൨. ഊനപഞ്ചബന്ധനസിക്ഖാപദം

൬൦൯. തേന സമയേന ബുദ്ധോ ഭഗവാ സക്കേസു വിഹരതി കപിലവത്ഥുസ്മിം നിഗ്രോധാരാമേ. തേന ഖോ പന സമയേന അഞ്ഞതരേന കുമ്ഭകാരേന ഭിക്ഖൂ പവാരിതാ ഹോന്തി – ‘‘യേസം അയ്യാനം പത്തേന അത്ഥോ അഹം പത്തേനാ’’തി. തേന ഖോ പന സമയേന ഭിക്ഖൂ ന മത്തം ജാനിത്വാ ബഹൂ പത്തേ വിഞ്ഞാപേന്തി. യേസം ഖുദ്ദകാ പത്താ തേ മഹന്തേ പത്തേ വിഞ്ഞാപേന്തി. യേസം മഹന്താ പത്താ തേ ഖുദ്ദകേ പത്തേ വിഞ്ഞാപേന്തി. അഥ ഖോ സോ കുമ്ഭകാരോ ഭിക്ഖൂനം ബഹൂ പത്തേ കരോന്തോ ന സക്കോതി അഞ്ഞം വിക്കായികം ഭണ്ഡം കാതും, അത്തനാപി ന യാപേതി, പുത്തദാരാപിസ്സ കിലമന്തി. മനുസ്സാ ഉജ്ഝായന്തി ഖിയ്യന്തി വിപാചേന്തി – ‘‘കഥഞ്ഹി നാമ സമണാ സക്യപുത്തിയാ ന മത്തം ജാനിത്വാ ബഹൂ പത്തേ വിഞ്ഞാപേസ്സന്തി! അയം ഇമേസം ബഹൂ പത്തേ കരോന്തോ ന സക്കോതി അഞ്ഞം വിക്കായികം ഭണ്ഡം കാതും, അത്തനാപി ന യാപേതി, പുത്തദാരാപിസ്സ കിലമന്തീ’’തി.

അസ്സോസും ഖോ ഭിക്ഖൂ തേസം മനുസ്സാനം ഉജ്ഝായന്താനം ഖിയ്യന്താനം വിപാചേന്താനം. യേ തേ ഭിക്ഖൂ അപ്പിച്ഛാ…പേ… തേ ഉജ്ഝായന്തി ഖിയ്യന്തി വിപാചേന്തി – ‘‘കഥഞ്ഹി നാമ ഭിക്ഖൂ ന മത്തം ജാനിത്വാ ബഹൂ പത്തേ വിഞ്ഞാപേസ്സന്തീ’’തി! അഥ ഖോ തേ ഭിക്ഖൂ തേ അനേകപരിയായേന വിഗരഹിത്വാ ഭഗവതോ ഏതമത്ഥം ആരോചേസും…പേ… സച്ചം കിര, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖൂ ന മത്തം ജാനിത്വാ ബഹൂ പത്തേ വിഞ്ഞാപേന്തീതി? ‘‘സച്ചം, ഭഗവാ’’തി. വിഗരഹി ബുദ്ധോ ഭഗവാ…പേ… കഥഞ്ഹി നാമ തേ, ഭിക്ഖവേ, മോഘപുരിസാ ന മത്തം ജാനിത്വാ ബഹൂ പത്തേ വിഞ്ഞാപേസ്സന്തി! നേതം, ഭിക്ഖവേ, അപ്പസന്നാനം വാ പസാദായ…പേ… വിഗരഹിത്വാ ധമ്മിം കഥം കത്വാ ഭിക്ഖൂ ആമന്തേസി – ‘‘ന, ഭിക്ഖവേ, പത്തോ വിഞ്ഞാപേതബ്ബോ. യോ വിഞ്ഞാപേയ്യ, ആപത്തി ദുക്കടസ്സാ’’തി.

