၄. စတုတ္ထော ကဏ္ဍော (ဏာဒိ)
၁. ဏော ဝါ ပစ္စေ.
ဆဋ္ဌိယန္တာ နာမသ္မာ ဝါ ဏပ္ပစ္စယော ဟောတိ အပစ္စေ-ဘိဓေယျေ၊ ဏကာရော ဝုဒ္ဓျတ္ထော၊ ဧဝမညတ္တာပိ၊ ဝသိဋ္ဌဿာပစ္စံ ဝါသိဋ္ဌော၊ ဝါသိဋ္ဌီ ဝါ၊ ဩပဂဝေါ၊ ဩပဂဝီ ဝါ၊ ဝေတိ ဝါကျသမာသဝိကပ္ပနတ္ထံ၊ တဿာဓိကာရော သကတ္ထာဝဓိ.
၂. ဝစ္ဆာဒိတော ဏာနဏာယနာ.
ဝစ္ဆာဒီဟိ အပစ္စပ္ပစ္စယန္တေဟိ ဂေါတ္တာဒီဟိ စ သဒ္ဒေဟိ ဏာနဏာယနပ္ပစ္စယာ ဝါ ဟောန္တိ အပစ္စေ၊ ဝစ္ဆာနော ဝစ္ဆာယနော၊ ကစ္စာနော ကစ္စာယနော၊ ယာဂမေ ကာတိယာနော၊ မောဂ္ဂလ္လာနော မောဂ္ဂလ္လာယနော၊ သာကဋာနော သာကဋာယနော၊ ကဏှာနော ကဏှာယနော ဣစ္စာဒိ.
၃. ကတ္တိကာဝိဓဝါဒီဟိ ဏေယျဏေရာ.
ကတ္တိကာဒီဟိ ဝိဓဝါဒီဟိ စ ဏေယျဏေရာ ဝါ ယထာက္ကမံ ဟောန္တိ အပစ္စေ၊ ကတ္တိကေယျော၊ ဝေနတေယျော၊ ဘာဂိနေယျော ဣစ္စာဒိ၊ ဝေဓဝေရော၊ ဗန္ဓကေရော၊ နာလိကေရော၊ သာမဏေရော ဣစ္စာဒိ.
၄. ဏျဒိစ္စာဒီဟိ.
ဒိတိပ္ပဘုတိဟိ ဏျော ဝါ ဟောတိ အပစ္စေ၊ ဒေစ္စော၊ အာဒိစ္စော၊ ကောဏ္ဍညော၊ ဂဂ္ဂျော၊ ဘာတဗ္ဗော ဣစ္စာဒိ.
၅. အာ ဏိ.
အကာရန္တတော ဏိ ဝါ ဟောတိ အပစ္စေ၊ ဒက္ခိ၊ ဒတ္ထိ၊ ဒေါဏိ. ဝါသဝိ၊ ဝါရုဏိ ဣစ္စာဒိ.
၆. ရာဇတော ညော ဇာတိယံ.
ရာဇသဒ္ဒတော ညော ဝါ ဟောတိ အပစ္စေ ဇာတိယံ ဂမျမာနာယံ၊ ရာဇညော၊ ဇာတိယန္တိ ကိံ? ရာဇာပစ္စံ.
၇. ခတ္တာ ယိယာ.
ခတ္တသဒ္ဒါ ယဣယာ ဟောန္တိ အပစ္စေ ဇာတိယံ၊ ခတျော၊ ခတ္တိယော၊ ဇာတိယံတွေဝ? ခတ္တိ.
၈. မနုတော ဿသဏ.
မနုသဒ္ဒတော ဇာတိယံ ဿသဏ ဟောန္တိ အပစ္စေ၊ မနုဿော၊ မာနုသော၊ ဣတ္ထိယံ မနုဿာ၊ မာနုသီ၊ ဇာတိယံတွေဝ? မာနဝေါ.
၉. ဇနပဒနာမသ္မာ ခတ္တိယာ ရညေ စ ဏော.
ဇနပဒဿ ယံ နာမံ၊ တန္နာမသ္မာ ခတ္တိယာ အပစ္စေ ရညေ စ ဏော ဟောတိ၊ ပဉ္စာလော၊ ကောသလော၊ မာဂဓော၊ ဩက္ကာကော၊ ဇနပဒနာမသ္မာတိ ကိံ? ဒါသရထိ၊ ခတ္တိယာတိ ကိံ? ပဉ္စာလဿ ဗြာဟ္မဏဿ အပစ္စံ ပဉ္စာလိ.
၁၀. ဏျ ကုရုသိဝီဟိ.
ကုရုသိဝီဟိ အပစ္စေ ရညေ စ ဏျော ဟောတိ. ကောရဗျော၊ သေဗျော.
၁၁. ဏ ရာဂါ တေန ရတ္တံ.
ရာဂဝါစိတတိယန္တတော ရတ္တမိစ္ဆေတသ္မိံ အတ္ထေ ဏော ဟောတိ၊ ကသာဝေန ရတ္တံ ကာသာဝံ၊ ကောသုမ္ဘံ၊ ယာလိဒ္ဒံ၊ ရာဂါတိ ကိံ? ဒေဝဒတ္တေန ရတ္တံ ဝတ္ထံ၊ ဣဓ ကသ္မာ န ဟောတိ? ‘နီလံ ပီတ’န္တိ၊ ဂုဏဝစနတ္တာ ဝိနာပိ ဏေန ဏတ္ထဿာဘိဓာနတော.
၁၂. နက္ခတ္တေနိန္ဒုယုတ္တေန ကာလေ.
