၂၄. ဝဏ္ဏ
‘အတေနာ’တိ (၂-၁၀၈) ဧတ္ထ အတောတိ ရဿဗျတ္တိနိဒ္ဒေသော ဝါ သိယာ ရဿဇာတိနိဒ္ဒေသော ဝါ သကလနိဿယဗျာပီ အတ္ထဇာတိ နိဒ္ဒေသောဝါ၊ တတ္ထ ရဿဗျတ္တိနိဒ္ဒေသေ သတိ ဗုဒ္ဓသိဒ္ဓါဒီသု ယတ္ထကတ္ထစိ အကာရော ဂယှတေတိ နေဋ္ဌပ္ပသိဒ္ဓိ။ ကေသဉ္စိ အသိဇ္ဈနတော၊ ရဿ ဇာတိနိဒ္ဒေသေ ပန ဗုဒ္ဓသိဒ္ဓါဒိသဗ္ဗာကာရန္တာနံ လက္ခဏိကဂဝါဒျကာ ရန္တာနဉ္စာကာရော ဂယှတီတိ သဗ္ဗထာ ဣဋ္ဌပ္ပသိဒ္ဓိ၊ နာညော ဒီဃော ဗျတ္တန္တရတ္တာတိ နာနိဋ္ဌပ္ပတ္တိ အာကာရတော နာဿေနာဘာဝါ၊ တသ္မာ အတောတိ ရဿဇာတိနိဒ္ဒေသေ နိဿိတေ သဗ္ဗမိဒမိဋ္ဌံ နိပ္ဖဇ္ဇတီတိ နာတ္ထဇာတိ နိဿီယတေ၊ န ရဿဗျတ္တိစ၊ ‘‘ယုဝဏ္ဏာနမေ ဩလုတ္တာ’’တိ (၁-၂၉) အာဒီသု ပန ရဿဗျတ္တိယာ ရဿဇာတိယာ ဝါ နိဒ္ဒေသေ ‘တဿေဒံ နောပေတိ’စ္စာဒီသု ဧဩအာဒိကမိဋ္ဌံ ကတ္ထစိ ဘဝေယျ၊ န သဗ္ဗတ္ထ၊ သဗ္ဗတ္ထ ဝါ ဘဝေယျ ‘ဝါတေရိတံ သမောနာ’တိအာဒီသု ဗျတ္တန္တ ရတ္တာ၊ တသ္မာ သဗ္ဗထာ ဣဋ္ဌပ္ပသိဒ္ဓိယာ ဣတ္တဇာတျာဒိ နိဿီယတေ၊ အထဝါ ဝဏ္ဏုစ္စာရဏမ္ပတိ ကေသဉ္စိ ဝဏ္ဏုပ္ပတ္တိဋ္ဌာနာနံ ဥစ္စနီစတဒုဘယ သံဟာရဝသေန ဝဏ္ဏဝိသေသုပ္ပတ္တိ ဒဿနတော တေသံ ဝသေန ရဿ ဗျတ္တိနိဒ္ဒေသေ ရဿဇာတိနိဒ္ဒေသေ ဝါ ဝုတ္တနယေန ဣဋ္ဌာနိဋ္ဌပ္ပတ္တိယံ သဗ္ဗထာ သဗ္ဗထာ ဣဋ္ဌပ္ပသိဒ္ဓိယာ ဣတ္တဇာတျာဒိ နိဿီယတေ၊ တတ္ထ ဝဏ္ဏ ပရေန သဝဏ္ဏဂ္ဂဟဏံ နိယမိတုံ ဝစနမိဒမာရဒ္ဓန္တိ ‘သဗ္ဗတ္ထေဝါ’တိအာဒိနာ ဝစနာရမ္ဘဖလမာဟ၊ သဗ္ဗတ္ထေဝါတိ သဗ္ဗသ္မိံယေဝ သုတ္တပ္ပဒေသေ. နနု သယဉ္စာတိ ဝုတ္တေပိ ပရိယတ္တံ၊ န ဟျညံ ရူပါ သယမတ္ထိ၊ အညံ ဝါ (သယ)တော ရူပန္တိ သိဒ္ဓေပျေဝံ သတိ အတ္ထေတ္ထ ပရော ကောစိ ဝိသေသောတိ ဉာပေတုံ သဉ္စ ရူပ’န္တိ ဝုတ္တိကာရော အာဟာတိ သမ္ဗန္ဓော၊ ရူပဿ ဝိသေသိတဗ္ဗတ္တာ ‘သဉ္စ ရူပ’န္တိ ဝုတ္တိယံ နိဒ္ဒိသီယမာနတ္တာ စ ရူပန္တိ ဝိညာယတီတိ ‘သဉ္စ ဂယှတီ’တိ ဝုတ္တံ၊ သံရူပဂ္ဂဟဏာယာပိသဒ္ဒံ ကရောတော-ဓိပ္ပါယော-ယန္တိ ဝတ္တုမာဟ-‘အညထေ’စ္စာဒိ၊ အညထာတိ အညေနပ္ပကာရေန သံရူပဂ္ဂဟဏာယ အပိသဒ္ဒါဘာဝေတိ အဓိပ္ပါယော၊ အညပဒတ္ထေတိ အညပဒတ္ထ သမာသဝိသယေ၊ ဂုဏီဘူတဿာတိ အပ္ပဓာနဘူတဿာကာရေ ကာရာဒိနော၊ သမာသေန ဝုတ္တတ္တာ ပဓာနတူ တတ္တေပိ ဂုဏော ဘဝတိ အညပဒတ္ထော-ကာရေကာရာဒိ ဝိဓာယ ကတ္တာ၊ ဝိဓီယမာနော သဝဏ္ဏောဝ ပဓာနံ။ ဣဒမတ္ထိတာယ တပ္ပဝတ္တိယာတိ. နနု ဝုတ္တိယမပိသဒ္ဒဿာတ္ထံ ဝဒတာ သယဉ္စေတိ ဝတ္တဗ္ဗံ၊ ‘‘တထာ သယမတ္တနီ’’တိ နိဃဏ္ဍုတော သယဉ္စ-တ္တာကာရေကာရာဒိဉ္စ ဂယှတီတျမတ္ထော သမ္ဘာဝီယတီတိ စောဒနမ္ပနသိ နိဓာယ ‘သဉ္စ ရူပ’န္တိ ဝဒန္တော သာဓိပ္ပါယာရုဠှံ ကိဉ္စိ အတ္ထဝိသေသံ ပကာသေတုံ တထေဝါဟာတိ ဒဿေတုံ ဝုတ္တံ-‘သယဉ္စေ’တျာဒိ၊ ‘‘ဓနညာတီသု သံသဒ္ဒေါ၊ တထာတ္တတ္တနိယေသုပီ’’တိ နိဃဏ္ဍုဝစနတော ‘သ’န္တိ အတ္တာပိ ဂယှတိ၊ ကော သော သဒ္ဒရူပံ သာဓာရဏံ၊ ‘သ’န္တိ အတ္တနိယမ္ပိ၊ ကိန္တံ သဒ္ဒါန မသာဓာရဏံ သဒ္ဒရူပံ၊ တထာ သတိ အတ္တနိယံ ရူပံ နာမာတ္တသင်္ခါတသဒ္ဒသမ္ဗန္ဓီတိ အာဟ-‘သံရူပံ သဒ္ဒါနမသာဓာရဏံ ရူပ’န္တိ၊ ဧတဉ္စ ဣဒန္တီမိနာ သမ္ဗန္ဓိတဗ္ဗံ၊ အသာဓာရဏန္တိ အသာဓာရဏံ သဒ္ဒရူပံ၊ သတိ သမ္ဘဝေ ဗျဘိစာရေ စ ဝိသေသနဿ သာတ္ထကတာယ အသာဓာရဏန္တိ ရူပံ ဝိသေသတာ သာဓာရဏဿာပိ သမ္ဘဝေါ ဝုတ္တောယေဝ နာမာတိ အာဟ-‘ဒုဝိဓံ ဟိ’စ္စာဒိ၊ ကိန္တံ သာဓာရဏမသာဓာရဏဉ္စရူပန္တိ သာမညေန ရူပံ နိဒ္ဒိသိတုမာဟ-‘တတ္ထာ’တိအာဒိ၊ တတ္ထာတိ နိဒ္ဓါရဏေ သတ္တမီ၊ သဒ္ဒါနန္တိ သာတ္ထကနိရတ္ထကာနံ ယေသံကေသဉ္စိ သဒ္ဒါနံ၊ တံတံ သဒ္ဒတ္တာဒီဟိ တေသံတေသံ ဗုဒ္ဓ အဣအာဒီနံ သဒ္ဒါနံ သဒ္ဒတ္တာဒိ၊ ဥဘယတ္ထ အာဒိသဒ္ဒေန အတ္ထော သင်္ဂဟိတော၊ တေန သာဓာရဏံ သဒ္ဒရူပမတ္ထရူပံ တထာ-သာဓာရဏန္တိ စတုဗ္ဗိဓံ သံရူပန္တိ ဒဿေတိ၊ စတူသုပိ စေတေသွသာဓာရဏဿ သဒ္ဒရူပဿေဝေါပါနံ ဒဿေတုမာဟ-‘တတ္ထာ’တိအာဒိ၊ သာဓာရဏရူပဗျုဒါသေနာတိ သာဓာရဏရူပဿ ပရိစ္စာဂေန၊ ဥပါဒိယန္တော ရူပမေဝ သဒ္ဒဿသံ၊ နာတ္ထောတိ စ ဒဿေတီတိ သမ္ဗန္ဓော၊ စ သဒ္ဒေါ ပနေတ္ထ ‘ဣဒံ ဒဿေတီ’တိ ဟေဋ္ဌာ ဝုတ္တံ သမုစ္စိနောတိ၊ အသာဓာရဏဿေဝေါပါဒိယနေ ကာရဏမာဟ-‘တန္တ’မိစ္စာဒိ၊ ဣတရန္တိ ယေ သံကေသဉ္စိ သဒ္ဒါနံ သဒ္ဒတ္တာဒိ၊ ပရဿာပီတိ အညဿ ယဿကဿစိ သဒ္ဒဿာပိ၊ ဣတိ ဣဒံ၊ ပတိတံ ပသိဒ္ဓံ၊ ဧတ္ထ ပန ဣတိသဒ္ဒေါ ဟေတုမှိ၊ ယသ္မာ ဣဒံ ယထာဝုတ္တံ ပသိဒ္ဓံ တသ္မာ ပုဗ္ဗာစရိယပရမ္ပရာယာဂတော ပဒေသတော ဥပါဒိယန္တောတိ ပကတံ၊ သံသဒ္ဒဝိသေသနသာမတ္ထိယေန အသာဓာရဏရူပေါပါဒိယနေပိ အသာဓာရဏံ သဒ္ဒရူပမေဝေါပါဒီယတိ နာသာဓာရဏမတ္ထရူပံ။ ဣမိနာ ဝက္ခမာနကာရဏတာ [တာယ (ပေါတ္ထကေ)] ဝသေနာတိ အာဟ-‘သဒ္ဒဿေ’စ္စာဒိ၊ အာသန္နံ။သဒ္ဒတော သဒ္ဒဘာဝသာ နညတ္တာ၊ ဝိပရိယယတောတိ ဝိပရိယာသေန အနာသန္န ဘာဝေနာတိ အတ္ထော၊ စက္ခုဝိသယောပိ ဟိ အတ္ထော ကထံ သောတဝိသယသဒ္ဒဿ န အာသန္နော သံရူပမ္ဘဝိတုမရဟတီတိ၊ ကာရဏန္တရမာဟ-‘အဟေယျတ္တာစာ’တိအာဒိ၊ အဟေယျတ္တာတိ အပရိစ္စဇနီယတ္တာ၊ ဣဒမ္ပိ နိစ္စသမ္ဗန္ဓိတ္တေ ကာရဏဝစနံ၊ တံ သဒ္ဒရူပံ၊ နိစ္စသမ္ဗန္ဓီတိ နိရန္တရသံယောဂီ၊ ဝိပရိယယတောတိ ဟေယျတ္တာ၊ တထာဟိစ္စာဒိနာ အတ္ထဿ ဟေယျတ္တံ ဗောဓေတိ၊ အပရံ ကာရဏမာဟ-‘အသာဓာရဏဉ္စ ရူပံ’တျာဒိနာ၊ သာဓာရဏော ပရိယာယ သဒ္ဒါနံ၊ ပစ္စေတဗ္ဗတ္တာတိ ဝိညာတဗ္ဗတ္တာ၊ ဣဒါနိ ကာရဏတ္တယံ သမောဓာနေတွာ ဣမေဟိ ကာရဏေဟိ ရူပမေဝ သဒ္ဒဿ သံနာမ၊ နာတ္ထောတိ နိယမေတွာ ဒဿေတုံ ‘တဒေဝ’န္တိအာဒိ အာရဒ္ဓံ၊ တဒေဝန္တိ ယသ္မာ ဧဝံ၊ တံ တသ္မာတိ အတ္ထော၊ သရူပပ္ပဓာနေတိ ‘‘ဂေါဿာ ဝင’’ (၁-၃၂) တျာဒေါ ဂေါဿာတျာဒိကေ သရူပပ္ပဓာနေ.