൩. തതിയപാരാജികം

൧൬൨. [ഇദം വത്ഥു സം. നി. ൫.൯൮൫] തേന സമയേന ബുദ്ധോ ഭഗവാ വേസാലിയം വിഹരതി മഹാവനേ കൂടാഗാരസാലായം. തേന ഖോ പന സമയേന ഭഗവാ ഭിക്ഖൂനം അനേകപരിയായേന അസുഭകഥം കഥേതി, അസുഭായ വണ്ണം ഭാസതി, അസുഭഭാവനായ വണ്ണം ഭാസതി, ആദിസ്സ ആദിസ്സ അസുഭസമാപത്തിയാ വണ്ണം ഭാസതി. അഥ ഖോ ഭഗവാ ഭിക്ഖൂ ആമന്തേസി – ‘‘ഇച്ഛാമഹം, ഭിക്ഖവേ, അദ്ധമാസം പടിസല്ലീയിതും. നമ്ഹി കേനചി ഉപസങ്കമിതബ്ബോ, അഞ്ഞത്ര ഏകേന പിണ്ഡപാതനീഹാരകേനാ’’തി. ‘‘ഏവം, ഭന്തേ’’തി, ഖോ തേ ഭിക്ഖൂ ഭഗവതോ പടിസ്സുണിത്വാ നാസ്സുധ കോചി ഭഗവന്തം ഉപസങ്കമതി, അഞ്ഞത്ര ഏകേന പിണ്ഡപാതനീഹാരകേന. ഭിക്ഖൂ – ‘‘ഭഗവാ ഖോ അനേകപരിയായേന അസുഭകഥം കഥേതി, അസുഭായ വണ്ണം ഭാസതി, അസുഭഭാവനായ വണ്ണം ഭാസതി, ആദിസ്സ ആദിസ്സ അസുഭസമാപത്തിയാ വണ്ണം ഭാസതീ’’തി (തേ) [( ) (?) ഏവമുപരിപി ഈദിസേസു ഠാനേസു] അനേകാകാരവോകാരം അസുഭഭാവനാനുയോഗമനുയുത്താ വിഹരന്തി. തേ സകേന കായേന അട്ടീയന്തി ഹരായന്തി ജിഗുച്ഛന്തി. സേയ്യഥാപി നാമ ഇത്ഥീ വാ പുരിസോ വാ ദഹരോ യുവാ മണ്ഡനകജാതികോ സീസംന്ഹാതോ അഹികുണപേന വാ കുക്കുരകുണപേന വാ മനുസ്സകുണപേന വാ കണ്ഠേ ആസത്തേന അട്ടീയേയ്യ ഹരായേയ്യ ജിഗുച്ഛേയ്യ, ഏവമേവ തേ ഭിക്ഖൂ സകേന കായേന അട്ടീയന്താ ഹരായന്താ ജിഗുച്ഛന്താ അത്തനാപി അത്താനം ജീവിതാ വോരോപേന്തി, അഞ്ഞമഞ്ഞമ്പി ജീവിതാ വോരോപേന്തി, മിഗലണ്ഡികമ്പി സമണകുത്തകം ഉപസങ്കമിത്വാ ഏവം വദന്തി – ‘‘സാധു നോ, ആവുസോ, ജീവിതാ വോരോപേഹി. ഇദം തേ പത്തചീവരം ഭവിസ്സതീ’’തി. അഥ ഖോ മിഗലണ്ഡികോ സമണകുത്തകോ പത്തചീവരേഹി ഭടോ സമ്ബഹുലേ ഭിക്ഖൂ ജീവിതാ വോരോപേത്വാ ലോഹിതകം [ലോഹിതഗതം (ക.)] അസിം ആദായ യേന വഗ്ഗമുദാ നദീ തേനുപസങ്കമി.

൧൬൩. അഥ ഖോ മിഗലണ്ഡികസ്സ സമണകുത്തകസ്സ ലോഹിതകം തം അസിം ധോവന്തസ്സ അഹുദേവ കുക്കുച്ചം അഹു വിപ്പടിസാരോ – ‘‘അലാഭാ വത മേ, ന വത മേ ലാഭാ; ദുല്ലദ്ധം വത മേ, ന വത മേ സുലദ്ധം. ബഹും വത മയാ അപുഞ്ഞം പസുതം, യോഹം ഭിക്ഖൂ സീലവന്തേ കല്യാണധമ്മേ ജീവിതാ വോരോപേസി’’ന്തി. അഥ ഖോ അഞ്ഞതരാ മാരകായികാ ദേവതാ അഭിജ്ജമാനേ ഉദകേ ആഗന്ത്വാ മിഗലണ്ഡികം സമണകുത്തകം ഏതദവോച – ‘‘സാധു സാധു സപ്പുരിസ, ലാഭാ തേ സപ്പുരിസ, സുലദ്ധം തേ സപ്പുരിസ. ബഹും തയാ സപ്പുരിസ പുഞ്ഞം പസുതം, യം ത്വം അതിണ്ണേ താരേസീ’’തി. അഥ ഖോ മിഗലണ്ഡികോ സമണകുത്തകോ – ‘‘ലാഭാ കിര മേ, സുലദ്ധം കിര മേ, ബഹും കിര മയാ പുഞ്ഞം പസുതം, അതിണ്ണോ കിരാഹം താരേമീ’’തി തിണ്ഹം അസിം ആദായ വിഹാരേന വിഹാരം പരിവേണേന പരിവേണം ഉപസങ്കമിത്വാ ഏവം വദേതി – ‘‘കോ അതിണ്ണോ, കം താരേമീ’’തി? തത്ഥ യേ തേ ഭിക്ഖൂ അവീതരാഗാ തേസം തസ്മിം സമയേ ഹോതിയേവ ഭയം ഹോതി ഛമ്ഭിതത്തം ഹോതി ലോമഹംസോ. യേ പന തേ ഭിക്ഖൂ വീതരാഗാ തേസം തസ്മിം സമയേ ന ഹോതി ഭയം ന ഹോതി ഛമ്ഭിതത്തം ന ഹോതി ലോമഹംസോ. അഥ ഖോ മിഗലണ്ഡികോ സമണകുത്തകോ ഏകമ്പി ഭിക്ഖും ഏകാഹേന ജീവിതാ വോരോപേസി, ദ്വേപി ഭിക്ഖൂ ഏകാഹേന ജീവിതാ വോരോപേസി, തയോപി ഭിക്ഖൂ ഏകാഹേന ജീവിതാ വോരോപേസി, ചത്താരോപി ഭിക്ഖൂ ഏകാഹേന ജീവിതാ വോരോപേസി, പഞ്ചപി ഭിക്ഖൂ ഏകാഹേന ജീവിതാ വോരോപേസി, ദസപി ഭിക്ഖൂ ഏകാഹേന ജീവിതാ വോരോപേസി, വീസമ്പി ഭിക്ഖൂ ഏകാഹേന ജീവിതാ വോരോപേസി, തിംസമ്പി ഭിക്ഖൂ ഏകാഹേന ജീവിതാ വോരോപേസി, ചത്താലീസമ്പി ഭിക്ഖൂ ഏകാഹേന ജീവിതാ വോരോപേസി, പഞ്ഞാസമ്പി ഭിക്ഖൂ ഏകാഹേന ജീവിതാ വോരോപേസി, സട്ഠിമ്പി ഭിക്ഖൂ ഏകാഹേന ജീവിതാ വോരോപേസി.

൧൬൪. അഥ ഖോ ഭഗവാ തസ്സ അദ്ധമാസസ്സ അച്ചയേന പടിസല്ലാനാ വുട്ഠിതോ ആയസ്മന്തം ആനന്ദം ആമന്തേസി – ‘‘കിം നു ഖോ, ആനന്ദ, തനുഭൂതോ വിയ ഭിക്ഖുസങ്ഘോ’’തി? ‘‘തഥാ ഹി പന, ഭന്തേ, ഭഗവാ ഭിക്ഖൂനം അനേകപരിയായേന അസുഭകഥം കഥേതി, അസുഭായ വണ്ണം ഭാസതി, അസുഭഭാവനായ വണ്ണം ഭാസതി, ആദിസ്സ ആദിസ്സ അസുഭസമാപത്തിയാ വണ്ണം ഭാസതി. തേ ച, ഭന്തേ, ഭിക്ഖൂ – ‘ഭഗവാ ഖോ അനേകപരിയായേന അസുഭകഥം കഥേതി, അസുഭായ വണ്ണം ഭാസതി, അസുഭഭാവനായ വണ്ണം ഭാസതി, ആദിസ്സ ആദിസ്സ അസുഭസമാപത്തിയാ വണ്ണം ഭാസതീ’തി, തേ അനേകാകാരവോകാരം അസുഭഭാവനാനുയോഗമനുയുത്താ വിഹരന്തി. തേ സകേന കായേന അട്ടീയന്തി ഹരായന്തി ജിഗുച്ഛന്തി. സേയ്യഥാപി നാമ ഇത്ഥീ വാ പുരിസോ വാ ദഹരോ യുവാ മണ്ഡനകജാതികോ സീസംന്ഹാതോ അഹികുണപേന വാ കുക്കുരകുണപേന വാ മനുസ്സകുണപേന വാ കണ്ഠേ ആസത്തേന അട്ടീയേയ്യ ഹരായേയ്യ ജിഗുച്ഛേയ്യ, ഏവമേവ തേ ഭിക്ഖൂ സകേന കായേന അട്ടീയന്താ ഹരായന്താ ജിഗുച്ഛന്താ അത്തനാപി അത്താനം ജീവിതാ വോരോപേന്തി, അഞ്ഞമഞ്ഞമ്പി ജീവിതാ വോരോപേന്തി, മിഗലണ്ഡികമ്പി സമണകുത്തകം ഉപസങ്കമിത്വാ ഏവം വദന്തി – ‘സാധു നോ, ആവുസോ, ജീവിതാ വോരോപേഹി. ഇദം തേ പത്തചീവരം ഭവിസ്സതീ’തി. അഥ ഖോ, ഭന്തേ, മിഗലണ്ഡികോ സമണകുത്തകോ പത്തചീവരേഹി ഭടോ ഏകമ്പി ഭിക്ഖും ഏകാഹേന ജീവിതാ വോരോപേസി…പേ… സട്ഠിമ്പി ഭിക്ഖൂ ഏകാഹേന ജീവിതാ വോരോപേസി. സാധു, ഭന്തേ, ഭഗവാ അഞ്ഞം പരിയായം ആചിക്ഖതു യഥായം ഭിക്ഖുസങ്ഘോ അഞ്ഞായ സണ്ഠഹേയ്യാ’’തി. ‘‘തേനഹാനന്ദ, യാവതികാ ഭിക്ഖൂ വേസാലിം ഉപനിസ്സായ വിഹരന്തി തേ സബ്ബേ ഉപട്ഠാനസാലായം സന്നിപാതേഹീ’’തി. ‘‘ഏവം, ഭന്തേ’’തി, ഖോ ആയസ്മാ ആനന്ദോ ഭഗവതോ പടിസ്സുണിത്വാ യാവതികാ ഭിക്ഖൂ വേസാലിം ഉപനിസ്സായ വിഹരന്തി തേ സബ്ബേ ഉപട്ഠാനസാലായം സന്നിപാതേത്വാ യേന ഭഗവാ തേനുപസങ്കമി; ഉപസങ്കമിത്വാ ഭഗവന്തം ഏതദവോച – ‘‘സന്നിപതിതോ, ഭന്തേ ഭിക്ഖുസങ്ഘോ; യസ്സ ദാനി, ഭന്തേ, ഭഗവാ കാലം മഞ്ഞതീ’’തി.

൧൬൫. അഥ ഖോ ഭഗവാ യേന ഉപട്ഠാനസാലാ തേനുപസങ്കമി; ഉപസങ്കമിത്വാ പഞ്ഞത്തേ ആസനേ നിസീദി. നിസജ്ജ ഖോ ഭഗവാ ഭിക്ഖൂ ആമന്തേസി – ‘‘അയമ്പി ഖോ, ഭിക്ഖവേ, ആനാപാനസ്സതിസമാധി ഭാവിതോ ബഹുലീകതോ സന്തോ ചേവ പണീതോ ച അസേചനകോ ച സുഖോ ച വിഹാരോ ഉപ്പന്നുപ്പന്നേ ച പാപകേ അകുസലേ ധമ്മേ ഠാനസോ അന്തരധാപേതി വൂപസമേതി. സേയ്യഥാപി, ഭിക്ഖവേ, ഗിമ്ഹാനം പച്ഛിമേ മാസേ ഉഹതം [ഊഹതം (ക.)] രജോജല്ലം തമേനം മഹാ അകാലമേഘോ ഠാനസോ അന്തരധാപേതി വൂപസമേതി, ഏവമേവ ഖോ, ഭിക്ഖവേ, ആനാപാനസ്സതിസമാധി ഭാവിതോ ബഹുലീകതോ സന്തോ ചേവ പണീതോ ച അസേചനകോ ച സുഖോ ച വിഹാരോ ഉപ്പന്നുപ്പന്നേ ച പാപകേ അകുസലേ ധമ്മേ ഠാനസോ അന്തരധാപേതി വൂപസമേതി. കഥം ഭാവിതോ ച, ഭിക്ഖവേ, ആനാപാനസ്സതിസമാധി കഥം ബഹുലീകതോ സന്തോ ചേവ പണീതോ ച അസേചനകോ ച സുഖോ ച വിഹാരോ ഉപ്പന്നുപ്പന്നേ ച പാപകേ അകുസലേ ധമ്മേ ഠാനസോ അന്തരധാപേതി വൂപസമേതി? ഇധ, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖു അരഞ്ഞഗതോ വാ രുക്ഖമൂലഗതോ വാ സുഞ്ഞാഗാരഗതോ വാ നിസീദതി പല്ലങ്കം ആഭുജിത്വാ ഉജും കായം പണിധായ പരിമുഖം സതിം ഉപട്ഠപേത്വാ. സോ സതോവ അസ്സസതി സതോ പസ്സസതി. ദീഘം വാ അസ്സസന്തോ ദീഘം അസ്സസാമീതി പജാനാതി, ദീഘം വാ പസ്സസന്തോ ദീഘം പസ്സസാമീതി പജാനാതി. രസ്സം വാ അസ്സസന്തോ രസ്സം അസ്സസാമീതി പജാനാതി, രസ്സം വാ പസ്സസന്തോ രസ്സം പസ്സസാമീതി പജാനാതി. സബ്ബകായപ്പടിസംവേദീ അസ്സസിസ്സാമീതി സിക്ഖതി. സബ്ബകായപ്പടിസംവേദീ പസ്സസിസ്സാമീതി സിക്ഖതി. പസ്സമ്ഭയം കായസങ്ഖാരം അസ്സസിസ്സാമീതി സിക്ഖതി. പസ്സമ്ഭയം കായസങ്ഖാരം പസ്സസിസ്സാമീതി സിക്ഖതി. പീതിപ്പടിസംവേദീ അസ്സസിസ്സാമീതി സിക്ഖതി. പീതിപ്പടിസംവേദീ പസ്സസിസ്സാമീതി സിക്ഖതി. സുഖപ്പടിസംവേദീ അസ്സസിസ്സാമീതി സിക്ഖതി. സുഖപ്പടിസംവേദീ പസ്സസിസ്സാമീതി സിക്ഖതി. ചിത്തസങ്ഖാരപ്പടിസംവേദീ അസ്സസിസ്സാമീതി സിക്ഖതി. ചിത്തസങ്ഖാരപ്പടിസംവേദീ പസ്സസിസ്സാമീതി സിക്ഖതി. പസ്സമ്ഭയം ചിത്തസങ്ഖാരം അസ്സസിസ്സാമീതി സിക്ഖതി. പസ്സമ്ഭയം ചിത്തസങ്ഖാരം പസ്സസിസ്സാമീതി സിക്ഖതി. ചിത്തപ്പടിസംവേദീ അസ്സസിസ്സാമീതി സിക്ഖതി. ചിത്തപ്പടിസംവേദീ പസ്സസിസ്സാമീതി സിക്ഖതി. അഭിപ്പമോദയം ചിത്തം…പേ… സമാദഹം ചിത്തം…പേ… വിമോചയം ചിത്തം…പേ… അനിച്ചാനുപസ്സീ…പേ… വിരാഗാനുപസ്സീ…പേ… നിരോധാനുപസ്സീ…പേ… പടിനിസ്സഗ്ഗാനുപസ്സീ അസ്സസിസ്സാമീതി സിക്ഖതി. പടിനിസ്സഗ്ഗാനുപസ്സീ പസ്സസിസ്സാമീതി സിക്ഖതി. ഏവം ഭാവിതോ ഖോ, ഭിക്ഖവേ, ആനാപാനസ്സതിസമാധി ഏവം ബഹുലീകതോ സന്തോ ചേവ പണീതോ ച അസേചനകോ ച സുഖോ ച വിഹാരോ ഉപ്പന്നുപ്പന്നേ ച പാപകേ അകുസലേ ധമ്മേ ഠാനസോ അന്തരധാപേതി വൂപസമേതീ’’തി.

൧൬൬. അഥ ഖോ ഭഗവാ ഏതസ്മിം നിദാനേ ഏതസ്മിം പകരണേ ഭിക്ഖുസങ്ഘം സന്നിപാതാപേത്വാ ഭിക്ഖൂ പടിപുച്ഛി – ‘‘സച്ചം കിര, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖൂ അത്തനാപി അത്താനം ജീവിതാ വോരോപേന്തി, അഞ്ഞമഞ്ഞമ്പി ജീവിതാ വോരോപേന്തി മിഗലണ്ഡികമ്പി സമണകുത്തകം ഉപസങ്കമിത്വാ ഏവം വദന്തി – ‘സാധു നോ, ആവുസോ, ജീവിതാ വോരോപേഹി, ഇദം തേ പത്തചീവരം ഭവിസ്സതീ’’’തി? ‘‘സച്ചം, ഭഗവാ’’തി. വിഗരഹി ബുദ്ധോ ഭഗവാ – ‘‘അനനുച്ഛവികം, ഭിക്ഖവേ, തേസം ഭിക്ഖൂനം അനനുലോമികം അപ്പടിരൂപം അസ്സാമണകം അകപ്പിയം അകരണീയം. കഥഞ്ഹി നാമ തേ, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖൂ അത്തനാപി അത്താനം ജീവിതാ വോരോപേസ്സന്തി, അഞ്ഞമഞ്ഞമ്പി ജീവിതാ വോരോപേസ്സന്തി, മിഗലണ്ഡികമ്പി സമണകുത്തകം ഉപസങ്കമിത്വാ ഏവം വക്ഖന്തി – ‘സാധു നോ, ആവുസോ, ജീവിതാ വോരോപേഹി, ഇദം തേ പത്തചീവരം ഭവിസ്സതീ’തി. നേതം, ഭിക്ഖവേ, അപ്പസന്നാനം വാ പസാദായ…പേ… ഏവഞ്ച പന, ഭിക്ഖവേ, ഇമം സിക്ഖാപദം ഉദ്ദിസേയ്യാഥ –

൧൬൭. ‘‘യോ പന ഭിക്ഖു സഞ്ചിച്ച മനുസ്സവിഗ്ഗഹം ജീവിതാ വോരോപേയ്യ സത്ഥഹാരകം വാസ്സ പരിയേസേയ്യ, അയമ്പി പാരാജികോ ഹോതി അസംവാസോ’’തി.

ഏവഞ്ചിദം ഭഗവതാ ഭിക്ഖൂനം സിക്ഖാപദം പഞ്ഞത്തം ഹോതി.

൧൬൮. തേന ഖോ പന സമയേന അഞ്ഞതരോ ഉപാസകോ ഗിലാനോ ഹോതി. തസ്സ പജാപതി അഭിരൂപാ ഹോതി ദസ്സനീയാ പാസാദികാ. ഛബ്ബഗ്ഗിയാ ഭിക്ഖൂ തസ്സാ ഇത്ഥിയാ പടിബദ്ധചിത്താ ഹോന്തി. അഥ ഖോ ഛബ്ബഗ്ഗിയാനം ഭിക്ഖൂനം ഏതദഹോസി – ‘‘സചേ ഖോ സോ, ആവുസോ, ഉപാസകോ ജീവിസ്സതി ന മയം തം ഇത്ഥിം ലഭിസ്സാമ. ഹന്ദ മയം, ആവുസോ, തസ്സ ഉപാസകസ്സ മരണവണ്ണം സംവണ്ണേമാ’’തി. അഥ ഖോ ഛബ്ബഗ്ഗിയാ ഭിക്ഖൂ യേന സോ ഉപാസകോ തേനുപസങ്കമിംസു; ഉപസങ്കമിത്വാ തം ഉപാസകം ഏതദവോചും – ‘‘ത്വം ഖോസി, ഉപാസക, കതകല്യാണോ കതകുസലോ കതഭീരുത്താണോ അകതപാപോ അകതലുദ്ദോ അകതകിബ്ബിസോ. കതം തയാ കല്യാണം, അകതം തയാ പാപം. കിം തുയ്ഹിമിനാ പാപകേന ദുജ്ജീവിതേന! മതം തേ ജീവിതാ സേയ്യോ. ഇതോ ത്വം കാലങ്കതോ കായസ്സ ഭേദാ പരം മരണാ സുഗതിം സഗ്ഗം ലോകം ഉപപജ്ജിസ്സസി. തത്ഥ ദിബ്ബേഹി പഞ്ചഹി കാമഗുണേഹി സമപ്പിതോ സമങ്ഗീഭൂതോ പരിചാരേസ്സസീ’’തി.

