വിനീതവത്ഥു

൨൨൩. തേന ഖോ പന സമയേന അഞ്ഞതരോ ഭിക്ഖു അധിമാനേന അഞ്ഞം ബ്യാകാസി. തസ്സ കുക്കുച്ചം അഹോസി – ‘‘ഭഗവതാ സിക്ഖാപദം പഞ്ഞത്തം. കച്ചി നു ഖോ അഹം പാരാജികം ആപത്തിം ആപന്നോ’’തി? ഭഗവതോ ഏതമത്ഥം ആരോചേസി. ‘‘അനാപത്തി, ഭിക്ഖു, അധിമാനേനാ’’തി.

തേന ഖോ പന സമയേന അഞ്ഞതരോ ഭിക്ഖു പണിധായ അരഞ്ഞേ വിഹരതി – ‘‘ഏവം മം ജനോ സമ്ഭാവേസ്സതീ’’തി. തം ജനോ സമ്ഭാവേസി. തസ്സ കുക്കുച്ചം അഹോസി…പേ… ‘‘അനാപത്തി, ഭിക്ഖു, പാരാജികസ്സ. ന ച, ഭിക്ഖവേ, പണിധായ അരഞ്ഞേ വത്ഥബ്ബം. യോ വസേയ്യ, ആപത്തി ദുക്കടസ്സാ’’തി.

തേന ഖോ പന സമയേന അഞ്ഞതരോ ഭിക്ഖു പണിധായ പിണ്ഡായ ചരതി – ‘‘ഏവം മം ജനോ സമ്ഭാവേസ്സതീ’’തി. തം ജനോ സമ്ഭാവേസി. തസ്സ കുക്കുച്ചം അഹോസി…പേ… ‘‘അനാപത്തി, ഭിക്ഖു, പാരാജികസ്സ. ന ച, ഭിക്ഖവേ, പണിധായ പിണ്ഡായ ചരിതബ്ബം. യോ ചരേയ്യ, ആപത്തി ദുക്കടസ്സാ’’തി.

തേന ഖോ പന സമയേന അഞ്ഞതരോ ഭിക്ഖു അഞ്ഞതരം ഭിക്ഖും ഏതദവോച – ‘‘യേ, ആവുസോ, അമ്ഹാകം ഉപജ്ഝായസ്സ സദ്ധിവിഹാരികാ സബ്ബേവ അരഹന്തോ’’തി. തസ്സ കുക്കുച്ചം അഹോസി…പേ… ‘‘കിംചിത്തോ ത്വം, ഭിക്ഖൂ’’തി? ‘‘ഉല്ലപനാധിപ്പായോ അഹം, ഭഗവാ’’തി. ‘‘അനാപത്തി, ഭിക്ഖു, പാരാജികസ്സ; ആപത്തി ഥുല്ലച്ചയസ്സാ’’തി.

തേന ഖോ പന സമയേന അഞ്ഞതരോ ഭിക്ഖു അഞ്ഞതരം ഭിക്ഖും ഏതദവോച – ‘‘യേ, ആവുസോ, അമ്ഹാകം ഉപജ്ഝായസ്സ അന്തേവാസികാ സബ്ബേവ മഹിദ്ധികാ മഹാനുഭാവാ’’തി. തസ്സ കുക്കുച്ചം അഹോസി…പേ… ‘‘കിംചിത്തോ ത്വം, ഭിക്ഖൂ’’തി? ‘‘ഉല്ലപനാധിപ്പായോ അഹം, ഭഗവാ’’തി. ‘‘അനാപത്തി, ഭിക്ഖു, പാരാജികസ്സ; ആപത്തി ഥുല്ലച്ചയസ്സാ’’തി.

തേന ഖോ പന സമയേന അഞ്ഞതരോ ഭിക്ഖു പണിധായ ചങ്കമതി… പണിധായ തിട്ഠതി… പണിധായ നിസീദതി… പണിധായ സേയ്യം കപ്പേതി – ‘‘ഏവം മം ജനോ സമ്ഭാവേസ്സതീ’’തി. തം ജനോ സമ്ഭാവേസി. തസ്സ കുക്കുച്ചം അഹോസി…പേ… ‘‘അനാപത്തി, ഭിക്ഖു, പാരാജികസ്സ. ന ച, ഭിക്ഖവേ, പണിധായ സേയ്യാ കപ്പേതബ്ബാ. യോ കപ്പേയ്യ, ആപത്തി ദുക്കടസ്സാ’’തി.

തേന ഖോ പന സമയേന അഞ്ഞതരോ ഭിക്ഖു അഞ്ഞതരസ്സ ഭിക്ഖുനോ ഉത്തരിമനുസ്സധമ്മം ഉല്ലപതി. സോപി ഏവമാഹ – ‘‘മയ്ഹമ്പി, ആവുസോ, സംയോജനാ പഹീനാ’’തി. തസ്സ കുക്കുച്ചം അഹോസി…പേ… ‘‘ആപത്തിം ത്വം, ഭിക്ഖു, ആപന്നോ പാരാജിക’’ന്തി.

൨൨൪. തേന ഖോ പന സമയേന അഞ്ഞതരോ ഭിക്ഖു രഹോഗതോ ഉത്തരിമനുസ്സധമ്മം ഉല്ലപതി. പരചിത്തവിദൂ ഭിക്ഖു തം ഭിക്ഖും അപസാദേസി – ‘‘മാ, ആവുസോ, ഏവരൂപം അഭണി. നത്ഥേസോ തുയ്ഹ’’ന്തി. തസ്സ കുക്കുച്ചം അഹോസി…പേ… ‘‘അനാപത്തി, ഭിക്ഖു, പാരാജികസ്സ; ആപത്തി ദുക്കടസ്സാ’’തി.

തേന ഖോ പന സമയേന അഞ്ഞതരോ ഭിക്ഖു രഹോഗതോ ഉത്തരിമനുസ്സധമ്മം ഉല്ലപതി. ദേവതാ തം ഭിക്ഖും അപസാദേസി – ‘‘മാ, ഭന്തേ, ഏവരൂപം അഭണി. നത്ഥേസോ തുയ്ഹ’’ന്തി. തസ്സ കുക്കുച്ചം അഹോസി…പേ… ‘‘അനാപത്തി, ഭിക്ഖു, പാരാജികസ്സ; ആപത്തി ദുക്കടസ്സാ’’തി.