တတိယန္တတော နက္ခတ္တာ တေန လက္ခိတေ ကာလေ ဏော ဟောတိ၊ တဉ္စေ နက္ခတ္တမိန္ဒုယုတ္တံ ဟောတိ၊ ဖုဿီ ရတ္တိ၊ ဖုဿံ အဟံ၊ နက္ခတ္တေနေတိ ကိံ? ဂုရုနာ လက္ခိတာ ရတ္တိ. ဣန္ဒုယုတ္တေနေတိ ကိံ? ကတ္ထိကာယ လက္ခိတော မုဟုတ္တော၊ ကာလေတိ ကိံ? ဖုဿေန လက္ခိတာ အတ္ထသိဒ္ဓိ၊ အဇ္ဇကတ္တိကာတိ ကတ္တိကာယုတ္တေ စန္ဒေ ကတ္တိကာသဒ္ဒေါ ဝတ္တတေ.
၁၃. သာ-ဿ ဒေဝတာ ပုဏ္ဏမာသီ.
သေတိ ပဌမန္တာ အဿာတိ ဆဋ္ဌျတ္ထေ ဏော ဘဝတိ၊ ယံ ပဌမန္တံ၊ သာ စေ ဒေဝတာ ပုဏ္ဏမာသီဝါ၊ သုဂတော ဒေဝတာ အဿာဘိ သောဂတော၊ မာဟိန္ဒော၊ ယာမော၊ ဝါရုဏော၊ ဖုဿီ ပုဏ္ဏမာသီ အဿ သမ္ဗန္ဓိနီတိ ဖုဿော၊ မာသော၊ မာယော၊ ဖဂ္ဂုနော၊ စိတ္တော၊ ဝေသာခေါ. ဇေဋ္ဌမူလော၊ အာသဠှော၊ သာဝဏော၊ ပေါဋ္ဌပါဒေါ၊ အဿယုဇော၊ ကတ္တိကော၊ မာဂသိရော၊ ပုဏ္ဏမာသီတိ ကိံ? ဖုဿီ ပဉ္စမီ အဿ၊ ပုဏ္ဏမာသီ စ ဘတကမာသသမ္ဗန္ဓိနီ န ဟောတိ။ ပုဏ္ဏော မာ အဿန္တိ နိဗ္ဗစနာ၊ အတော ဧဝ နိပါတနာ ဏော သာဂမော စ၊ မာသသုတိယာဝ န ပဉ္စဒသ ရတ္တာဒေါ ဝိဓိ.
၁၄. တမဓီတေ တံ ဇာနာတိ ကဏိကာ စ.
ဒုတိယန္တတော တမဓီတေ တံ ဇာနာတီတိ ဧတေသွတ္ထေသု ဏော ဟောတိ ဏော ဏိကော စ၊ ဗျာကရဏမဓီတေ ဇာနာတိ ဝါ ဝေယျာကရဏော၊ ဆန္ဒသော၊ ကမကော၊ ပဒကော၊ ဝေနယိကော၊ သုတ္တန္တိကော၊ ဒွိတဂ္ဂဟဏံ ပုထဂေဝ ဝိဓာနတ္ထံ ဇာနနဿ စ အဇ္ဈေနဝိသယဘာဝဒဿနတ္ထံ ပသိဒ္ဓူပသင်္ဂဟတ္ထံ စ.
၁၅. တဿ ဝိသယေ ဒေသေ.
ဆဋ္ဌိယန္တာ ဝိသယေ ဒေသရူပေ ဏော ဟောတိ၊ ဝသာတီနံ ဝိသယော ဒေသော ဝါသာတော၊ ဒေသေတိ ကိံ? စက္ခုဿ ဝိသယော ရူပံ၊ ဒေဝဒတ္တဿ ဝိသယော-နုဝါကော.
၁၆. နိဝါသေ တန္နာမေ.
ဆဋ္ဌိယန္တာ နိဝါသေ ဒေသေ တန္နာမေ ဏော ဟောတိ၊ သိဝီနံ နိဝါသော ဒေသော သေဗျော၊ ဝါသာတော.
၁၇. အဒူရဘဝေ.
ဆဋ္ဌိယန္တာ အဒူရဘဝေ ဒေသေ တန္နာမေ ဏော ဟောတိ၊ ဝိဒိသာယ အဒူရဘဝံ ဝေဒိသံ.
၁၈. တေန နိဗ္ဗတ္တေ.
တတိယန္တာ နိဗ္ဗတ္တေ ဒေသေ တန္နာမေ ဏော ဟောတိ၊ ကုသမ္ဗေန နိဗ္ဗတ္တာ ကောသမ္ဘီ နဂရီ၊ ကာကန္ဒီ၊ မာကန္ဒီ၊ သဟဿေန နိဗ္ဗတ္တာ သာဟဿီ ပရီခါ၊ ဟောတုမှိ ကတ္တရိ ကရဏေ စ ယထာယောဂံ တတိယာ.
၁၉. တမီဓတ္ထိ.
တန္တိ ပဌမန္တာ ဣဓာတိ သတ္တမျတ္ထေ ဒေသေ တန္နာမေ ဏော ဟောတိ၊ ယန္တံ ပဌမန္တမတ္ထိ စေ၊ ဥဒုမ္ဗရာ အသ္မိံ ဒေသေ သန္တီတိ ဩဒုမ္ဗရော၊ ဗာဒရော၊ ဗဗ္ဗဇော.
၂၀. တတြ ဘဝေ.
သတ္တမျန္တာ ဘဝတ္ထေ ဏော ဟောတိ၊ ဥဒကေ ဘဝေါ ဩဒကော၊ ဩရသော၊ ဇာနပဒေါ၊ မာဂဓော၊ ကာပိလဝတ္ထဝေါ၊ ကောသမ္ဗော.
၂၁. အဇ္ဇာဒီဟိ တနော.
ဘဝတ္ထေ အဇ္ဇာဒီဟိ တနော ဟောတိ၊ အဇ္ဇ ဘဝေါ အဇ္ဇတနော၊ သွာတနော၊ ဟိယျတ္တနော.
၂၂. ပုရာတော ဏော စ.