൧൬൯. അഥ ഖോ സോ ഉപാസകോ – ‘‘സച്ചം ഖോ അയ്യാ ആഹംസു. അഹഞ്ഹി കതകല്യാണോ കതകുസലോ കതഭീരുത്താണോ അകതപാപോ അകതലുദ്ദോ അകതകിബ്ബിസോ. കതം മയാ കല്യാണം, അകതം മയാ പാപം. കിം മയ്ഹിമിനാ പാപകേന ദുജ്ജീവിതേന! മതം മേ ജീവിതാ സേയ്യോ. ഇതോ അഹം കാലങ്കതോ കായസ്സ ഭേദാ പരം മരണാ സുഗതിം സഗ്ഗം ലോകം ഉപപജ്ജിസ്സാമി. തത്ഥ ദിബ്ബേഹി പഞ്ചഹി കാമഗുണേഹി സമപ്പിതോ സമങ്ഗീഭൂതോ പരിചാരേസ്സാമീ’’തി, സോ അസപ്പായാനി ചേവ ഭോജനാനി ഭുഞ്ജി അസപ്പായാനി ച ഖാദനീയാനി ഖാദി അസപ്പായാനി ച സായനീയാനി സായി അസപ്പായാനി ച പാനാനി പിവി. തസ്സ അസപ്പായാനി ചേവ ഭോജനാനി ഭുഞ്ജതോ അസപ്പായാനി ച ഖാദനീയാനി ഖാദതോ അസപ്പായാനി ച സായനീയാനി സായതോ അസപ്പായാനി ച പാനാനി പിവതോ ഖരോ ആബാധോ ഉപ്പജ്ജി. സോ തേനേവ ആബാധേന കാലമകാസി. തസ്സ പജാപതി ഉജ്ഝായതി ഖിയ്യതി വിപാചേതി – ‘‘അലജ്ജിനോ ഇമേ സമണാ സക്യപുത്തിയാ ദുസ്സീലാ മുസാവാദിനോ. ഇമേ ഹി നാമ ധമ്മചാരിനോ സമചാരിനോ ബ്രഹ്മചാരിനോ സച്ചവാദിനോ സീലവന്തോ കല്യാണധമ്മാ പടിജാനിസ്സന്തി! നത്ഥി ഇമേസം സാമഞ്ഞം നത്ഥി ഇമേസം ബ്രഹ്മഞ്ഞം, നട്ഠം ഇമേസം സാമഞ്ഞം നട്ഠം ഇമേസം ബ്രഹ്മഞ്ഞം, കുതോ ഇമേസം സാമഞ്ഞം കുതോ ഇമേസം ബ്രഹ്മഞ്ഞം, അപഗതാ ഇമേ സാമഞ്ഞാ അപഗതാ ഇമേ ബ്രഹ്മഞ്ഞാ. ഇമേ മേ സാമികസ്സ മരണവണ്ണം സംവണ്ണേസും. ഇമേഹി മേ സാമികോ മാരിതോ’’തി. അഞ്ഞേപി മനുസ്സാ ഉജ്ഝായന്തി ഖിയ്യന്തി വിപാചേന്തി – ‘‘അലജ്ജിനോ ഇമേ സമണാ സക്യപുത്തിയാ ദുസ്സീലാ മുസാവാദിനോ. ഇമേ ഹി നാമ ധമ്മചാരിനോ സമചാരിനോ ബ്രഹ്മചാരിനോ സച്ചവാദിനോ സീലവന്തോ കല്യാണധമ്മാ പടിജാനിസ്സന്തി! നത്ഥി ഇമേസം സാമഞ്ഞം നത്ഥി ഇമേസം ബ്രഹ്മഞ്ഞം, നട്ഠം ഇമേസം സാമഞ്ഞം നട്ഠം ഇമേസം ബ്രഹ്മഞ്ഞം, കുതോ ഇമേസം സാമഞ്ഞം കുതോ ഇമേസം ബ്രഹ്മഞ്ഞം, അപഗതാ ഇമേ സാമഞ്ഞാ അപഗതാ ഇമേ ബ്രഹ്മഞ്ഞാ. ഇമേ ഉപാസകസ്സ മരണവണ്ണം സംവണ്ണേസും. ഇമേഹി ഉപാസകോ മാരിതോ’’തി. അസ്സോസും ഖോ ഭിക്ഖൂ തേസം മനുസ്സാനം ഉജ്ഝായന്താനം ഖിയ്യന്താനം വിപാചേന്താനം. യേ തേ ഭിക്ഖൂ അപ്പിച്ഛാ…പേ… തേ ഉജ്ഝായന്തി ഖിയ്യന്തി വിപാചേന്തി – ‘‘കഥഞ്ഹി നാമ ഛബ്ബഗ്ഗിയാ ഭിക്ഖൂ ഉപാസകസ്സ മരണവണ്ണം സംവണ്ണിസ്സന്തീ’’തി!

൧൭൦. അഥ ഖോ തേ ഭിക്ഖൂ ഛബ്ബഗ്ഗിയേ ഭിക്ഖൂ അനേകപരിയായേന വിഗരഹിത്വാ ഭഗവതോ ഏതമത്ഥം ആരോചേസും…പേ… ‘‘സച്ചം കിര തുമ്ഹേ, ഭിക്ഖവേ, ഉപാസകസ്സ മരണവണ്ണം സംവണ്ണേഥാ’’തി? ‘‘സച്ചം, ഭഗവാ’’തി. വിഗരഹി ബുദ്ധോ ഭഗവാ – ‘‘അനനുച്ഛവികം, മോഘപുരിസാ, അനനുലോമികം അപ്പടിരൂപം അസ്സാമണകം അകപ്പിയം അകരണീയം. കഥഞ്ഹി നാമ തുമ്ഹേ, മോഘപുരിസാ, ഉപാസകസ്സ മരണവണ്ണം സംവണ്ണിസ്സഥ! നേതം, മോഘപുരിസാ, അപ്പസന്നാനം വാ പസാദായ…പേ… ഏവഞ്ച പന, ഭിക്ഖവേ, ഇമം സിക്ഖാപദം ഉദ്ദിസേയ്യാഥ –

൧൭൧. ‘‘യോ പന ഭിക്ഖു സഞ്ചിച്ച മനുസ്സവിഗ്ഗഹം ജീവിതാ വോരോപേയ്യ സത്ഥഹാരകം വാസ്സ പരിയേസേയ്യ മരണവണ്ണം വാ സംവണ്ണേയ്യ മരണായ വാ സമാദപേയ്യ – ‘അമ്ഭോ പുരിസ, കിം തുയ്ഹിമിനാ പാപകേന ദുജ്ജീവിതേന, മതം തേ ജീവിതാ സേയ്യോ’തി, ഇതി ചിത്തമനോ ചിത്തസങ്കപ്പോ അനേകപരിയായേന മരണവണ്ണം വാ സംവണ്ണേയ്യ, മരണായ വാ സമാദപേയ്യ, അയമ്പി പാരാജികോ ഹോതി അസംവാസോ’’തി.

൧൭൨. യോ പനാതി യോ യാദിസോ…പേ… ഭിക്ഖൂതി…പേ… അയം ഇമസ്മിം അത്ഥേ അധിപ്പേതോ ഭിക്ഖൂതി.

സഞ്ചിച്ചാതി ജാനന്തോ സഞ്ജാനന്തോ ചേച്ച അഭിവിതരിത്വാ വീതിക്കമോ.

മനുസ്സവിഗ്ഗഹോ നാമ യം മാതുകുച്ഛിസ്മിം പഠമം ചിത്തം ഉപ്പന്നം പഠമം വിഞ്ഞാണം പാതുഭൂതം, യാവ മരണകാലാ ഏത്ഥന്തരേ ഏസോ മനുസ്സവിഗ്ഗഹോ നാമ.

ജീവിതാ വോരോപേയ്യാതി ജീവിതിന്ദ്രിയം ഉപച്ഛിന്ദതി ഉപരോധേതി സന്തതിം വികോപേതി.

സത്ഥഹാരകം വാസ്സ പരിയേസേയ്യാതി അസിം വാ സത്തിം വാ ഭേണ്ഡിം വാ [ഭേന്ദിം വാ (ക.)] ലഗുളം വാ [സൂലംവാ ലഗുളംവാ (സ്യാ.)] പാസാണം വാ സത്ഥം വാ വിസം വാ രജ്ജും വാ.

മരണവണ്ണം വാ സംവണ്ണേയ്യാതി ജീവിതേ ആദീനവം ദസ്സേതി, മരണേ വണ്ണം ഭണതി.

മരണായ വാ സമാദപേയ്യാതി സത്ഥം വാ ആഹര, വിസം വാ ഖാദ, രജ്ജുയാ വാ ഉബ്ബന്ധിത്വാ കാലങ്കരോഹീതി.

അമ്ഭോ പുരിസാതി ആലപനാധിവചനമേതം.

കിം തുയ്ഹിമിനാ പാപകേന ദുജ്ജീവിതേനാതി പാപകം നാമ ജീവിതം അഡ്ഢാനം ജീവിതം ഉപാദായ ദലിദ്ദാനം ജീവിതം പാപകം ലാമകം, സധനാനം ജീവിതം ഉപാദായ അധനാനം ജീവിതം പാപകം, ദേവാനം ജീവിതം ഉപാദായ മനുസ്സാനം ജീവിതം പാപകം.

ദുജ്ജീവിതം നാമ ഹത്ഥച്ഛിന്നസ്സ പാദച്ഛിന്നസ്സ ഹത്ഥപാദച്ഛിന്നസ്സ കണ്ണച്ഛിന്നസ്സ നാസച്ഛിന്നസ്സ കണ്ണനാസച്ഛിന്നസ്സ, ഇമിനാ ച പാപകേന ഇമിനാ ച ദുജ്ജീവിതേന മതം തേ ജീവിതാ സേയ്യോതി.

ഇതി ചിത്തമനോതി യം ചിത്തം തം മനോ, യം മനോ തം ചിത്തം.

ചിത്തസങ്കപ്പോതി മരണസഞ്ഞീ മരണചേതനോ മരണാധിപ്പായോ.

അനേകപരിയായേനാതി ഉച്ചാവചേഹി ആകാരേഹി.

