൧൩. ആവാസികവഗ്ഗോ

൪൬൧. ‘‘കതിഹി നു ഖോ, ഭന്തേ, അങ്ഗേഹി സമന്നാഗതോ ആവാസികോ ഭിക്ഖു യഥാഭതം നിക്ഖിത്തോ ഏവം നിരയേ’’തി? ‘‘പഞ്ചഹുപാലി, അങ്ഗേഹി സമന്നാഗതോ ആവാസികോ ഭിക്ഖു യഥാഭതം നിക്ഖിത്തോ ഏവം നിരയേ. കതമേഹി പഞ്ചഹി? ഛന്ദാഗതിം ഗച്ഛതി, ദോസാഗതിം ഗച്ഛതി, മോഹാഗതിം ഗച്ഛതി, ഭയാഗതിം ഗച്ഛതി, സങ്ഘികം പുഗ്ഗലികപരിഭോഗേന പരിഭുഞ്ജതി – ഇമേഹി ഖോ, ഉപാലി, പഞ്ചഹങ്ഗേഹി സമന്നാഗതോ ആവാസികോ ഭിക്ഖു യഥാഭതം നിക്ഖിത്തോ ഏവം നിരയേ.

‘‘പഞ്ചഹുപാലി, അങ്ഗേഹി സമന്നാഗതോ ആവാസികോ ഭിക്ഖു യഥാഭതം നിക്ഖിത്തോ ഏവം സഗ്ഗേ. കതമേഹി പഞ്ചഹി? ന ഛന്ദാഗതിം ഗച്ഛതി, ന ദോസാഗതിം ഗച്ഛതി, ന മോഹാഗതിം ഗച്ഛതി, ന ഭയാഗതിം ഗച്ഛതി, സങ്ഘികം ന പുഗ്ഗലികപരിഭോഗേന പരിഭുഞ്ജതി – ഇമേഹി ഖോ, ഉപാലി, പഞ്ചഹങ്ഗേഹി സമന്നാഗതോ ആവാസികോ ഭിക്ഖു യഥാഭതം നിക്ഖിത്തോ ഏവം സഗ്ഗേ’’തി.

൪൬൨. ‘‘കതി നു ഖോ, ഭന്തേ, അധമ്മികാ വിനയബ്യാകരണാ’’തി? ‘‘പഞ്ചിമേ, ഉപാലി, അധമ്മികാ വിനയബ്യാകരണാ. കതമേ പഞ്ച? ഇധുപാലി, ഭിക്ഖു അധമ്മം ധമ്മോതി പരിണാമേതി, ധമ്മം അധമ്മോതി പരിണാമേതി, അവിനയം വിനയോതി പരിണാമേതി, വിനയം അവിനയോതി പരിണാമേതി, അപഞ്ഞത്തം പഞ്ഞാപേതി, പഞ്ഞത്തം സമുച്ഛിന്ദതി – ഇമേ ഖോ, ഉപാലി, പഞ്ച അധമ്മികാ വിനയബ്യാകരണാ. പഞ്ചിമേ, ഉപാലി, ധമ്മികാ വിനയബ്യാകരണാ. കതമേ പഞ്ച? ഇധുപാലി, ഭിക്ഖു അധമ്മം അധമ്മോതി പരിണാമേതി, ധമ്മം ധമ്മോതി പരിണാമേതി, അവിനയം അവിനയോതി പരിണാമേതി, വിനയം വിനയോതി പരിണാമേതി, അപഞ്ഞത്തം ന പഞ്ഞപേതി, പഞ്ഞത്തം ന സമുച്ഛിന്ദതി – ഇമേ ഖോ, ഉപാലി, പഞ്ച ധമ്മികാ വിനയബ്യാകരണാ’’തി.

൪൬൩. [അ. നി. ൫.൨൭൨-൨൮൫] ‘‘കതിഹി നു ഖോ, ഭന്തേ, അങ്ഗേഹി സമന്നാഗതോ ഭത്തുദ്ദേസകോ യഥാഭതം നിക്ഖിത്തോ ഏവം നിരയേ’’തി? ‘‘പഞ്ചഹുപാലി, അങ്ഗേഹി സമന്നാഗതോ ഭത്തുദ്ദേസകോ യഥാഭതം നിക്ഖിത്തോ ഏവം നിരയേ. കതമേഹി പഞ്ചഹി? ഛന്ദാഗതിം ഗച്ഛതി, ദോസാഗതിം ഗച്ഛതി, മോഹാഗതിം ഗച്ഛതി, ഭയാഗതിം ഗച്ഛതി, ഉദ്ദിട്ഠാനുദ്ദിട്ഠം ന ജാനാതി – ഇമേഹി ഖോ, ഉപാലി, പഞ്ചഹങ്ഗേഹി സമന്നാഗതോ ഭത്തുദ്ദേസകോ യഥാഭതം നിക്ഖിത്തോ ഏവം നിരയേ.

