၂. ပုရိသဂတိသုတ္တံ

၅၅. ‘‘သတ္တ စ [သတ္တ (သီ.)၊ သတ္တ စ ခေါ (က.)]၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပုရိသဂတိယော ဒေသေဿာမိ အနုပါဒါ စ ပရိနိဗ္ဗာနံ [ပရိနိဗ္ဗာဏံ (သီ.)]. တံ သုဏာထ၊ သာဓုကံ မနသိ ကရောထ၊ ဘာသိဿာမီ’’တိ. ‘‘ဧဝံ၊ ဘန္တေ’’တိ ခေါ တေ ဘိက္ခူ ဘဂဝတော ပစ္စဿောသုံ. ဘဂဝါ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ကတမာ စ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သတ္တ ပုရိသဂတိယော?

‘‘ဣဓ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခု ဧဝံ ပဋိပန္နော ဟောတိ – ‘နော စဿ နော စ မေ သိယာ၊ န ဘဝိဿတိ န မေ ဘဝိဿတိ၊ ယဒတ္ထိ ယံ ဘူတံ တံ ပဇဟာမီ’တိ ဥပေက္ခံ ပဋိလဘတိ. သော ဘဝေ န ရဇ္ဇတိ၊ သမ္ဘဝေ န ရဇ္ဇတိ၊ အတ္ထုတ္တရိ ပဒံ သန္တံ သမ္မပ္ပညာယ ပဿတိ. တဉ္စ ခွဿ ပဒံ န သဗ္ဗေန သဗ္ဗံ သစ္ဆိကတံ ဟောတိ၊ တဿ န သဗ္ဗေန သဗ္ဗံ မာနာနုသယော ပဟီနော ဟောတိ၊ န သဗ္ဗေန သဗ္ဗံ ဘဝရာဂါနုသယော ပဟီနော ဟောတိ၊ န သဗ္ဗေန သဗ္ဗံ အဝိဇ္ဇာနုသယော ပဟီနော ဟောတိ. သော ပဉ္စန္နံ ဩရမ္ဘာဂိယာနံ သံယောဇနာနံ ပရိက္ခယာ အန္တရာပရိနိဗ္ဗာယီ ဟောတိ. သေယျထာပိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဒိဝသံသန္တတ္တေ [ဒိဝသသန္တတ္တေ (သီ. သျာ.) မ. နိ. ၂.၁၅၄] အယောကပါလေ ဟညမာနေ ပပဋိကာ နိဗ္ဗတ္တိတွာ နိဗ္ဗာယေယျ. ဧဝမေဝံ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခု ဧဝံ ပဋိပန္နော ဟောတိ – ‘နော စဿ နော စ မေ သိယာ၊ န ဘဝိဿတိ န မေ ဘဝိဿတိ၊ ယဒတ္ထိ ယံ ဘူတံ တံ ပဇဟာမီ’တိ ဥပေက္ခံ ပဋိလဘတိ. သော ဘဝေ န ရဇ္ဇတိ၊ သမ္ဘဝေ န ရဇ္ဇတိ၊ အတ္ထုတ္တရိ ပဒံ သန္တံ သမ္မပ္ပညာယ ပဿတိ. တဉ္စ ခွဿ ပဒံ န သဗ္ဗေန သဗ္ဗံ သစ္ဆိကတံ ဟောတိ၊ တဿ န သဗ္ဗေန သဗ္ဗံ မာနာနုသယော ပဟီနော ဟောတိ၊ န သဗ္ဗေန သဗ္ဗံ ဘဝရာဂါနုသယော ပဟီနော ဟောတိ၊ န သဗ္ဗေန သဗ္ဗံ အဝိဇ္ဇာနုသယော ပဟီနော ဟောတိ. သော ပဉ္စန္နံ ဩရမ္ဘာဂိယာနံ သံယောဇနာနံ ပရိက္ခယာ အန္တရာပရိနိဗ္ဗာယီ ဟောတိ.

