၃. ကောဋ္ဌိကသုတ္တံ

၁၃. အထ ခေါ အာယသ္မာ မဟာကောဋ္ဌိကော [မဟာကောဋ္ဌိတော (သီ. သျာ. ပီ.)] ယေနာယသ္မာ သာရိပုတ္တော တေနုပသင်္ကမိ၊ ဥပသင်္ကမိတွာ အာယသ္မတာ သာရိပုတ္တေန သဒ္ဓိံ သမ္မောဒိ. သမ္မောဒနီယံ ကထံ သာရဏီယံ ဝီတိသာရေတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိ. ဧကမန္တံ နိသိန္နော ခေါ အာယသ္မာ မဟာကောဋ္ဌိကော အာယသ္မန္တံ သာရိပုတ္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ကိံ နု ခေါ၊ အာဝုသော သာရိပုတ္တ၊ ‘ယံ ကမ္မံ ဒိဋ္ဌဓမ္မဝေဒနီယံ၊ တံ မေ ကမ္မံ သမ္ပရာယဝေဒနီယံ ဟောတူ’တိ၊ ဧတဿ အတ္ထာယ ဘဂဝတိ ဗြဟ္မစရိယံ ဝုဿတီ’’တိ? ‘‘နော ဟိဒံ၊ အာဝုသော’’.

‘‘ကိံ နု ခေါ၊ အာဝုသော သာရိပုတ္တ၊ ‘ယံ ကမ္မံ သုခဝေဒနီယံ [သုခဝေဒနိယံ (က.) မ. နိ. ၃.၈ ပဿိတဗ္ဗံ]၊ တံ မေ ကမ္မံ ဒုက္ခဝေဒနီယံ [ဒုက္ခဝေဒနိယံ (က.)] ဟောတူ’တိ၊ ဧတဿ အတ္ထာယ ဘဂဝတိ ဗြဟ္မစရိယံ ဝုဿတီ’’တိ? ‘‘နော ဟိဒံ၊ အာဝုသော’’.

‘‘ကိံ နု ခေါ၊ အာဝုသော သာရိပုတ္တ၊ ‘ယံ ကမ္မံ သုခဝေဒနီယံ [သုခဝေဒနိယံ (က.) မ. နိ. ၃.၈ ပဿိတဗ္ဗံ]၊ တံ မေ ကမ္မံ ဒုက္ခဝေဒနီယံ [ဒုက္ခဝေဒနိယံ (က.)] ဟောတူ’တိ၊ ဧတဿ အတ္ထာယ ဘဂဝတိ ဗြဟ္မစရိယံ ဝုဿတီ’’တိ? ‘‘နော ဟိဒံ၊ အာဝုသော’’.

‘‘ကိံ ပနာဝုသော၊ သာရိပုတ္တ၊ ‘ယံ ကမ္မံ ဒုက္ခဝေဒနီယံ၊ တံ မေ ကမ္မံ သုခဝေဒနီယံ ဟောတူ’တိ၊ ဧတဿ အတ္ထာယ ဘဂဝတိ ဗြဟ္မစရိယံ ဝုဿတီ’’တိ? ‘‘နော ဟိဒံ၊ အာဝုသော’’.

‘‘ကိံ နု ခေါ၊ အာဝုသော သာရိပုတ္တ၊ ‘ယံ ကမ္မံ ပရိပက္ကဝေဒနီယံ၊ တံ မေ ကမ္မံ အပရိပက္ကဝေဒနီယံ ဟောတူ’တိ၊ ဧတဿ အတ္ထာယ ဘဂဝတိ ဗြဟ္မစရိယံ ဝုဿတီ’’တိ? ‘‘နော ဟိဒံ၊ အာဝုသော’’.

‘‘ကိံ ပနာဝုသော သာရိပုတ္တ၊ ‘ယံ ကမ္မံ အပရိပက္ကဝေဒနီယံ၊ တံ မေ ကမ္မံ ပရိပက္ကဝေဒနီယံ ဟောတူ’တိ၊ ဧတဿ အတ္ထာယ ဘဂဝတိ ဗြဟ္မစရိယံ ဝုဿတီ’’တိ? ‘‘နော ဟိဒံ၊ အာဝုသော’’.

‘‘ကိံ နု ခေါ၊ အာဝုသော သာရိပုတ္တ၊ ‘ယံ ကမ္မံ ဗဟုဝေဒနီယံ၊ တံ မေ ကမ္မံ အပ္ပဝေဒနီယံ ဟောတူ’တိ၊ ဧတဿ အတ္ထာယ ဘဂဝတိ ဗြဟ္မစရိယံ ဝုဿတီ’’တိ? ‘‘နော ဟိဒံ၊ အာဝုသော’’.

‘‘ကိံ ပနာဝုသော သာရိပုတ္တ၊ ‘ယံ ကမ္မံ အပ္ပဝေဒနီယံ၊ တံ မေ ကမ္မံ ဗဟုဝေဒနီယံ ဟောတူ’တိ၊ ဧတဿ အတ္ထာယ ဘဂဝတိ ဗြဟ္မစရိယံ ဝုဿတီ’’တိ? ‘‘နော ဟိဒံ၊ အာဝုသော’’.

