသဒ္ဒဿ သင်္ချာဝစနတ္တေ ယောတ္ထော သမ္ပဇ္ဇတေ၊ တမာဟ ‘ဧကသင်္ချာဝစ္ဆိန္နော’တိ၊ တဒတ္ထာတိ ကြိယတ္ထဿတ္ထာ. ယဒိပိ ‘ပုဗ္ဗံ ဗျာပါရ’န္တိ သမုဒါယေ ဧကဒေသဘူတော ဗျာပါရော နိဒ္ဓါရိယမာနောတိ ဝုတ္တံ၊ တထာပိ ပုဗ္ဗသဒ္ဒေန ဗျာပါရဝါစကော ကြိယတ္ထော ဝုစ္စတေ ဥပစာရာ၊ တေနေဝ ‘တေသု ယော ပုဗ္ဗော တဒတ္ထတော ကြိယတ္ထာ’တိ ဝုတ္တိယံဝုတ္တံ. နနု စ သတ္တိ ကာရကံ၊ အညာ စ ပုဗ္ဗကာလကိရိယာယ သတ္တိ၊ အညာ ဥတ္တရ ကာလကိရိယာယ၊ တသ္မာ ကုတော ဧကကတ္တုကတ္တမိစ္စာသင်္ကိယ ပဋိပါဒေန္တော အာဟ- ‘ယဒိပိ’စ္စာဒိ. သတ္တိမတော ဒဗ္ဗဿာတိ ဒေဝဒတ္တာဒိနော သတ္တိမတော ဒဗ္ဗဿ. တဒဇ္ဈာရောပါတိ ဧကတ္တဿ အဇ္ဈာရောပါ. ဧက ကတ္တုကာနံ ဗျာပါရာနံ ကမာဘိဓာနာယ တုနာဒယော ဝိဓီယမာနာ ဘာဝေယေဝုပ္ပန္နာ သက္ကောန္တိ ကမမဘိဓာတုန္တိ ဘာဝေတျတြာဘိသမ္ဗဇ္ဈတေ.

ဧကကတ္တုကာနန္တိ ဗဟုဝစနတ္တာ ‘ဘုတွာ ပိတွာ ဝဇတီ’တိပိ ဘဝတိ. ဘုတ္တသ္မိန္တေတ္ထ အနေကကတ္တုကတ္တာ ဘုဉ္ဇိတွာပိ ဘဝတိ. ပါဏိနိ ယာနမိဝ ဝိသုံ ဝစနမန္တရေန တုနာဒိဝိဓိပ္ပဋိပါဒယမာဟ- ‘မုခံ ဗျာဒါယ သုပတိ’စ္စာဒိ. ဗျာဒါယာတိ ဒါဓာတုဿ ဝိအာပုဗ္ဗဿ တွာပ္ပစ္စယေ ‘‘ပျော ဝါ တွာဿ သမာသေ’’တိ (၅-၀၆၄) တွာဿ ပျာဒေသေ ရူပံ၊ မုခဝိဝရဏံ ကတွာတျတ္ထော၊ ဗျဝဓာယကကာလဿာတိ ဗျာဒါန သုပနာနမန္တရေယော ကာလော တဿ၊ ဘေဒါနုပလက္ခဏန္တိ ဘေဒဿာဒဿနံ. ဘေဒဿီနံ ကေသဉ္စိဝိဇ္ဇမာနတ္တာ’ကေဟီစီ’တိ ဝုတ္တံ. သဟဘာဝေပီတိ ဗျာဒါနသုပနာနံ သဟဘာဝေပိ. ဝဍ္ဎိတကော ဘတ္တရာသိ.