൬൧൦. തേന ഖോ പന സമയേന അഞ്ഞതരസ്സ ഭിക്ഖുനോ പത്തോ ഭിന്നോ ഹോതി. അഥ ഖോ സോ ഭിക്ഖു – ‘‘ഭഗവതാ പടിക്ഖിത്തം പത്തം വിഞ്ഞാപേതു’’ന്തി കുക്കുച്ചായന്തോ ന വിഞ്ഞാപേതി. ഹത്ഥേസു പിണ്ഡായ ചരതി. മനുസ്സാ ഉജ്ഝായന്തി ഖിയ്യന്തി വിപാചേന്തി – ‘‘കഥഞ്ഹി നാമ സമണാ സക്യപുത്തിയാ ഹത്ഥേസു പിണ്ഡായ ചരിസ്സന്തി, സേയ്യഥാപി തിത്ഥിയാ’’തി! അസ്സോസും ഖോ ഭിക്ഖൂ തേസം മനുസ്സാനം ഉജ്ഝായന്താനം ഖിയ്യന്താനം വിപാചേന്താനം. അഥ ഖോ തേ ഭിക്ഖൂ ഭഗവതോ ഏതമത്ഥം ആരോചേസും. അഥ ഖോ ഭഗവാ ഏതസ്മിം നിദാനേ ഏതസ്മിം പകരണേ ധമ്മിം കഥം കത്വാ ഭിക്ഖൂ ആമന്തേസി – ‘‘അനുജാനാമി, ഭിക്ഖവേ, നട്ഠപത്തസ്സ വാ ഭിന്നപത്തസ്സ വാ പത്തം വിഞ്ഞാപേതു’’ന്തി.

൬൧൧. തേന ഖോ പന സമയേന ഛബ്ബഗ്ഗിയാ ഭിക്ഖൂ – ‘‘ഭഗവതാ അനുഞ്ഞാതം നട്ഠപത്തസ്സ വാ ഭിന്നപത്തസ്സ വാ പത്തം വിഞ്ഞാപേതു’’ന്തി അപ്പമത്തകേനപി ഭിന്നേന അപ്പമത്തകേനപി ഖണ്ഡേന വിലിഖിതമത്തേനപി ബഹൂ പത്തേ വിഞ്ഞാപേന്തി. അഥ ഖോ സോ കുമ്ഭകാരോ ഭിക്ഖൂനം തഥേവ ബഹൂ പത്തേ കരോന്തോ ന സക്കോതി അഞ്ഞം വിക്കായികം ഭണ്ഡം കാതും, അത്തനാപി ന യാപേതി, പുത്തദാരാപിസ്സ കിലമന്തി. മനുസ്സാ തഥേവ ഉജ്ഝായന്തി ഖിയ്യന്തി വിപാചേന്തി – ‘‘കഥഞ്ഹി നാമ സമണാ സക്യപുത്തിയാ ന മത്തം ജാനിത്വാ ബഹൂ പത്തേ വിഞ്ഞാപേസ്സന്തി! അയം ഇമേസം ബഹൂ പത്തേ കരോന്തോ ന സക്കോതി അഞ്ഞം വിക്കായികം ഭണ്ഡം കാതും, അത്തനാപി ന യാപേതി, പുത്തദാരാപിസ്സ കിലമന്തീ’’തി.

