၇. လောကာယတိကသုတ္တံ

၃၈. အထ ခေါ ဒွေ လောကာယတိကာ ဗြာဟ္မဏာ ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိံသု၊ ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝတာ သဒ္ဓိံ သမ္မောဒိံသု. သမ္မောဒနီယံ ကထံ သာရဏီယံ ဝီတိသာရေတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိံသု. ဧကမန္တံ နိသိန္နာ ခေါ တေ ဗြာဟ္မဏာ ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစုံ –

‘‘ပူရဏော၊ ဘော ဂေါတမ၊ ကဿပေါ သဗ္ဗညူ သဗ္ဗဒဿာဝီ အပရိသေသံ ဉာဏဒဿနံ ပဋိဇာနာတိ – ‘စရတော စ မေ တိဋ္ဌတော စ သုတ္တဿ စ ဇာဂရဿ စ သတတံ သမိတံ ဉာဏဒဿနံ ပစ္စုပဋ္ဌိတ’န္တိ. သော ဧဝမာဟ – ‘အဟံ အနန္တေန ဉာဏေန အနန္တံ လောကံ ဇာနံ ပဿံ ဝိဟရာမီ’တိ. အယမ္ပိ [အယမ္ပိ ဟိ (သျာ. က.)]၊ ဘော ဂေါတမ၊ နိဂဏ္ဌော နာဋပုတ္တော သဗ္ဗညူ သဗ္ဗဒဿာဝီ အပရိသေသံ ဉာဏဒဿနံ ပဋိဇာနာတိ – ‘စရတော စ မေ တိဋ္ဌတော စ သုတ္တဿ စ ဇာဂရဿ စ သတတံ သမိတံ ဉာဏဒဿနံ ပစ္စုပဋ္ဌိတ’န္တိ. သော [သောပိ (?)] ဧဝမာဟ – ‘အဟံ အနန္တေန ဉာဏေန အနန္တံ လောကံ ဇာနံ ပဿံ ဝိဟရာမီ’တိ. ဣမေသံ၊ ဘော ဂေါတမ၊ ဥဘိန္နံ ဉာဏဝါဒါနံ ဥဘိန္နံ အညမညံ ဝိပစ္စနီကဝါဒါနံ ကော သစ္စံ အာဟ ကော မုသာ’’တိ?

‘‘အလံ၊ ဗြာဟ္မဏာ! တိဋ္ဌတေတံ – ‘ဣမေသံ ဥဘိန္နံ ဉာဏဝါဒါနံ ဥဘိန္နံ အညမညံ ဝိပစ္စနီကဝါဒါနံ ကော သစ္စံ အာဟ ကော မုသာ’တိ. ဓမ္မံ ဝေါ၊ ဗြာဟ္မဏာ၊ ဒေသေဿာမိ၊ တံ သုဏာထ၊ သာဓုကံ မနသိ ကရောထ၊ ဘာသိဿာမီ’’တိ. ‘‘ဧဝံ၊ ဘော’’တိ ခေါ တေ ဗြာဟ္မဏာ ဘဂဝတော ပစ္စဿောသုံ. ဘဂဝါ ဧတဒဝေါစ –

