൮. രൂപിയസിക്ഖാപദം

൫൮൨. തേന സമയേന ബുദ്ധോ ഭഗവാ രാജഗഹേ വിഹരതി വേളുവനേ കലന്ദകനിവാപേ. തേന ഖോ പന സമയേന ആയസ്മാ ഉപനന്ദോ സക്യപുത്തോ അഞ്ഞതരസ്സ കുലസ്സ കുലൂപകോ ഹോതി നിച്ചഭത്തികോ. യം തസ്മിം കുലേ ഉപ്പജ്ജതി ഖാദനീയം വാ ഭോജനീയം വാ തതോ ആയസ്മതോ ഉപനന്ദസ്സ സക്യപുത്തസ്സ പടിവിസോ ഠപിയ്യതി. തേന ഖോ പന സമയേന സായം തസ്മിം കുലേ മംസം ഉപ്പന്നം ഹോതി. തതോ ആയസ്മതോ ഉപനന്ദസ്സ സക്യപുത്തസ്സ പടിവിസോ ഠപിതോ ഹോതി. തസ്സ കുലസ്സ ദാരകോ രത്തിയാ പച്ചൂസസമയം പച്ചുട്ഠായ രോദതി – ‘‘മംസം മേ ദേഥാ’’തി. അഥ ഖോ സോ പുരിസോ പജാപതിം ഏതദവോച – ‘‘അയ്യസ്സ പടിവിസം ദാരകസ്സ ദേഹി. അഞ്ഞം ചേതാപേത്വാ അയ്യസ്സ ദസ്സാമാ’’തി.

അഥ ഖോ ആയസ്മാ ഉപനന്ദോ സക്യപുത്തോ പുബ്ബണ്ഹസമയം നിവാസേത്വാ പത്തചീവരം ആദായ യേന തം കുലം തേനുപസങ്കമി; ഉപസങ്കമിത്വാ പഞ്ഞത്തേ ആസനേ നിസീദി. അഥ ഖോ സോ പുരിസോ യേനായസ്മാ ഉപനന്ദോ സക്യപുത്തോ തേനുപസങ്കമി; ഉപസങ്കമിത്വാ ആയസ്മന്തം ഉപനന്ദം സക്യപുത്തം അഭിവാദേത്വാ ഏകമന്തം നിസീദി. ഏകമന്തം നിസിന്നോ ഖോ സോ പുരിസോ ആയസ്മന്തം ഉപനന്ദം സക്യപുത്തം ഏതദവോച – ‘‘ഹിയ്യോ ഖോ, ഭന്തേ, സായം മംസം ഉപ്പന്നം അഹോസി. തതോ അയ്യസ്സ പടിവിസോ ഠപിതോ. അയം, ഭന്തേ, ദാരകോ രത്തിയാ പച്ചൂസസമയം പച്ചുട്ഠായ രോദതി – ‘മംസം മേ ദേഥാ’തി. അയ്യസ്സ പടിവിസോ ദാരകസ്സ ദിന്നോ. കഹാപണേന, ഭന്തേ, കിം ആഹരിയ്യതൂ’’തി? ‘‘പരിച്ചത്തോ മേ, ആവുസോ, കഹാപണോ’’തി? ‘‘ആമ, ഭന്തേ, പരിച്ചത്തോ’’തി. ‘‘തഞ്ഞേവ മേ, ആവുസോ, കഹാപണം ദേഹീ’’തി.

അഥ ഖോ സോ പുരിസോ ആയസ്മതോ ഉപനന്ദസ്സ സക്യപുത്തസ്സ കഹാപണം ദത്വാ ഉജ്ഝായതി ഖിയ്യതി വിപാചേതി – ‘‘തഥേവ മയം രൂപിയം പടിഗ്ഗണ്ഹാമ ഏവമേവിമേ സമണാ സക്യപുത്തിയാ രൂപിയം പടിഗ്ഗണ്ഹന്തീ’’തി. അസ്സോസും ഖോ ഭിക്ഖൂ തസ്സ പുരിസസ്സ ഉജ്ഝായന്തസ്സ ഖിയ്യന്തസ്സ വിപാചേന്തസ്സ. യേ തേ ഭിക്ഖൂ അപ്പിച്ഛാ…പേ… തേ ഉജ്ഝായന്തി ഖിയ്യന്തി വിപാചേന്തി – ‘‘കഥഞ്ഹി നാമ ആയസ്മാ ഉപനന്ദോ സക്യപുത്തോ രൂപിയം പടിഗ്ഗഹേസ്സതീ’’തി! അഥ ഖോ തേ ഭിക്ഖൂ ആയസ്മന്തം ഉപനന്ദം സക്യപുത്തം അനേകപരിയായേന വിഗരഹിത്വാ ഭഗവതോ ഏതമത്ഥം ആരോചേസും…പേ… ‘‘സച്ചം കിര ത്വം, ഉപനന്ദ, രൂപിയം പടിഗ്ഗഹേസീ’’തി [പടിഗ്ഗണ്ഹാസീതി (സ്യാ.)]? ‘‘സച്ചം, ഭഗവാ’’തി. വിഗരഹി ബുദ്ധോ ഭഗവാ…പേ… കഥഞ്ഹി നാമ ത്വം, മോഘപുരിസ, രൂപിയം പടിഗ്ഗഹേസ്സസി! നേതം, മോഘപുരിസ, അപ്പസന്നാനം വാ പസാദായ…പേ… ഏവഞ്ച പന, ഭിക്ഖവേ, ഇമം സിക്ഖാപദം ഉദ്ദിസേയ്യാഥ –

