൧. കോസിയസിക്ഖാപദം

൫൪൨. തേന സമയേന ബുദ്ധോ ഭഗവാ ആളവിയം വിഹരതി അഗ്ഗാളവേ ചേതിയേ. തേന ഖോ പന സമയേന ഛബ്ബഗ്ഗിയാ ഭിക്ഖൂ കോസിയകാരകേ ഉപസങ്കമിത്വാ ഏവം വദന്തി – ‘‘ബഹൂ, ആവുസോ, കോസകാരകേ പചഥ, അമ്ഹാകമ്പി ദസ്സഥ, മയമ്പി ഇച്ഛാമ കോസിയമിസ്സകം സന്ഥതം കാതു’’ന്തി. തേ ഉജ്ഝായന്തി ഖിയ്യന്തി വിപാചേന്തി – ‘‘കഥഞ്ഹി നാമ സമണാ സക്യപുത്തിയാ അമ്ഹേ ഉപസങ്കമിത്വാ ഏവം വക്ഖന്തി – ‘ബഹൂ, ആവുസോ, കോസകാരകേ പചഥ, അമ്ഹാകമ്പി ദസ്സഥ, മയമ്പി ഇച്ഛാമ കോസിയമിസ്സകം സന്ഥതം കാതു’ന്തി! അമ്ഹാകമ്പി അലാഭാ, അമ്ഹാകമ്പി ദുല്ലദ്ധം, യേ മയം ആജീവസ്സ ഹേതു പുത്തദാരസ്സ കാരണാ ബഹൂ ഖുദ്ദകേ പാണേ സങ്ഘാതം ആപാദേമാ’’തി. അസ്സോസും ഖോ ഭിക്ഖൂ തേസം മനുസ്സാനം ഉജ്ഝായന്താനം ഖിയ്യന്താനം വിപാചേന്താനം. യേ തേ ഭിക്ഖൂ അപ്പിച്ഛാ…പേ… തേ ഉജ്ഝായന്തി ഖിയ്യന്തി വിപാചേന്തി – ‘‘കഥഞ്ഹി നാമ ഛബ്ബഗ്ഗിയാ ഭിക്ഖൂ കോസിയകാരകേ ഉപസങ്കമിത്വാ ഏവം വക്ഖന്തി – ‘ബഹൂ, ആവുസോ, കോസകാരകേ പചഥ, അമ്ഹാകമ്പി ദസ്സഥ, മയമ്പി ഇച്ഛാമ കോസിയമിസ്സകം സന്ഥതം കാതു’’’ന്തി! അഥ ഖോ തേ ഭിക്ഖൂ ഛബ്ബഗ്ഗിയേ ഭിക്ഖൂ അനേകപരിയായേന വിഗരഹിത്വാ ഭഗവതോ ഏതമത്ഥം ആരോചേസും…പേ… ‘‘സച്ചം കിര തുമ്ഹേ, ഭിക്ഖവേ, കോസിയകാരകേ ഉപസങ്കമിത്വാ ഏവം വദേഥ – ‘ബഹൂ, ആവുസോ, കോസകാരകേ പചഥ, അമ്ഹാകമ്പി ദസ്സഥ, മയമ്പി ഇച്ഛാമ കോസിയമിസ്സകം സന്ഥതം കാതു’’’ന്തി? ‘‘സച്ചം, ഭഗവാ’’തി. വിഗരഹി ബുദ്ധോ ഭഗവാ…പേ… കഥഞ്ഹി നാമ തുമ്ഹേ, മോഘപുരിസാ, കോസിയകാരകേ ഉപസങ്കമിത്വാ ഏവം വക്ഖഥ – ബഹൂ, ആവുസോ, കോസകാരകേ പചഥ, അമ്ഹാകമ്പി ദസ്സഥ, മയമ്പി ഇച്ഛാമ കോസിയമിസ്സകം സന്ഥതം കാതുന്തി. നേതം, മോഘപുരിസാ, അപ്പസന്നാനം വാ പസാദായ…പേ… ഏവഞ്ച പന, ഭിക്ഖവേ, ഇമം സിക്ഖാപദം ഉദ്ദിസേയ്യാഥ –

൫൪൩. ‘‘യോ പന ഭിക്ഖു കോസിയമിസ്സകം സന്ഥതം കാരാപേയ്യ, നിസ്സഗ്ഗിയം പാചിത്തിയ’’ന്തി.

൫൪൪. യോ പനാതി യോ യാദിസോ…പേ… ഭിക്ഖൂതി…പേ… അയം ഇമസ്മിം അത്ഥേ അധിപ്പേതോ ഭിക്ഖൂതി.

സന്ഥതം നാമ സന്ഥരിത്വാ കതം ഹോതി അവായിമം.

കാരാപേയ്യാതി ഏകേനപി കോസിയംസുനാ മിസ്സിത്വാ കരോതി വാ കാരാപേതി വാ, പയോഗേ ദുക്കടം. പടിലാഭേന നിസ്സഗ്ഗിയം ഹോതി. നിസ്സജ്ജിതബ്ബം സങ്ഘസ്സ വാ ഗണസ്സ വാ പുഗ്ഗലസ്സ വാ. ഏവഞ്ച പന, ഭിക്ഖവേ, നിസ്സജ്ജിതബ്ബ…പേ… ഇദം മേ, ഭന്തേ, കോസിയമിസ്സകം സന്ഥതം കാരാപിതം നിസ്സഗ്ഗിയം. ഇമാഹം സങ്ഘസ്സ നിസ്സജ്ജാമീതി…പേ… ദദേയ്യാതി…പേ… ദദേയ്യുന്തി…പേ… ആയസ്മതോ ദമ്മീതി.

൫൪൫. അത്തനാ വിപ്പകതം അത്തനാ പരിയോസാപേതി, നിസ്സഗ്ഗിയം പാചിത്തിയം. അത്തനാ വിപ്പകതം പരേഹി പരിയോസാപേതി, നിസ്സഗ്ഗിയം പാചിത്തിയം. പരേഹി വിപ്പകതം അത്തനാ പരിയോസാപേതി, നിസ്സഗ്ഗിയം പാചിത്തിയം. പരേഹി വിപ്പകതം പരേഹി പരിയോസാപേതി, നിസ്സഗ്ഗിയം പാചിത്തിയം.

അഞ്ഞസ്സത്ഥായ കരോതി വാ കാരാപേതി വാ, ആപത്തി ദുക്കടസ്സ. അഞ്ഞേന കതം പടിലഭിത്വാ പരിഭുഞ്ജതി, ആപത്തി ദുക്കടസ്സ.

൫൪൬. അനാപത്തി വിതാനം വാ ഭൂമത്ഥരണം വാ സാണിപാകാരം വാ ഭിസിം വാ ബിബ്ബോഹനം വാ കരോതി, ഉമ്മത്തകസ്സ, ആദികമ്മികസ്സാതി.

കോസിയസിക്ഖാപദം നിട്ഠിതം പഠമം.