ပုရာဣစ္စသ္မာ ဘဝတ္ထေ ဏော ဟောတိ တနော စ၊ ပုရာဏော၊ ပုရာတနော.
၂၃. အမာတွစ္စော.
အမာသဒ္ဒတော အစ္စော ဟောတိ ဘဝတ္ထေ၊ အမစ္စော.
၂၄. မဇ္ဈာဒိတွိမော.
မဇ္ဈာဒီဟိ သတ္တမျန္တေဟိ ဘဝတ္တေ ဣမော ဟောတိ၊ မဇ္ဈိမော၊ အန္တိမော. မဇ္ဈ၊ အန္တ၊ ဟေဋ္ဌာ၊ ဥပရိ၊ ဩရ၊ ပါရ၊ ပစ္ဆာ၊ အဗ္ဘန္တရ၊ ပစ္စန္တ (ပုရတ္ထာ၊ ဗာဟိရ).
၂၅. ကဏဏေယျဏေယျကယိယာ.
သတ္တမျန္တာ ဧတေ ပစ္စယာ ဟောန္တိ ဘဝတ္ထေ၊ ကဏ-ကုသိနာ ရာယံ ဘဝေါ ကောသိနာရကော၊ မာဂဓကော၊ အာရညကော ဝိဟာရော. ဏေယျ-ဂင်္ဂေယျော၊ ပဗ္ဗတေယျော၊ ဝါနေယျော. ဏေယျက-ကောလေယျကော၊ ဗာရာဏသေယျကော၊ စမ္ပေယျကော၊ မိထိလေယျကောတိ ဧယျကော. ယ-ဂမ္မော၊ ဒိဗ္ဗော. ဣယဂါမိယော၊ ဥဒရိ-ယော၊ ဒိဝိယော၊ ပဉ္စာလိယော၊ ဗောဓိပက္ခိယော၊ လောကိယော.
၂၆. ဏိကော.
သတ္တမျန္တာ ဘဝတ္ထေ ဏိကော ဟောတိ၊ သာရဒိကော ဒိဝသော၊ သာရဒိကာ ရတ္တိ.
၂၇. တမဿ သိပ္ပံ သီလံ ပဏျံ ပဟရဏံ ပယောဇနံ.
ပဌမန္တာ သိပ္ပါဒိဝါစကာ အဿေတိဆဋ္ဌိယတ္ထေဏိကော ဟောတိ၊ ဝီဏာဝါဒနံ သိပ္ပမဿ ဝေဏိကော၊ မောဒင်္ဂိကော၊ ဝံသိကော၊ ပံသုကူ- လဓာရဏံ သီလမဿ ပံသုကူလိကော၊ တေစီဝရိကေဝ၊ ဂန္ဓောပဏျမဿ ဂန္ဓိကော၊ တေလိကော၊ ဂေါဠိကော၊ စာပေါ ပဟရဏမဿ စာပိကော၊ တောမရိကော၊ မုဂ္ဂရိကော၊ ဥပဓိပ္ပယောဇနမဿ ဩပဓိကံ၊ သာတိကံ၊ သာဟဿိကံ.
၂၈. တံ ဟန္တရဟတိ ဂစ္ဆတုဉ္ဆတိ စရတိ.
ဒုတိယန္တာ ဟန္တီတိ ဧဝမာဒီသွတ္ထေသု ဏီကော ဟောတိ. ပက္ခီဟိပက္ခိနော ဟန္တီတိ ပက္ခိကော၊ သာကုနိကော၊ မာယူရိကော. မစ္ဆေဟိ-မစ္ဆိကော၊ မေနိကော. မိဂေဟိ-မာဂဝိကော ဟာရိဏိကော၊ ‘သူကရိကော’တိ ဣကော. သတမရဟတီတိ သာတိကံ၊ သန္ဒိဋ္ဌိကော၊ ဧဟိပဿဝိဓိံ အရဟတီတိ ဧဟိပဿိကော၊ သာဟဿိကော၊ ‘သဟဿိယော’တိ ဣယော. ပရဒါရံ ဂစ္ဆတီတိ ပါရဒါရိကော၊ မဂ္ဂိကော၊ ပညာသယောဇနိကော. ဗဒရေ ဥဉ္ဆတီတိ ဗာဒရိကော၊ သာမာကိကော. ဓမ္မံ စရတီတိ ဓမ္မိကော၊ အဓမ္မိကော.
၂၉. တေန ကတံ ကီတံ ဗဒ္ဓမဘိသင်္ခတံ သံသဋ္ဌံ ဟတံ ဟန္တိ ဇိတံ ဇယတိ ဒိဗ္ဗတိ ခဏတိ တရတိ စရတိ ဝဟတိ ဇီဝတိ.
တတိယန္တာ ကတာဒိသွတ္ထေသု ဏိကော ဟောတိ. ကာယေန ကတံ ကာယိကံ၊ ဝါစသိကံ၊ မာနသိကံ၊ ဝါတေန ကတော အာဗာဓော ဝါတိကော. သတေန ကီတံ သာတိကံ၊ သာဟဿိကံ၊ မူလတောဝ၊ ဒေဝဒတေန ကီတန္တိ န ဟောတိ တဒတ္ထာပ္ပတီတိယာ. ဝရတ္တာယ ဗဒ္ဓေါ ဝါရတ္တိကော၊ အာယသိကော၊ ပါသိကော. ဃတေန အဘိသင်္ခတံ သံသဋ္ဌံ ဝါ ဃာတိကံ၊ ဂေါဠိကံ၊ ဒါဓိကံ၊ မာရိစိကံ. ဇာလေန ဟတော ဟန္တီတိ ဝါ ဇာလိကော၊ ဗာလီသိကော. အက္ခေဟိ ဇိတမက္ခိကံ၊ သာလာကိကံ. အက္ခေဟိ ဇယတိ ဒိဗ္ဗတီတိ ဝါ အက္ခိကော. ခဏိတ္တိယာ ခဏတီတိ ခါဏိတ္တိကော၊ ကုဒ္ဒါလိကော၊ ဒေဝဒတ္တေန ဇိတံ၊ အင်္ဂုလျာ ခဏတီတိ န ဟောတိ တဒတ္ထာနဝဂမာ. ဥဠုမ္ပေန တရတီတိ ဩဠုမ္ပိကော၊ ‘ဥဠုမ္ပိကော’တိ ဣကော ဂေါပုစ္ဆိကော၊ နာဝိကော. သကဋေန စရတီတိ သာကဋိကော၊ ‘ရထိကော၊ ပရပ္ပိကော’တိ ဣကော. ခန္ဓေန ဝဟတီတိ ခန္ဓိကော၊ အံသိကော၊ ‘သီသိကော’တိ ဣကော. ဝေတနေန ဇီဝတီတိ ဝေတနိကော၊ ‘ဘတိကော၊ ကယိကော၊ ဝိက္ကယိကော၊ ကယဝိက္ကယိကော’တိ ဣကော.
