൧൦. പരിണതസിക്ഖാപദം

൬൫൭. തേന സമയേന ബുദ്ധോ ഭഗവാ സാവത്ഥിയം വിഹരതി ജേതവനേ അനാഥപിണ്ഡികസ്സ ആരാമേ. തേന ഖോ പന സമയേന സാവത്ഥിയം അഞ്ഞതരസ്സ പൂഗസ്സ സങ്ഘസ്സ സചീവരഭത്തം പടിയത്തം ഹോതി – ‘‘ഭോജേത്വാ ചീവരേന അച്ഛാദേസ്സാമാ’’തി. അഥ ഖോ ഛബ്ബഗ്ഗിയാ ഭിക്ഖൂ യേന സോ പൂഗോ തേനുപസങ്കമിംസു; ഉപസങ്കമിത്വാ തം പൂഗം ഏതദവോചും – ‘‘ദേഥാവുസോ, അമ്ഹാകം ഇമാനി ചീവരാനീ’’തി. ‘‘ന മയം, ഭന്തേ, ദസ്സാമ. അമ്ഹാകം സങ്ഘസ്സ അനുവസ്സം സചീവരഭിക്ഖാ പഞ്ഞത്താ’’തി. ‘‘ബഹൂ, ആവുസോ, സങ്ഘസ്സ ദായകാ, ബഹൂ സങ്ഘസ്സ ഭത്താ [ഭദ്ദാ (ക.)]. മയം തുമ്ഹേ നിസ്സായ തുമ്ഹേ സമ്പസ്സന്താ ഇധ വിഹരാമ. തുമ്ഹേ ചേ അമ്ഹാകം ന ദസ്സഥ, അഥ കോ ചരഹി അമ്ഹാകം ദസ്സതി? ദേഥാവുസോ, അമ്ഹാകം ഇമാനി ചീവരാനീ’’തി. അഥ ഖോ സോ പൂഗോ ഛബ്ബഗ്ഗിയേഹി ഭിക്ഖൂഹി നിപ്പീളിയമാനോ യഥാപടിയത്തം ചീവരം ഛബ്ബഗ്ഗിയാനം ഭിക്ഖൂനം ദത്വാ സങ്ഘം ഭത്തേന പരിവിസി. യേ തേ ഭിക്ഖൂ ജാനന്തി സങ്ഘസ്സ സചീവരഭത്തം പടിയത്തം, ന ച ജാനന്തി ഛബ്ബഗ്ഗിയാനം ഭിക്ഖൂനം ദിന്നന്തി, തേ ഏവമാഹംസു – ‘‘ഓണോജേഥാവുസോ, സങ്ഘസ്സ ചീവര’’ന്തി. ‘‘നത്ഥി, ഭന്തേ. യഥാപടിയത്തം ചീവരം അയ്യാ ഛബ്ബഗ്ഗിയാ അത്തനോ പരിണാമേസു’’ന്തി. യേ തേ ഭിക്ഖൂ അപ്പിച്ഛാ… തേ ഉജ്ഝായന്തി ഖിയ്യന്തി വിപാചേന്തി – ‘‘കഥഞ്ഹി നാമ ഛബ്ബഗ്ഗിയാ ഭിക്ഖൂ ജാനം സങ്ഘികം ലാഭം പരിണതം അത്തനോ പരിണാമേസ്സന്തീ’’തി! അഥ ഖോ തേ ഭിക്ഖൂ ഛബ്ബഗ്ഗിയേ ഭിക്ഖൂ അനേകപരിയായേന വിഗരഹിത്വാ ഭഗവതോ ഏതമത്ഥം ആരോചേസും…പേ… ‘‘സച്ചം കിര തുമ്ഹേ, ഭിക്ഖവേ, ജാനം സങ്ഘികം ലാഭം പരിണതം അത്തനോ പരിണാമേഥാ’’തി? ‘‘സച്ചം, ഭഗവാ’’തി. വിഗരഹി ബുദ്ധോ ഭഗവാ…പേ… കഥഞ്ഹി നാമ തുമ്ഹേ, മോഘപുരിസാ, ജാനം സങ്ഘികം ലാഭം പരിണതം അത്തനോ പരിണാമേസ്സഥ! നേതം, മോഘപുരിസാ, അപ്പസന്നാനം വാ പസാദായ…പേ… ഏവഞ്ച പന, ഭിക്ഖവേ, ഇമം സിക്ഖാപദം ഉദ്ദിസേയ്യാഥ –

൬൫൮. ‘‘യോ പന ഭിക്ഖു ജാനം സങ്ഘികം ലാഭം പരിണതം അത്തനോ പരിണാമേയ്യ, നിസ്സഗ്ഗിയം പാചിത്തിയ’’ന്തി.

൬൫൯. യോ പനാതി യോ യാദിസോ…പേ… ഭിക്ഖൂതി…പേ… അയ ഇമസ്മിം അത്ഥേ അധിപ്പേതോ ഭിക്ഖൂതി.

