൯. ഉബ്ബാഹികവഗ്ഗോ

൪൫൫. ‘‘കതിഹി നു ഖോ, ഭന്തേ, അങ്ഗേഹി സമന്നാഗതോ ഭിക്ഖു ഉബ്ബാഹികായ ന സമ്മന്നിതബ്ബോ’’തി? ‘‘പഞ്ചഹുപാലി, അങ്ഗേഹി സമന്നാഗതോ ഭിക്ഖു ഉബ്ബാഹികായ ന സമ്മന്നിതബ്ബോ. കതമേഹി പഞ്ചഹി? ന അത്ഥകുസലോ ഹോതി, ന ധമ്മകുസലോ ഹോതി, ന നിരുത്തികുസലോ ഹോതി, ന ബ്യഞ്ജനകുസലോ ഹോതി, ന പുബ്ബാപരകുസലോ ഹോതി – ഇമേഹി ഖോ, ഉപാലി, പഞ്ചഹങ്ഗേഹി സമന്നാഗതോ ഭിക്ഖു ഉബ്ബാഹികായ ന സമ്മന്നിതബ്ബോ. പഞ്ചഹുപാലി, അങ്ഗേഹി സമന്നാഗതോ ഭിക്ഖു ഉബ്ബാഹികായ സമ്മന്നിതബ്ബോ. കതമേഹി പഞ്ചഹി? അത്ഥകുസലോ ഹോതി, ധമ്മകുസലോ ഹോതി, നിരുത്തികുസലോ ഹോതി, ബ്യഞ്ജനകുസലോ ഹോതി, പുബ്ബാപരകുസലോ ഹോതി – ഇമേഹി ഖോ, ഉപാലി, പഞ്ചഹങ്ഗേഹി സമന്നാഗതോ ഭിക്ഖു ഉബ്ബാഹികായ സമ്മന്നിതബ്ബോ.

‘‘അപരേഹിപി, ഉപാലി, പഞ്ചഹങ്ഗേഹി സമന്നാഗതോ ഭിക്ഖു ഉബ്ബാഹികായ ന സമ്മന്നിതബ്ബോ. കതമേഹി പഞ്ചഹി? കോധനോ ഹോതി കോധാഭിഭൂതോ, മക്ഖീ ഹോതി മക്ഖാഭിഭൂതോ, പളാസീ ഹോതി പളാസാഭിഭൂതോ, ഇസ്സുകീ ഹോതി ഇസ്സാഭിഭൂതോ, സന്ദിട്ഠിപരാമാസീ ഹോതി ആധാനഗ്ഗാഹീ ദുപ്പടിനിസ്സഗ്ഗീ – ഇമേഹി ഖോ, ഉപാലി, പഞ്ചഹങ്ഗേഹി സമന്നാഗതോ ഭിക്ഖു ഉബ്ബാഹികായ ന സമ്മന്നിതബ്ബോ. പഞ്ചഹുപാലി, അങ്ഗേഹി സമന്നാഗതോ ഭിക്ഖു ഉബ്ബാഹികായ സമ്മന്നിതബ്ബോ. കതമേഹി പഞ്ചഹി? ന കോധനോ ഹോതി ന കോധാഭിഭൂതോ, ന മക്ഖീ ഹോതി ന മക്ഖാഭിഭൂതോ, ന പളാസീ ഹോതി ന പളാസാഭിഭൂതോ, ന ഇസ്സുകീ ഹോതി ന ഇസ്സാഭിഭൂതോ, അസന്ദിട്ഠിപരാമാസീ ഹോതി അനാധാനഗ്ഗാഹീ സുപ്പടിനിസ്സഗ്ഗീ – ഇമേഹി ഖോ, ഉപാലി, പഞ്ചഹങ്ഗേഹി സമന്നാഗതോ ഭിക്ഖു ഉബ്ബാഹികായ സമ്മന്നിതബ്ബോ.

‘‘അപരേഹിപി, ഉപാലി, പഞ്ചഹങ്ഗേഹി സമന്നാഗതോ ഭിക്ഖു ഉബ്ബാഹികായ ന സമ്മന്നിതബ്ബോ. കതമേഹി പഞ്ചഹി? കുപ്പതി, ബ്യാപജ്ജതി, പതിട്ഠിയതി, കോപം ജനേതി, അഖമോ ഹോതി അപദക്ഖിണഗ്ഗാഹീ അനുസാസനിം – ഇമേഹി ഖോ, ഉപാലി, പഞ്ചഹങ്ഗേഹി സമന്നാഗതോ ഭിക്ഖു ഉബ്ബാഹികായ ന സമ്മന്നിതബ്ബോ. പഞ്ചഹുപാലി, അങ്ഗേഹി സമന്നാഗതോ ഭിക്ഖു ഉബ്ബാഹികായ സമ്മന്നിതബ്ബോ. കതമേഹി പഞ്ചഹി? ന കുപ്പതി, ന ബ്യാപജ്ജതി, ന പതിട്ഠിയതി, ന കോപം ജനേതി, ഖമോ ഹോതി പദക്ഖിണഗ്ഗാഹീ അനുസാസനിം – ഇമേഹി ഖോ, ഉപാലി, പഞ്ചഹങ്ഗേഹി സമന്നാഗതോ ഭിക്ഖു ഉബ്ബാഹികായ സമ്മന്നിതബ്ബോ.