‘‘ဣဓ ပန၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခု ဧဝံ ပဋိပန္နော ဟောတိ – ‘နော စဿ နော စ မေ သိယာ၊ န ဘဝိဿတိ န မေ ဘဝိဿတိ၊ ယဒတ္ထိ ယံ ဘူတံ တံ ပဇဟာမီ’တိ ဥပေက္ခံ ပဋိလဘတိ. သော ဘဝေ န ရဇ္ဇတိ၊ သမ္ဘဝေ န ရဇ္ဇတိ၊ အတ္ထုတ္တရိ ပဒံ သန္တံ သမ္မပ္ပညာယ ပဿတိ. တဉ္စ ခွဿ ပဒံ န သဗ္ဗေန သဗ္ဗံ သစ္ဆိကတံ ဟောတိ၊ တဿ န သဗ္ဗေန သဗ္ဗံ မာနာနုသယော ပဟီနော ဟောတိ၊ န သဗ္ဗေန သဗ္ဗံ ဘဝရာဂါနုသယော ပဟီနော ဟောတိ၊ န သဗ္ဗေန သဗ္ဗံ အဝိဇ္ဇာနုသယော ပဟီနော ဟောတိ. သော ပဉ္စန္နံ ဩရမ္ဘာဂိယာနံ သံယောဇနာနံ ပရိက္ခယာ အန္တရာပရိနိဗ္ဗာယီ ဟောတိ. သေယျထာပိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဒိဝသံသန္တတ္တေ အယောကပါလေ ဟညမာနေ ပပဋိကာ နိဗ္ဗတ္တိတွာ ဥပ္ပတိတွာ နိဗ္ဗာယေယျ. ဧဝမေဝံ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခု ဧဝံ ပဋိပန္နော ဟောတိ – နော စဿ နော စ မေ သိယာ။ပေ။ သော ပဉ္စန္နံ ဩရမ္ဘာဂိယာနံ သံယောဇနာနံ ပရိက္ခယာ အန္တရာပရိနိဗ္ဗာယီ ဟောတိ.

‘‘ဣဓ ပန၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခု ဧဝံ ပဋိပန္နော ဟောတိ – နော စဿ နော စ မေ သိယာ။ပေ။ သော ပဉ္စန္နံ ဩရမ္ဘာဂိယာနံ သံယောဇနာနံ ပရိက္ခယာ အန္တရာပရိနိဗ္ဗာယီ ဟောတိ. သေယျထာပိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဒိဝသံသန္တတ္တေ အယောကပါလေ ဟညမာနေ ပပဋိကာ နိဗ္ဗတ္တိတွာ ဥပ္ပတိတွာ အနုပဟစ္စ တလံ နိဗ္ဗာယေယျ. ဧဝမေဝံ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခု ဧဝံ ပဋိပန္နော ဟောတိ – နော စဿ နော စ မေ သိယာ။ပေ။ သော ပဉ္စန္နံ ဩရမ္ဘာဂိယာနံ သံယောဇနာနံ ပရိက္ခယာ အန္တရာပရိနိဗ္ဗာယီ ဟောတိ.

‘‘ဣဓ ပန၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခု ဧဝံ ပဋိပန္နော ဟောတိ – နော စဿ နော စ မေ သိယာ။ပေ။ သော ပဉ္စန္နံ ဩရမ္ဘာဂိယာနံ သံယောဇနာနံ ပရိက္ခယာ ဥပဟစ္စပရိနိဗ္ဗာယီ ဟောတိ. သေယျထာပိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဒိဝသံသန္တတ္တေ အယောကပါလေ ဟညမာနေ ပပဋိကာ နိဗ္ဗတ္တိတွာ ဥပ္ပတိတွာ ဥပဟစ္စ တလံ နိဗ္ဗာယေယျ. ဧဝမေဝံ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခု ဧဝံ ပဋိပန္နော ဟောတိ – နော စဿ နော စ မေ သိယာ။ပေ။ သော ပဉ္စန္နံ ဩရမ္ဘာဂိယာနံ သံယောဇနာနံ ပရိက္ခယာ ဥပဟစ္စပရိနိဗ္ဗာယီ ဟောတိ.