‘‘သေယျထာပိ၊ ဗြာဟ္မဏာ၊ စတ္တာရော ပုရိသာ စတုဒ္ဒိသာ ဌိတာ ပရမေန ဇဝေန စ သမန္နာဂတာ ပရမေန စ ပဒဝီတိဟာရေန. တေ ဧဝရူပေန ဇဝေန သမန္နာဂတာ အဿု၊ သေယျထာပိ နာမ ဒဠှဓမ္မာ [ဒဠှဓမ္မော (သဗ္ဗတ္ထ) အ. နိ. ၄.၄၅၊ မ. နိ. ၁.၁၁၆ စ၊ တံသံဝဏ္ဏနာဋီကာယော စ မောဂ္ဂလ္လာနဗျာကရဏဉ္စ ဩလောကေတဗ္ဗာ] ဓနုဂ္ဂဟော သိက္ခိတော ကတဟတ္ထော ကတူပါသနော လဟုကေန အသနေန အပ္ပကသိရေန တိရိယံ တာလစ္ဆာယံ [တာလစ္ဆာတိံ (သီ. သျာ. ပီ.)၊ တာလစ္ဆာဒိံ (က.) အ. နိ. ၄.၄၅၊ မ. နိ. ၁.၁၆၁ ပဿိတဗ္ဗံ] အတိပါတေယျ၊ ဧဝရူပေန စ ပဒဝီတိဟာရေန၊ သေယျထာပိ နာမ ပုရတ္ထိမာ သမုဒ္ဒါ ပစ္ဆိမော သမုဒ္ဒေါ အထ ပုရတ္ထိမာယ ဒိသာယ ဌိတော ပုရိသော ဧဝံ ဝဒေယျ – ‘အဟံ ဂမနေန လောကဿ အန္တံ ပါပုဏိဿာမီ’တိ. သော အညတြေဝ အသိတပီတခါယိတသာယိတာ အညတြ ဥစ္စာရပဿာဝကမ္မာ အညတြ နိဒ္ဒါကိလမထပဋိဝိနောဒနာ ဝဿသတာယုကော ဝဿသတဇီဝီ ဝဿသတံ ဂန္တွာ အပ္ပတွာဝ လောကဿ အန္တံ အန္တရာ ကာလံ ကရေယျ. အထ ပစ္ဆိမာယ ဒိသာယ။ပေ။ အထ ဥတ္တရာယ ဒိသာယ။ အထ ဒက္ခိဏာယ ဒိသာယ ဌိတော ပုရိသော ဧဝံ ဝဒေယျ – ‘အဟံ ဂမနေန လောကဿ အန္တံ ပါပုဏိဿာမီ’တိ. သော အညတြေဝ အသိတပီတခါယိတသာယိတာ အညတြ ဥစ္စာရပဿာဝကမ္မာ အညတြ နိဒ္ဒါကိလမထပဋိဝိနောဒနာ ဝဿသတာယုကော ဝဿသတဇီဝီ ဝဿသတံ ဂန္တွာ အပ္ပတွာဝ လောကဿ အန္တံ အန္တရာ ကာလံ ကရေယျ. တံ ကိဿ ဟေတု? နာဟံ၊ ဗြာဟ္မဏာ၊ ဧဝရူပါယ သန္ဓာဝနိကာယ လောကဿ အန္တံ ဉာတေယျံ ဒဋ္ဌေယျံ ပတ္တေယျန္တိ ဝဒါမိ. န စာဟံ၊ ဗြာဟ္မဏာ၊ အပ္ပတွာဝ လောကဿ အန္တံ ဒုက္ခဿ အန္တကိရိယံ ဝဒါမိ.

‘‘ပဉ္စိမေ၊ ဗြာဟ္မဏာ၊ ကာမဂုဏာ အရိယဿ ဝိနယေ လောကောတိ ဝုစ္စတိ. ကတမေ ပဉ္စ? စက္ခုဝိညေယျာ ရူပါ ဣဋ္ဌာ ကန္တာ မနာပါ ပိယရူပါ ကာမူပသံဟိတာ ရဇနီယာ၊ သောတဝိညေယျာ သဒ္ဒါ။ပေ။ ဃာနဝိညေယျာ ဂန္ဓာ။ ဇိဝှါဝိညေယျာ ရသာ။ ကာယဝိညေယျာ ဖောဋ္ဌဗ္ဗာ ဣဋ္ဌာ ကန္တာ မနာပါ ပိယရူပါ ကာမူပသံဟိတာ ရဇနီယာ၊ ဣမေ ခေါ၊ ဗြာဟ္မဏာ၊ ပဉ္စ ကာမဂုဏာ အရိယဿ ဝိနယေ လောကောတိ ဝုစ္စတိ.

‘‘ဣဓ၊ ဗြာဟ္မဏာ၊ ဘိက္ခု ဝိဝိစ္စေဝ ကာမေဟိ ဝိဝိစ္စ အကုသလေဟိ ဓမ္မေဟိ သဝိတက္ကံ သဝိစာရံ ဝိဝေကဇံ ပီတိသုခံ ပဌမံ ဈာနံ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရတိ. အယံ ဝုစ္စတိ၊ ဗြာဟ္မဏာ၊ ‘ဘိက္ခု လောကဿ အန္တမာဂမ္မ၊ လောကဿ အန္တေ ဝိဟရတိ’. တမညေ ဧဝမာဟံသု – ‘အယမ္ပိ လောကပရိယာပန္နော၊ အယမ္ပိ အနိဿဋော လောကမှာ’တိ. အဟမ္ပိ ဟိ [အဟမ္ပိ (သီ. ပီ.)]၊ ဗြာဟ္မဏာ၊ ဧဝံ ဝဒါမိ – ‘အယမ္ပိ လောကပရိယာပန္နော၊ အယမ္ပိ အနိဿဋော လောကမှာ’’’တိ.