[അ. നി. ൫.൨൭൨-൨൮൫] ‘‘പഞ്ചഹുപാലി, അങ്ഗേഹി സമന്നാഗതോ ഭത്തുദ്ദേസകോ യഥാഭതം നിക്ഖിത്തോ ഏവം സഗ്ഗേ. കതമേഹി പഞ്ചഹി? ന ഛന്ദാഗതിം ഗച്ഛതി, ന ദോസാഗതിം ഗച്ഛതി, ന മോഹാഗതിം ഗച്ഛതി, ന ഭയാഗതിം ഗച്ഛതി, ഉദ്ദിട്ഠാനുദ്ദിട്ഠം ജാനാതി – ഇമേഹി ഖോ, ഉപാലി, പഞ്ചഹങ്ഗേഹി സമന്നാഗതോ ഭത്തുദ്ദേസകോ യഥാഭതം നിക്ഖിത്തോ ഏവം സഗ്ഗേ’’തി.

൪൬൪. ‘‘കതിഹി നു ഖോ, ഭന്തേ, അങ്ഗേഹി സമന്നാഗതോ സേനാസനപഞ്ഞാപകോ…പേ… ഭണ്ഡാഗാരികോ…പേ… ചീവരപടിഗ്ഗാഹകോ…പേ… ചീവരഭാജകോ…പേ… യാഗുഭാജകോ…പേ… ഫലഭാജകോ…പേ… ഖജ്ജഭാജകോ…പേ… അപ്പമത്തകവിസ്സജ്ജകോ…പേ… സാടിയഗ്ഗാഹാപകോ…പേ… പത്തഗ്ഗാഹാപകോ…പേ… ആരാമികപേസകോ…പേ… സാമണേരപേസകോ യഥാഭതം നിക്ഖിത്തോ ഏവം നിരയേ’’തി? ‘‘പഞ്ചഹുപാലി, അങ്ഗേഹി സമന്നാഗതോ സാമണേരപേസകോ യഥാഭതം നിക്ഖിത്തോ ഏവം നിരയേ. കതമേഹി പഞ്ചഹി? ഛന്ദാഗതിം ഗച്ഛതി, ദോസാഗതിം ഗച്ഛതി, മോഹാഗതിം ഗച്ഛതി, ഭയാഗതിം ഗച്ഛതി, പേസിതാപേസിതം ന ജാനാതി – ഇമേഹി ഖോ, ഉപാലി, പഞ്ചഹങ്ഗേഹി സമന്നാഗതോ സാമണേരപേസകോ യഥാഭതം നിക്ഖിത്തോ ഏവം നിരയേ. പഞ്ചഹുപാലി, അങ്ഗേഹി സമന്നാഗതോ സാമണേരപേസകോ യഥാഭതം നിക്ഖിത്തോ ഏവം സഗ്ഗേ. കതമേഹി പഞ്ചഹി? ന ഛന്ദാഗതിം ഗച്ഛതി, ന ദോസാഗതിം ഗച്ഛതി, ന മോഹാഗതിം ഗച്ഛതി, ന ഭയാഗതിം ഗച്ഛതി, പേസിതാപേസിതം ജാനാതി – ഇമേഹി ഖോ, ഉപാലി, പഞ്ചഹങ്ഗേഹി സമന്നാഗതോ സാമണേരപേസകോ യഥാഭതം നിക്ഖിത്തോ ഏവം സഗ്ഗേ’’തി.

ആവാസികവഗ്ഗോ നിട്ഠിതോ തേരസമോ.

തസ്സുദ്ദാനം –

ആവാസികബ്യാകരണാ, ഭത്തുസേനാസനാനി ച;

ഭണ്ഡചീവരഗ്ഗാഹോ ച, ചീവരസ്സ ച ഭാജകോ.

യാഗു ഫലം ഖജ്ജകഞ്ച, അപ്പസാടിയഗാഹകോ;

പത്തോ ആരാമികോ ചേവ, സാമണേരേന പേസകോതി.