၄. သာမုဂိယသုတ္တံ

၁၉၄. ဧကံ သမယံ အာယသ္မာ အာနန္ဒော ကောလိယေသု ဝိဟရတိ သာမုဂံ နာမ [သာပူဂံ နာမ (သီ. သျာ. ကံ. ပီ.)] ကောလိယာနံ နိဂမော. အထ ခေါ သမ္ဗဟုလာ သာမုဂိယာ ကောလိယပုတ္တာ ယေနာယသ္မာ အာနန္ဒော တေနုပသင်္ကမိံသု၊ ဥပသင်္ကမိတွာ အာယသ္မန္တံ အာနန္ဒံ အဘိဝါဒေတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိံသု. ဧကမန္တံ နိသိန္နေ ခေါ တေ သာမုဂိယေ ကောလိယပုတ္တေ အာယသ္မာ အာနန္ဒော ဧတဒဝေါစ –

‘‘စတ္တာရိမာနိ၊ ဗျဂ္ဃပဇ္ဇာ၊ ပါရိသုဒ္ဓိပဓာနိယင်္ဂါနိ တေန ဘဂဝတာ ဇာနတာ ပဿတာ အရဟတာ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓေန သမ္မဒက္ခာတာနိ သတ္တာနံ ဝိသုဒ္ဓိယာ သောကပရိဒေဝါနံ [သောကပရိဒ္ဒဝါနံ (သီ.)] သမတိက္ကမာယ ဒုက္ခဒေါမနဿာနံ အတ္ထင်္ဂမာယ ဉာယဿ အဓိဂမာယ နိဗ္ဗာနဿ သစ္ဆိကိရိယာယ. ကတမာနိ စတ္တာရိ? သီလပါရိသုဒ္ဓိပဓာနိယင်္ဂံ၊ စိတ္တပါရိသုဒ္ဓိပဓာနိယင်္ဂံ၊ ဒိဋ္ဌိပါရိသုဒ္ဓိပဓာနိယင်္ဂံ၊ ဝိမုတ္တိပါရိသုဒ္ဓိပဓာနိယင်္ဂံ.

‘‘ကတမဉ္စ၊ ဗျဂ္ဃပဇ္ဇာ၊ သီလပါရိသုဒ္ဓိပဓာနိယင်္ဂံ? ဣဓ၊ ဗျဂ္ဃပဇ္ဇာ၊ ဘိက္ခု သီလဝါ ဟောတိ။ပေ။ သမာဒါယ သိက္ခတိ သိက္ခာပဒေသု. အယံ ဝုစ္စတိ၊ ဗျဂ္ဃပဇ္ဇာ၊ သီလပါရိသုဒ္ဓိ. ဣတိ ဧဝရူပိံ သီလပါရိသုဒ္ဓိံ အပရိပူရံ ဝါ ပရိပူရေဿာမိ ပရိပူရံ ဝါ တတ္ထ တတ္ထ ပညာယ အနုဂ္ဂဟေဿာမီတိ၊ ယော တတ္ထ ဆန္ဒော စ ဝါယာမော စ ဥဿာဟော စ ဥဿောဠှီ စ အပ္ပဋိဝါနီ စ သတိ စ သမ္ပဇညဉ္စ၊ ဣဒံ ဝုစ္စတိ၊ ဗျဂ္ဃပဇ္ဇာ၊ သီလပါရိသုဒ္ဓိပဓာနိယင်္ဂံ.

‘‘ကတမဉ္စ၊ ဗျဂ္ဃပဇ္ဇာ၊ စိတ္တပါရိသုဒ္ဓိပဓာနိယင်္ဂံ? ဣဓ၊ ဗျဂ္ဃပဇ္ဇာ၊ ဘိက္ခု ဝိဝိစ္စေဝ ကာမေဟိ။ပေ။ စတုတ္ထံ ဈာနံ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရတိ. အယံ ဝုစ္စတိ၊ ဗျဂ္ဃပဇ္ဇာ၊ စိတ္တပါရိသုဒ္ဓိ. ဣတိ ဧဝရူပိံ စိတ္တပါရိသုဒ္ဓိံ အပရိပူရံ ဝါ ပရိပူရေဿာမိ ပရိပူရံ ဝါ တတ္ထ တတ္ထ ပညာယ အနုဂ္ဂဟေဿာမီတိ၊ ယော တတ္ထ ဆန္ဒော စ ဝါယာမော စ ဥဿာဟော စ ဥဿောဠှီ စ အပ္ပဋိဝါနီ စ သတိ စ သမ္ပဇညဉ္စ၊ ဣဒံ ဝုစ္စတိ၊ ဗျဂ္ဃပဇ္ဇာ၊ စိတ္တပါရိသုဒ္ဓိပဓာနိယင်္ဂံ.