തേന ഖോ പന സമയേന അഞ്ഞതരോ ഭിക്ഖു അഞ്ഞതരം ഉപാസകം ഏതദവോച – ‘‘യോ, ആവുസോ, തുയ്ഹം വിഹാരേ വസതി സോ ഭിക്ഖു അരഹാ’’തി. സോ ച തസ്സ വിഹാരേ വസതി. തസ്സ കുക്കുച്ചം അഹോസി…പേ… ‘‘കിംചിത്തോ ത്വം, ഭിക്ഖൂ’’തി? ‘‘ഉല്ലപനാധിപ്പായോ അഹം, ഭഗവാ’’തി. ‘‘അനാപത്തി, ഭിക്ഖു, പാരാജികസ്സ; ആപത്തി ഥുല്ലച്ചയസ്സാ’’തി.

തേന ഖോ പന സമയേന അഞ്ഞതരോ ഭിക്ഖു അഞ്ഞതരം ഉപാസകം ഏതദവോച – ‘‘യം ത്വം, ആവുസോ, ഉപട്ഠേസി ചീവരപിണ്ഡപാതസേനാസനഗിലാനപ്പച്ചയഭേസജ്ജപരിക്ഖാരേന സോ ഭിക്ഖു അരഹാ’’തി. സോ ച തം ഉപട്ഠേതി ചീവരപിണ്ഡപാതസേനാസനഗിലാനപ്പച്ചയഭേസജ്ജപരിക്ഖാരേന. തസ്സ കുക്കുച്ചം അഹോസി…പേ… ‘‘കിംചിത്തോ ത്വം, ഭിക്ഖൂ’’തി? ‘‘ഉല്ലപനാധിപ്പായോ അഹം, ഭഗവാ’’തി. ‘‘അനാപത്തി, ഭിക്ഖു, പാരാജികസ്സ; ആപത്തി ഥുല്ലച്ചയസ്സാ’’തി.

൨൨൫. തേന ഖോ പന സമയേന അഞ്ഞതരോ ഭിക്ഖു ഗിലാനോ ഹോതി. തം ഭിക്ഖൂ ഏതദവോചും – ‘‘അത്ഥായസ്മതോ ഉത്തരിമനുസ്സധമ്മോ’’തി? ‘‘നാവുസോ, ദുക്കരം അഞ്ഞം ബ്യാകാതു’’ന്തി. തസ്സ കുക്കുച്ചം അഹോസി – ‘‘യേ ഖോ തേ ഭഗവതോ സാവകാ തേ ഏവം വദേയ്യും. അഹഞ്ചമ്ഹി ന ഭഗവതോ സാവകോ. കച്ചി നു ഖോ അഹം പാരാജികം ആപത്തിം ആപന്നോ’’തി? ഭഗവതോ ഏതമത്ഥം ആരോചേസി. ‘‘കിംചിത്തോ ത്വം, ഭിക്ഖൂ’’തി? ‘‘അനുല്ലപനാധിപ്പായോ അഹം, ഭഗവാ’’തി. ‘‘അനാപത്തി, ഭിക്ഖു, അനുല്ലപനാധിപ്പായസ്സാ’’തി.

തേന ഖോ പന സമയേന അഞ്ഞതരോ ഭിക്ഖു ഗിലാനോ ഹോതി. തം ഭിക്ഖൂ ഏതദവോചും – ‘‘അത്ഥായസ്മതോ ഉത്തരിമനുസ്സധമ്മോ’’തി? ‘‘ആരാധനീയോ ഖോ, ആവുസോ, ധമ്മോ ആരദ്ധവീരിയേനാ’’തി. തസ്സ കുക്കുച്ചം അഹോസി…പേ… ‘‘അനാപത്തി, ഭിക്ഖു, അനുല്ലപനാധിപ്പായസ്സാ’’തി.

തേന ഖോ പന സമയേന അഞ്ഞതരോ ഭിക്ഖു ഗിലാനോ ഹോതി. തം ഭിക്ഖൂ ഏതദവോചും – ‘‘മാ ഖോ, ആവുസോ, ഭായീ’’തി. നാഹം, ആവുസോ, മച്ചുനോ ഭായാമീ’’തി. തസ്സ കുക്കുച്ചം അഹോസി…പേ… ‘‘അനാപത്തി, ഭിക്ഖു, അനുല്ലപനാധിപ്പായസ്സാ’’തി.

തേന ഖോ പന സമയേന അഞ്ഞതരോ ഭിക്ഖു ഗിലാനോ ഹോതി. തം ഭിക്ഖൂ ഏതദവോചും – ‘‘മാ ഖോ, ആവുസോ, ഭായീ’’തി. ‘‘യോ നൂനാവുസോ, വിപ്പടിസാരീ അസ്സ സോ ഭായേയ്യാ’’തി. തസ്സ കുക്കുച്ചം അഹോസി…പേ… ‘‘അനാപത്തി, ഭിക്ഖു, അനുല്ലപനാധിപ്പായസ്സാ’’തി.

തേന ഖോ പന സമയേന അഞ്ഞതരോ ഭിക്ഖു ഗിലാനോ ഹോതി. തം ഭിക്ഖൂ ഏതദവോചും – ‘‘അത്ഥായസ്മതോ ഉത്തരിമനുസ്സധമ്മോ’’തി? ‘‘ആരാധനീയോ ഖോ, ആവുസോ, ധമ്മോ സമ്മാപയുത്തേനാ’’തി. തസ്സ കുക്കുച്ചം അഹോസി…പേ… ‘‘അനാപത്തി, ഭിക്ഖു, അനുല്ലപനാധിപ്പായസ്സാ’’തി.

തേന ഖോ പന സമയേന അഞ്ഞതരോ ഭിക്ഖു ഗിലാനോ ഹോതി. തം ഭിക്ഖൂ ഏതദവോചും – ‘‘അത്ഥായസ്മതോ ഉത്തരിമനുസ്സധമ്മോ’’തി? ‘‘ആരാധനീയോ ഖോ, ആവുസോ, ധമ്മോ യുത്തയോഗേനാ’’തി. തസ്സ കുക്കുച്ചം അഹോസി…പേ… ‘‘അനാപത്തി, ഭിക്ഖു, അനുല്ലപനാധിപ്പായസ്സാ’’തി.

തേന ഖോ പന സമയേന അഞ്ഞതരോ ഭിക്ഖു ഗിലാനോ ഹോതി. തം ഭിക്ഖൂ ഏതദവോചും – ‘‘കച്ചാവുസോ, ഖമനീയം, കച്ചി യാപനീയ’’ന്തി? ‘‘നാവുസോ, സക്കാ യേന വാ തേന വാ അധിവാസേതു’’ന്തി. തസ്സ കുക്കുച്ചം അഹോസി…പേ… ‘‘അനാപത്തി, ഭിക്ഖു, അനുല്ലപനാധിപ്പായസ്സാ’’തി.