അസ്സോസും ഖോ ഭിക്ഖൂ തേസം മനുസ്സാനം ഉജ്ഝായന്താനം ഖിയ്യന്താനം വിപാചേന്താനം. യേ തേ ഭിക്ഖൂ അപ്പിച്ഛാ…പേ… തേ ഉജ്ഝായന്തി ഖിയ്യന്തി വിപാചേന്തി – ‘‘കഥഞ്ഹി നാമ ഛബ്ബഗ്ഗിയാ ഭിക്ഖൂ അപ്പമത്തകേനപി ഭിന്നേന അപ്പമത്തകേനപി ഖണ്ഡേന വിലിഖിതമത്തേനപി ബഹൂ പത്തേ വിഞ്ഞാപേസ്സന്തീ’’തി! അഥ ഖോ തേ ഭിക്ഖൂ ഛബ്ബഗ്ഗിയേ ഭിക്ഖൂ അനേകപരിയായേന വിഗരഹിത്വാ ഭഗവതോ ഏതമത്ഥം ആരോചേസും…പേ… ‘‘സച്ചം കിര തുമ്ഹേ, ഭിക്ഖവേ, അപ്പമത്തകേനപി ഭിന്നേന അപ്പമത്തകേനപി ഖണ്ഡേന വിലിഖിതമത്തേനപി ബഹൂ പത്തേ വിഞ്ഞാപേഥാ’’തി? ‘‘സച്ചം, ഭഗവാ’’തി. വിഗരഹി ബുദ്ധോ ഭഗവാ…പേ… കഥഞ്ഹി നാമ തുമ്ഹേ, മോഘപുരിസാ, അപ്പമത്തകേനപി ഭിന്നേന അപ്പമത്തകേനപി ഖണ്ഡേന വിലിഖിതമത്തേനപി ബഹൂ പത്തേ വിഞ്ഞാപേസ്സഥ! നേതം, മോഘപുരിസാ, അപ്പസന്നാനം വാ പസാദായ…പേ… ഏവഞ്ച പന, ഭിക്ഖവേ, ഇമം സിക്ഖാപദം ഉദ്ദിസേയ്യാഥ –

൬൧൨. ‘‘യോ പന ഭിക്ഖു ഊനപഞ്ചബന്ധനേന പത്തേന അഞ്ഞം നവം പത്തം ചേതാപേയ്യ, നിസ്സഗ്ഗിയം പാചിത്തിയം. തേന ഭിക്ഖുനാ സോ പത്തോ ഭിക്ഖുപരിസായ നിസ്സജ്ജിതബ്ബോ. യോ ച തസ്സാ ഭിക്ഖുപരിസായ പത്തപരിയന്തോ സോ തസ്സ ഭിക്ഖുനോ പദാതബ്ബോ – ‘അയം തേ, ഭിക്ഖു, പത്തോ യാവ ഭേദനായ ധാരേതബ്ബോ’തി. അയം തത്ഥ സാമീചീ’’തി.

൬൧൩. യോ പനാതി യോ യാദിസോ…പേ… ഭിക്ഖൂതി…പേ… അയം ഇമസ്മിം അത്ഥേ അധിപ്പേതോ ഭിക്ഖൂതി.

ഊനപഞ്ചബന്ധനോ നാമ പത്തോ അബന്ധനോ വാ ഏകബന്ധനോ വാ ദ്വിബന്ധനോ വാ തിബന്ധനോ വാ ചതുബന്ധനോ വാ. അബന്ധനോകാസോ നാമ പത്തോ യസ്സ ദ്വങ്ഗുലാ രാജി ന ഹോതി. ബന്ധനോകാസോ നാമ പത്തോ യസ്സ ദ്വങ്ഗുലാ രാജി ഹോതി. നവോ നാമ പത്തോ വിഞ്ഞത്തിം ഉപാദായ വുച്ചതി.