၃၀. တဿ သံဝတ္တတိ.
စတုတ္ထိယန္တာ သံဝတ္တတီတိ အသ္မိံ အတ္ထေ ဏိကော ဟောတိ၊ ပုနဗ္ဘဝါယ သံဝတ္တတီတိ ပေါနောဘဝိကော၊ ဣတ္ထိယံ ပေါနော ဘဝိကာ၊ လောကာယ သံဝတ္တတီတိ လောကိကော သုဋ္ဌု အဂ္ဂေါတိ သဂ္ဂေါ၊ သဂ္ဂါယ သံဝတ္တတီတိ သောဝဂ္ဂိကော၊ သဿောဝက တဒမိနာဒိပါဌာ၊ ဓနာယ သံဝတ္တတီတိ ဓညံ၊ ယော.
၃၁. တတော သမ္ဘူတမာဂတံ.
ပဉ္စမျန္တာ သမ္ဘူတမာဂတန္တိ ဧတေသွတ္ထေသု ဏိကော ဟောတိ၊ မာတိကော သမ္ဘူတမာဂတံ ဝါ မတ္တိကံ၊ ပေတ္တိကံ၊ ဏျရိယဏ -ယာပိ ဒိဿန္တိ၊ သုရဘိတော သမ္ဘူတံ သောရဘျံ၊ ထနတော သမ္ဘူတံ ထညံ၊ ပိတိတော သမ္ဘူတော ပေတ္တိယော၊ မာတိယော၊ မတ္တိယော၊ မစ္စော ဝါ.
၃၂. တတ္ထ ဝသတိ ဝိဒိတော ဘတ္တော နိယုတ္တော.
သတ္တမျန္တာ တတ္ထ ဝသတီတွေဝမာဒီသွတ္ထေသု ဏိကော ဟောတိ. ရုက္ခမူလေ ဝသတီတိ ရုက္ခမူလိကော၊ အာရညိကော၊ သောသာနိကော. လောကေ ဝိဒိတော လောကိကော. စတုမဟာရာဇေသု ဘတ္တာ စာတုမ္မဟာရာဇိကာ. ဒွါရေ နိယုတ္တော ဒေါဝါရိကော ဒဿောက တဒမိနာဒိပါဌာ၊ ဘဏ္ဍာဂါရိကော၊ ဣကော-နဝကမ္မိကော၊ ကိယောဇာတိကိယော၊ အန္ဓကိယော.
၃၃. တဿိဒံ.
ဆဋ္ဌိယန္တာ ဣဒမိစ္စသ္မိံ အတ္ထေ ဏိကော ဟောတိ၊ သံဃဿ ဣဒံ သံဃိကံ၊ ပုဂ္ဂလိကံ၊ သကျပုတ္တိကော၊ နာတိပုတ္တိကော၊ ဇေနဒတ္တိကော၊ ကိယေ-သကိယော၊ ပရကိယော၊ နိယေ-အတ္တနိယံ၊ ကေ- သကော ရာဇကံ ဘဏ္ဍံ.
၃၄. ဏော.
ဆဋ္ဌိယန္တာ ဣဒမိစ္စသ္မိံ အတ္ထေ ဏော ဟောတိ၊ ကစ္စာယနဿ ဣဒံ ကစ္စာယနံ ဗျာကရဏံ၊ သောဂတံ သာသနံ၊ မာဟိသံ မံသာဒိ.
၃၅. ဂဝါဒီဟိ ယော.
ဂဝါဒီဟိ ဆဋ္ဌိယန္တေဟိ ဣဒမိစ္စသ္မိံ အတ္ထေ ယော ဟောတိ၊ ဂုန္နံ ဣဒံ ဂဗျံ မံသာဒိ၊ ကဗျံ၊ ဒဗ္ဗံ.
၃၆. ပိတိတော ဘာတရိ ရေယျဏ.
ပိတုသဒ္ဒါ တဿ ဘာတရိ ရေယျဏ ဟောတိ၊ ပိတု ဘာတာ ပေတ္တေယျော.
၃၇. မာတိတော စ ဘဂိနိယံ ဆော.
မာတိတော ပိတိတော စ တေသံ ဘဂိနိယံ ဆော ဟောတိ၊ မာတု ဘဂိနီ မာတုစ္ဆာ၊ ပိတု ဘဂိနီ ပိတုစ္ဆာ၊ ကထံ ‘မာတုလော’တိ ‘‘မာတုလာဒိတွာနီ’’တိ နိပါတနာ.
၃၈. မာတာပိတူသွာမဟော.
မာတာပိတူဟိ တေသံ မာတာပိတူသု အာမဟော ဟောတိ၊ မာတု မာတာ မာတာမဟီ၊ မာတု ပိတာ မာတာမဟော၊ ပိတု မာတာ ပိတာမဟီ၊ ပိတု ပိတာ ပိတာမဟော၊ န ယထာသင်္ချံ၊ ပစ္စေကာဘိ သမ္ဗန္ဓာ.