മരണവണ്ണം വാ സംവണ്ണേയ്യാതി ജീവിതേ ആദീനവം ദസ്സേതി, മരണേ വണ്ണം ഭണതി – ‘‘ഇതോ ത്വം കാലങ്കതോ കായസ്സ ഭേദാ പരം മരണാ സുഗതിം സഗ്ഗം ലോകം ഉപപജ്ജിസ്സസി, തത്ഥ ദിബ്ബേഹി പഞ്ചഹി കാമഗുണേഹി സമപ്പിതോ സമങ്ഗീഭൂതോ പരിചാരേസ്സസീ’’തി.

മരണായ വാ സമാദപേയ്യാതി സത്ഥം വാ ആഹര, വിസം വാ ഖാദ, രജ്ജുയാ വാ ഉബ്ബന്ധിത്വാ കാലങ്കരോഹി, സോബ്ഭേ വാ നരകേ വാ പപാതേ വാ പപതാതി.

അയമ്പീതി പുരിമേ ഉപാദായ വുച്ചതി.

പാരാജികോ ഹോതീതി സേയ്യഥാപി നാമ പുഥുസിലാ ദ്വിധാ ഭിന്നാ [ദ്വേധാ ഭിന്നാ (സ്യാ.)] അപ്പടിസന്ധികാ ഹോതി, ഏവമേവ ഭിക്ഖു സഞ്ചിച്ച മനുസ്സവിഗ്ഗഹം ജീവിതാ വോരോപേത്വാ അസ്സമണോ ഹോതി അസക്യപുത്തിയോ. തേന വുച്ചതി – ‘പാരാജികോ ഹോതീ’തി.

അസംവാസോതി സംവാസോ നാമ ഏകകമ്മം ഏകുദ്ദേസോ സമസിക്ഖതാ – ഏസോ സംവാസോ നാമ. സോ തേന സദ്ധിം നത്ഥി, തേന വുച്ചതി അസംവാസോതി.

൧൭൩. സാമം, അധിട്ഠായ, ദൂതേന, ദൂതപരംപരായ, വിസക്കിയേന ദൂതേന, ഗതപച്ചാഗതേന ദൂതേന, അരഹോ രഹോസഞ്ഞീ, രഹോ അരഹോസഞ്ഞീ, അരഹോ അരഹോസഞ്ഞീ, രഹോ രഹോസഞ്ഞീ കായേന സംവണ്ണേതി, വാചായ സംവണ്ണേതി, കായേന വാചായ സംവണ്ണേതി, ദൂതേന സംവണ്ണേതി, ലേഖായ സംവണ്ണേതി, ഓപാതം അപസ്സേനം, ഉപനിക്ഖിപനം, ഭേസജ്ജം, രൂപൂപഹാരോ, സദ്ദൂപഹാരോ, ഗന്ധൂപഹാരോ, രസൂപഹാരോ, ഫോട്ഠബ്ബൂപഹാരോ, ധമ്മൂപഹാരോ, ആചിക്ഖനാ, അനുസാസനീ, സങ്കേതകമ്മം, നിമിത്തകമ്മന്തി.

൧൭൪. സാമന്തി സയം ഹനതി കായേന വാ കായപടിബദ്ധേന വാ നിസ്സഗ്ഗിയേന വാ.

അധിട്ഠായാതി അധിട്ഠഹിത്വാ ആണാപേതി – ‘‘ഏവം വിജ്ഝ, ഏവം പഹര, ഏവം ഘാതേഹീ’’തി.

ഭിക്ഖു ഭിക്ഖും ആണാപേതി – ‘‘ഇത്ഥന്നാമം ജീവിതാ വോരോപേഹീ’’തി, ആപത്തി ദുക്കടസ്സ. സോ തം മഞ്ഞമാനോ തം ജീവിതാ വോരോപേതി, ആപത്തി ഉഭിന്നം പാരാജികസ്സ.

ഭിക്ഖു ഭിക്ഖും ആണാപേതി – ‘‘ഇത്ഥന്നാമം ജീവിതാ വോരോപേഹീ’’തി, ആപത്തി ദുക്കടസ്സ. സോ തം മഞ്ഞമാനോ അഞ്ഞം ജീവിതാ വോരോപേത്തി, മൂലട്ഠസ്സ അനാപത്തി. വധകസ്സ ആപത്തി പാരാജികസ്സ.

ഭിക്ഖു ഭിക്ഖും ആണാപേതി – ‘‘ഇത്ഥന്നാമം ജീവിതാ വോരോപേഹീ’’തി, ആപത്തി ദുക്കടസ്സ. സോ അഞ്ഞം മഞ്ഞമാനോ തം ജീവിതാ വോരോപേതി, ആപത്തി ഉഭിന്നം പാരാജികസ്സ.

ഭിക്ഖു ഭിക്ഖും ആണാപേതി – ‘‘ഇത്ഥന്നാമം ജീവിതാ വോരോപേഹീ’’തി, ആപത്തി ദുക്കടസ്സ. സോ അഞ്ഞം മഞ്ഞമാനോ അഞ്ഞം ജീവിതാ വോരോപേതി; മൂലട്ഠസ്സ അനാപത്തി, വധകസ്സ ആപത്തി പാരാജികസ്സ.

ഭിക്ഖു ഭിക്ഖും ആണാപേതി – ‘‘ഇത്ഥന്നാമസ്സ പാവദ – ‘ഇത്ഥന്നാമോ ഇത്ഥന്നാമസ്സ പാവദതു – ഇത്ഥന്നാമോ ഇത്ഥന്നാമം ജീവിതാ വോരോപേതൂ’’’തി, ആപത്തി ദുക്കടസ്സ. സോ ഇതരസ്സ ആരോചേതി, ആപത്തി ദുക്കടസ്സ. വധകോ പടിഗ്ഗണ്ഹാതി, മൂലട്ഠസ്സ ആപത്തി ഥുല്ലച്ചയസ്സ. സോ തം ജീവിതാ വോരോപേതി, ആപത്തി സബ്ബേസം പാരാജികസ്സ.

ഭിക്ഖു ഭിക്ഖും ആണാപേതി – ‘‘ഇത്ഥന്നാമസ്സ പാവദ – ‘ഇത്ഥന്നാമോ ഇത്ഥന്നാമസ്സ പാവദതു – ഇത്ഥന്നാമോ ഇത്ഥന്നാമം ജീവിതാ വോരോപേതൂ’’’തി, ആപത്തി ദുക്കടസ്സ. സോ അഞ്ഞം ആണാപേതി, ആപത്തി ദുക്കടസ്സ. വധകോ പടിഗ്ഗണ്ഹാതി, ആപത്തി ദുക്കടസ്സ. സോ തം ജീവിതാ വോരോപേതി, മൂലട്ഠസ്സ അനാപത്തി; ആണാപകസ്സ ച വധകസ്സ ച ആപത്തി പാരാജികസ്സ.

ഭിക്ഖു ഭിക്ഖും ആണാപേതി – ‘‘ഇത്ഥന്നാമം ജീവിതാ വോരോപേഹീ’’തി, ആപത്തി ദുക്കടസ്സ. സോ ഗന്ത്വാ പുന പച്ചാഗച്ഛതി – ‘‘നാഹം സക്കോമി തം ജീവിതാ വോരോപേതു’’ന്തി. സോ പുന ആണാപേതി – ‘‘യദാ സക്കോസി തദാ തം ജീവിതാ വോരോപേഹീ’’തി, ആപത്തി ദുക്കടസ്സ. സോ തം ജീവിതാ വോരോപേതി, ആപത്തി ഉഭിന്നം പാരാജികസ്സ.

ഭിക്ഖു ഭിക്ഖും ആണാപേതി – ‘‘ഇത്ഥന്നാമം ജീവിതാ വോരോപേഹീ’’തി, ആപത്തി ദുക്കടസ്സ. സോ ആണാപേത്വാ വിപ്പടിസാരീ ന സാവേതി – ‘‘മാ ഘാതേഹീ’’തി. സോ തം ജീവിതാ വോരോപേതി, ആപത്തി ഉഭിന്നം പാരാജികസ്സ.

ഭിക്ഖു ഭിക്ഖും ആണാപേതി – ‘‘ഇത്ഥന്നാമം ജീവിതാ വോരോപേഹീ’’തി, ആപത്തി ദുക്കടസ്സ. സോ ആണാപേത്വാ വിപ്പടിസാരീ സാവേതി – ‘‘മാ ഘാതേഹീ’’തി. സോ – ‘‘ആണത്തോ അഹം തയാ’’തി തം ജീവിതാ വോരോപേതി, മൂലട്ഠസ്സ അനാപത്തി. വധകസ്സ ആപത്തി പാരാജികസ്സ.

ഭിക്ഖു ഭിക്ഖും ആണാപേതി – ‘‘ഇത്ഥന്നാമം ജീവിതാ വോരോപേഹീ’’തി, ആപത്തി ദുക്കടസ്സ. സോ ആണാപേത്വാ വിപ്പടിസാരീ സാവേതി – ‘‘മാ ഘാതേഹീ’’തി. സോ സാധൂതി ഓരമതി, ഉഭിന്നം അനാപത്തി.

൧൭൫. അരഹോ രഹോസഞ്ഞീ ഉല്ലപതി – ‘‘അഹോ ഇത്ഥന്നാമോ ഹതോ അസ്സാ’’തി, ആപത്തി ദുക്കടസ്സ. രഹോ അരഹോസഞ്ഞീ ഉല്ലപതി – ‘‘അഹോ ഇത്ഥന്നാമോ ഹതോ അസ്സാ’’തി, ആപത്തി ദുക്കടസ്സ. അരഹോ അരഹോസഞ്ഞീ ഉല്ലപതി – ‘‘അഹോ ഇത്ഥന്നാമോ ഹതോ അസ്സാ’’തി, ആപത്തി ദുക്കടസ്സ. രഹോ രഹോസഞ്ഞീ ഉല്ലപതി – ‘‘അഹോ ഇത്ഥന്നാമോ ഹതോ അസ്സാ’’തി, ആപത്തി ദുക്കടസ്സ.

കായേന സംവണ്ണേതി നാമ കായേന വികാരം കരോതി – ‘‘യോ ഏവം മരതി സോ ധനം വാ ലഭതി യസം വാ ലഭതി സഗ്ഗം വാ ഗച്ഛതീ’’തി, ആപത്തി ദുക്കടസ്സ. തായ സംവണ്ണനായ മരിസ്സാമീതി ദുക്ഖം വേദനം ഉപ്പാദേതി, ആപത്തി ഥുല്ലച്ചയസ്സ. മരതി, ആപത്തി പാരാജികസ്സ.