‘‘അപരേഹിപി, ഉപാലി, പഞ്ചഹങ്ഗേഹി സമന്നാഗതോ ഭിക്ഖു ഉബ്ബാഹികായ ന സമ്മന്നിതബ്ബോ. കതമേഹി പഞ്ചഹി? പസാരേതാ ഹോതി നോ സാരേതാ, അനോകാസകമ്മം കാരേത്വാ പവത്താ ഹോതി, ന യഥാധമ്മേ യഥാവിനയേ യഥാപത്തിയാ ചോദേതാ ഹോതി, ന യഥാധമ്മേ യഥാവിനയേ യഥാപത്തിയാ കാരേതാ ഹോതി, ന യഥാദിട്ഠിയാ ബ്യാകതാ ഹോതി – ഇമേഹി ഖോ, ഉപാലി, പഞ്ചഹങ്ഗേഹി സമന്നാഗതോ ഭിക്ഖു ഉബ്ബാഹികായ ന സമ്മന്നിതബ്ബോ. പഞ്ചഹുപാലി, അങ്ഗേഹി സമന്നാഗതോ ഭിക്ഖു ഉബ്ബാഹികായ സമ്മന്നിതബ്ബോ. കതമേഹി പഞ്ചഹി? സാരേതാ ഹോതി നോ പസാരേതാ, ഓകാസകമ്മം കാരേത്വാ പവത്താ ഹോതി, യഥാധമ്മം യഥാവിനയേ യഥാപത്തിയാ ചോദേതാ ഹോതി, യഥാധമ്മേ യഥാവിനയേ യഥാപത്തിയാ കാരേതാ ഹോതി, യഥാദിട്ഠിയാ ബ്യാകതാ ഹോതി – ഇമേഹി ഖോ, ഉപാലി, പഞ്ചഹങ്ഗേഹി സമന്നാഗതോ ഭിക്ഖു ഉബ്ബാഹികായ സമ്മന്നിതബ്ബോ.

‘‘അപരേഹിപി, ഉപാലി, പഞ്ചഹങ്ഗേഹി സമന്നാഗതോ ഭിക്ഖു ഉബ്ബാഹികായ ന സമ്മന്നിതബ്ബോ. കതമേഹി പഞ്ചഹി? ഛന്ദാഗതിം ഗച്ഛതി, ദോസാഗതിം ഗച്ഛതി, മോഹാഗതിം ഗച്ഛതി, ഭയാഗതിം ഗച്ഛതി, അലജ്ജീ ച ഹോതി – ഇമേഹി ഖോ, ഉപാലി, പഞ്ചഹങ്ഗേഹി സമന്നാഗതോ ഭിക്ഖു ഉബ്ബാഹികായ ന സമ്മന്നിതബ്ബോ. പഞ്ചഹുപാലി, അങ്ഗേഹി സമന്നാഗതോ ഭിക്ഖു ഉബ്ബാഹികായ സമ്മന്നിതബ്ബോ. കതമേഹി പഞ്ചഹി? ന ഛന്ദാഗതിം ഗച്ഛതി, ന ദോസാഗതിം ഗച്ഛതി, ന മോഹാഗതിം ഗച്ഛതി, ന ഭയാഗതിം ഗച്ഛതി, ലജ്ജീ ച ഹോതി – ഇമേഹി ഖോ, ഉപാലി, പഞ്ചഹങ്ഗേഹി സമന്നാഗതോ ഭിക്ഖു ഉബ്ബാഹികായ സമ്മന്നിതബ്ബോ.