തേന ഖോ പന സമയേന അഞ്ഞതരോ ഭിക്ഖു ഗിലാനോ ഹോതി. തം ഭിക്ഖൂ ഏതദവോചും – ‘‘കച്ചാവുസോ ഖമനീയം, കച്ചി യാപനീയ’’ന്തി? ‘‘നാവുസോ, സക്കാ പുഥുജ്ജനേന അധിവാസേതു’’ന്തി. തസ്സ കുക്കുച്ചം അഹോസി…പേ… ‘‘കിംചിത്തോ ത്വം, ഭിക്ഖൂ’’തി? ‘‘ഉല്ലപനാധിപ്പായോ അഹം, ഭഗവാ’’തി. ‘‘അനാപത്തി, ഭിക്ഖു, പാരാജികസ്സ; ആപത്തി ഥുല്ലച്ചയസ്സാ’’തി.

൨൨൬. തേന ഖോ പന സമയേന അഞ്ഞതരോ ബ്രാഹ്മണോ ഭിക്ഖൂ നിമന്തേത്വാ ഏതദവോച – ‘‘ആയന്തു, ഭോന്തോ അരഹന്തോ’’തി. തേസം കുക്കുച്ചം അഹോസി – ‘‘മയഞ്ചമ്ഹ ന അരഹന്തോ [അനരഹന്തോ (സീ.)]. അയഞ്ച ബ്രാഹ്മണോ അമ്ഹേ അരഹന്തവാദേന സമുദാചരതി. കഥം നു ഖോ അമ്ഹേഹി പടിപജ്ജിതബ്ബ’’ന്തി? ഭഗവതോ ഏതമത്ഥം ആരോചേസും. ‘‘അനാപത്തി, ഭിക്ഖവേ, പസാദഭഞ്ഞേ’’തി.

തേന ഖോ പന സമയേന അഞ്ഞതരോ ബ്രാഹ്മണോ ഭിക്ഖൂ നിമന്തേത്വാ ഏതദവോച – ‘‘നിസീദന്തു, ഭോന്തോ അരഹന്തോ’’തി… ‘‘ഭുഞ്ജന്തു, ഭോന്തോ അരഹന്തോ’’തി… ‘‘തപ്പേന്തു, ഭോന്തോ അരഹന്തോ’’തി… ‘‘ഗച്ഛന്തു, ഭോന്തോ അരഹന്തോ’’തി. തേസം കുക്കുച്ചം അഹോസി – ‘‘മയഞ്ചമ്ഹ ന അരഹന്തോ. അയഞ്ച ബ്രാഹ്മണോ അമ്ഹേ അരഹന്തവാദേന സമുദാചരതി. കഥം നു ഖോ അമ്ഹേഹി പടിപജ്ജിതബ്ബ’’ന്തി? ഭഗവതോ ഏതമത്ഥം ആരോചേസും. ‘‘അനാപത്തി, ഭിക്ഖവേ, പസാദഭഞ്ഞേ’’തി.

തേന ഖോ പന സമയേന അഞ്ഞതരോ ഭിക്ഖു അഞ്ഞതരസ്സ ഭിക്ഖുനോ ഉത്തരിമനുസ്സധമ്മം ഉല്ലപതി. സോപി ഏവമാഹ – ‘‘മയ്ഹമ്പി, ആവുസോ, ആസവാ പഹീനാ’’തി. തസ്സ കുക്കുച്ചം അഹോസി…പേ… ‘‘ആപത്തിം ത്വം, ഭിക്ഖു, ആപന്നോ പാരാജിക’’ന്തി.

തേന ഖോ പന സമയേന അഞ്ഞതരോ ഭിക്ഖു അഞ്ഞതരസ്സ ഭിക്ഖുനോ ഉത്തരിമനുസ്സധമ്മം ഉല്ലപതി. സോപി ഏവമാഹ – ‘‘മയ്ഹമ്പി, ആവുസോ, ഏതേ ധമ്മാ സംവിജ്ജന്തീ’’തി. തസ്സ കുക്കുച്ചം അഹോസി…പേ… ‘‘ആപത്തിം ത്വം, ഭിക്ഖു, ആപന്നോ പാരാജിക’’ന്തി.

തേന ഖോ പന സമയേന അഞ്ഞതരോ ഭിക്ഖു അഞ്ഞതരസ്സ ഭിക്ഖുനോ ഉത്തരിമനുസ്സധമ്മം ഉല്ലപതി. സോപി ഏവമാഹ – ‘‘അഹമ്പാവുസോ, തേസു ധമ്മേസു സന്ദിസ്സാമീ’’തി. തസ്സ കുക്കുച്ചം അഹോസി…പേ… ‘‘ആപത്തിം ത്വം, ഭിക്ഖു, ആപന്നോ പാരാജിക’’ന്തി.

തേന ഖോ പന സമയേന അഞ്ഞതരം ഭിക്ഖും ഞാതകാ ഏതദവോചും – ‘‘ഏഹി, ഭന്തേ, അഗാരം അജ്ഝാവസാ’’തി. ‘‘അഭബ്ബോ ഖോ, ആവുസോ, മാദിസോ അഗാരം അജ്ഝാവസിതു’’ന്തി. തസ്സ കുക്കുച്ചം അഹോസി…പേ… ‘‘അനാപത്തി, ഭിക്ഖു, അനുല്ലപനാധിപ്പായസ്സാ’’തി.

൨൨൭. തേന ഖോ പന സമയേന അഞ്ഞതരം ഭിക്ഖും ഞാതകാ ഏതദവോചും – ‘‘ഏഹി, ഭന്തേ, കാമേ പരിഭുഞ്ജാ’’തി. ‘‘ആവടാ മേ, ആവുസോ, കാമാ’’തി. തസ്സ കുക്കുച്ചം അഹോസി…പേ… ‘‘അനാപത്തി, ഭിക്ഖു, അനുല്ലപനാധിപ്പായസ്സാ’’തി.

തേന ഖോ പന സമയേന അഞ്ഞതരം ഭിക്ഖും ഞാതകാ ഏതദവോചും – ‘‘അഭിരമസി, ഭന്തേ’’തി? ‘‘അഭിരതോ അഹം, ആവുസോ, പരമായ അഭിരതിയാ’’തി. തസ്സ കുക്കുച്ചം അഹോസി. ‘‘യേ ഖോ തേ ഭഗവതോ സാവകാ തേ ഏവം വദേയ്യും! അഹഞ്ചമ്ഹി ന ഭഗവതോ സാവകോ. കച്ചി നു ഖോ അഹം പാരാജികം ആപത്തിം ആപന്നോ’’തി? ഭഗവതോ ഏതമത്ഥം ആരോചേസി. ‘‘കിംചിത്തോ ത്വം, ഭിക്ഖൂ’’തി? ‘‘അനുല്ലപനാധിപ്പായോ അഹം, ഭഗവാ’’തി. ‘‘അനാപത്തി, ഭിക്ഖു, അനുല്ലപനാധിപ്പായസ്സാ’’തി.