၃၉. ဟိတေ ရေယျဏ.
မာတာပိတူဟိ ဟိတေ ရေယျဏ ဟောတိ၊ မတ္တေယျော၊ ပေတ္တေယျော.
၄၀. နိန္ဒာညာတပ္ပပဋိဘာဂရဿဒယာသညာသု ကော.
နိန္ဒာဒီသွတ္ထေယု နာမသ္မာ ကော ဟောတိ၊ နိန္ဒာယံ-မုဏ္ဍကော၊ သမဏကော. အညာတေ-ကဿာယံ အဿောတိ အဿကော၊ ပယောဂသာမတ္ထိယာ သမ္ဗန္ဓိဝိသေသာနဝဂမောဝဂမျတေ. အပ္ပတ္ထေတေလကံ၊ ဃတကံ. ပဋိဘာဂတ္ထေ-ဟတ္ထီ ဝိယ ဟတ္ထိကော၊ အဿကော၊ ဗလီဗဒ္ဒကော. ရဿေ-မာနုသကော၊ ရုက္ခကော၊ ပိလက္ခကော. ဒယာယံ-ပုတ္တကော၊ ဝစ္ဆကော. သညာယံ-မောရော ဝိယ မောရကော.
၄၁. တမဿပရိမာဏံ ဏိကော စ.
ပဌမန္တာ အဿေတိ အသ္မိံ အတ္ထေ ဏိကော ဟောတိ ကော စ တဉ္စေ ပဌမန္တံ ပရိမာဏံ ဘဝတိ၊ ပရိမီယတေ နေနေတိ ပရိမာဏံ၊ ဒေါဏော ပရိမာဏမဿ ဒေါဏိကော ဝီဟိ၊ ခါရသတိကော၊ ခါရသဟဿိကော အာသီတိကော ဝယော၊ ဥပဍ္ဎကာယိကံ ဗိမ္ဗောဟနံ၊ ပဉ္စကံ၊ ဆက္ကံ.
၄၂. ယတေတေဟိ တ္တကော.
ယာဒီဟိ ပဌမန္တေဟီ အဿေတိ ဆဋ္ဌိယတ္ထေ တ္တကော ဟောတိ၊ တဉ္စေ ပဌမန္တံ ပရိမာဏံ ဘဝတိ၊ ယံ ပရိမာဏမဿ ယတ္တကံ၊ တတ္တကံ၊ ဧတ္တကံ၊ အာဝတကေ ယာဝတကော၊ တာဝတကော (ဧတာဝတကော).
၄၃. သဗ္ဗာ စာဝန္တု.
သဗ္ဗတော ပဌမန္တေဟိ ယာဒီဟိ စ အဿေတိ ဆဋ္ဌိယတ္ထေ အာဝန္တု ဟောတိ၊ တဉ္စေ ပဌမန္တံ ပရိမာဏံ ဘဝတိ. သဗ္ဗံ ပရိမာဏမဿ သဗ္ဗာဝန္တံ၊ ယာဝန္တံ၊ တာဝန္တံ၊ ဧတာဝန္တံ.
၄၄. ကိမှာ ရတိရီဝရီဝတကရိတ္တကာ.
ကိမှာ ပဌမန္တာ အဿေတိ ဆဋ္ဌိယတ္ထေ ရတိရီဝရီဝတကရိတ္တကာ ဟောန္တိ၊ တဉ္စေ ပဌမန္တံ ပရိမာဏံ ဘဝတိ၊ ကိံ သင်္ချာနံ ပရိမာဏမေသံ ကတိ ဧတေ၊ ကီဝ၊ ကီဝတကံ၊ ကိတ္တကံ. ရီဝန္တော သဘာဝတော အသင်္ချော.
၄၅. သဉ္ဇာတံ တာရကာဒိတွိတော.
တာရကာဒီဟိ ပဌမန္တေဟိ အဿေတိ ဆဋ္ဌိယတ္ထေ ဣတော ဟောတိ၊ တေ စေ သဉ္ဇာတာ ဟောန္တိ၊ တာရကာ သဉ္ဇာတာ အဿ တာရကိတံ ဂဂနံ၊ ပုပ္ဖိတော ရုက္ခော၊ ပလ္လဝိတာ လတာ.
၄၆. မာနေ မတ္တော.
ပဌမန္တာ မာနဝုတ္တိတော အဿေတိ အသ္မိံအတ္ထေ မတ္တော ဟောတိ၊ ပလံ ဥမ္မာနမဿ ပလမတ္တံ၊ ဟတ္ထော ပမာဏမဿ ဟတ္ထမတ္တံ သတံ မာနမဿ သတမတ္တံ၊ ဒေါဏော ပရိမာဏမဿ ဒေါဏမတ္တံ၊ အဘေဒေါပစာရာ ဒေါဏောတိပိ ဟောတိ.
၄၇. တဂ္ဃေါ စုဒ္ဓံ.
ဥဒ္ဓမာနဝုတ္တိဟော အဿေတိ ဆဋ္ဌိယတ္ထေ တဂ္ဃေါ ဟောတိ မတ္တော စ၊ ဇဏ္ဏုတဂ္ဃံ၊ ဇဏ္ဏုမတ္တံ.
၄၈. ဏော စ ပုရိသာ.
ပုရိသာ ပဌမန္တာ ဥဒ္ဓမာနဝုတ္တိတော ဏော ဟောတိ မတ္တာဒယော စ၊ ပေါရိသံ၊ ပုရိသမတ္တံ၊ ပုရိသတဂ္ဃံ.
၄၉. အယူဘဒွိတီဟံသေ.
ဥဘဒွိတီဟိ အဝယဝဝုတ္တီတိ ပဌမန္တေဟိ အဿေတိ ဆဋ္ဌိယတ္ထေ အယော ဟောတိ. ဥဘော အံသာ အဿ ဥဘယံ၊ ဒွယံ၊ တယံ.