[പാചി. ൪൯൧] ജാനാതി നാമ സാമം വാ ജാനാതി അഞ്ഞേ വാ തസ്സ ആരോചേന്തി സോ വാ ആരോചേതി.

[പാചി. ൪൯൧] സങ്ഘികം നാമ സങ്ഘസ്സ ദിന്നം ഹോതി പരിച്ചത്തം.

[പാചി. ൪൯൧] ലാഭോ നാമ ചീവരപിണ്ഡപാതസേനാസനഗിലാനപ്പച്ചയഭേസജ്ജപരിക്ഖാരാ. അന്തമസോ ചുണ്ണപിണ്ഡോപി, ദന്തകട്ഠമ്പി, ദസികസുത്തമ്പി.

[പാചി. ൪൯൧] പരിണതം നാമ ദസ്സാമ കരിസ്സാമാതി വാചാ ഭിന്നാ ഹോതി.

അത്തനോ പരിണാമേതി, പയോഗേ ദുക്കടം. പടിലാഭേന നിസ്സഗ്ഗിയം ഹോതി. നിസ്സജ്ജിതബ്ബം സങ്ഘസ്സ വാ ഗണസ്സ വാ പുഗ്ഗലസ്സ വാ. ഏവഞ്ച പന, ഭിക്ഖവേ, നിസ്സജ്ജിതബ്ബം…പേ… ഇദം മേ, ഭന്തേ, ജാനം സങ്ഘികം ലാഭം പരിണതം അത്തനോ പരിണാമിതം നിസ്സഗ്ഗിയം. ഇമാഹം സങ്ഘസ്സ നിസ്സജ്ജാമീതി…പേ… ദദേയ്യാതി…പേ… ദദേയ്യുന്തി…പേ… ആയസ്മതോ ദമ്മീതി.

൬൬൦. പരിണതേ പരിണതസഞ്ഞീ അത്തനോ പരിണാമേതി, നിസ്സഗ്ഗിയം പാചിത്തിയം.

പരിണതേ വേമതികോ അത്തനോ പരിണാമേതി, ആപത്തി ദുക്കടസ്സ. പരിണതേ അപരിണതസഞ്ഞീ അത്തനോ പരിണാമേതി, അനാപത്തി. സങ്ഘസ്സ പരിണതം അഞ്ഞസങ്ഘസ്സ വാ ചേതിയസ്സ വാ പരിണാമേതി, ആപത്തി ദുക്കടസ്സ. ചേതിയസ്സ പരിണതം അഞ്ഞചേതിയസ്സ വാ സങ്ഘസ്സ വാ പുഗ്ഗലസ്സ വാ പരിണാമേതി, ആപത്തി ദുക്കടസ്സ. പുഗ്ഗലസ്സ പരിണതം അഞ്ഞപുഗ്ഗലസ്സ വാ സങ്ഘസ്സ വാ ചേതിയസ്സ വാ പരിണാമേതി, ആപത്തി ദുക്കടസ്സ. അപരിണതേ പരിണതസഞ്ഞീ, ആപത്തി ദുക്കടസ്സ. അപരിണതേ വേമതികോ, ആപത്തി ദുക്കടസ്സ. അപരിണതേ അപരിണതസഞ്ഞീ, അനാപത്തി.

൬൬൧. അനാപത്തി കത്ഥ ദേമാതി പുച്ഛിയമാനോ യത്ഥ തുമ്ഹാകം ദേയ്യധമ്മോ പരിഭോഗം വാ ലഭേയ്യ പടിസങ്ഖാരം വാ ലഭേയ്യ ചിരട്ഠിതികോ വാ അസ്സ യത്ഥ വാ പന തുമ്ഹാകം ചിത്തം പസീദതി തത്ഥ ദേഥാതി ഭണതി, ഉമ്മത്തകസ്സ, ആദികമ്മികസ്സാതി.

പരിണതസിക്ഖാപദം നിട്ഠിതം ദസമം.

പത്തവഗ്ഗോ തതിയോ.

തസ്സുദ്ദാനം –

ദ്വേ ച പത്താനി ഭേസജ്ജം, വസ്സികാ ദാനപഞ്ചമം;

സാമം വായാപനച്ചേകോ, സാസങ്കം സങ്ഘികേന ചാതി.

൬൬൨. ഉദ്ദിട്ഠാ ഖോ, ആയസ്മന്തോ, തിംസ നിസ്സഗ്ഗിയാ പാചിത്തിയാ ധമ്മാ. തത്ഥായസ്മന്തേ പുച്ഛാമി – ‘കച്ചിത്ഥ പരിസുദ്ധാ’? ദുതിയമ്പി പുച്ഛാമി – ‘കച്ചിത്ഥ പരിസുദ്ധാ’? തതിയമ്പി പുച്ഛാമി – ‘കച്ചിത്ഥ പരിസുദ്ധാ’? പരിസുദ്ധേത്ഥായസ്മന്തോ, തസ്മാ തുണ്ഹീ, ഏവമേതം ധാരയാമീതി.

നിസ്സഗ്ഗിയകണ്ഡം നിട്ഠിതം.