൬. അധികരണപരിയായവാരോ

൨൯൨. വിവാദാധികരണസ്സ – കിം പുബ്ബങ്ഗമം? കതി ഠാനാനി? കതി വത്ഥൂനി? കതി ഭൂമിയോ? കതി ഹേതൂ? കതി മൂലാനി? കതിഹാകാരേഹി വിവദതി? വിവാദാധികരണം കതിഹി സമഥേഹി സമ്മതി?

അനുവാദാധികരണസ്സ – കിം പുബ്ബങ്ഗമം? കതി ഠാനാനി? കതി വത്ഥൂനി? കതി ഭൂമിയോ? കതി ഹേതൂ? കതി മൂലാനി? കതിഹാകാരേഹി അനുവദതി? അനുവാദാധികരണം കതിഹി സമഥേഹി സമ്മതി?

ആപത്താധികരണസ്സ – കിം പുബ്ബങ്ഗമം? കതി ഠാനാനി? കതി വത്ഥൂനി? കതി ഭൂമിയോ? കതി ഹേതൂ? കതി മൂലാനി? കതിഹാകാരേഹി ആപത്തിം ആപജ്ജതി? ആപത്താധികരണം കതിഹി സമഥേഹി സമ്മതി?

കിച്ചാധികരണസ്സ – കിം പുബ്ബങ്ഗമം? കതി ഠാനാനി? കതി വത്ഥൂനി? കതി ഭൂമിയോ? കതി ഹേതൂ? കതി മൂലാനി? കതിഹാകാരേഹി കിച്ചം ജായതി? കിച്ചാധികരണം കതിഹി സമഥേഹി സമ്മതി?

൨൯൩. വിവാദാധികരണസ്സ കിം പുബ്ബങ്ഗമന്തി? ലോഭോ പുബ്ബങ്ഗമോ, ദോസോ പുബ്ബങ്ഗമോ, മോഹോ പുബ്ബങ്ഗമോ, അലോഭോ പുബ്ബങ്ഗമോ, അദോസോ പുബ്ബങ്ഗമോ, അമോഹോ പുബ്ബങ്ഗമോ. കതി ഠാനാനീതി? അട്ഠാരസ ഭേദകരവത്ഥൂനി ഠാനാനി. കതി വത്ഥൂനീതി? അട്ഠാരസ ഭേദകരവത്ഥൂനി. കതി ഭൂമിയോതി? അട്ഠാരസ ഭേദകരവത്ഥൂനി ഭൂമിയോ. കതി ഹേതൂതി? നവ ഹേതൂ – തയോ കുസലഹേതൂ, തയോ അകുസലഹേതൂ, തയോ അബ്യാകതഹേതൂ. കതി മൂലാനീതി? ദ്വാദസ മൂലാനി. കതിഹാകാരേഹി വിവദതീതി? ദ്വീഹാകാരേഹി വിവദതി – ധമ്മദിട്ഠി വാ അധമ്മദിട്ഠി വാ. [ചൂളവ. ൨൨൮] വിവാദാധികരണം കതിഹി സമഥേഹി സമ്മതീതി? വിവാദാധികരണം ദ്വീഹി സമഥേഹി സമ്മതി – സമ്മുഖാവിനയേന ച യേഭുയ്യസികായ ച.

൨൯൪. അനുവാദാധികരണസ്സ കിം പുബ്ബങ്ഗമന്തി? ലോഭോ പുബ്ബങ്ഗമോ, ദോസോ പുബ്ബങ്ഗമോ, മോഹോ പുബ്ബങ്ഗമോ, അലോഭോ പുബ്ബങ്ഗമോ, അദോസോ പുബ്ബങ്ഗമോ, അമോഹോ പുബ്ബങ്ഗമോ. കതി ഠാനാനീതി? ചതസ്സോ വിപത്തിയോ ഠാനാനി. കതി വത്ഥൂനീതി? ചതസ്സോ വിപത്തിയോ വത്ഥൂനി. കതി ഭൂമിയോതി? ചതസ്സോ വിപത്തിയോ ഭൂമിയോ. കതി ഹേതൂതി? നവ ഹേതൂ – തയോ കുസലഹേതൂ, തയോ അകുസലഹേതൂ, തയോ അബ്യാകതഹേതൂ. കതി മൂലാനീതി? ചുദ്ദസ മൂലാനി. കതിഹാകാരേഹി അനുവദതീതി? ദ്വീഹാകാരേഹി അനുവദതി – വത്ഥുതോ വാ ആപത്തിതോ വാ. [ചൂളവ. ൨൩൬] അനുവാദാധികരണം കതിഹി സമഥേഹി സമ്മതീതി? അനുവാദാധികരണം ചതൂഹി സമഥേഹി സമ്മതി – സമ്മുഖാവിനയേന ച സതിവിനയേന ച അമൂള്ഹവിനയേന ച തസ്സപാപിയസികായ ച.