ചേതാപേയ്യാതി വിഞ്ഞാപേതി, പയോഗേ ദുക്കടം. പടിലാഭേന നിസ്സഗ്ഗിയോ ഹോതി. സങ്ഘമജ്ഝേ നിസ്സജ്ജിതബ്ബോ. സബ്ബേഹേവ അധിട്ഠിതപത്തം ഗഹേത്വാ സന്നിപതിതബ്ബം. ന ലാമകോ പത്തോ അധിട്ഠാതബ്ബോ – ‘‘മഹഗ്ഘം പത്തം ഗഹേസ്സാമീ’’തി. സചേ ലാമകം പത്തം അധിട്ഠേതി – ‘‘മഹഗ്ഘം പത്തം ഗഹേസ്സാമീ’’തി, ആപത്തി ദുക്കടസ്സ. ഏവഞ്ച പന, ഭിക്ഖവേ, നിസ്സജ്ജിതബ്ബോ. തേന ഭിക്ഖുനാ സങ്ഘം ഉപസങ്കമിത്വാ ഏകംസം ഉത്തരാസങ്ഗം കരിത്വാ വുഡ്ഢാനം ഭിക്ഖൂനം പാദേ വന്ദിത്വാ ഉക്കുടികം നിസീദിത്വാ അഞ്ജലിം പഗ്ഗഹേത്വാ ഏവമസ്സ വചനീയോ – ‘‘അയം മേ, ഭന്തേ, പത്തോ ഊനപഞ്ചബന്ധനേന പത്തേന ചേതാപിതോ നിസ്സഗ്ഗിയോ. ഇമാഹം സങ്ഘസ്സ നിസ്സജ്ജാമീ’’തി. നിസ്സജ്ജിത്വാ ആപത്തി ദേസേതബ്ബാ. ബ്യത്തേന ഭിക്ഖുനാ പടിബലേന ആപത്തി പടിഗ്ഗഹേതബ്ബാ. പഞ്ചഹങ്ഗേഹി സമന്നാഗതോ ഭിക്ഖു പത്തഗ്ഗാഹാപകോ സമ്മന്നിതബ്ബോ – യോ ന ഛന്ദാഗതിം ഗച്ഛേയ്യ, ന ദോസാഗതിം ഗച്ഛേയ്യ, ന മോഹാഗതിം ഗച്ഛേയ്യ, ന ഭയാഗതിം ഗച്ഛേയ്യ, ഗാഹിതാഗാഹിതഞ്ച ജാനേയ്യ. ഏവഞ്ച പന, ഭിക്ഖവേ, സമ്മന്നിതബ്ബോ. പഠമം ഭിക്ഖു യാചിതബ്ബോ. യാചിത്വാ ബ്യത്തേന ഭിക്ഖുനാ പടിബലേന സങ്ഘോ ഞാപേതബ്ബോ –

൬൧൪. ‘‘സുണാതു മേ, ഭന്തേ, സങ്ഘോ. യദി സങ്ഘസ്സ പത്തകല്ലം, സങ്ഘോ ഇത്ഥന്നാമം ഭിക്ഖും പത്തഗ്ഗാഹാപകം സമ്മന്നേയ്യ. ഏസാ ഞത്തി.

‘‘സുണാതു മേ, ഭന്തേ, സങ്ഘോ. സങ്ഘോ ഇത്ഥന്നാമം ഭിക്ഖും പത്തഗ്ഗാഹാപകം സമ്മന്നതി. യസ്സായസ്മതോ ഖമതി ഇത്ഥന്നാമസ്സ ഭിക്ഖുനോ പത്തഗ്ഗാഹാപകസ്സ സമ്മുതി, സോ തുണ്ഹസ്സ; യസ്സ നക്ഖമതി, സോ ഭാസേയ്യ.

‘‘സമ്മതോ സങ്ഘേന ഇത്ഥന്നാമോ ഭിക്ഖു പത്തഗ്ഗാഹാപകോ. ഖമതി സങ്ഘസ്സ, തസ്മാ തുണ്ഹീ, ഏവമേതം ധാരയാമീ’’തി.

൬൧൫. തേന സമ്മതേന ഭിക്ഖുനാ പത്തോ ഗാഹേതബ്ബോ. ഥേരോ വത്തബ്ബോ – ‘‘ഗണ്ഹാതു, ഭന്തേ, ഥേരോ പത്ത’’ന്തി. സചേ ഥേരോ ഗണ്ഹാതി, ഥേരസ്സ പത്തോ ദുതിയസ്സ ഗാഹേതബ്ബോ. ന ച തസ്സ അനുദ്ദയതായ ന ഗഹേതബ്ബോ. യോ ന ഗണ്ഹേയ്യ, ആപത്തി ദുക്കടസ്സ. അപത്തകസ്സ ന ഗാഹേതബ്ബോ. ഏതേനേവ ഉപായേന യാവ സങ്ഘനവകാ ഗാഹേതബ്ബാ. യോ ച തസ്സാ ഭിക്ഖുപരിസായ പത്തപരിയന്തോ, സോ തസ്സ ഭിക്ഖുനോ പദാതബ്ബോ – ‘‘അയം തേ, ഭിക്ഖു, പത്തോ യാവ ഭേദനായ ധാരേതബ്ബോ’’തി.