‘‘ကိံ နု ခေါ၊ အာဝုသော သာရိပုတ္တ၊ ‘ယံ ကမ္မံ ဝေဒနီယံ၊ တံ မေ ကမ္မံ အဝေဒနီယံ ဟောတူ’တိ၊ ဧတဿ အတ္ထာယ ဘဂဝတိ ဗြဟ္မစရိယံ ဝုဿတီ’’တိ? ‘‘နော ဟိဒံ၊ အာဝုသော’’.

‘‘ကိံ ပနာဝုသော သာရိပုတ္တ၊ ‘ယံ ကမ္မံ အဝေဒနီယံ၊ တံ မေ ကမ္မံ ဝေဒနီယံ ဟောတူ’တိ၊ ဧတဿ အတ္ထာယ ဘဂဝတိ ဗြဟ္မစရိယံ ဝုဿတီ’’တိ? ‘‘နော ဟိဒံ၊ အာဝုသော’’.

‘‘‘ကိံ နု ခေါ၊ အာဝုသော သာရိပုတ္တ၊ ယံ ကမ္မံ ဒိဋ္ဌဓမ္မဝေဒနီယံ တံ မေ ကမ္မံ သမ္ပရာယဝေဒနီယံ ဟောတူတိ၊ ဧတဿ အတ္ထာယ ဘဂဝတိ ဗြဟ္မစရိယံ ဝုဿတီ’တိ၊ ဣတိ ပုဋ္ဌော သမာနော ‘နော ဟိဒံ၊ အာဝုသော’တိ ဝဒေသိ.

‘‘‘ကိံ ပနာဝုသော သာရိပုတ္တ၊ ယံ ကမ္မံ သမ္ပရာယဝေဒနီယံ တံ မေ ကမ္မံ ဒိဋ္ဌဓမ္မဝေဒနီယံ ဟောတူတိ၊ ဧတဿ အတ္ထာယ ဘဂဝတိ ဗြဟ္မစရိယံ ဝုဿတီ’တိ၊ ဣတိ ပုဋ္ဌော သမာနော ‘နော ဟိဒံ၊ အာဝုသော’တိ ဝဒေသိ.

‘‘‘ကိံ နု ခေါ၊ အာဝုသော သာရိပုတ္တ၊ ယံ ကမ္မံ သုခဝေဒနီယံ တံ မေ ကမ္မံ ဒုက္ခဝေဒနီယံ ဟောတူတိ၊ ဧတဿ အတ္ထာယ ဘဂဝတိ ဗြဟ္မစရိယံ ဝုဿတီ’တိ၊ ဣတိ ပုဋ္ဌော သမာနော ‘နော ဟိဒံ၊ အာဝုသော’တိ ဝဒေသိ.

‘‘‘ကိံ ပနာဝုသော သာရိပုတ္တ၊ ယံ ကမ္မံ ဒုက္ခဝေဒနီယံ တံ မေ ကမ္မံ သုခဝေဒနီယံ ဟောတူတိ၊ ဧတဿ အတ္ထာယ ဘဂဝတိ ဗြဟ္မစရိယံ ဝုဿတီ’တိ၊ ဣတိ ပုဋ္ဌော သမာနော ‘နော ဟိဒံ၊ အာဝုသော’တိ ဝဒေသိ.

‘‘‘ကိံ နု ခေါ၊ အာဝုသော သာရိပုတ္တ၊ ယံ ကမ္မံ ပရိပက္ကဝေဒနီယံ တံ မေ ကမ္မံ အပရိပက္ကဝေဒနီယံ ဟောတူတိ၊ ဧတဿ အတ္ထာယ ဘဂဝတိ ဗြဟ္မစရိယံ ဝုဿတီ’တိ၊ ဣတိ ပုဋ္ဌော သမာနော ‘နော ဟိဒံ၊ အာဝုသော’တိ ဝဒေသိ.

‘‘‘ကိံ ပနာဝုသော သာရိပုတ္တ၊ ယံ ကမ္မံ အပရိပက္ကဝေဒနီယံ တံ မေ ကမ္မံ ပရိပက္ကဝေဒနီယံ ဟောတူတိ၊ ဧတဿ အတ္ထာယ ဘဂဝတိ ဗြဟ္မစရိယံ ဝုဿတီ’တိ၊ ဣတိ ပုဋ္ဌော သမာနော ‘နော ဟိဒံ၊ အာဝုသော’တိ ဝဒေသိ.

‘‘‘ကိံ နု ခေါ၊ အာဝုသော သာရိပုတ္တ၊ ယံ ကမ္မံ ဗဟုဝေဒနီယံ တံ မေ ကမ္မံ အပ္ပဝေဒနီယံ ဟောတူတိ၊ ဧတဿ အတ္ထာယ ဘဂဝတိ ဗြဟ္မစရိယံ ဝုဿတီ’တိ၊ ဣတိ ပုဋ္ဌော သမာနော ‘နော ဟိဒံ၊ အာဝုသော’တိ ဝဒေသိ.