‘‘ကတမဉ္စ၊ ဗျဂ္ဃပဇ္ဇာ၊ ဒိဋ္ဌိပါရိသုဒ္ဓိပဓာနိယင်္ဂံ? ဣဓ၊ ဗျဂ္ဃပဇ္ဇာ၊ ဘိက္ခု ‘ဣဒံ ဒုက္ခ’န္တိ ယထာဘူတံ ပဇာနာတိ။ပေ။ ‘အယံ ဒုက္ခနိရောဓဂါမိနီ ပဋိပဒါ’တိ ယထာဘူတံ ပဇာနာတိ. အယံ ဝုစ္စတိ၊ ဗျဂ္ဃပဇ္ဇာ၊ ဒိဋ္ဌိပါရိသုဒ္ဓိ. ဣတိ ဧဝရူပိံ ဒိဋ္ဌိပါရိသုဒ္ဓိံ အပရိပူရံ ဝါ။ပေ။ တတ္ထ တတ္ထ ပညာယ အနုဂ္ဂဟေဿာမီတိ၊ ယော တတ္ထ ဆန္ဒော စ ဝါယာမော စ ဥဿာဟော စ ဥဿောဠှီ စ အပ္ပဋိဝါနီ စ သတိ စ သမ္ပဇညဉ္စ၊ ဣဒံ ဝုစ္စတိ၊ ဗျဂ္ဃပဇ္ဇာ၊ ဒိဋ္ဌိပါရိသုဒ္ဓိပဓာနိယင်္ဂံ.

‘‘ကတမဉ္စ၊ ဗျဂ္ဃပဇ္ဇာ၊ ဝိမုတ္တိပါရိသုဒ္ဓိပဓာနိယင်္ဂံ? သ ခေါ သော၊ ဗျဂ္ဃပဇ္ဇာ၊ အရိယသာဝကော ဣမိနာ စ သီလပါရိသုဒ္ဓိပဓာနိယင်္ဂေန သမန္နာဂတော ဣမိနာ စ စိတ္တပါရိသုဒ္ဓိပဓာနိယင်္ဂေန သမန္နာဂတော ဣမိနာ စ ဒိဋ္ဌိပါရိသုဒ္ဓိပဓာနိယင်္ဂေန သမန္နာဂတော ရဇနီယေသု ဓမ္မေသု စိတ္တံ ဝိရာဇေတိ၊ ဝိမောစနီယေသု ဓမ္မေသု စိတ္တံ ဝိမောစေတိ. သော ရဇနီယေသု ဓမ္မေသု စိတ္တံ ဝိရာဇေတွာ၊ ဝိမောစနီယေသု ဓမ္မေသု စိတ္တံ ဝိမောစေတွာ သမ္မာဝိမုတ္တိံ ဖုသတိ. အယံ ဝုစ္စတိ၊ ဗျဂ္ဃပဇ္ဇာ၊ ဝိမုတ္တိပါရိသုဒ္ဓိ. ဣတိ ဧဝရူပိံ ဝိမုတ္တိပါရိသုဒ္ဓိံ အပရိပူရံ ဝါ ပရိပူရေဿာမိ ပရိပူရံ ဝါ တတ္ထ တတ္ထ ပညာယ အနုဂ္ဂဟေဿာမီတိ၊ ယော တတ္ထ ဆန္ဒော စ ဝါယာမော စ ဥဿာဟော စ ဥဿောဠှီ စ အပ္ပဋိဝါနီ စ သတိ စ သမ္ပဇညဉ္စ၊ ဣဒံ ဝုစ္စတိ၊ ဗျဂ္ဃပဇ္ဇာ၊ ဝိမုတ္တိပါရိသုဒ္ဓိပဓာနိယင်္ဂံ.

‘‘ဣမာနိ ခေါ၊ ဗျဂ္ဃပဇ္ဇာ၊ စတ္တာရိ ပါရိသုဒ္ဓိပဓာနိယင်္ဂါနိ တေန ဘဂဝတာ ဇာနတာ ပဿတာ အရဟတာ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓေန သမ္မဒက္ခာတာနိ သတ္တာနံ ဝိသုဒ္ဓိယာ သောကပရိဒေဝါနံ သမတိက္ကမာယ ဒုက္ခဒေါမနဿာနံ အတ္ထင်္ဂမာယ ဉာယဿ အဓိဂမာယ နိဗ္ဗာနဿ သစ္ဆိကိရိယာယာ’’တိ. စတုတ္ထံ.