തേന ഖോ പന സമയേന സമ്ബഹുലാ ഭിക്ഖൂ കതികം കത്വാ അഞ്ഞതരസ്മിം ആവാസേ വസ്സം ഉപഗച്ഛിംസു – ‘‘യോ ഇമമ്ഹാ ആവാസാ പഠമം പക്കമിസ്സതി തം മയം അരഹാതി ജാനിസ്സാമാ’’തി. അഞ്ഞതരോ ഭിക്ഖു – ‘‘മം അരഹാതി ജാനന്തൂ’’തി, തമ്ഹാ ആവാസാ പഠമം പക്കാമി. തസ്സ കുക്കുച്ചം അഹോസി…പേ… ‘‘ആപത്തിം ത്വം, ഭിക്ഖു, ആപന്നോ പാരാജിക’’ന്തി.

൨൨൮. [ഇമാനി വത്ഥുനി സം. നി. ൨.൨൦൨ ആഗതാനി] തേന സമയേന ബുദ്ധോ ഭഗവാ രാജഗഹേ വിഹരതി വേളുവനേ കലന്ദകനിവാപേ. തേന ഖോ പന സമയേന ആയസ്മാ ച ലക്ഖണോ ആയസ്മാ ച മഹാമോഗ്ഗല്ലാനോ ഗിജ്ഝകൂടേ പബ്ബതേ വിഹരന്തി. അഥ ഖോ ആയസ്മാ മഹാമോഗ്ഗല്ലാനോ പുബ്ബണ്ഹസമയം നിവാസേത്വാ പത്തചീവരം ആദായ യേനായസ്മാ ലക്ഖണോ തേനുപസങ്കമി; ഉപസങ്കമിത്വാ ആയസ്മന്തം ലക്ഖണം ഏതദവോച – ‘‘ആയാമാവുസോ ലക്ഖണ, രാജഗഹം പിണ്ഡായ പവിസിസ്സാമാ’’തി. ‘‘ഏവമാവുസോ’’തി ഖോ ആയസ്മാ ലക്ഖണോ ആയസ്മതോ മഹാമോഗ്ഗല്ലാനസ്സ പച്ചസ്സോസി. അഥ ഖോ ആയസ്മാ മഹാമോഗ്ഗല്ലാനോ ഗിജ്ഝകൂടാ പബ്ബതാ ഓരോഹന്തോ അഞ്ഞതരസ്മിം പദേസേ സിതം പാത്വാകാസി. അഥ ഖോ ആയസ്മാ ലക്ഖണോ ആയസ്മന്തം മഹാമോഗ്ഗല്ലാനം ഏതദവോച – ‘‘കോ നു ഖോ, ആവുസോ മോഗ്ഗല്ലാന, ഹേതു കോ പച്ചയോ സിതസ്സ പാതുകമ്മായാ’’തി? ‘‘അകാലോ ഖോ, ആവുസോ ലക്ഖണ, ഏതസ്സ പഞ്ഹസ്സ [പഞ്ഹസ്സ ബ്യാകരണായ (സ്യാ.)]. ഭഗവതോ മം സന്തികേ ഏതം പഞ്ഹം പുച്ഛാതി. അഥ ഖോ ആയസ്മാ ച ലക്ഖണോ ആയസ്മാ ച മഹാമോഗ്ഗല്ലാനോ രാജഗഹേ പിണ്ഡായ ചരിത്വാ പച്ഛാഭത്തം പിണ്ഡപാതപടിക്കന്താ യേന ഭഗവാ തേനുപസങ്കമിംസു; ഉപസങ്കമിത്വാ ഭഗവന്തം അഭിവാദേത്വാ ഏകമന്തം നിസീദിംസു. ഏകമന്തം നിസിന്നോ ഖോ ആയസ്മാ ലക്ഖണോ ആയസ്മന്തം മഹാമോഗ്ഗല്ലാനം ഏതദവോച – ‘‘ഇധായസ്മാ മഹാമോഗ്ഗല്ലാനോ ഗിജ്ഝകൂടാ പബ്ബതാ ഓരോഹന്തോ അഞ്ഞതരസ്മിം പദേസേ സിതം പാത്വാകാസി. കോ നു ഖോ, ആവുസോ മോഗ്ഗല്ലാന, ഹേതു കോ പച്ചയോ സിതസ്സ പാതുകമ്മായാ’’തി? ‘‘ഇധാഹം, ആവുസോ, ഗിജ്ഝകൂടാ പബ്ബതാ ഓരോഹന്തോ അദ്ദസം അട്ഠികസങ്ഖലികം വേഹാസം ഗച്ഛന്തിം. തമേനം ഗിജ്ഝാപി കാകാപി കുലലാപി അനുപതിത്വാ അനുപതിത്വാ ഫാസുളന്തരികാഹി വിതുഡേന്തി [വിതുദേന്തി വിതച്ഛേന്തി വിരാജേന്തി (സ്യാ.)]. സാ സുദം അട്ടസ്സരം കരോതി. തസ്സ മയ്ഹം, ആവുസോ, ഏതദഹോസി – ‘അച്ഛരിയം വത ഭോ, അബ്ഭുതം വത ഭോ, ഏവരൂപോപി നാമ സത്തോ ഭവിസ്സതി! ഏവരൂപോപി നാമ യക്ഖോ ഭവിസ്സതി! ഏവരൂപോപി നാമ അത്തഭാവപ്പടിലാഭോ ഭവിസ്സതീ’’’തി! ഭിക്ഖൂ ഉജ്ഝായന്തി ഖിയ്യന്തി വിപാചേന്തി – ‘‘ഉത്തരിമനുസ്സധമ്മം ആയസ്മാ മഹാമോഗ്ഗല്ലാനോ ഉല്ലപതീ’’തി. അഥ ഖോ ഭഗവാ ഭിക്ഖൂ ആമന്തേസി – ‘‘ചക്ഖുഭൂതാ വത, ഭിക്ഖവേ, സാവകാ വിഹരന്തി. ഞാണഭൂതാ വത, ഭിക്ഖവേ, സാവകാ വിഹരന്തി. യത്ര ഹി നാമ സാവകോ ഏവരൂപം ഞസ്സതി വാ ദക്ഖതി വാ സക്ഖിം വാ കരിസ്സതി. പുബ്ബേവ മേ സോ, ഭിക്ഖവേ, സത്തോ ദിട്ഠോ അഹോസി. അപി ചാഹം ന ബ്യാകാസിം. അഹഞ്ചേതം ബ്യാകരേയ്യം പരേ ച മേ ന സദ്ദഹേയ്യും. യേ മേ ന സദ്ദഹേയ്യും തേസം തം അസ്സ ദീഘരത്തം അഹിതായ ദുക്ഖായ. ഏസോ, ഭിക്ഖവേ, സത്തോ ഇമസ്മിംയേവ രാജഗഹേ ഗോഘാതകോ അഹോസി. സോ തസ്സ കമ്മസ്സ വിപാകേന ബഹൂനി വസ്സാനി ബഹൂനി വസ്സസതാനി ബഹൂനി വസ്സസഹസ്സാനി ബഹൂനി വസ്സസതസഹസ്സാനി നിരയേ പച്ചിത്വാ തസ്സേവ കമ്മസ്സ വിപാകാവസേസേന ഏവരൂപം അത്തഭാവപ്പടിലാഭം പടിസംവേദേതി. സച്ചം, ഭിക്ഖവേ, മോഗ്ഗല്ലാനോ ആഹ. അനാപത്തി, ഭിക്ഖവേ, മോഗ്ഗല്ലാനസ്സാ’’തി.