‘‘‘ကိံ ပနာဝုသော သာရိပုတ္တ၊ ယံ ကမ္မံ အပ္ပဝေဒနီယံ တံ မေ ကမ္မံ ဗဟုဝေဒနီယံ ဟောတူတိ၊ ဧတဿ အတ္ထာယ ဘဂဝတိ ဗြဟ္မစရိယံ ဝုဿတီ’တိ၊ ဣတိ ပုဋ္ဌော သမာနော ‘နော ဟိဒံ၊ အာဝုသော’တိ ဝဒေသိ.

‘‘‘ကိံ နု ခေါ၊ အာဝုသော သာရိပုတ္တ၊ ယံ ကမ္မံ ဝေဒနီယံ တံ မေ ကမ္မံ အဝေဒနီယံ ဟောတူတိ၊ ဧတဿ အတ္ထာယ ဘဂဝတိ ဗြဟ္မစရိယံ ဝုဿတီ’တိ၊ ဣတိ ပုဋ္ဌော သမာနော ‘နော ဟိဒံ၊ အာဝုသော’တိ ဝဒေသိ.

‘‘‘ကိံ ပနာဝုသော သာရိပုတ္တ၊ ယံ ကမ္မံ အဝေဒနီယံ တံ မေ ကမ္မံ ဝေဒနီယံ ဟောတူတိ၊ ဧတဿ အတ္ထာယ ဘဂဝတိ ဗြဟ္မစရိယံ ဝုဿတီ’တိ၊ ဣတိ ပုဋ္ဌော သမာနော ‘နော ဟိဒံ၊ အာဝုသော’တိ ဝဒေသိ. အထ ကိမတ္ထံ စရဟာဝုသော၊ ဘဂဝတိ ဗြဟ္မစရိယံ ဝုဿတီ’’တိ?

‘‘ယံ ခွဿ [ယံ ခေါ (က.)]၊ အာဝုသော၊ အညာတံ အဒိဋ္ဌံ အပ္ပတ္တံ အသစ္ဆိကတံ အနဘိသမေတံ၊ တဿ ဉာဏာယ ဒဿနာယ ပတ္တိယာ သစ္ဆိကိရိယာယ အဘိသမယာယ ဘဂဝတိ ဗြဟ္မစရိယံ ဝုဿတီ’’တိ [ဝုဿတိ (သျာ.)]. (‘‘ကိံ ပနဿာဝုသော၊ အညာတံ အဒိဋ္ဌံ အပ္ပတ္တံ အသစ္ဆိကတံ အနဘိသမေတံ၊ ယဿ ဉာဏာယ ဒဿနာယ ပတ္တိယာ သစ္ဆိကိရိယာယ အဘိသမယာယ ဘဂဝတိ ဗြဟ္မစရိယံ ဝုဿတီ’’တိ?) [( ) သျာ. က. ပေါတ္ထကေသု နတ္ထိ] ‘‘‘ဣဒံ ဒုက္ခ’န္တိ ခွဿ [ခေါ ယံ (က.)]၊ အာဝုသော၊ အညာတံ အဒိဋ္ဌံ အပ္ပတ္တံ အသစ္ဆိကတံ အနဘိသမေတံ. တဿ ဉာဏာယ ဒဿနာယ ပတ္တိယာ သစ္ဆိကိရိယာယ အဘိသမယာယ ဘဂဝတိ ဗြဟ္မစရိယံ ဝုဿတိ. အယံ ‘ဒုက္ခသမုဒယော’တိ ခွဿ၊ အာဝုသော။ပေ။ ‘အယံ ဒုက္ခနိရောဓော’တိ ခွဿ၊ အာဝုသော။ပေ။ ‘အယံ ဒုက္ခနိရောဓဂါမိနီ ပဋိပဒါ’တိ ခွဿ၊ အာဝုသော၊ အညာတံ အဒိဋ္ဌံ အပ္ပတ္တံ အသစ္ဆိကတံ အနဘိသမေတံ. တဿ ဉာဏာယ ဒဿနာယ ပတ္တိယာ သစ္ဆိကိရိယာယ အဘိသမယာယ ဘဂဝတိ ဗြဟ္မစရိယံ ဝုဿတိ. ဣဒံ ခွဿ [ဣတိ ခေါ ယံ (က.)]၊ အာဝုသော၊ အညာတံ အဒိဋ္ဌံ အပ္ပတ္တံ အသစ္ဆိကတံ အနဘိသမေတံ. တဿ [ယဿ (?)] ဉာဏာယ ဒဿနာယ ပတ္တိယာ သစ္ဆိကိရိယာယ အဘိသမယာယ ဘဂဝတိ ဗြဟ္မစရိယံ ဝုဿတီ’’တိ. တတိယံ.