൫൮൩. ‘‘യോ പന ഭിക്ഖു ജാതരൂപരജതം ഉഗ്ഗണ്ഹേയ്യ വാ ഉഗ്ഗണ്ഹാപേയ്യ വാ ഉപനിക്ഖിത്തം വാ സാദിയേയ്യ, നിസ്സഗ്ഗിയം പാചിത്തിയ’’ന്തി.

൫൮൪. യോ പനാതി യോ യാദിസോ…പേ… ഭിക്ഖൂതി…പേ… അയം ഇമസ്മിം അത്ഥേ അധിപ്പേതോ ഭിക്ഖൂതി.

ജാതരൂപം നാമ സത്ഥുവണ്ണോ വുച്ചതി.

രജതം നാമ കഹാപണോ ലോഹമാസകോ ദാരുമാസകോ ജതുമാസകോ യേ വോഹാരം ഗച്ഛന്തി.

ഉഗ്ഗണ്ഹേയ്യാതി സയം ഗണ്ഹാതി നിസ്സഗ്ഗിയം പാചിത്തിയം [നിസ്സഗ്ഗിയം ഹോതി (സ്യാ.)].

ഉഗ്ഗണ്ഹാപേയ്യാതി അഞ്ഞം ഗാഹാപേതി നിസ്സഗ്ഗിയം പാചിത്തിയം [നിസ്സഗ്ഗിയം ഹോതി (സ്യാ.)].

ഉപനിക്ഖിത്തം വാ സാദിയേയ്യാതി ഇദം അയ്യസ്സ ഹോതൂതി ഉപനിക്ഖിത്തം സാദിയതി, നിസ്സഗ്ഗിയം ഹോതി. സങ്ഘമജ്ഝേ നിസ്സജ്ജിതബ്ബം. ഏവഞ്ച പന, ഭിക്ഖവേ, നിസ്സജ്ജിതബ്ബം – തേന ഭിക്ഖുനാ സങ്ഘം ഉപസങ്കമിത്വാ ഏകംസം ഉത്തരാസങ്ഗം കരിത്വാ വുഡ്ഢാനം ഭിക്ഖൂനം പാദേ വന്ദിത്വാ ഉക്കുടികം നിസീദിത്വാ അഞ്ജലിം പഗ്ഗഹേത്വാ ഏവമസ്സ വചനീയോ – ‘‘അഹം, ഭന്തേ, രൂപിയം പടിഗ്ഗഹേസിം. ഇദം മേ നിസ്സഗ്ഗിയം. ഇമാഹം സങ്ഘസ്സ നിസ്സജ്ജാമീ’’തി. നിസ്സജ്ജിത്വാ ആപത്തി ദേസേതബ്ബാ. ബ്യത്തേന ഭിക്ഖുനാ പടിബലേന ആപത്തി പടിഗ്ഗഹേതബ്ബാ. സചേ തത്ഥ ആഗച്ഛതി ആരാമികോ വാ ഉപാസകോ വാ സോ വത്തബ്ബോ – ‘‘ആവുസോ, ഇമം ജാനാഹീ’’തി. സചേ സോ ഭണതി – ‘‘ഇമിനാ കിം ആഹരിയ്യതൂ’’തി, ന വത്തബ്ബോ – ‘‘ഇമം വാ ഇമം വാ ആഹരാ’’തി. കപ്പിയം ആചിക്ഖിതബ്ബം – സപ്പി വാ തേലം വാ മധു വാ ഫാണിതം വാ. സചേ സോ തേന പരിവത്തേത്വാ കപ്പിയം ആഹരതി രൂപിയപ്പടിഗ്ഗാഹകം ഠപേത്വാ സബ്ബേഹേവ പരിഭുഞ്ജിതബ്ബം. ഏവഞ്ചേതം ലഭേഥ, ഇച്ചേതം കുസലം; നോ ചേ ലഭേഥ, സോ വത്തബ്ബോ – ‘‘ആവുസോ, ഇമം ഛഡ്ഡേഹീ’’തി. സചേ സോ ഛഡ്ഡേതി, ഇച്ചേതം കുസലം; നോ ചേ ഛഡ്ഡേതി, പഞ്ചഹങ്ഗേഹി സമന്നാഗതോ ഭിക്ഖു രൂപിയഛഡ്ഡകോ സമ്മന്നിതബ്ബോ – യോ ന ഛന്ദാഗതിം ഗച്ഛേയ്യ, ന ദോസാഗതിം ഗച്ഛേയ്യ, ന മോഹാഗതിം ഗച്ഛേയ്യ, ന ഭയാഗതിം ഗച്ഛേയ്യ, ഛഡ്ഡിതാഛഡ്ഡിതഞ്ച ജാനേയ്യ. ഏവഞ്ച പന, ഭിക്ഖവേ, സമ്മന്നിതബ്ബോ. പഠമം ഭിക്ഖു യാചിതബ്ബോ. യാചിത്വാ ബ്യത്തേന ഭിക്ഖുനാ പടിബലേന സങ്ഘോ ഞാപേതബ്ബോ –