‘‘ပုန စပရံ၊ ဗြာဟ္မဏာ၊ ဘိက္ခု ဝိတက္ကဝိစာရာနံ ဝူပသမာ။ပေ။ ဒုတိယံ ဈာနံ။ တတိယံ ဈာနံ။ စတုတ္ထံ ဈာနံ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရတိ. အယံ ဝုစ္စတိ၊ ဗြာဟ္မဏာ၊ ‘ဘိက္ခု လောကဿ အန္တမာဂမ္မ လောကဿ အန္တေ ဝိဟရတိ’. တမညေ ဧဝမာဟံသု – ‘အယမ္ပိ လောကပရိယာပန္နော၊ အယမ္ပိ အနိဿဋော လောကမှာ’တိ. အဟမ္ပိ ဟိ၊ ဗြာဟ္မဏာ၊ ဧဝံ ဝဒါမိ – ‘အယမ္ပိ လောကပရိယာပန္နော၊ အယမ္ပိ အနိဿဋော လောကမှာ’’’တိ.

‘‘ပုန စပရံ၊ ဗြာဟ္မဏာ၊ ဘိက္ခု သဗ္ဗသော ရူပသညာနံ သမတိက္ကမာ ပဋိဃသညာနံ အတ္ထင်္ဂမာ နာနတ္တသညာနံ အမနသိကာရာ ‘အနန္တော အာကာသော’တိ အာကာသာနဉ္စာယတနံ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရတိ. အယံ ဝုစ္စတိ၊ ဗြာဟ္မဏာ၊ ‘ဘိက္ခု လောကဿ အန္တမာဂမ္မ လောကဿ အန္တေ ဝိဟရတိ’. တမညေ ဧဝမာဟံသု – ‘အယမ္ပိ လောကပရိယာပန္နော၊ အယမ္ပိ အနိဿဋော လောကမှာ’တိ. အဟမ္ပိ ဟိ၊ ဗြာဟ္မဏာ၊ ဧဝံ ဝဒါမိ – ‘အယမ္ပိ လောကပရိယာပန္နော၊ အယမ္ပိ အနိဿဋော လောကမှာ’’’တိ.

‘‘ပုန စပရံ၊ ဗြာဟ္မဏာ၊ ဘိက္ခု သဗ္ဗသော အာကာသာနဉ္စာယတနံ သမတိက္ကမ္မ ‘အနန္တံ ဝိညာဏ’န္တိ ဝိညာဏဉ္စာယတနံ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရတိ။ပေ။ သဗ္ဗသော ဝိညာဏဉ္စာယတနံ သမတိက္ကမ္မ ‘နတ္ထိ ကိဉ္စီ’တိ အာကိဉ္စညာယတနံ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရတိ။ပေ။ သဗ္ဗသော အာကိဉ္စညာယတနံ သမတိက္ကမ္မ နေဝသညာနာသညာယတနံ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရတိ. အယံ ဝုစ္စတိ၊ ဗြာဟ္မဏာ၊ ‘ဘိက္ခု လောကဿ အန္တမာဂမ္မ လောကဿ အန္တေ ဝိဟရတိ’. တမညေ ဧဝမာဟံသု – ‘အယမ္ပိ လောကပရိယာပန္နော၊ အယမ္ပိ အနိဿဋော လောကမှာ’တိ. အဟမ္ပိ ဟိ၊ ဗြာဟ္မဏာ၊ ဧဝံ ဝဒါမိ – ‘အယမ္ပိ လောကပရိယာပန္နော၊ အယမ္ပိ အနိဿဋော လောကမှာ’’’တိ.

‘‘ပုန စပရံ၊ ဗြာဟ္မဏာ၊ ဘိက္ခု သဗ္ဗသော နေဝသညာနာသညာယတနံ သမတိက္ကမ္မ သညာဝေဒယိတနိရောဓံ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရတိ၊ ပညာယ စဿ ဒိသွာ အာသဝါ ပရိက္ခီဏာ ဟောန္တိ. အယံ ဝုစ္စတိ၊ ဗြာဟ္မဏာ၊ ‘ဘိက္ခု လောကဿ အန္တမာဂမ္မ လောကဿ အန္တေ ဝိဟရတိ တိဏ္ဏော လောကေ ဝိသတ္တိက’’’န္တိ. သတ္တမံ.