വാചായ സംവണ്ണേതി നാമ വാചായ ഭണതി – ‘‘യോ ഏവം മരതി സോ ധനം വാ ലഭതി യസം വാ ലഭതി സഗ്ഗം വാ ഗച്ഛതീ’’തി, ആപത്തി ദുക്കടസ്സ. തായ സംവണ്ണനായ മരിസ്സാമീതി ദുക്ഖം വേദനം ഉപ്പാദേതി, ആപത്തി ഥുല്ലച്ചയസ്സ. മരതി, ആപത്തി പാരാജികസ്സ.

കായേന വാചായ സംവണ്ണേതി നാമ കായേന ച വികാരം കരോതി, വാചായ ച ഭണതി – ‘‘യോ ഏവം മരതി സോ ധനം വാ ലഭതി യസം വാ ലഭതി സഗ്ഗം വാ ഗച്ഛതീ’’തി, ആപത്തി ദുക്കടസ്സ. തായ സംവണ്ണനായ മരിസ്സാമീതി ദുക്ഖം വേദനം ഉപ്പാദേതി, ആപത്തി ഥുല്ലച്ചയസ്സ. മരതി, ആപത്തി പാരാജികസ്സ.

ദൂതേന സംവണ്ണേതി നാമ ദൂതസ്സ സാസനം ആരോചേതി – ‘‘യോ ഏവം മരതി സോ ധനം വാ ലഭതി യസം വാ ലഭതി സഗ്ഗം വാ ഗച്ഛതീ’’തി, ആപത്തി ദുക്കടസ്സ. ദൂതസ്സ സാസനം സുത്വാ മരിസ്സാമീതി ദുക്ഖം വേദനം ഉപ്പാദേതി, ആപത്തി ഥുല്ലച്ചയസ്സ. മരതി, ആപത്തി പാരാജികസ്സ.

൧൭൬. ലേഖായ സംവണ്ണേതി നാമ ലേഖം ഛിന്ദതി – ‘‘യോ ഏവം മരതി സോ ധനം വാ ലഭതി യസം വാ ലഭതി സഗ്ഗം വാ ഗച്ഛതീ’’തി, അക്ഖരക്ഖരായ ആപത്തി ദുക്കടസ്സ. ലേഖം പസ്സിത്വാ മരിസ്സാമീതി ദുക്ഖം വേദനം ഉപ്പാദേതി, ആപത്തി ഥുല്ലച്ചയസ്സ. മരതി, ആപത്തി പാരാജികസ്സ.

ഓപാതം നാമ മനുസ്സം ഉദ്ദിസ്സ ഓപാതം ഖനതി – ‘‘പപതിത്വാ മരിസ്സതീ’’തി, ആപത്തി ദുക്കടസ്സ. പപതിതേ ദുക്ഖാ വേദനാ ഉപ്പജ്ജതി, ആപത്തി ഥുല്ലച്ചയസ്സ. മരതി, ആപത്തി പാരാജികസ്സ. അനോദിസ്സ ഓപാതം ഖനതി – ‘‘യോ കോചി പപതിത്വാ മരിസ്സതീ’’തി, ആപത്തി ദുക്കടസ്സ. മനുസ്സോ തസ്മിം പപതതി, ആപത്തി ദുക്കടസ്സ. പപതിതേ ദുക്ഖാ വേദനാ ഉപ്പജ്ജതി, ആപത്തി ഥുല്ലച്ചയസ്സ. മരതി, ആപത്തി പാരാജികസ്സ. യക്ഖോ വാ പേതോ വാ തിരച്ഛാനഗതമനുസ്സവിഗ്ഗഹോ വാ തസ്മിം പപതതി, ആപത്തി ദുക്കടസ്സ. പപതിതേ ദുക്ഖാ വേദനാ ഉപ്പജ്ജതി, ആപത്തി ദുക്കടസ്സ. മരതി, ആപത്തി ഥുല്ലച്ചയസ്സ. തിരച്ഛാനഗതോ തസ്മിം പപതതി, ആപത്തി ദുക്കടസ്സ. പപതിതേ ദുക്ഖാ വേദനാ ഉപ്പജ്ജതി, ആപത്തി ദുക്കടസ്സ. മരതി, ആപത്തി പാചിത്തിയസ്സ.

൧൭൭. അപസ്സേനം നാമ അപസ്സേനേ സത്ഥം വാ ഠപേതി വിസേന വാ മക്ഖേതി ദുബ്ബലം വാ കരോതി സോബ്ഭേ വാ നരകേ വാ പപാതേ വാ ഠപേതി – ‘‘പപതിത്വാ മരിസ്സതീ’’തി, ആപത്തി ദുക്കടസ്സ. സത്ഥേന വാ വിസേന വാ പപതിതേന വാ ദുക്ഖാ വേദനാ ഉപ്പജ്ജതി, ആപത്തി ഥുല്ലച്ചയസ്സ. മരതി, ആപത്തി പാരാജികസ്സ.

ഉപനിക്ഖിപനം നാമ അസിം വാ സത്തിം വാ ഭേണ്ഡിം വാ ലഗുളം വാ പാസാണം വാ സത്ഥം വാ വിസം വാ രജ്ജും വാ ഉപനിക്ഖിപതി – ‘‘ഇമിനാ മരിസ്സതീ’’തി, ആപത്തി ദുക്കടസ്സ. ‘‘തേന മരിസ്സാമീ’’തി ദുക്ഖം വേദനം ഉപ്പാദേതി, ആപത്തി ഥുല്ലച്ചയസ്സ. മരതി, ആപത്തി പാരാജികസ്സ.

ഭേസജ്ജം നാമ സപ്പിം വാ നവനീതം വാ തേലം വാ മധും വാ ഫാണിതം വാ ദേതി – ‘‘ഇമം സായിത്വാ മരിസ്സതീ’’തി, ആപത്തി ദുക്കടസ്സ. തം സായിതേ ദുക്ഖാ വേദനാ ഉപ്പജ്ജതി, ആപത്തി ഥുല്ലച്ചയസ്സ. മരതി, ആപത്തി പാരാജികസ്സ.

൧൭൮. രൂപൂപഹാരോ നാമ അമനാപികം രൂപം ഉപസംഹരതി ഭയാനകം ഭേരവം – ‘‘ഇമം പസ്സിത്വാ ഉത്തസിത്വാ മരിസ്സതീ’’തി, ആപത്തി ദുക്കടസ്സ. തം പസ്സിത്വാ ഉത്തസതി, ആപത്തി ഥുല്ലച്ചയസ്സ. മരതി, ആപത്തി പാരാജികസ്സ. മനാപികം രൂപം ഉപസംഹരതി [ഉപസംഹരതി പേമനീയം ഹദയങ്ഗമം (സ്യാ.)] – ‘‘ഇമം പസ്സിത്വാ അലാഭകേന സുസ്സിത്വാ മരിസ്സതീ’’തി, ആപത്തി ദുക്കടസ്സ. തം പസ്സിത്വാ അലാഭകേന സുസ്സതി, ആപത്തി ഥുല്ലച്ചയസ്സ. മരതി, ആപത്തി പാരാജികസ്സ.

സദ്ദൂപഹാരോ നാമ അമനാപികം സദ്ദം ഉപസംഹരതി ഭയാനകം ഭേരവം – ‘‘ഇമം സുത്വാ ഉത്തസിത്വാ മരിസ്സതീ’’തി, ആപത്തി ദുക്കടസ്സ. തം സുത്വാ ഉത്തസതി, ആപത്തി ഥുല്ലച്ചയസ്സ. മരതി, ആപത്തി പാരാജികസ്സ. മനാപികം സദ്ദം ഉപസംഹരതി പേമനീയം ഹദയങ്ഗമം – ‘‘ഇമം സുത്വാ അലാഭകേന സുസ്സിത്വാ മരിസ്സതീ’’തി, ആപത്തി ദുക്കടസ്സ. തം സുത്വാ അലാഭകേന സുസ്സതി, ആപത്തി ഥുല്ലച്ചയസ്സ. മരതി, ആപത്തി പാരാജികസ്സ.

ഗന്ധൂപഹാരോ നാമ അമനാപികം ഗന്ധം ഉപസംഹരതി ജേഗുച്ഛം പാടികുല്യം [പടികൂലം (?)] – ‘‘ഇമം ഘായിത്വാ ജേഗുച്ഛതാ പാടികുല്യതാ മരിസ്സതീ’’തി, ആപത്തി ദുക്കടസ്സ. തം ഘായിതേ ജേഗുച്ഛതാ പാടികുല്യതാ ദുക്ഖാ വേദനാ ഉപ്പജ്ജതി, ആപത്തി ഥുല്ലച്ചയസ്സ. മരതി, ആപത്തി പാരാജികസ്സ. മനാപികം ഗന്ധം ഉപസംഹരതി – ‘‘ഇമം ഘായിത്വാ അലാഭകേന സുസ്സിത്വാ മരിസ്സതീ’’തി, ആപത്തി ദുക്കടസ്സ. തം ഘായിത്വാ അലാഭകേന സുസ്സതി, ആപത്തി ഥുല്ലച്ചയസ്സ. മരതി, ആപത്തി പാരാജികസ്സ.

രസൂപഹാരോ നാമ അമനാപികം രസം ഉപസംഹരതി ജേഗുച്ഛം പാടികുല്യം [പടികൂലം (?)] – ‘‘ഇമം സായിത്വാ ജേഗുച്ഛതാ പാടികുല്യതാ മരിസ്സതീ’’തി, ആപത്തി ദുക്കടസ്സ. തം സായിതേ ജേഗുച്ഛതാ പാടികുല്യതാ ദുക്ഖാ വേദനാ ഉപ്പജ്ജതി, ആപത്തി ഥുല്ലച്ചയസ്സ. മരതി, ആപത്തി പാരാജികസ്സ. മനാപികം രസം ഉപസംഹരതി – ‘‘ഇമം സായിത്വാ അലാഭകേന സുസ്സിത്വാ മരിസ്സതീ’’തി, ആപത്തി ദുക്കടസ്സ. തം സായിത്വാ അലാഭകേന സുസ്സതി, ആപത്തി ഥുല്ലച്ചയസ്സ. മരതി, ആപത്തി പാരാജികസ്സ.