൨൯൫. ആപത്താധികരണസ്സ കിം പുബ്ബങ്ഗമന്തി? ലോഭോ പുബ്ബങ്ഗമോ, ദോസോ പുബ്ബങ്ഗമോ, മോഹോ പുബ്ബങ്ഗമോ, അലോഭോ പുബ്ബങ്ഗമോ, അദോസോ പുബ്ബങ്ഗമോ, അമോഹോ പുബ്ബങ്ഗമോ. കതി ഠാനാനീതി? സത്ത ആപത്തിക്ഖന്ധാ ഠാനാനി. കതി വത്ഥൂനീതി? സത്ത ആപത്തിക്ഖന്ധാ വത്ഥൂനി. കതി ഭൂമിയോതി? സത്ത ആപത്തിക്ഖന്ധാ ഭൂമിയോ. കതി ഹേതൂതി? ഛ ഹേതൂ [കതി ഹേതൂതി നവ ഹേതൂ, തയോ കുസലഹേതൂ (സീ. സ്യാ.)] – തയോ അകുസലഹേതൂ, തയോ അബ്യാകതഹേതൂ. കതി മൂലാനീതി? ഛ ആപത്തിസമുട്ഠാനാനി മൂലാനി. കതിഹാകാരേഹി ആപത്തിം ആപജ്ജതീതി? ഛഹാകാരേഹി ആപത്തിം ആപജ്ജതി – അലജ്ജിതാ, അഞ്ഞാണതാ, കുക്കുച്ചപകതതാ, അകപ്പിയേ കപ്പിയസഞ്ഞിതാ, കപ്പിയേ അകപ്പിയസഞ്ഞിതാ, സതിസമ്മോസാ. [ചൂളവ. ൨൩൯] ആപത്താധികരണം കതിഹി സമഥേഹി സമ്മതീതി? ആപത്താധികരണം തീഹി സമഥേഹി സമ്മതി – സമ്മുഖാവിനയേന ച പടിഞ്ഞാതകരണേന ച, സമ്മുഖാവിനയേന ച തിണവത്ഥാരകേന ച.

൨൯൬. കിച്ചാധികരണസ്സ കിം പുബ്ബങ്ഗമന്തി? ലോഭോ പുബ്ബങ്ഗമോ, ദോസോ പുബ്ബങ്ഗമോ, മോഹോ പുബ്ബങ്ഗമോ, അലോഭോ പുബ്ബങ്ഗമോ, അദോസോ പുബ്ബങ്ഗമോ, അമോഹോ പുബ്ബങ്ഗമോ. കതി ഠാനാനീതി? ചത്താരി കമ്മാനി ഠാനാനി. കതി വത്ഥൂനീതി? ചത്താരി കമ്മാനി വത്ഥൂനി. കതി ഭൂമിയോതി? ചത്താരി കമ്മാനി ഭൂമിയോ. കതി ഹേതൂതി? നവ ഹേതൂ – തയോ കുസലഹേതൂ, തയോ അകുസലഹേതൂ, തയോ അബ്യാകതഹേതൂ. കതി മൂലാനീതി? ഏകം മൂലം – സങ്ഘോ. കതിഹാകാരേഹി കിച്ചം ജായതീതി? ദ്വീഹാകാരേഹി കിച്ചം ജായതി – ഞത്തിതോ വാ അപലോകനതോ വാ. [ചൂളവ. ൨൪൨] കിച്ചാധികരണം കതിഹി സമഥേഹി സമ്മതീതി? കിച്ചാധികരണം ഏകേന സമഥേന സമ്മതി – സമ്മുഖാവിനയേന.

കതി സമഥാ? സത്ത സമഥാ. സമ്മുഖാവിനയോ, സതിവിനയോ, അമൂള്ഹവിനയോ, പടിഞ്ഞാതകരണം, യേഭുയ്യസികാ, തസ്സപാപിയസികാ, തിണവത്ഥാരകോ – ഇമേ സത്ത സമഥാ.

സിയാ ഇമേ സത്ത സമഥാ ദസ സമഥാ ഹോന്തി, ദസ സമഥാ സത്ത സമഥാ ഹോന്തി വത്ഥുവസേന പരിയായേന സിയാതി.

കഥഞ്ച സിയാ? വിവാദാധികരണസ്സ ദ്വേ സമഥാ, അനുവാദാധികരണസ്സ ചത്താരോ സമഥാ, ആപത്താധികരണസ്സ തയോ സമഥാ, കിച്ചാധികരണസ്സ ഏകോ സമഥോ. ഏവം ഇമേ സത്ത സമഥാ ദസ സമഥാ ഹോന്തി, ദസ സമഥാ സത്ത സമഥാ ഹോന്തി വത്ഥുവസേന പരിയായേന.

പരിയായവാരോ നിട്ഠിതോ ഛട്ഠോ.