൨൨൯. ‘‘ഇധാഹം, ആവുസോ, ഗിജ്ഝകൂടാ പബ്ബതാ ഓരോഹന്തോ അദ്ദസം മംസപേസിം വേഹാസം ഗച്ഛന്തിം. തമേനം ഗിജ്ഝാപി കാകാപി കുലലാപി അനുപതിത്വാ അനുപതിത്വാ വിതച്ഛേന്തി വിഭജ്ജേന്തി [വിതുദേന്തി വിതച്ഛേന്തി വിരാജേന്തി (സ്യാ.)]. സാ സുദം അട്ടസ്സരം കരോതി…പേ… ഏസോ, ഭിക്ഖവേ, സത്തോ ഇമസ്മിംയേവ രാജഗഹേ ഗോഘാതകോ അഹോസി…പേ….

‘‘ഇധാഹം, ആവുസോ, ഗിജ്ഝകൂടാ പബ്ബതാ ഓരോഹന്തോ അദ്ദസം മംസപിണ്ഡം വേഹാസം ഗച്ഛന്തം. തമേനം ഗിജ്ഝാപി കാകാപി കുലലാപി അനുപതിത്വാ അനുപതിത്വാ വിതച്ഛേന്തി വിഭജ്ജേന്തി. സോ സുദം അട്ടസ്സരം കരോതി…പേ… ഏസോ, ഭിക്ഖവേ, സത്തോ ഇമസ്മിംയേവ രാജഗഹേ സാകുണികോ അഹോസി…പേ….

‘‘ഇധാഹം, ആവുസോ, ഗിജ്ഝകൂടാ പബ്ബതാ ഓരോഹന്തോ അദ്ദസം നിച്ഛവിം പുരിസം വേഹാസം ഗച്ഛന്തം. തമേനം ഗിജ്ഝാപി കാകാപി കുലലാപി അനുപതിത്വാ അനുപതിത്വാ വിതച്ഛേന്തി വിഭജ്ജേന്തി. സോ സുദം അട്ടസ്സരം കരോതി…പേ… ഏസോ, ഭിക്ഖവേ, സത്തോ ഇമസ്മിംയേവ രാജഗഹേ ഓരബ്ഭികോ അഹോസി…പേ….

‘‘ഇധാഹം, ആവുസോ, ഗിജ്ഝകൂടാ പബ്ബതാ ഓരോഹന്തോ അദ്ദസം അസിലോമം പുരിസം വേഹാസം ഗച്ഛന്തം. തസ്സ തേ അസീ ഉപ്പതിത്വാ ഉപ്പതിത്വാ തസ്സേവ കായേ നിപതന്തി. സോ സുദം അട്ടസ്സരം കരോതി…പേ… ഏസോ, ഭിക്ഖവേ, സത്തോ ഇമസ്മിംയേവ രാജഗഹേ സൂകരികോ അഹോസി…പേ….

‘‘ഇധാഹം, ആവുസോ, ഗിജ്ഝകൂടാ പബ്ബതാ ഓരോഹന്തോ അദ്ദസം സത്തിലോമം പുരിസം വേഹാസം ഗച്ഛന്തം. തസ്സ താ സത്തിയോ ഉപ്പതിത്വാ ഉപ്പതിത്വാ തസ്സേവ കായേ നിപതന്തി. സോ സുദം അട്ടസ്സരം കരോതി…പേ… ഏസോ, ഭിക്ഖവേ, സത്തോ ഇമസ്മിംയേവ രാജഗഹേ മാഗവികോ അഹോസി…പേ….

‘‘ഇധാഹം, ആവുസോ, ഗിജ്ഝകൂടാ പബ്ബതാ ഓരോഹന്തോ അദ്ദസം ഉസുലോമം പുരിസം വേഹാസം ഗച്ഛന്തം. തസ്സ തേ ഉസൂ ഉപ്പതിത്വാ ഉപ്പതിത്വാ തസ്സേവ കായേ നിപതന്തി. സോ സുദം അട്ടസ്സരം കരോതി…പേ… ഏസോ, ഭിക്ഖവേ, സത്തോ ഇമസ്മിംയേവ രാജഗഹേ കാരണികോ അഹോസി…പേ….

‘‘ഇധാഹം, ആവുസോ, ഗിജ്ഝകൂടാ പബ്ബതാ ഓരോഹന്തോ അദ്ദസം സൂചിലോമം പുരിസം വേഹാസം ഗച്ഛന്തം. തസ്സ താ സൂചിയോ ഉപ്പതിത്വാ ഉപ്പതിത്വാ തസ്സേവ കായേ നിപതന്തി. സോ സുദം അട്ടസ്സരം കരോതി…പേ… ഏസോ, ഭിക്ഖവേ, സത്തോ ഇമസ്മിംയേവ രാജഗഹേ സാരഥികോ അഹോസി…പേ….