൫൮൫. ‘‘സുണാതു മേ, ഭന്തേ, സങ്ഘോ. യദി സങ്ഘസ്സ പത്തകല്ലം, സങ്ഘോ ഇത്ഥന്നാമം ഭിക്ഖും രൂപിയഛഡ്ഡകം സമ്മന്നേയ്യ. ഏസാ ഞത്തി.

‘‘സുണാതു മേ, ഭന്തേ, സങ്ഘോ. സങ്ഘോ ഇത്ഥന്നാമം ഭിക്ഖും രൂപിയഛഡ്ഡകം സമ്മന്നതി. യസ്സായസ്മതോ ഖമതി ഇത്ഥന്നാമസ്സ ഭിക്ഖുനോ രൂപിയഛഡ്ഡകസ്സ സമ്മുതി, സോ തുണ്ഹസ്സ; യസ്സ നക്ഖമതി, സോ ഭാസേയ്യ.

‘‘സമ്മതോ സങ്ഘേന ഇത്ഥന്നാമോ ഭിക്ഖു രൂപിയഛഡ്ഡകോ. ഖമതി സങ്ഘസ്സ, തസ്മാ തുണ്ഹീ, ഏവമേതം ധാരയാമീ’’തി.

തേന സമ്മതേന ഭിക്ഖുനാ അനിമിത്തം കത്വാ പാതേതബ്ബം. സചേ നിമിത്തം കത്വാ പാതേതി, ആപത്തി ദുക്കടസ്സ.

൫൮൬. രൂപിയേ രൂപിയസഞ്ഞീ രൂപിയം പടിഗ്ഗണ്ഹാതി, നിസ്സഗ്ഗിയം പാചിത്തിയം. രൂപിയേ വേമതികോ രൂപിയം പടിഗ്ഗണ്ഹാതി, നിസ്സഗ്ഗിയം പാചിത്തിയം. രൂപിയേ അരൂപിയസഞ്ഞീ രൂപിയം പടിഗ്ഗണ്ഹാതി, നിസ്സഗ്ഗിയം പാചിത്തിയം.

അരൂപിയേ രൂപിയസഞ്ഞീ, ആപത്തി ദുക്കടസ്സ. അരൂപിയേ വേമതികോ, ആപത്തി ദുക്കടസ്സ. അരൂപിയേ അരൂപിയസഞ്ഞീ, അനാപത്തി.

അനാപത്തി അജ്ഝാരാമേ വാ അജ്ഝാവസഥേ വാ ഉഗ്ഗഹേത്വാ വാ ഉഗ്ഗഹാപേത്വാ വാ നിക്ഖിപതി – യസ്സ ഭവിസ്സതി സോ ഹരിസ്സതീതി, ഉമ്മത്തകസ്സ, ആദികമ്മികസ്സാതി.

രൂപിയസിക്ഖാപദം നിട്ഠിതം അട്ഠമം.