၅၀. သင်္ချာယ သစ္စုတီသာသဒသန္တာယာဓိကာသ္မိံ သဝသဟဿေ ဍော.
သတျန္တာယ ဥတျန္တာယ ဤသန္တာယ အာသန္တာယ ဒသန္တာယ စ သင်္ချာယ ပဌမန္တာယ အသ္မိန္တိ သတ္တမျတ္ထေ ဍော ဟောတိ၊ သာ စေ သင်္ချာ အဓိကာ ဟောတိ၊ ယဒသ္မိန္တိ တဉ္စေ သတံ သဟဿံ သတသဟဿံ ဝါ ဟောတိ၊ ဝီသတိ အဓိကာ အသ္မိံ သတေတိ ဝီသံ သတံ၊ ဧကဝီသံ သတံ၊ သဟဿံ၊ သတသဟဿံ ဝါ၊ တိံသံ သတံ၊ ဧကတိံသံ သတံ. ဥတျန္တာယ-နဝုတံ သတံ သဟဿံ သတသဟဿံ ဝါ. ဤသန္တာယ စတ္တာလီသံ သတံ၊ သဟဿံ၊ သတသဟဿံ ဝါ. အာသန္တာယ ပညာသံ သတံ၊ သဟဿံ၊ သတသဟဿံ ဝါ. ဒသန္တာယဧကာဒသံ သတံ၊ သဟဿံ၊ သတသဟဿံ ဝါ. သစ္စုတီသာသဒသန္တာယာတိ ကိံ? ဆာဓိကာ အသ္မိံသတေ. အဓိကေတိ ကိံ? ပဉ္စဒသဟီနာ အသ္မိံသတေ၊ အသ္မိန္တိ ကိံ? ဝီသတျဓိကာ ဧတသ္မာ သတာ၊ သတသဟဿေတိ ကိံ? ဧကာဒသ အဓိကာ အဿံ ဝီသတိယံ.
၅၁. တဿ ပူရဏေကာဒသာဒိတော ဝါ.
ဆဋ္ဌိယန္ထာယေကာဒသာဒိကာယ သင်္ချာယ ဍော ဟောတိ (တဿ) ပူရဏတ္ထေ ဝိဘာသာ၊ သာ သင်္ချာ ပူရီယတေ ယေန တံ ပူရဏံ၊ ဧကာဒသန္နံ ပူရဏော ဧကာဒသော. ဧကာဒသမော၊ ဝီသော၊ ဝီသတိမော၊ တိံသော၊ တိံသတိမော၊ စတ္တာလီသော၊ ပညာသော.
၅၂. မ ပဉ္စာဒိကတိဟိ.
ဆဋ္ဌိယန္တာယ ပဉ္စာဒိကာယ သင်္ချာယ ကတိသ္မာ စ မော ဟောတိ (တဿ) ပူရဏတ္ထေ၊ ပဉ္စမော၊ သတ္တမော၊ အဋ္ဌမော၊ ကတိမော၊ ကတိမီ.
၅၃. သတာဒီနမိစ. သတာဒိကာယ သင်္ချာယ ဆဋ္ဌိယန္တာယ (တဿ) ပူရဏတ္ထေ မောဟောတိ သတာဒီနမိစာန္တာဒေသော၊ သတိမော၊ သဟဿိမော.
၅၄. ဆာ ဋ္ဌဋ္ဌမာ.
ဆသဒ္ဒါ ဋ္ဌဋ္ဌမာ ဟောန္တိ တဿ ပူရဏတ္ထေ၊ ဆဋ္ဌော၊ ဆဋ္ဌမော၊ ဣတ္ထိယံ ဆဋ္ဌီ၊ ဆဋ္ဌမီ၊ ကထံ ‘ဒုတိယံ စတုတ္ထ’န္တိ? ‘‘ဒုတိယဿ၊ စတုတ္ထ တတိယာန’’န္တိ နိပါတနာ.
၅၅. ဧကာ ကာကျသဟာယေ.
ဧကသ္မာ အသဟာယတ္ထေ ကအာကီ ဟောန္တိ ဝါ၊ ဧကကော၊ ဧကာကီ၊ ဧကော.
၅၆. ဝစ္ဆာဒီဟိ တနုတ္တေ တရော.
ဝစ္ဆာဒီနံ သဘာဝဿ တနုတ္တေ ဂမျမာနေ တရော ဟောတိ၊ သုသုတ္တဿ တနုတ္တေ ဝစ္ဆတရော၊ ဣတ္ထိယံ ဝစ္ဆတရီ၊ ယောဗ္ဗနဿ တနုတ္တေ ဩက္ခတရော၊ အဿဘာဝဿ တနုတ္တေ အဿတရော၊ သာမတ္ထိယဿ တနုတ္တေ ဥသဘတရော.
၅၇. ကိမှာ နိဒ္ဓါရဏေ ရတရ ရတမာ. ကိံသဒ္ဒါ နိဒ္ဓါရဏေ ရတရ ရတမာ ဟောန္တိ၊ ကတရော ဘဝတံ ဒေဝဒတ္တော၊ ကတရော ဘဝတံ ကဌော၊ ကတမော ဘဝတံ ဒေဝဒတ္တော၊ ကတမော ဘဝတံ ကဌော၊ ဘာရဒွါဇာနံ ကတမောသိ ဗြဟ္မေ.
၅၈. တေန ဒတ္တေ လိယာ.
တတိယန္တာ ဒတ္တေ-ဘိဓေယျေ လဣယာ ဟောန္တိ၊ ဒေဝေန ဒတ္တော ဒေဝလော၊ ဒေဝိယော၊ ဗြဟ္မလော၊ ဗြဟ္မိယော၊ သိဝါ သီဝလော၊ သီဝိယော၊ သိဿ ဒီဃော.