‘‘ഇധാഹം, ആവുസോ, ഗിജ്ഝകൂടാ പബ്ബതാ ഓരോഹന്തോ അദ്ദസം സൂചിലോമം പുരിസം വേഹാസം ഗച്ഛന്തം. തസ്സ താ സൂചിയോ സീസേ പവിസിത്വാ മുഖതോ നിക്ഖമന്തി; മുഖേ പവിസിത്വാ ഉരതോ നിക്ഖമന്തി; ഉരേ പവിസിത്വാ ഉദരതോ നിക്ഖമന്തി; ഉദരേ പവിസിത്വാ ഊരൂഹി നിക്ഖമന്തി; ഊരൂസു പവിസിത്വാ ജങ്ഘാഹി നിക്ഖമന്തി; ജങ്ഘാസു പവിസിത്വാ പാദേഹി നിക്ഖമന്തി. സോ സുദം അട്ടസ്സരം കരോതി…പേ… ഏസോ, ഭിക്ഖവേ, സത്തോ ഇമസ്മിംയേവ രാജഗഹേ സൂചകോ അഹോസി…പേ….

‘‘ഇധാഹം, ആവുസോ, ഗിജ്ഝകൂടാ പബ്ബതാ ഓരോഹന്തോ അദ്ദസം കുമ്ഭണ്ഡം പുരിസം വേഹാസം ഗച്ഛന്തം. സോ ഗച്ഛന്തോപി തേവ അണ്ഡേ ഖന്ധേ ആരോപേത്വാ ഗച്ഛതി, നിസീദന്തോപി തേസ്വേവ അണ്ഡേസു നിസീദതി. തമേനം ഗിജ്ഝാപി കാകാപി കുലലാപി അനുപതിത്വാ അനുപതിത്വാ വിതച്ഛേന്തി വിഭജ്ജേന്തി. സോ സുദം അട്ടസ്സരം കരോതി…പേ… ഏസോ, ഭിക്ഖവേ, സത്തോ ഇമസ്മിംയേവ രാജഗഹേ ഗാമകൂടോ അഹോസി…പേ….

‘‘ഇധാഹം, ആവുസോ, ഗിജ്ഝകൂടാ പബ്ബതാ ഓരോഹന്തോ അദ്ദസം പുരിസം ഗൂഥകൂപേ സസീസകം നിമുഗ്ഗം…പേ… ഏസോ, ഭിക്ഖവേ, സത്തോ ഇമസ്മിംയേവ രാജഗഹേ പാരദാരികോ അഹോസി…പേ….

‘‘ഇധാഹം, ആവുസോ, ഗിജ്ഝകൂടാ പബ്ബതാ ഓരോഹന്തോ അദ്ദസം പുരിസം ഗൂഥകൂപേ സസീസകം നിമുഗ്ഗം ഉഭോഹി ഹത്ഥേഹി ഗൂഥം ഖാദന്തം…പേ… ഏസോ, ഭിക്ഖവേ, സത്തോ ഇമസ്മിംയേവ രാജഗഹേ ദുട്ഠബ്രാഹ്മണോ അഹോസി. സോ കസ്സപസ്സ സമ്മാസമ്ബുദ്ധസ്സ പാവചനേ ഭിക്ഖുസങ്ഘം ഭത്തേന നിമന്തേത്വാ ദോണിയോ [ദോണിയോ (ഇതിപി)] ഗൂഥസ്സ പൂരാപേത്വാ കാലം ആരോചാപേത്വാ ഏതദവോച – ‘അതോ [ഇതോ (സ്യാ.) അഹോ (ഇതിപി)], ഭോന്തോ, യാവദത്ഥം ഭുഞ്ജന്തു ചേവ ഹരന്തു ചാ’’’തി…പേ….

൨൩൦. ‘‘ഇധാഹം, ആവുസോ, ഗിജ്ഝകൂടാ പബ്ബതാ ഓരോഹന്തോ അദ്ദസം നിച്ഛവിം ഇത്ഥിം വേഹാസം ഗച്ഛന്തിം. തമേനം ഗിജ്ഝാപി കാകാപി കുലലാപി അനുപതിത്വാ അനുപതിത്വാ വിതച്ഛേന്തി വിഭജ്ജേന്തി. സാ സുദം അട്ടസ്സരം കരോതി…പേ… ഏസാ, ഭിക്ഖവേ, ഇത്ഥീ ഇമസ്മിംയേവ രാജഗഹേ അതിചാരിനീ അഹോസി…പേ….

‘‘ഇധാഹം, ആവുസോ, ഗിജ്ഝകൂടാ പബ്ബതാ ഓരോഹന്തോ അദ്ദസം ഇത്ഥിം ദുഗ്ഗന്ധം മങ്ഗുലിം വേഹാസം ഗച്ഛന്തിം. തമേനം ഗിജ്ഝാപി കാകാപി കുലലാപി അനുപതിത്വാ അനുപതിത്വാ വിതച്ഛേന്തി വിഭജ്ജേന്തി. സാ സുദം അട്ടസ്സരം കരോതി…പേ… ഏസാ, ഭിക്ഖവേ, ഇത്ഥീ ഇമസ്മിംയേവ രാജഗഹേ ഇക്ഖണികാ അഹോസി…പേ….

‘‘ഇധാഹം, ആവുസോ, ഗിജ്ഝകൂടാ പബ്ബതാ ഓരോഹന്തോ അദ്ദസം ഇത്ഥിം ഉപ്പക്കം ഓകിലിനിം ഓകിരിനിം വേഹാസം ഗച്ഛന്തിം. സാ സുദം അട്ടസ്സരം കരോതി…പേ… ഏസാ, ഭിക്ഖവേ, ഇത്ഥീ കാലിങ്ഗസ്സ രഞ്ഞോ അഗ്ഗമഹേസീ അഹോസി. സാ ഇസ്സാപകതാ സപത്തിം അങ്ഗാരകടാഹേന ഓകിരി…പേ….

‘‘ഇധാഹം, ആവുസോ, ഗിജ്ഝകൂടാ പബ്ബതാ ഓരോഹന്തോ അദ്ദസം അസീസകം കബന്ധം വേഹാസം ഗച്ഛന്തം. തസ്സ ഉരേ അക്ഖീനി ചേവ ഹോന്തി മുഖഞ്ച. തമേനം ഗിജ്ഝാപി കാകാപി കുലലാപി അനുപതിത്വാ അനുപതിത്വാ വിതച്ഛേന്തി വിഭജ്ജേന്തി. സോ സുദം അട്ടസ്സരം കരോതി…പേ… ഏസോ, ഭിക്ഖവേ, സത്തോ ഇമസ്മിംയേവ രാജഗഹേ ഹാരികോ നാമ ചോരഘാതകോ അഹോസി…പേ….