ഫോട്ഠബ്ബൂപഹാരോ നാമ അമനാപികം ഫോട്ഠബ്ബം ഉപസംഹരതി ദുക്ഖസമ്ഫസ്സം ഖരസമ്ഫസ്സം – ‘‘ഇമിനാ ഫുട്ഠോ മരിസ്സതീ’’തി, ആപത്തി ദുക്കടസ്സ. തേന ഫുട്ഠസ്സ ദുക്ഖാ വേദനാ ഉപ്പജ്ജതി, ആപത്തി ഥുല്ലച്ചയസ്സ. മരതി, ആപത്തി പാരാജികസ്സ. മനാപികം ഫോട്ഠബ്ബം ഉപസംഹരതി സുഖസമ്ഫസ്സം മുദുസമ്ഫസ്സം – ‘‘ഇമിനാ ഫുട്ഠോ അലാഭകേന സുസ്സിത്വാ മരിസ്സതീ’’തി, ആപത്തി ദുക്കടസ്സ. തേന ഫുട്ഠോ അലാഭകേന സുസ്സതി, ആപത്തി ഥുല്ലച്ചയസ്സ. മരതി, ആപത്തി പാരാജികസ്സ.

ധമ്മൂപഹാരോ നാമ നേരയികസ്സ നിരയകഥം കഥേതി – ‘‘ഇമം സുത്വാ ഉത്തസിത്വാ മരിസ്സതീ’’തി, ആപത്തി ദുക്കടസ്സ. തം സുത്വാ ഉത്തസതി, ആപത്തി ഥുല്ലച്ചയസ്സ. മരതി, ആപത്തി പാരാജികസ്സ. കല്യാണകമ്മസ്സ സഗ്ഗകഥം കഥേതി – ‘‘ഇമം സുത്വാ അധിമുത്തോ മരിസ്സതീ’’തി, ആപത്തി ദുക്കടസ്സ. തം സുത്വാ അധിമുത്തോ മരിസ്സാമീതി ദുക്ഖം വേദനം ഉപ്പാദേതി, ആപത്തി ഥുല്ലച്ചയസ്സ. മരതി, ആപത്തി പാരാജികസ്സ.

൧൭൯. ആചിക്ഖനാ നാമ പുട്ഠോ ഭണതി – ‘‘ഏവം മരസ്സു. യോ ഏവം മരതി സോ ധനം വാ ലഭതി യസം വാ ലഭതി സഗ്ഗം വാ ഗച്ഛതീ’’തി, ആപത്തി ദുക്കടസ്സ. തായ ആചിക്ഖനായ മരിസ്സാമീതി ദുക്ഖം വേദനം ഉപ്പാദേതി, ആപത്തി ഥുല്ലച്ചയസ്സ. മരതി, ആപത്തി പാരാജികസ്സ.

അനുസാസനീ നാമ അപുട്ഠോ ഭണതി – ‘‘ഏവം മരസ്സു. യോ ഏവം മരതി സോ ധനം വാ ലഭതി യസം വാ ലഭതി സഗ്ഗം വാ ഗച്ഛതീ’’തി, ആപത്തി ദുക്കടസ്സ. തായ അനുസാസനിയാ മരിസ്സാമീതി ദുക്ഖം വേദനം ഉപ്പാദേതി, ആപത്തി ഥുല്ലച്ചയസ്സ. മരതി, ആപത്തി പാരാജികസ്സ.

സങ്കേതകമ്മം നാമ സങ്കേതം കരോതി പുരേഭത്തം വാ പച്ഛാഭത്തം വാ രത്തിം വാ ദിവാ വാ – ‘‘തേന സങ്കേതേന തം ജീവിതാ വോരോപേഹീ’’തി, ആപത്തി ദുക്കടസ്സ. തേന സങ്കേതേന തം ജീവിതാ വോരോപേതി, ആപത്തി ഉഭിന്നം പാരാജികസ്സ. തം സങ്കേതം പുരേ വാ പച്ഛാ വാ തം ജീവിതാ വോരോപേതി, മൂലട്ഠസ്സ അനാപത്തി, വധകസ്സ ആപത്തി പാരാജികസ്സ.

നിമിത്തകമ്മം നാമ നിമിത്തം കരോതി – ‘‘അക്ഖിം വാ നിഖണിസ്സാമി ഭമുകം വാ ഉക്ഖിപിസ്സാമി സീസം വാ ഉക്ഖിപിസ്സാമി, തേന നിമിത്തേന തം ജീവിതാ വോരോപേഹീ’’തി, ആപത്തി ദുക്കടസ്സ. തേന നിമിത്തേന തം ജീവിതാ വോരോപേതി, ആപത്തി ഉഭിന്നം പാരാജികസ്സ. തം നിമിത്തം പുരേ വാ പച്ഛാ വാ തം ജീവിതാ വോരോപേതി, മൂലട്ഠസ്സ അനാപത്തി, വധകസ്സ ആപത്തി പാരാജികസ്സ.

അനാപത്തി അസഞ്ചിച്ച അജാനന്തസ്സ നമരണാധിപ്പായസ്സ ഉമ്മത്തകസ്സ [ഉമ്മത്തകസ്സ ഖിത്തചിത്തസ്സ വേദനാട്ടസ്സ (സ്യാ.)] ആദികമ്മികസ്സാതി.

മനുസ്സവിഗ്ഗഹപാരാജികമ്ഹി പഠമഭാണവാരോ നിട്ഠിതോ.

വിനീതവത്ഥുഉദ്ദാനഗാഥാ

സംവണ്ണനാ നിസീദന്തോ, മുസലോദുക്ഖലേന ച;

വുഡ്ഢപബ്ബജിതാഭിസന്നോ, അഗ്ഗവീമംസനാവിസം.

തയോ ച വത്ഥുകമ്മേഹി, ഇട്ഠകാഹിപരേ തയോ;

വാസീ ഗോപാനസീ ചേവ, അട്ടകോതരണം പതി.

സേദം നത്ഥുഞ്ച സമ്ബാഹോ, ന്ഹാപനബ്ഭഞ്ജനേന ച;

ഉട്ഠാപേന്തോ നിപാതേന്തോ, അന്നപാനേന മാരണം.

ജാരഗബ്ഭോ സപത്തീ ച, മാതാ പുത്തം ഉഭോ വധി;

ഉഭോ ന മിയ്യരേ മദ്ദാ, താപം വഞ്ഝാ വിജായിനീ.

പതോദം നിഗ്ഗഹേ യക്ഖോ, വാളയക്ഖഞ്ച പാഹിണി;

തം മഞ്ഞമാനോ പഹരി, സഗ്ഗഞ്ച നിരയം ഭണേ.

ആളവിയാ തയോ രുക്ഖാ, ദായേഹി അപരേ തയോ;

മാ കിലമേസി ന തുയ്ഹം, തക്കം സോവീരകേന ചാതി.

വിനീതവത്ഥു

൧൮൦. തേന ഖോ പന സമയേന അഞ്ഞതരോ ഭിക്ഖു ഗിലാനോ ഹോതി. തസ്സ ഭിക്ഖൂ കാരുഞ്ഞേന മരണവണ്ണം സംവണ്ണേസും. സോ ഭിക്ഖു കാലമകാസി. തേസം കുക്കുച്ചം അഹോസി ‘‘ഭഗവതാ സിക്ഖാപദം പഞ്ഞത്തം, കച്ചി നു ഖോ മയം പാരാജികം ആപത്തിം ആപന്നാ’’തി? ഭഗവതോ ഏതമത്ഥം ആരോചേസും. ‘‘ആപത്തിം തുമ്ഹേ, ഭിക്ഖവേ, ആപന്നാ പാരാജിക’’ന്തി.

തേന ഖോ പന സമയേന അഞ്ഞതരോ പിണ്ഡചാരികോ ഭിക്ഖു പീഠകേ പിലോതികായ പടിച്ഛന്നം ദാരകം നിസീദന്തോ ഓത്ഥരിത്വാ മാരേസി. തസ്സ കുക്കുച്ചം അഹോസി ‘‘ഭഗവതാ സിക്ഖാപദം പഞ്ഞത്തം, കച്ചി നു ഖോ അഹം പാരാജികം ആപത്തിം ആപന്നോ’’തി? ഭഗവതോ ഏതമത്ഥം ആരോചേസി. ‘‘അനാപത്തി, ഭിക്ഖു, പാരാജികസ്സ. ന ച, ഭിക്ഖവേ, അപ്പടിവേക്ഖിത്വാ ആസനേ നിസീദിതബ്ബം; യോ നിസീദേയ്യ, ആപത്തി ദുക്കടസ്സാ’’തി.

തേന ഖോ പന സമയേന അഞ്ഞതരോ ഭിക്ഖു ഭത്തഗ്ഗേ അന്തരഘരേ ആസനം പഞ്ഞപേന്തോ മുസലേ ഉസ്സിതേ ഏകം മുസലം അഗ്ഗഹേസി. ദുതിയോ മുസലോ പരിപതിത്വാ അഞ്ഞതരസ്സ ദാരകസ്സ മത്ഥകേ അവത്ഥാസി. സോ കാലമകാസി. തസ്സ കുക്കുച്ചം അഹോസി…പേ… ‘‘കിംചിത്തോ ത്വം, ഭിക്ഖൂ’’തി? ‘‘അസഞ്ചിച്ച അഹം, ഭഗവാ’’തി. ‘‘അനാപത്തി, ഭിക്ഖു, അസഞ്ചിച്ചാ’’തി.

തേന ഖോ പന സമയേന അഞ്ഞതരോ ഭിക്ഖു ഭത്തഗ്ഗേ അന്തരഘരേ ആസനം പഞ്ഞപേന്തോ ഉദുക്ഖലഭണ്ഡികം അക്കമിത്വാ പവട്ടേസി. അഞ്ഞതരം ദാരകം ഓത്ഥരിത്വാ മാരേസി. തസ്സ കുക്കുച്ചം അഹോസി…പേ… ‘‘അനാപത്തി, ഭിക്ഖു, അസഞ്ചിച്ചാ’’തി.

തേന ഖോ പന സമയേന പിതാപുത്താ ഭിക്ഖൂസു പബ്ബജിതാ ഹോന്തി. കാലേ ആരോചിതേ പുത്തോ പിതരം ഏതദവോച – ‘‘ഗച്ഛ, ഭന്തേ, സങ്ഘോ തം പതിമാനേതീ’’തി പിട്ഠിയം ഗഹേത്വാ പണാമേസി. സോ പപതിത്വാ കാലമകാസി. തസ്സ കുക്കുച്ചം അഹോസി…പേ… ‘‘കിംചിത്തോ ത്വം, ഭിക്ഖൂ’’തി? ‘‘നാഹം, ഭഗവാ, മരണാധിപ്പായോ’’തി. ‘‘അനാപത്തി, ഭിക്ഖു, നമരണാധിപ്പായസ്സാ’’തി.