തേന ഭിക്ഖുനാ സോ പത്തോ ന അദേസേ നിക്ഖിപിതബ്ബോ, ന അഭോഗേന ഭുഞ്ജിതബ്ബോ, ന വിസ്സജ്ജേതബ്ബോ – ‘‘കഥായം പത്തോ നസ്സേയ്യ വാ വിനസ്സേയ്യ വാ ഭിജ്ജേയ്യ വാ’’തി? സചേ അദേസേ വാ നിക്ഖിപതി അഭോഗേന വാ ഭുഞ്ജതി വിസ്സജ്ജേതി വാ, ആപത്തി ദുക്കടസ്സ.

അയം തത്ഥ സാമീചീതി അയം തത്ഥ അനുധമ്മതാ.

൬൧൬. അബന്ധനേന പത്തേന അബന്ധനം പത്തം ചേതാപേതി, നിസ്സഗ്ഗിയം പാചിത്തിയം. അബന്ധനേന പത്തേന ഏകബന്ധനം പത്തം ചേതാപേതി, നിസ്സഗ്ഗിയം പാചിത്തിയം. അബന്ധനേന പത്തേന ദ്വിബന്ധനം പത്തം ചേതാപേതി, നിസ്സഗ്ഗിയം പാചിത്തിയം. അബന്ധനേന പത്തേന തിബന്ധനം പത്തം ചേതാപേതി, നിസ്സഗ്ഗിയം പാചിത്തിയം. അബന്ധനേന പത്തേന ചതുബന്ധനം പത്തം ചേതാപേതി, നിസ്സഗ്ഗിയം പാചിത്തിയം.

ഏകബന്ധനേന പത്തേന അബന്ധനം പത്തം ചേതാപേതി, നിസ്സഗ്ഗിയം പാചിത്തിയം. ഏകബന്ധനേന പത്തേന ഏകബന്ധനം പത്തം ചേതാപേതി, നിസ്സഗ്ഗിയം പാചിത്തിയം. ഏകബന്ധനേന പത്തേന ദ്വിബന്ധനം പത്തം ചേതാപേതി, നിസ്സഗ്ഗിയം പാചിത്തിയം. ഏകബന്ധനേന പത്തേന തിബന്ധനം പത്തം ചേതാപേതി, നിസ്സഗ്ഗിയം പാചിത്തിയം. ഏകബന്ധനേന പത്തേന ചതുബന്ധനം പത്തം ചേതാപേതി, നിസ്സഗ്ഗിയം പാചിത്തിയം.

ദ്വിബന്ധനേന പത്തേന അബന്ധനം പത്തം ചേതാപേതി, നിസ്സഗ്ഗിയം പാചിത്തിയം. ദ്വിബന്ധനേന പത്തേന ഏകബന്ധനം പത്തം…പേ… ദ്വിബന്ധനം പത്തം… തിബന്ധനം പത്തം… ചതുബന്ധനം പത്തം ചേതാപേതി, നിസ്സഗ്ഗിയം പാചിത്തിയം.

തിബന്ധനേന പത്തേന അബന്ധനം പത്തം…പേ… ഏകബന്ധനം പത്തം…പേ… ദ്വിബന്ധനം പത്തം… തിബന്ധനം പത്തം… ചതുബന്ധനം പത്തം ചേതാപേതി, നിസ്സഗ്ഗിയം പാചിത്തിയം.

ചതുബന്ധനേന പത്തേന അബന്ധനം പത്തം…പേ… ഏകബന്ധനം പത്തം… ദ്വിബന്ധനം പത്തം… തിബന്ധനം പത്തം… ചതുബന്ധനം പത്തം ചേതാപേതി, നിസ്സഗ്ഗിയം പാചിത്തിയം.