‘‘ဣဓ ပန၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခု ဧဝံ ပဋိပန္နော ဟောတိ – နော စဿ နော စ မေ သိယာ။ပေ။ သော ပဉ္စန္နံ ဩရမ္ဘာဂိယာနံ သံယောဇနာနံ ပရိက္ခယာ အသင်္ခါရပရိနိဗ္ဗာယီ ဟောတိ. သေယျထာပိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဒိဝသံသန္တတ္တေ အယောကပါလေ ဟညမာနေ ပပဋိကာ နိဗ္ဗတ္တိတွာ ဥပ္ပတိတွာ ပရိတ္တေ တိဏပုဉ္ဇေ ဝါ ကဋ္ဌပုဉ္ဇေ ဝါ နိပတေယျ. သာ တတ္ထ အဂ္ဂိမ္ပိ ဇနေယျ၊ ဓူမမ္ပိ ဇနေယျ၊ အဂ္ဂိမ္ပိ ဇနေတွာ ဓူမမ္ပိ ဇနေတွာ တမေဝ ပရိတ္တံ တိဏပုဉ္ဇံ ဝါ ကဋ္ဌပုဉ္ဇံ ဝါ ပရိယာဒိယိတွာ အနာဟာရာ နိဗ္ဗာယေယျ. ဧဝမေဝံ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခု ဧဝံ ပဋိပန္နော ဟောတိ – နော စဿ နော စ မေ သိယာ။ပေ။ သော ပဉ္စန္နံ ဩရမ္ဘာဂိယာနံ သံယောဇနာနံ ပရိက္ခယာ အသင်္ခါရပရိနိဗ္ဗာယီ ဟောတိ.

‘‘ဣဓ ပန၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခု ဧဝံ ပဋိပန္နော ဟောတိ – နော စဿ နော စ မေ သိယာ။ပေ။ သော ပဉ္စန္နံ ဩရမ္ဘာဂိယာနံ သံယောဇနာနံ ပရိက္ခယာ သသင်္ခါရပရိနိဗ္ဗာယီ ဟောတိ. သေယျထာပိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဒိဝသံသန္တတ္တေ အယောကပါလေ ဟညမာနေ ပပဋိကာ နိဗ္ဗတ္တိတွာ ဥပ္ပတိတွာ ဝိပုလေ တိဏပုဉ္ဇေ ဝါ ကဋ္ဌပုဉ္ဇေ ဝါ နိပတေယျ. သာ တတ္ထ အဂ္ဂိမ္ပိ ဇနေယျ၊ ဓူမမ္ပိ ဇနေယျ၊ အဂ္ဂိမ္ပိ ဇနေတွာ ဓူမမ္ပိ ဇနေတွာ တမေဝ ဝိပုလံ တိဏပုဉ္ဇံ ဝါ ကဋ္ဌပုဉ္ဇံ ဝါ ပရိယာဒိယိတွာ အနာဟာရာ နိဗ္ဗာယေယျ. ဧဝမေဝံ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခု ဧဝံ ပဋိပန္နော ဟောတိ – နော စဿ နော စ မေ သိယာ။ပေ။ သော ပဉ္စန္နံ ဩရမ္ဘာဂိယာနံ သံယောဇနာနံ ပရိက္ခယာ သသင်္ခါရပရိနိဗ္ဗာယီ ဟောတိ.