തേന ഖോ പന സമയേന പിതാപുത്താ ഭിക്ഖൂസു പബ്ബജിതാ ഹോന്തി. കാലേ ആരോചിതേ പുത്തോ പിതരം ഏതദവോച – ‘‘ഗച്ഛ, ഭന്തേ, സങ്ഘോ തം പതിമാനേതീ’’തി മരണാധിപ്പായോ പിട്ഠിയം ഗഹേത്വാ പണാമേസി. സോ പപതിത്വാ കാലമകാസി. തസ്സ കുക്കുച്ചം അഹോസി…പേ… ‘‘ആപത്തിം ത്വം, ഭിക്ഖു, ആപന്നോ പാരാജിക’’ന്തി.

തേന ഖോ പന സമയേന പിതാപുത്താ ഭിക്ഖൂസു പബ്ബജിതാ ഹോന്തി. കാലേ ആരോചിതേ പുത്തോ പിതരം ഏതദവോച – ‘‘ഗച്ഛ, ഭന്തേ, സങ്ഘോ തം പതിമാനേതീ’’തി മരണാധിപ്പായോ പിട്ഠിയം ഗഹേത്വാ പണാമേസി. സോ പപതിത്വാ ന കാലമകാസി. തസ്സ കുക്കുച്ചം അഹോസി…പേ… ‘‘അനാപത്തി, ഭിക്ഖു, പാരാജികസ്സ; ആപത്തി ഥുല്ലച്ചയസ്സാ’’തി.

൧൮൧. തേന ഖോ പന സമയേന അഞ്ഞതരസ്സ ഭിക്ഖുനോ ഭുഞ്ജന്തസ്സ മംസം കണ്ഠേ വിലഗ്ഗം ഹോതി. അഞ്ഞതരോ ഭിക്ഖു തസ്സ ഭിക്ഖുനോ ഗീവായം പഹാരം അദാസി. സലോഹിതം മംസം പതി. സോ ഭിക്ഖു കാലമകാസി. തസ്സ കുക്കുച്ചം അഹോസി…പേ… ‘‘അനാപത്തി, ഭിക്ഖു, നമരണാധിപ്പായസ്സാ’’തി.

തേന ഖോ പന സമയേന അഞ്ഞതരസ്സ ഭിക്ഖുനോ ഭുഞ്ജന്തസ്സ മംസം കണ്ഠേ വിലഗ്ഗം ഹോതി. അഞ്ഞതരോ ഭിക്ഖു മരണാധിപ്പായോ തസ്സ ഭിക്ഖുനോ ഗീവായം പഹാരം അദാസി. സലോഹിതം മംസം പതി. സോ ഭിക്ഖു കാലമകാസി. തസ്സ കുക്കുച്ചം അഹോസി…പേ… ‘‘ആപത്തിം ത്വം, ഭിക്ഖു, ആപന്നോ പാരാജിക’’ന്തി.

തേന ഖോ പന സമയേന അഞ്ഞതരസ്സ ഭിക്ഖുനോ ഭുഞ്ജന്തസ്സ മംസം കണ്ഠേ വിലഗ്ഗം ഹോതി. അഞ്ഞതരോ ഭിക്ഖു മരണാധിപ്പായോ തസ്സ ഭിക്ഖുനോ ഗീവായം പഹാരം അദാസി. സലോഹിതം മംസം പതി. സോ ഭിക്ഖു ന കാലമകാസി. തസ്സ കുക്കുച്ചം അഹോസി…പേ… ‘‘അനാപത്തി, ഭിക്ഖു, പാരാജികസ്സ; ആപത്തി ഥുല്ലച്ചയസ്സാ’’തി.

തേന ഖോ പന സമയേന അഞ്ഞതരോ പിണ്ഡചാരികോ ഭിക്ഖു വിസഗതം പിണ്ഡപാതം ലഭിത്വാ പടിക്കമനം ഹരിത്വാ ഭിക്ഖൂനം അഗ്ഗകാരികം അദാസി. തേ ഭിക്ഖൂ കാലമകംസു. തസ്സ കുക്കുച്ചം അഹോസി…പേ… ‘‘കിംചിത്തോ ത്വം, ഭിക്ഖൂ’’തി? ‘‘നാഹം, ഭഗവാ, ജാനാമീ’’തി. ‘‘അനാപത്തി, ഭിക്ഖു, അജാനന്തസ്സാ’’തി.

തേന ഖോ പന സമയേന അഞ്ഞതരോ ഭിക്ഖു വീമംസാധിപ്പായോ അഞ്ഞതരസ്സ ഭിക്ഖുനോ വിസം അദാസി. സോ ഭിക്ഖു കാലമകാസി. തസ്സ കുക്കുച്ചം അഹോസി…പേ… ‘‘കിംചിത്തോ ത്വം, ഭിക്ഖൂ’’തി? ‘‘വീമംസാധിപ്പായോ അഹം, ഭഗവാ’’തി. ‘‘അനാപത്തി, ഭിക്ഖു, പാരാജികസ്സ; ആപത്തി ഥുല്ലച്ചയസ്സാ’’തി.

൧൮൨. തേന ഖോ പന സമയേന ആളവകാ [ആളവികാ (സ്യാ.)] ഭിക്ഖൂ വിഹാരവത്ഥും കരോന്തി. അഞ്ഞതരോ ഭിക്ഖു ഹേട്ഠാ ഹുത്വാ സിലം ഉച്ചാരേസി. ഉപരിമേന ഭിക്ഖുനാ ദുഗ്ഗഹിതാ സിലാ ഹേട്ഠിമസ്സ ഭിക്ഖുനോ മത്ഥകേ അവത്ഥാസി. സോ ഭിക്ഖു കാലമകാസി. തസ്സ കുക്കുച്ചം അഹോസി…പേ… ‘‘അനാപത്തി, ഭിക്ഖു, അസഞ്ചിച്ചാ’’തി.

തേന ഖോ പന സമയേന ആളവകാ ഭിക്ഖൂ വിഹാരവത്ഥും കരോന്തി. അഞ്ഞതരോ ഭിക്ഖു ഹേട്ഠാ ഹുത്വാ സിലം ഉച്ചാരേസി. ഉപരിമോ ഭിക്ഖു മരണാധിപ്പായോ ഹേട്ഠിമസ്സ ഭിക്ഖുനോ മത്ഥകേ സിലം മുഞ്ചി. സോ ഭിക്ഖു കാലമകാസി…പേ… സോ ഭിക്ഖു ന കാലമകാസി. തസ്സ കുക്കുച്ചം അഹോസി…പേ… ‘‘അനാപത്തി, ഭിക്ഖു, പാരാജികസ്സ; ആപത്തി ഥുല്ലച്ചയസ്സാ’’തി.

തേന ഖോ പന സമയേന ആളവകാ ഭിക്ഖൂ വിഹാരസ്സ കുട്ടം ഉട്ഠാപേന്തി. അഞ്ഞതരോ ഭിക്ഖു ഹേട്ഠാ ഹുത്വാ ഇട്ഠകം ഉച്ചാരേസി. ഉപരിമേന ഭിക്ഖുനാ ദുഗ്ഗഹിതാ ഇട്ഠകാ ഹേട്ഠിമസ്സ ഭിക്ഖുനോ മത്ഥകേ അവത്ഥാസി. സോ ഭിക്ഖു കാലമകാസി. തസ്സ കുക്കുച്ചം അഹോസി…പേ… ‘‘അനാപതി, ഭിക്ഖു, അസഞ്ചിച്ചാ’’തി.

തേന ഖോ പന സമയേന ആളവകാ ഭിക്ഖൂ വിഹാരസ്സ കുട്ടം ഉട്ഠാപേന്തി. അഞ്ഞതരോ ഭിക്ഖു ഹേട്ഠാ ഹുത്വാ ഇട്ഠകം ഉച്ചാരേസി. ഉപരിമോ ഭിക്ഖു മരണാധിപ്പായോ ഹേട്ഠിമസ്സ ഭിക്ഖുനോ മത്ഥകേ ഇട്ഠകം മുഞ്ചി. സോ ഭിക്ഖു കാലമകാസി…പേ… സോ ഭിക്ഖു ന കാലമകാസി. തസ്സ കുക്കുച്ചം അഹോസി…പേ… ‘‘അനാപത്തി, ഭിക്ഖു, പാരാജികസ്സ; ആപത്തി ഥുല്ലച്ചയസ്സാ’’തി.

൧൮൩. തേന ഖോ പന സമയേന ആളവകാ ഭിക്ഖൂ നവകമ്മം കരോന്തി. അഞ്ഞതരോ ഭിക്ഖു ഹേട്ഠാ ഹുത്വാ വാസിം ഉച്ചാരേസി. ഉപരിമേന ഭിക്ഖുനാ ദുഗ്ഗഹിതാ വാസീ ഹേട്ഠിമസ്സ ഭിക്ഖുനോ മത്ഥകേ അവത്ഥാസി. സോ ഭിക്ഖു കാലമകാസി. തസ്സ കുക്കുച്ചം അഹോസി…പേ… ‘‘അനാപത്തി, ഭിക്ഖു, അസഞ്ചിച്ചാ’’തി.

തേന ഖോ പന സമയേന ആളവകാ ഭിക്ഖൂ നവകമ്മം കരോന്തി. അഞ്ഞതരോ ഭിക്ഖു ഹേട്ഠാ ഹുത്വാ വാസിം ഉച്ചാരേസി. ഉപരിമോ ഭിക്ഖു മരണാധിപ്പായോ ഹേട്ഠിമസ്സ ഭിക്ഖുനോ മത്ഥകേ വാസിം മുഞ്ചി. സോ ഭിക്ഖു കാലമകാസി…പേ… സോ ഭിക്ഖു ന കാലമകാസി. തസ്സ കുക്കുച്ചം അഹോസി…പേ… ‘‘അനാപത്തി, ഭിക്ഖു, പാരാജികസ്സ; ആപത്തി ഥുല്ലച്ചയസ്സാ’’തി.

തേന ഖോ പന സമയേന ആളവകാ ഭിക്ഖൂ നവകമ്മം കരോന്തി. അഞ്ഞതരോ ഭിക്ഖു ഹേട്ഠാ ഹുത്വാ ഗോപാനസിം ഉച്ചാരേസി. ഉപരിമേന ഭിക്ഖുനാ ദുഗ്ഗഹിതാ ഗോപാനസീ ഹേട്ഠിമസ്സ ഭിക്ഖുനോ മത്ഥകേ അവത്ഥാസി. സോ ഭിക്ഖു കാലമകാസി. തസ്സ കുക്കുച്ചം അഹോസി…പേ… ‘‘അനാപത്തി, ഭിക്ഖു, അസഞ്ചിച്ചാ’’തി.