‘‘ഇധാഹം, ആവുസോ, ഗിജ്ഝകൂടാ പബ്ബതാ ഓരോഹന്തോ അദ്ദസം ഭിക്ഖും വേഹാസം ഗച്ഛന്തം. തസ്സ സങ്ഘാടിപി ആദിത്താ സമ്പജ്ജലിതാ സജോതിഭൂതാ, പത്തോപി ആദിത്തോ സമ്പജ്ജലിതോ സജോതിഭൂതോ, കായബന്ധനമ്പി ആദിത്തം സമ്പജ്ജലിതം സജോതിഭൂതം, കായോപി ആദിത്തോ സമ്പജ്ജലിതോ സജോതിഭൂതോ. സോ സുദം അട്ടസ്സരം കരോതി…പേ… ഏസോ, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖു കസ്സപസ്സ സമ്മാസമ്ബുദ്ധസ്സ പാവചനേ പാപഭിക്ഖു അഹോസി…പേ….

‘‘ഇധാഹം, ആവുസോ, ഗിജ്ഝകൂടാ പബ്ബതാ ഓരോഹന്തോ അദ്ദസം ഭിക്ഖുനിം… അദ്ദസം സിക്ഖമാനം… അദ്ദസം സാമണേരം… അദ്ദസം സാമണേരിം വേഹാസം ഗച്ഛന്തിം. തസ്സാ സങ്ഘാടിപി ആദിത്താ സമ്പജ്ജലിതാ സജോതിഭൂതാ, പത്തോപി ആദിത്തോ സമ്പജ്ജലിതോ സജോതിഭൂതോ, കായബന്ധനമ്പി ആദിത്തം സമ്പജ്ജലിതം സജോതിഭൂതം, കായോപി ആദിത്തോ സമ്പജ്ജലിതോ സജോതിഭൂതോ. സാ സുദം അട്ടസ്സരം കരോതി. തസ്സ മയ്ഹം, ആവുസോ, ഏതദഹോസി – ‘അച്ഛരിയം വത ഭോ, അബ്ഭുതം വത ഭോ, ഏവരൂപോപി നാമ സത്തോ ഭവിസ്സതി! ഏവരൂപോപി നാമ യക്ഖോ ഭവിസ്സതി! ഏവരൂപോപി നാമ അത്തഭാവപ്പടിലാഭോ ഭവിസ്സതീ’’’തി! ഭിക്ഖൂ ഉജ്ഝായന്തി ഖിയ്യന്തി വിപാചേന്തി – ‘‘ഉത്തരിമനുസ്സധമ്മം ആയസ്മാ മഹാമോഗ്ഗല്ലാനോ ഉല്ലപതീ’’തി.

അഥ ഖോ ഭഗവാ ഭിക്ഖൂ ആമന്തേസി – ‘‘ചക്ഖുഭൂതാ വത, ഭിക്ഖവേ, സാവകാ വിഹരന്തി. ഞാണഭൂതാ വത, ഭിക്ഖവേ, സാവകാ വിഹരന്തി. യത്ര ഹി നാമ സാവകോ ഏവരൂപം ഞസ്സതി വാ ദക്ഖതി വാ സക്ഖിം വാ കരിസ്സതി! പുബ്ബേവ മേ സാ, ഭിക്ഖവേ, സാമണേരീ ദിട്ഠാ അഹോസി. അപി ചാഹം ന ബ്യാകാസിം. അഹഞ്ചേതം ബ്യാകരേയ്യം പരേ ച മേ ന സദ്ദഹേയ്യും. യേ മേ ന സദ്ദഹേയ്യും തേസം തം അസ്സ ദീഘരത്തം അഹിതായ ദുക്ഖായ. ഏസാ, ഭിക്ഖവേ, സാമണേരീ കസ്സപസ്സ സമ്മാസമ്ബുദ്ധസ്സ പാവചനേ പാപസാമണേരീ അഹോസി. സാ തസ്സ കമ്മസ്സ വിപാകേന ബഹൂനി വസ്സാനി ബഹൂനി വസ്സസതാനി ബഹൂനി വസ്സസഹസ്സാനി ബഹൂനി വസ്സസതസഹസ്സാനി നിരയേ പച്ചിത്വാ തസ്സേവ കമ്മസ്സ വിപാകാവസേസേന ഏവരൂപം അത്തഭാവപ്പടിലാഭം പടിസംവേദേതി. സച്ചം, ഭിക്ഖവേ, മോഗ്ഗല്ലാനോ ആഹ. അനാപത്തി, ഭിക്ഖവേ, മോഗ്ഗല്ലാനസ്സാ’’തി.

൨൩൧. അഥ ഖോ ആയസ്മാ മഹാമോഗ്ഗല്ലാനോ ഭിക്ഖൂ ആമന്തേസി – ‘‘യതായം, ആവുസോ, തപോദാ സന്ദതി സോ ദഹോ അച്ഛോദകോ സീതോദകോ സാതോദകോ സേതകോ സുപ്പതിത്ഥോ രമണീയോ പഹൂതമച്ഛകച്ഛപോ ചക്കമത്താനി ച പദുമാനി പുപ്ഫന്തീ’’തി. ഭിക്ഖൂ ഉജ്ഝായന്തി ഖിയ്യന്തി വിപാചേന്തി – ‘‘കഥഞ്ഹി നാമ ആയസ്മാ മഹാമോഗ്ഗല്ലാനോ ഏവം വക്ഖതി – ‘യതായം, ആവുസോ, തപോദാ സന്ദതി സോ ദഹോ അച്ഛോദകോ സീതോദകോ സാതോദകോ സേതകോ സുപ്പതിത്ഥോ രമണീയോ പഹൂതമച്ഛകച്ഛപോ ചക്കമത്താനി ച പദുമാനി പുപ്ഫന്തീ’തി. അഥ ച പനായം തപോദാ കുഥിതാ സന്ദതി. ഉത്തരിമനുസ്സധമ്മം ആയസ്മാ മഹാമോഗ്ഗല്ലാനോ ഉല്ലപതീ’’തി. ഭഗവതോ ഏതമത്ഥം ആരോചേസും. ‘‘യതായം, ഭിക്ഖവേ, തപോദാ സന്ദതി സോ ദഹോ അച്ഛോദകോ സീതോദകോ സാതോദകോ സേതകോ സുപ്പതിത്ഥോ രമണീയോ പഹൂതമച്ഛകച്ഛപോ ചക്കമത്താനി ച പദുമാനി പുപ്ഫന്തി. അപി ചായം, ഭിക്ഖവേ, തപോദാ ദ്വിന്നം മഹാനിരയാനം അന്തരികായ ആഗച്ഛതി. തേനായം തപോദാ കുഥിതാ സന്ദതി. സച്ചം, ഭിക്ഖവേ, മോഗ്ഗല്ലാനോ ആഹ. അനാപത്തി, ഭിക്ഖവേ, മോഗ്ഗല്ലാനസ്സാ’’തി.