അബന്ധനേന പത്തേന അബന്ധനോകാസം പത്തം ചേതാപേതി, നിസ്സഗ്ഗിയം പാചിത്തിയം. അബന്ധനേന പത്തേന ഏകബന്ധനോകാസം പത്തം…പേ… ദ്വിബന്ധനോകാസം പത്തം … തിബന്ധനോകാസം പത്തം… ചതുബന്ധനോകാസം പത്തം ചേതാപേതി, നിസ്സഗ്ഗിയം പാചിത്തിയം.

ഏകബന്ധനേന പത്തേന അബന്ധനോകാസം പത്തം…പേ… ഏകബന്ധനോകാസം പത്തം… ദ്വിബന്ധനോകാസം പത്തം… തിബന്ധനോകാസം പത്തം… ചതുബന്ധനോകാസം പത്തം ചേതാപേതി, നിസ്സഗ്ഗിയം പാചിത്തിയം.

ദ്വിബന്ധനേന പത്തേന അബന്ധനോകാസം പത്തം…പേ… ചതുബന്ധനോകാസം പത്തം ചേതാപേതി, നിസ്സഗ്ഗിയം പാചിത്തിയം.

തിബന്ധനേന പത്തേന അബന്ധനോകാസം പത്തം…പേ… ചതുബന്ധനോകാസം പത്തം ചേതാപേതി, നിസ്സഗ്ഗിയം പാചിത്തിയം.

ചതുബന്ധനേന പത്തേന അബന്ധനോകാസം പത്തം…പേ… ഏകബന്ധനോകാസം പത്തം… ദ്വിബന്ധനോകാസം പത്തം… തിബന്ധനോകാസം പത്തം… ചതുബന്ധനോകാസം പത്തം ചേതാപേതി, നിസ്സഗ്ഗിയം പാചിത്തിയം.

അബന്ധനോകാസേന പത്തേന അബന്ധനം പത്തം ചേതാപേതി, നിസ്സഗ്ഗിയം പാചിത്തിയം. അബന്ധനോകാസേന പത്തേന ഏകബന്ധനം പത്തം…പേ… ദ്വിബന്ധനം പത്തം… തിബന്ധനം പത്തം… ചതുബന്ധനം പത്തം ചേതാപേതി, നിസ്സഗ്ഗിയം പാചിത്തിയം.

ചതുബന്ധനോകാസേന പത്തേന അബന്ധനം പത്തം ചേതാപേതി, നിസ്സഗ്ഗിയം പാചിത്തിയം. ചതുബന്ധനോകാസേന പത്തേന ഏകബന്ധനം പത്തം…പേ… ദ്വിബന്ധനം പത്തം… തിബന്ധനം പത്തം… ചതുബന്ധനം പത്തം ചേതാപേതി, നിസ്സഗ്ഗിയം പാചിത്തിയം.

അബന്ധനോകാസേന പത്തേന അബന്ധനോകാസം പത്തം…പേ… ഏകബന്ധനോകാസം പത്തം… ദ്വിബന്ധനോകാസം പത്തം… തിബന്ധനോകാസം പത്തം… ചതുബന്ധനോകാസം പത്തം ചേതാപേതി, നിസ്സഗ്ഗിയം പാചിത്തിയം.

ചതുബന്ധനോകാസേന പത്തേന അബന്ധനോകാസം പത്തം…പേ… ഏകബന്ധനോകാസം പത്തം… ദ്വിബന്ധനോകാസം പത്തം… തിബന്ധനോകാസം പത്തം… ചതുബന്ധനോകാസം പത്തം ചേതാപേതി, നിസ്സഗ്ഗിയം പാചിത്തിയം.

൬൧൭. അനാപത്തി നട്ഠപത്തസ്സ, ഭിന്നപത്തസ്സ, ഞാതകാനം പവാരിതാനം, അഞ്ഞസ്സത്ഥായ, അത്തനോ ധനേന, ഉമ്മത്തകസ്സ, ആദികമ്മികസ്സാതി.

ഊനപഞ്ചബന്ധനസിക്ഖാപദം നിട്ഠിതം ദുതിയം.