‘‘ဣဓ ပန၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခု ဧဝံ ပဋိပန္နော ဟောတိ – ‘နော စဿ နော စ မေ သိယာ၊ န ဘဝိဿတိ န မေ ဘဝိဿတိ၊ ယဒတ္ထိ ယံ ဘူတံ တံ ပဇဟာမီ’တိ ဥပေက္ခံ ပဋိလဘတိ. သော ဘဝေ န ရဇ္ဇတိ၊ သမ္ဘဝေ န ရဇ္ဇတိ၊ အတ္ထုတ္တရိ ပဒံ သန္တံ သမ္မပညာယ ပဿတိ. တဉ္စ ခွဿ ပဒံ န သဗ္ဗေန သဗ္ဗံ သစ္ဆိကတံ ဟောတိ၊ တဿ န သဗ္ဗေန သဗ္ဗံ မာနာနုသယော ပဟီနော ဟောတိ၊ န သဗ္ဗေန သဗ္ဗံ ဘဝရာဂါနုသယော ပဟီနော ဟောတိ၊ န သဗ္ဗေန သဗ္ဗံ အဝိဇ္ဇာနုသယော ပဟီနော ဟောတိ. သော ပဉ္စန္နံ ဩရမ္ဘာဂိယာနံ သံယောဇနာနံ ပရိက္ခယာ ဥဒ္ဓံသောတော ဟောတိ အကနိဋ္ဌဂါမီ. သေယျထာပိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဒိဝသံသန္တတ္တေ အယောကပါလေ ဟညမာနေ ပပဋိကာ နိဗ္ဗတ္တိတွာ ဥပ္ပတိတွာ မဟန္တေ တိဏပုဉ္ဇေ ဝါ ကဋ္ဌပုဉ္ဇေ ဝါ နိပတေယျ. သာ တတ္ထ အဂ္ဂိမ္ပိ ဇနေယျ၊ ဓူမမ္ပိ ဇနေယျ၊ အဂ္ဂိမ္ပိ ဇနေတွာ ဓူမမ္ပိ ဇနေတွာ တမေဝ မဟန္တံ တိဏပုဉ္ဇံ ဝါ ကဋ္ဌပုဉ္ဇံ ဝါ ပရိယာဒိယိတွာ ဂစ္ဆမ္ပိ ဒဟေယျ [ဍဟေယျ (အညတ္ထ)]၊ ဒါယမ္ပိ ဒဟေယျ၊ ဂစ္ဆမ္ပိ ဒဟိတွာ ဒါယမ္ပိ ဒဟိတွာ ဟရိတန္တံ ဝါ ပထန္တံ ဝါ [ပန္ထန္တံ ဝါ (သီ.) သျာမပေါတ္ထကေ ဣဒံ န ဒိဿတိ] သေလန္တံ ဝါ ဥဒကန္တံ ဝါ ရမဏီယံ ဝါ ဘူမိဘာဂံ အာဂမ္မ အနာဟာရာ နိဗ္ဗာယေယျ. ဧဝမေဝံ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခု ဧဝံ ပဋိပန္နော ဟောတိ – နော စဿ နော စ မေ သိယာ။ပေ။ သော ပဉ္စန္နံ ဩရမ္ဘာဂိယာနံ သံယောဇနာနံ ပရိက္ခယာ ဥဒ္ဓံသောတော ဟောတိ အကနိဋ္ဌဂါမီ. ဣမာ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သတ္တ ပုရိသဂတိယော.

‘‘ကတမဉ္စ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အနုပါဒါပရိနိဗ္ဗာနံ? ဣဓ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခု ဧဝံ ပဋိပန္နော ဟောတိ – ‘နော စဿ နော စ မေ သိယာ၊ န ဘဝိဿတိ န မေ ဘဝိဿတိ၊ ယဒတ္ထိ ယံ ဘူတံ တံ ပဇဟာမီ’တိ ဥပေက္ခံ ပဋိလဘတိ. သော ဘဝေ န ရဇ္ဇတိ၊ သမ္ဘဝေ န ရဇ္ဇတိ၊ အတ္ထုတ္တရိ ပဒံ သန္တံ သမ္မပ္ပညာယ ပဿတိ. တဉ္စ ခွဿ ပဒံ သဗ္ဗေန သဗ္ဗံ သစ္ဆိကတံ ဟောတိ၊ တဿ သဗ္ဗေန သဗ္ဗံ မာနာနုသယော ပဟီနော ဟောတိ၊ သဗ္ဗေန သဗ္ဗံ ဘဝရာဂါနုသယော ပဟီနော ဟောတိ၊ သဗ္ဗေန သဗ္ဗံ အဝိဇ္ဇာနုသယော ပဟီနော ဟောတိ. သော အာသဝါနံ ခယာ။ပေ။ သစ္ဆိကတွာ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရတိ. ဣဒံ ဝုစ္စတိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အနုပါဒါပရိနိဗ္ဗာနံ. ဣမာ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သတ္တ ပုရိသဂတိယော အနုပါဒါ စ ပရိနိဗ္ဗာန’’န္တိ. ဒုတိယံ.