തേന ഖോ പന സമയേന രാജാ മാഗധോ സേനിയോ ബിമ്ബിസാരോ ലിച്ഛവീഹി സദ്ധിം സങ്ഗാമേന്തോ പഭഗ്ഗോ അഹോസി. അഥ രാജാ പച്ഛാ സേനം സങ്കഡ്ഢിത്വാ ലിച്ഛവയോ പരാജേസി. സങ്ഗാമേ ച നന്ദി ചരതി – ‘‘രഞ്ഞാ ലിച്ഛവീ പഭഗ്ഗാ’’തി. അഥ ഖോ ആയസ്മാ മഹാമോഗ്ഗല്ലാനോ ഭിക്ഖൂ ആമന്തേസി – ‘‘രാജാ, ആവുസോ, ലിച്ഛവീഹി പഭഗ്ഗോ’’തി. ഭിക്ഖൂ ഉജ്ഝായന്തി ഖിയ്യന്തി വിപാചേന്തി – ‘‘കഥഞ്ഹി നാമ ആയസ്മാ മഹാമോഗ്ഗല്ലാനോ ഏവം വക്ഖതി – ‘രാജാ, ആവുസോ, ലിച്ഛവീഹി പഭഗ്ഗോ’തി! സങ്ഗാമേ ച നന്ദിം ചരതി – ‘രഞ്ഞാ ലിച്ഛവീ പഭഗ്ഗാ’തി! ഉത്തരിമനുസ്സധമ്മം ആയസ്മാ മഹാമോഗ്ഗല്ലാനോ ഉല്ലപതീ’’തി. ഭഗവതോ ഏതമത്ഥം ആരോചേസും. ‘‘പഠമം, ഭിക്ഖവേ, രാജാ ലിച്ഛവീഹി പഭഗ്ഗോ. അഥ രാജാ പച്ഛാ സേനം സങ്കഡ്ഢിത്വാ ലിച്ഛവയോ പരാജേസി. സച്ചം, ഭിക്ഖവേ, മോഗ്ഗല്ലാനോ ആഹ. അനാപത്തി, ഭിക്ഖവേ, മോഗ്ഗല്ലാനസ്സാ’’തി.

൨൩൨. അഥ ഖോ ആയസ്മാ മഹാമോഗ്ഗല്ലാനോ ഭിക്ഖൂ ആമന്തേസി – ‘‘ഇധാഹം, ആവുസോ, സപ്പിനികായ നദിയാ തീരേ ആനേഞ്ജം സമാധിം സമാപന്നോ നാഗാനം ഓഗയ്ഹ ഉത്തരന്താനം കോഞ്ചം കരോന്താനം സദ്ദം അസ്സോസി’’ന്തി. ഭിക്ഖൂ ഉജ്ഝായന്തി ഖിയ്യന്തി വിപാചേന്തി – ‘‘കഥഞ്ഹി നാമ ആയസ്മാ മഹാമോഗ്ഗല്ലാനോ ആനേഞ്ജം സമാധിം സമാപന്നോ സദ്ദം സോസ്സതി! ഉത്തരിമനുസ്സധമ്മം ആയസ്മാ മഹാമോഗ്ഗല്ലാനോ ഉല്ലപതീ’’തി. ഭഗവതോ ഏതമത്ഥം ആരോചേസും. ‘‘അത്ഥേസോ, ഭിക്ഖവേ, സമാധി സോ ച ഖോ അപരിസുദ്ധോ. സച്ചം, ഭിക്ഖവേ, മോഗ്ഗല്ലാനോ ആഹ. അനാപത്തി, ഭിക്ഖവേ, മോഗ്ഗല്ലാനസ്സാ’’തി.

അഥ ഖോ ആയസ്മാ സോഭിതോ ഭിക്ഖൂ ആമന്തേസി – ‘‘അഹം, ആവുസോ, പഞ്ച കപ്പസതാനി അനുസ്സരാമീ’’തി. ഭിക്ഖൂ ഉജ്ഝായന്തി ഖിയ്യന്തി വിപാചേന്തി – ‘‘കഥഞ്ഹി നാമ ആയസ്മാ സോഭിതോ ഏവം വക്ഖതി – ‘അഹം, ആവുസോ, പഞ്ച കപ്പസതാനി അനുസ്സരാമീ’തി! ഉത്തരിമനുസ്സധമ്മം ആയസ്മാ സോഭിതോ ഉല്ലപതീ’’തി. ഭഗവതോ ഏതമത്ഥം ആരോചേസും. ‘‘അത്ഥേസാ, ഭിക്ഖവേ, സോഭിതസ്സ. സാ ച ഖോ ഏകായേവ ജാതി. സച്ചം, ഭിക്ഖവേ, സോഭിതോ ആഹ. അനാപത്തി, ഭിക്ഖവേ, സോഭിതസ്സാതി.

ചതുത്ഥപാരാജികം സമത്തം.

൨൩൩. ഉദ്ദിട്ഠാ ഖോ ആയസ്മന്തോ ചത്താരോ പാരാജികാ ധമ്മാ, യേസം ഭിക്ഖു അഞ്ഞതരം വാ അഞ്ഞതരം വാ ആപജ്ജിത്വാ ന ലഭതി ഭിക്ഖൂഹി സദ്ധിം സംവാസം, യഥാ പുരേ തഥാ പച്ഛാ, പാരാജികോ ഹോതി അസംവാസോ. തത്ഥായസ്മന്തേ പുച്ഛാമി – ‘‘കച്ചിത്ഥ പരിസുദ്ധാ’’? ദുതിയമ്പി പുച്ഛാമി – ‘‘കച്ചിത്ഥ പരിസുദ്ധാ’’? തതിയമ്പി പുച്ഛാമി – ‘‘കച്ചിത്ഥ പരിസുദ്ധാ’’? പരിസുദ്ധേത്ഥായസ്മന്തോ, തസ്മാ തുണ്ഹീ, ഏവമേതം ധാരയാമീതി.

പാരാജികം നിട്ഠിതം.

തസ്സുദ്ദാനം –

മേഥുനാദിന്നാദാനഞ്ച, മനുസ്സവിഗ്ഗഹുത്തരി;

പാരാജികാനി ചത്താരി, ഛേജ്ജവത്ഥൂ അസംസയാതി.

പാരാജികകണ്ഡം നിട്ഠിതം.