၅၉. တဿ ဘာဝကမ္မေသု တ္တတာတ္တနဏျဏေယျဏိယဏိယာ.
ဆဋ္ဌိယန္တာ ဘာဝေ ကမ္မေ စ တ္တာဒယော ဟောန္တိ ဗဟုလံ၊ န စ သဗ္ဗေ သဗ္ဗတော ဟောန္တိ အညတြ တ္တတာဟိ၊ ဘဝန္တိ ဧတသ္မာ ဗုဒ္ဓိသဒ္ဒါဘိ ဘာဝေါ သဒ္ဒဿ ပဝတ္တိနိမိတ္တံ၊ နီလဿ ပဋဿ ဘာဝေါ နီလတ္တံ နီလတာဘိ ဂုဏော ဘာဝေါ၊ နီလဿ ဂုဏဿ ဘာဝေါ နီလတ္တံ နီလတာဘိ နီလဂုဏဇာတိ၊ ဂေါတ္တံ ဂေါတာတိ ဂေါဇာတိ၊ ပါစကတ္တံ၊ ဒဏ္ဍိတ္တံ၊ ဝိသာဏိတ္တံ၊ ရာဇပုရိသတ္တန္တိ ကြိယာဒိသမ္ဗန္ဓိတ္တံ၊ ဒေဝဒတ္တတ္တံ၊ စန္ဒတ္တံ၊ သူရိယတ္တန္တိ တဒဝတ္ထာဝိသေသသာမညံ၊ အာကာသတ္တံ၊ အဘာဝတ္တန္တိ ဥပစရိတဘေဒသာမညံ. တ္တန-ပုထုဇ္ဇနတ္တနံ၊ ဝေဒနတ္တနံ၊ ဇာယတ္တနံ၊ ဇာရတ္တနံ. ဏျ-အာလသျံ၊ ဗြဟ္မညံ၊ စာပလျံ၊ နေပုညံ၊ ပေသုညံ၊ ရဇ္ဇံ၊ အာဓိပစ္စံ၊ ဒါယဇ္ဇံ၊ ဝေသမ္မံ ‘ဝေသမ’န္တိ၊ ကေစိ၊ သချံ၊ ဝါဏိဇ္ဇံ. ဏေယျ-သောစေယျံ၊ အာဓိပတေယျံ. ဏဂါရဝံ၊ ပါဋဝံ၊ အဇ္ဇဝံ၊ မဒ္ဒဝံ. ဣယ-အဓိပတိယံ၊ ပဏ္ဍိတိယံ၊ ဗဟုဿုတိယံ၊ နဂ္ဂိယံ၊ သူရိယံ. ဏိယ-အာလသိယံ၊ ကာဠုသိယံ၊ မန္ဒိယံဒက္ခိယံ၊ ပေါရောဟိတိယံ၊ ဝေယျတ္တိယံ. ကထံ ‘ရာမဏီယက’န္တိ? သကတ္ထေ ကန္တာ ဏေန သိဒ္ဓံ. ကမ္မံ ကိရိယာ၊ တတ္ထ အလသဿ ကမ္မံ အလသတ္တံ’ အလသတာ၊ အလသတ္တနံ၊ အာလသျံ၊ အာလသိယံ ဝါ၊ ‘‘သကတ္ထေ’ (၄.၁၂၂) တိ သကတ္ထေပိ၊ ယထာဘုစ္စံ၊ ကာရုညံ၊ ပတ္တကလ္လံ၊ အာကာသာနဉ္စံ၊ ကာယပါဂုညတာ.
၆၀. ဗျ ဝဒ္ဓဒါသာ ဝါ.
ဆဋ္ဌိယန္တာ ဝဒ္ဓါ ဒါသာ စ ဗျော ဝါ ဟောတိ ဘာဝကမ္မေသု၊ ဝဒ္ဓဗျံ ဝဒ္ဓတာ၊ ဒါသဗျံ ဒါသတာ၊ ကထံ ‘ဝဒ္ဓဝ’န္တိ? ဏေ ဝါဂမော.
၆၁. နဏ ယုဝါ ဗော စ ဝဿ.
ဆဋ္ဌိယန္တာ ယုဝသဒ္ဒါ ဘာဝကမ္မေသု နဏ ဝါ ဟောတိ တဿ ဗော စ၊ ယောဗ္ဗနံ၊ ဝါတွေဝ? ယုဝတ္တံ၊ ယုဝတာ.
၆၂. အဏွာဒိတွိမော.
အဏုအာဒီဟိ ဆဋ္ဌိယန္တေဟိ ဘာဝေ ဝါ ဣမော ဟောတိ၊ အဏိမာ၊ လဃိမာ၊ မဟိမာ၊ (ဂရိမာ)၊ ကသိမာ၊ ဝါတွေဝ? အဏုတ္တံ အဏုတာ.
၆၃. ဘာဝါ တေန နိဗ္ဗတ္တေ.
ဘာဝဝါစကာ သဒ္ဒါ တေန နိဗ္ဗတ္တေ-ဘိဓေယျေ ဣမော ဟောတိ၊ ပါကေန နိဗ္ဗတ္တ ပါဏိမံ၊ သေကိမံ.
၆၄. တရတမိဿိကိယိဋ္ဌာတိသယေ.
အတိသယေ ဝတ္တမာနတော ဟောန္တေတေ ပစ္စယာ၊ အတိသယေန ပါပေါ ပါပတရော၊ ပါပတမော၊ ပါပိဿိကော၊ ပါပိယော၊ ပါပိဋ္ဌော၊ ဣတ္ထိယံ ပါပတရာ. အတိသယန္တာပိ အတိသယပ္ပစ္စယော၊ အတိသယေန ပါပိဋ္ဌော ပါပိဋ္ဌတရော.
၆၅. တန္နိဿိတေ လ္လော.