‘‘അപരേഹിപി, ഉപാലി, പഞ്ചഹങ്ഗേഹി സമന്നാഗതോ ഭിക്ഖു ഉബ്ബാഹികായ ന സമ്മന്നിതബ്ബോ. കതമേഹി പഞ്ചഹി? ഛന്ദാഗതിം ഗച്ഛതി, ദോസാഗതിം ഗച്ഛതി, മോഹാഗതിം ഗച്ഛതി, ഭയാഗതിം ഗച്ഛതി, അകുസലോ ച ഹോതി വിനയേ – ഇമേഹി ഖോ, ഉപാലി, പഞ്ചഹങ്ഗേഹി സമന്നാഗതോ ഭിക്ഖു ഉബ്ബാഹികായ ന സമ്മന്നിതബ്ബോ. പഞ്ചഹുപാലി, അങ്ഗേഹി സമന്നാഗതോ ഭിക്ഖു ഉബ്ബാഹികായ സമ്മന്നിതബ്ബോ. കതമേഹി പഞ്ചഹി? ന ഛന്ദാഗതിം ഗച്ഛതി, ന ദോസാഗതിം ഗച്ഛതി, ന മോഹാഗതിം ഗച്ഛതി, ന ഭയാഗതിം ഗച്ഛതി, കുസലോ ച ഹോതി വിനയേ – ഇമേഹി ഖോ, ഉപാലി, പഞ്ചഹങ്ഗേഹി സമന്നാഗതോ ഭിക്ഖു ഉബ്ബാഹികായ സമ്മന്നിതബ്ബോ’’തി.

൪൫൬. ‘‘കതിഹി നു ഖോ, ഭന്തേ, അങ്ഗേഹി സമന്നാഗതോ ഭിക്ഖു ബാലോത്വേവ സങ്ഖം ഗച്ഛതീ’’തി? ‘‘പഞ്ചഹുപാലി, അങ്ഗേഹി സമന്നാഗതോ ഭിക്ഖു ബാലോത്വേവ സങ്ഖം ഗച്ഛതി. കതമേഹി പഞ്ചഹി? സുത്തം ന ജാനാതി, സുത്താനുലോമം ന ജാനാതി, വിനയം ന ജാനാതി, വിനയാനുലോമം ന ജാനാതി, ന ച ഠാനഠാനകുസലോ ഹോതി – ഇമേഹി ഖോ, ഉപാലി, പഞ്ചഹങ്ഗേഹി സമന്നാഗതോ ഭിക്ഖു ബാലോത്വേവ സങ്ഖം ഗച്ഛതി. പഞ്ചഹുപാലി, അങ്ഗേഹി സമന്നാഗതോ ഭിക്ഖു പണ്ഡിതോത്വേവ സങ്ഖം ഗച്ഛതി. കതമേഹി പഞ്ചഹി? സുത്തം ജാനാതി, സുത്താനുലോമം ജാനാതി, വിനയം ജാനാതി, വിനയാനുലോമം ജാനാതി, ഠാനാഠാനകുസലോ ച ഹോതി – ഇമേഹി ഖോ, ഉപാലി, പഞ്ചഹങ്ഗേഹി സമന്നാഗതോ ഭിക്ഖു പണ്ഡിതോത്വേവ സങ്ഖം ഗച്ഛതി.

‘‘അപരേഹിപി, ഉപാലി, പഞ്ചഹങ്ഗേഹി സമന്നാഗതോ ഭിക്ഖു ബാലോത്വേവ സങ്ഖം ഗച്ഛതി. കതമേഹി പഞ്ചഹി? ധമ്മം ന ജാനാതി, ധമ്മാനുലോമം ജാനാതി, വിനയം ന ജാനാതി, വിനയാനുലോമം ന ജാനാതി, ന ച പുബ്ബാപരകുസലോ ഹോതി – ഇമേഹി ഖോ, ഉപാലി, പഞ്ചഹങ്ഗേഹി സമന്നാഗതോ ഭിക്ഖു ബാലോത്വേവ സങ്ഖം ഗച്ഛതി. പഞ്ചഹുപാലി, അങ്ഗേഹി സമന്നാഗതോ ഭിക്ഖു പണ്ഡിതോത്വേവ സങ്ഖം ഗച്ഛതി. കതമേഹി പഞ്ചഹി? ധമ്മം ജാനാതി, ധമ്മാനുലോമം ജാനാതി, വിനയം ജാനാതി, വിനയാനുലോമം ജാനാതി, പുബ്ബാപരകുസലോ ച ഹോതി – ഇമേഹി ഖോ, ഉപാലി, പഞ്ചഹങ്ഗേഹി സമന്നാഗതോ ഭിക്ഖു പണ്ഡിതോത്വേവ സങ്ഖം ഗച്ഛതി.