အဘိမတာ ပါဏိနိယာနံ၊ ပရာယ နဒိယာ ပဗ္ဗတော-ဝရော ဝိသေသီ ယတေတိ အပ္ပတွာ နဒိမ္ပဗ္ဗတော’တိ ဝုတ္တေ နဒိယာ ဩရဘာဂေ ပဗ္ဗတောတိ အတ္ထော. ဘဝတိ၊ တတော စ ပါရေဘူတနဒီဝိသိဋ္ဌော ပဗ္ဗတော ပတီယတေ. အဝရေန ပဗ္ဗတေန ပရာ နဒီ ဝိသေသီယတေတိ အတိက္ကမ္မ ပဗ္ဗတံ နဒီတိ ဝုတ္တေ ပါရေ နဒိယာ ဩရေ ပဗ္ဗတောတိ အတ္ထော ပတီယတေ၊ တတော စ ဩရဘာဂေ ပဗ္ဗတဝိသိဋ္ဌာ နဒီ ဝိညာယတေ. ဘဝတိနော သဗ္ဗတ္ထ သမ္ဘဝေ သတိ ဧကကတ္တုကတာ ပုဗ္ဗကာလတာ ယထာ ဂမျ တေ တထာ ဒဿေတိ ‘ပဌမံ န ပပ္ပေါတိ’စ္စာဒိ. နိဂမယတိ ‘တဒေဝ’မိစ္စာဒိနာ.

ဘုတွာ ဘုတွာ ဂစ္ဆတီတိ ပရေ-ညထာ နိပ္ဖတ္တိမာကင်္ခန္တိ ပါဏိနိယာဒယော၊ တတြာဟ- ‘ဧကကတ္တုကာန’မိစ္စာဒိ. အာဘိက္ခညာဝဂမေ ကာရဏံ ပုစ္ဆတိ ‘ယဇ္ဇေဝ’မိစ္စာဒိ. ဝုတ္တမေဝ ဖုဋယတိ ‘ယေဟိ’စ္စာဒိနာ. ယေဟီတိ ဝေယျာကရဏေဟိ. ဇိဝဂ္ဂါဟံ အဂါဟယိစ္စာဒေါ ပရေညထာ ပဋိပန္နာတဒါဟ- ‘ကမ္မ’မိစ္စာဒိ. သကင်္ဂေတိ ပါဏိပါဒါဒိကေ-တ္တနိယေဝယဝေ. ဏံ ပစ္စယော အဘိမတောတိ သမ္ဗန္ဓော. ကိံ ဏမ္ပစ္စယေနာတိ ဣဒံ ဝုတ္တံ ဟောတီတိ သမ္ဗန္ဓော. အညထာ သိဒ္ဓိပ္ပကာရမာဟ- ‘ဇီဝဿိ’စ္စာဒိ. ကိံ ဝိသိဋ္ဌန္တိ ပုစ္ဆိတွာ ဇီဝဂ္ဂါဟေန ဝိသိဋ္ဌန္တိ ဒဿေတုံ ဇီဝဂ္ဂါဟ’န္တိ အာဟ. ဇီဝဂ္ဂါဟသင်္ခါတံ ဂဟဏမကာသီတိ အတ္ထော.

အာချာတန္တိ အဂါဟယီတိ အာချာတံ ကတ္တဗ္ဗရူပန္တိ ဣမာနာ ဂဟဏ ကိရိယာယ ကမ္မတ္တံ ဗောဓေတိ. တဗ္ဗိသေသနမ္ပီတိ ကတ္တဗ္ဗရူပါယ ဂဟဏ ကိရိယာယ ဝိသေသနမ္ပိ. တထာဘူတမေဝါတိ ကတ္တဗ္ဗရူပမေဝ. တထာ စေတိ ကိရိယာဝိသေသနေ ဒုတိယာယ ဏမန္တေ ဇာတေ သတိ. ဏမန္တ ရူပန္တိ ဏမန္တဿ ရူပံ ယဿာတိ ဝိဂ္ဂဟော. ဏံပစ္စယေနိဟ ကိဉ္စိနေတိ သမ္ဗန္ဓော. ဣဟေတိ ဣမသ္မိံ ဗျာကရဏေ. ကိဉ္စိ ပယောဇနံ. ပစာဒိတောတိအာဒိသဒ္ဒေန တေဟိ အဝိဟိတဏမ္ပစ္စယာ ဂဟိတာ.