ဒုတိယန္တာ လ္လပ္ပစ္စယော ဟောတိ နိဿိတတ္ထေ၊ ဝေဒံ နိဿိတံ ဝေဒလ္လံ၊ ဒုဋ္ဌု နိဿိတံ ဒုဋ္ဌုလ္လံ. ဣလ္လေ-သင်္ခါရိလ္လံ.
၆၆. တဿ ဝိကာရာဝယဝေသု ဏ ဏိက ဏေယျမယာ.
ပကတိယာ ဥတ္တရမဝတ္ထန္တရံ ဝိကာရော၊ ဆဋ္ဌိယန္တာ နာမသ္မာ ဝိကာရေ-ဝယဝေ စ ဏာဒယော ဟောန္တိ ဗဟုလံ၊ ဏ-အာယသံ ဗန္ဓနံ၊ ဩဒုမ္ဗရံ၊ ပဏ္ဏံ၊ ဩဒုမ္ဗရံ ဘသ္မံ၊ ကာပေါတံ မံသံ၊ ကာပေါတံ သတ္ထိ. ဏိက-ကပ္ပါသိကံ ဝတ္ထံ. ဏေယျ-ဧဏေယျံ မံသံ၊ ဧဏေယျံ သတ္ထိ. ကောသေယျံ ဝတ္ထံ. မယ-တိဏမယံ၊ ဒါရုမယံ၊ နဠမယံ၊ မတ္တိကာမယံ. ‘‘အညသ္မိ’’န္တိ (၄.၁၂၁) ဂုန္နံ ကရီသေပိ မယော၊ ဂေါမယံ.
၆၇. ဇတုတော သဏ ဝါ.
ဆဋ္ဌိယန္တာ နာမသ္မာ ဇတုတော ဝိကာရာဝယဝေသု သဏ ဝါ ဟောတိ. ဇတုနော ဝိကာရော ဇာတုသံ ဇတုမယံ. ‘‘လောပေါ’’တိ (၄.၁၂၃) ဗဟုလံ ပစ္စယလောပေါပိ ဖလပုပ္ဖမူလေသု ဝိကာရာဝယဝေသု၊ ပိယာလဿ ဖလာနိ ပိယာလာနိ၊ မလ္လိကာယ ပုပ္ဖါနိ မလ္လိကာ၊ ဥသိရဿ မူလံ ဥသီရံ၊ တံ သဒ္ဒေန ဝါ တဒဘိဓာနံ.
၆၈. သမူဟေ ကဏ ဏ ဏိကာ.
ဆဋ္ဌိယန္တာ သမူဟေ ကဏ ဏ ဏိကာ ဟောန္တိ ဂေါတ္တပ္ပစ္စယန္တာ. ကဏ-ရာဇညကံ၊ မာနုဿကံ၊ ဥက္ခာဒီဟိ-ဩက္ခကံ၊ ဩဋ္ဌကံ၊ ဩရဗ္ဘကံ၊ ရာဇကံ၊ ရာဇပုတ္တကံ၊ ဟတ္ထိကံ၊ ဓေနုကံ. ဏ-ကာကံ၊ ဘိက္ခံ. အစိတ္တာ ဏိက-အာပူပိကံ၊ သံကုလိကံ.
၆၉. ဇနာဒီဟိ တာ.
ဇနာဒီဟိ ဆဋ္ဌိယန္တေဟိ သမူဟေ တာ ဟောတိ. ဇနတာ၊ ဂဇတာ၊ ဗန္ဓုတာ၊ ဂါမတာ၊ သဟာယတာ၊ နာဂရတာ. တာန္တာ သဘာဝတော ဣတ္ထိလိင်္ဂါ၊ ‘မဒနီယ’န္တိ ကရဏေ-ဓိကရဏေ ဝါ အနီယေန သိဒ္ဓံ. ‘ဓူမာယိတတ္တ’န္တိ က္တာန္တာ နာမဓာတုတော က္တေန သိဒ္ဓံ.
၇၀. ဣယော ဟိတေ.
ဆဋ္ဌိယန္တာ ဟိတေ ဣယော ဟောတိ. ဥပါဒါနိယံ၊ အညတြာပိ သမာနောဒရေ သယိတော သောဒရိယော.
၇၁. စက္ခွာဒိတော ဿော.
ဆဋ္ဌိယန္တေဟိ စက္ခုအာဒီဟိ ဟိတေ ဿော ဟောတိ၊ စက္ခုဿံ၊ အာယုဿံ.
၇၂. ဏျော တတ္ထ သာဓု.
သတ္တမျန္တာ တတ္ထ သာဓူတိ အသ္မိံ အတ္ထေ ဏျော ဟောတိ. သဗ္ဘော၊ ပါရိသဇ္ဇော. သာဓူတိ ကုသလော ယောဂ္ဂေါ ဟိတော ဝါ. အညတြာပိ ရထံ ဝဟတီတိ ရစ္ဆာ.
၇၃. ကမ္မာ နိယ ညာ.
သတ္တမျန္တာ ကမ္မသဒ္ဒါ တတ္ထ သာဓူဘိ အသ္မိံ အတ္ထေ နိယ ညာ ဟောန္တိ. ကမ္မေ သာဓု ကမ္မနိယံ၊ ကမ္မညံ.
၇၄. ကထာဒိတွိကော.
ကထာဒီဟိ သတ္တမျန္တေဟိ တတ္ထ သာဓူတိ အသ္မိံ အတ္ထေ ဣကော ဟောတိ. ကထိကော၊ ဓမ္မကထိကော၊ သင်္ဂါမိကော ပဝါသိကော၊ ဥပဝါသိကော.
၇၅. ပထာဒီဟိ ဏေယျော.
ပထာဒီဟိ သတ္တမျန္တေဟိ တတ္ထ သာဓူတိ အသ္မိံ အတ္ထေ ဏေ-ယျော ဟောတိ၊ ပါထေယျံ သာပတေယျံ (အာတိထေယျံ).
၇၆. ဒက္ခိဏာယာရဟေ.