‘‘അപരേഹിപി, ഉപാലി, പഞ്ചഹങ്ഗേഹി സമന്നാഗതോ ഭിക്ഖു ബാലോത്വേവ സങ്ഖം ഗച്ഛതി. കതമേഹി പഞ്ചഹി? വത്ഥും ന ജാനാതി, നിദാനം ന ജാനാതി, പഞ്ഞത്തിം ന ജാനാതി, പദപച്ചാഭട്ഠം ന ജാനാതി, അനുസന്ധിവചനപഥം ന ജാനാതി – ഇമേഹി ഖോ, ഉപാലി, പഞ്ചഹങ്ഗേഹി സമന്നാഗതോ ഭിക്ഖു ബാലോത്വേവ സങ്ഖം ഗച്ഛതി. പഞ്ചഹുപാലി, അങ്ഗേഹി സമന്നാഗതോ ഭിക്ഖു പണ്ഡിതോത്വേവ സങ്ഖം ഗച്ഛതി. കതമേഹി പഞ്ചഹി? വത്ഥും ജാനാതി, നിദാനം ജാനാതി, പഞ്ഞത്തിം ജാനാതി, പദപച്ചാഭട്ഠം ജാനാതി, അനുസന്ധിവചനപഥം ജാനാതി – ഇമേഹി ഖോ, ഉപാലി, പഞ്ചഹങ്ഗേഹി സമന്നാഗതോ ഭിക്ഖു പണ്ഡിതോത്വേവ സങ്ഖം ഗച്ഛതി.

‘‘അപരേഹിപി, ഉപാലി, പഞ്ചഹങ്ഗേഹി സമന്നാഗതോ ഭിക്ഖു ബാലോത്വേവ സങ്ഖം ഗച്ഛതി. കതമേഹി പഞ്ചഹി? ആപത്തിം ന ജാനാതി, ആപത്തിസമുട്ഠാനം ന ജാനാതി, ആപത്തിയാ പയോഗം ന ജാനാതി, ആപത്തിയാ വൂപസമം ന ജാനാതി, ആപത്തിയാ ന വിനിച്ഛയകുസലോ ഹോതി – ഇമേഹി ഖോ, ഉപാലി, പഞ്ചഹങ്ഗേഹി സമന്നാഗതോ ഭിക്ഖു ബാലോത്വേവ സങ്ഖം ഗച്ഛതി. പഞ്ചഹുപാലി, അങ്ഗേഹി സമന്നാഗതോ ഭിക്ഖു പണ്ഡിതോത്വേവ സങ്ഖം ഗച്ഛതി. കതമേഹി പഞ്ചഹി? ആപത്തിം ജാനാതി, ആപത്തിസമുട്ഠാനം ജാനാതി, ആപത്തിയാ പയോഗം ജാനാതി, ആപത്തിയാ വൂപസമം ജാനാതി, ആപത്തിയാ വിനിച്ഛയകുസലോ ഹോതി – ഇമേഹി ഖോ, ഉപാലി, പഞ്ചഹങ്ഗേഹി സമന്നാഗതോ ഭിക്ഖു പണ്ഡിതോത്വേവ സങ്ഖം ഗച്ഛതി.

‘‘അപരേഹിപി, ഉപാലി, പഞ്ചഹങ്ഗേഹി സമന്നാഗതോ ഭിക്ഖു ബാലോത്വേവ സങ്ഖം ഗച്ഛതി. കതമേഹി പഞ്ചഹി? അധികരണം ന ജാനാതി, അധികരണസമുട്ഠാനം ന ജാനാതി, അധികരണസ്സ പയോഗം ന ജാനാതി, അധികരണസ്സ വൂപസമം ന ജാനാതി, അധികരണസ്സ ന വിനിച്ഛയകുസലോ ഹോതി – ഇമേഹി ഖോ, ഉപാലി, പഞ്ചഹങ്ഗേഹി സമന്നാഗതോ ഭിക്ഖു ബാലോത്വേവ സങ്ഖം ഗച്ഛതി. പഞ്ചഹുപാലി, അങ്ഗേഹി സമന്നാഗതോ ഭിക്ഖു പണ്ഡിതോത്വേവ സങ്ഖം ഗച്ഛതി. കതമേഹി പഞ്ചഹി? അധികരണം ജാനാതി, അധികരണസമുട്ഠാനം ജാനാതി, അധികരണസ്സ പയോഗം ജാനാതി, അധികരണസ്സ വൂപസമം ജാനാതി, അധികരണസ്സ വിനിച്ഛയകുസലോ ഹോതി – ഇമേഹി ഖോ, ഉപാലി, പഞ്ചഹങ്ഗേഹി സമന്നാഗതോ ഭിക്ഖു പണ്ഡിതോത്വേവ സങ്ഖം ഗച്ഛതീ’’തി.

ഉബ്ബാഹികവഗ്ഗോ നിട്ഠിതോ നവമോ.

തസ്സുദ്ദാനം –

ന അത്ഥകുസലോ ചേവ, കോധനോ കുപ്പതീ ച യോ;

പസാരേതാ ഛന്ദാഗതിം, അകുസലോ തഥേവ ച.

സുത്തം ധമ്മഞ്ച വത്ഥുഞ്ച, ആപത്തി അധികരണം;

ദ്വേ ദ്വേ പകാസിതാ സബ്ബേ, കണ്ഹസുക്കം വിജാനഥാതി.