തേന ഖോ പന സമയേന ആളവകാ ഭിക്ഖൂ നവകമ്മം കരോന്തി. അഞ്ഞതരോ ഭിക്ഖു ഹേട്ഠാ ഹുത്വാ ഗോപാനസിം ഉച്ചാരേസി. ഉപരിമോ ഭിക്ഖു മരണാധിപ്പായോ ഹേട്ഠിമസ്സ ഭിക്ഖുനോ മത്ഥകേ ഗോപാനസിം മുഞ്ചി. സോ ഭിക്ഖു കാലമകാസി…പേ… സോ ഭിക്ഖു ന കാലമകാസി. തസ്സ കുക്കുച്ചം അഹോസി…പേ… ‘‘അനാപത്തി, ഭിക്ഖു, പാരാജികസ്സ; ആപത്തി ഥുല്ലച്ചയസ്സാ’’തി.

തേന ഖോ പന സമയേന ആളവകാ ഭിക്ഖൂ നവകമ്മം കരോന്താ അട്ടകം ബന്ധന്തി. അഞ്ഞതരോ ഭിക്ഖു അഞ്ഞതരം ഭിക്ഖും ഏതദവോച – ‘‘ആവുസോ, അത്രട്ഠിതോ ബന്ധാഹീ’’തി. സോ തത്രട്ഠിതോ ബന്ധന്തോ പരിപതിത്വാ കാലമകാസി. തസ്സ കുക്കുച്ചം അഹോസി…പേ… ‘‘കിംചിത്തോ ത്വം, ഭിക്ഖൂ’’തി? ‘‘നാഹം, ഭഗവാ, മരണാധിപ്പായോ’’തി. ‘‘അനാപത്തി, ഭിക്ഖു, നമരണാധിപ്പായസ്സാ’’തി.

തേന ഖോ പന സമയേന ആളവകാ ഭിക്ഖൂ നവകമ്മം കരോന്താ അട്ടകം ബന്ധന്തി. അഞ്ഞതരോ ഭിക്ഖു മരണാധിപ്പായോ അഞ്ഞതരം ഭിക്ഖും ഏതദവോച – ‘‘ആവുസോ, അത്രട്ഠിതോ ബന്ധാഹീ’’തി. സോ തത്രട്ഠിതോ ബന്ധന്തോ പരിപതിത്വാ കാലമകാസി…പേ… പരിപതിത്വാ ന കാലമകാസി. തസ്സ കുക്കുച്ചം അഹോസി…പേ… ‘‘അനാപത്തി, ഭിക്ഖു, പാരാജികസ്സ; ആപത്തി ഥുല്ലച്ചയസ്സാ’’തി.

തേന ഖോ പന സമയേന അഞ്ഞതരോ ഭിക്ഖു വിഹാരം ഛാദേത്വാ ഓതരതി. അഞ്ഞതരോ ഭിക്ഖു തം ഭിക്ഖും ഏതദവോച – ‘‘ആവുസോ, ഇതോ ഓതരാഹീ’’തി. സോ തേന ഓതരന്തോ പരിപതിത്വാ കാലമകാസി. തസ്സ കുക്കുച്ചം അഹോസി…പേ… ‘‘അനാപത്തി, ഭിക്ഖു, നമരണാധിപ്പായസ്സാ’’തി.

തേന ഖോ പന സമയേന അഞ്ഞതരോ ഭിക്ഖു വിഹാരം ഛാദേത്വാ ഓതരതി. അഞ്ഞതരോ ഭിക്ഖു മരണാധിപ്പായോ തം ഭിക്ഖും ഏതദവോച – ‘‘ആവുസോ, ഇതോ ഓതരാഹീ’’തി. സോ തേന ഓതരന്തോ പരിപതിത്വാ കാലമകാസി…പേ… പരിപതിത്വാ ന കാലമകാസി. തസ്സ കുക്കുച്ചം അഹോസി…പേ… ‘‘അനാപത്തി, ഭിക്ഖു, പാരാജികസ്സ; ആപത്തി ഥുല്ലച്ചയസ്സാ’’തി.

തേന ഖോ പന സമയേന അഞ്ഞതരോ ഭിക്ഖു അനഭിരതിയാ പീളിതോ ഗിജ്ഝകൂടം പബ്ബതം അഭിരുഹിത്വാ പപാതേ പപതന്തോ അഞ്ഞതരം വിലീവകാരം ഓത്ഥരിത്വാ മാരേസി. തസ്സ കുക്കുച്ചം അഹോസി…പേ… ‘‘അനാപത്തി, ഭിക്ഖു, പാരാജികസ്സ. ന ച, ഭിക്ഖവേ, അത്താനം പാതേതബ്ബം. യോ പാതേയ്യ, ആപത്തി ദുക്കടസ്സാ’’തി.

തേന ഖോ പന സമയേന ഛബ്ബഗ്ഗിയാ ഭിക്ഖൂ ഗിജ്ഝകൂടം പബ്ബതം അഭിരുഹിത്വാ ദവായ സിലം പവിജ്ഝിംസു. സാ അഞ്ഞതരം ഗോപാലകം ഓത്ഥരിത്വാ മാരേസി. തേസം കുക്കുച്ചം അഹോസി …പേ… ‘‘അനാപത്തി, ഭിക്ഖവേ, പാരാജികസ്സ. ന ച, ഭിക്ഖവേ, ദവായ സിലാ പവിജ്ഝിതബ്ബാ. യോ പവിജ്ഝേയ്യ, ആപത്തി ദുക്കടസ്സാ’’തി.

൧൮൪. തേന ഖോ പന സമയേന അഞ്ഞതരോ ഭിക്ഖു ഗിലാനോ ഹോതി. തം ഭിക്ഖൂ സേദേസും. സോ ഭിക്ഖു കാലമകാസി. തേസം കുക്കുച്ചം അഹോസി…പേ… ‘‘അനാപത്തി, ഭിക്ഖവേ, നമരണാധിപ്പായസ്സാ’’തി.

തേന ഖോ പന സമയേന അഞ്ഞതരോ ഭിക്ഖു ഗിലാനോ ഹോതി. തം ഭിക്ഖൂ മരണാധിപ്പായാ സേദേസും. സോ ഭിക്ഖു കാലമകാസി.…പേ… സോ ഭിക്ഖു ന കാലമകാസി. തേസം കുക്കുച്ചം അഹോസി…പേ… ‘‘അനാപത്തി, ഭിക്ഖവേ, പാരാജികസ്സ; ആപത്തി ഥുല്ലച്ചയസ്സാ’’തി.

തേന ഖോ പന സമയേന അഞ്ഞതരസ്സ ഭിക്ഖുനോ സീസാഭിതാപോ ഹോതി. തസ്സ ഭിക്ഖൂ നത്ഥും അദംസു. സോ ഭിക്ഖു കാലമകാസി. തേസം കുക്കുച്ചം അഹോസി…പേ… ‘‘അനാപത്തി, ഭിക്ഖവേ, നമരണാധിപ്പായസ്സാ’’തി.

തേന ഖോ പന സമയേന അഞ്ഞതരസ്സ ഭിക്ഖുനോ സീസാഭിതാപോ ഹോതി. തസ്സ ഭിക്ഖൂ മരണാധിപ്പായാ നത്ഥും അദംസു. സോ ഭിക്ഖു കാലമകാസി…പേ… സോ ഭിക്ഖു ന കാലമകാസി. തേസം കുക്കുച്ചം അഹോസി…പേ… ‘‘അനാപത്തി, ഭിക്ഖവേ, പാരാജികസ്സ; ആപത്തി ഥുല്ലച്ചയസ്സാ’’തി.

തേന ഖോ പന സമയേന അഞ്ഞതരോ ഭിക്ഖു ഗിലാനോ ഹോതി. തം ഭിക്ഖൂ സമ്ബാഹേസും. സോ ഭിക്ഖു കാലമകാസി. തേസം കുക്കുച്ചം അഹോസി…പേ… ‘‘അനാപത്തി, ഭിക്ഖവേ, നമരണാധിപ്പായസ്സാ’’തി.

തേന ഖോ പന സമയേന അഞ്ഞതരോ ഭിക്ഖു ഗിലാനോ ഹോതി. തം ഭിക്ഖൂ മരണാധിപ്പായാ സമ്ബാഹേസും. സോ ഭിക്ഖു കാലമകാസി…പേ… സോ ഭിക്ഖു ന കാലമകാസി. തേസം കുക്കുച്ചം അഹോസി…പേ… ‘‘അനാപത്തി, ഭിക്ഖവേ, പാരാജികസ്സ; ആപത്തി ഥുല്ലച്ചയസ്സാ’’തി.

തേന ഖോ പന സമയേന അഞ്ഞതരോ ഭിക്ഖു ഗിലാനോ ഹോതി. തം ഭിക്ഖു ന്ഹാപേസും. സോ ഭിക്ഖു കാലമകാസി. തേസം കുക്കുച്ചം അഹോസി…പേ… ‘‘അനാപത്തി, ഭിക്ഖവേ, നമരണാധിപ്പായസ്സാ’’തി.

തേന ഖോ പന സമയേന അഞ്ഞതരോ ഭിക്ഖു ഗിലാനോ ഹോതി. തം ഭിക്ഖൂ മരണാധിപ്പായാ ന്ഹാപേസും. സോ ഭിക്ഖു കാലമകാസി…പേ… സോ ഭിക്ഖു ന കാലമകാസി. തേസം കുക്കുച്ചം അഹോസി…പേ… ‘‘അനാപത്തി, ഭിക്ഖവേ, പാരാജികസ്സ; ആപത്തി ഥുല്ലച്ചയസ്സാ’’തി.

തേന ഖോ പന സമയേന അഞ്ഞതരോ ഭിക്ഖു ഗിലാനോ ഹോതി. തം ഭിക്ഖൂ തേലേന അബ്ഭഞ്ജിംസു. സോ ഭിക്ഖു കാലമകാസി. തേസം കുക്കുച്ചം അഹോസി…പേ… ‘‘അനാപത്തി, ഭിക്ഖവേ, നമരണാധിപ്പായസ്സാ’’തി.

തേന ഖോ പന സമയേന അഞ്ഞതരോ ഭിക്ഖു ഗിലാനോ ഹോതി. തം ഭിക്ഖൂ മരണാധിപ്പായാ തേലേന അബ്ഭഞ്ജിംസു. സോ ഭിക്ഖു കാലമകാസി…പേ… സോ ഭിക്ഖു ന കാലമകാസി. തേസം കുക്കുച്ചം അഹോസി…പേ… ‘‘അനാപത്തി, ഭിക്ഖവേ, പാരാജികസ്സ; ആപത്തി ഥുല്ലച്ചയസ്സാ’’തി.

൧൮൫. തേന ഖോ പന സമയേന അഞ്ഞതരോ ഭിക്ഖു ഗിലാനോ ഹോതി. തം ഭിക്ഖൂ ഉട്ഠാപേസും. സോ ഭിക്ഖു കാലമകാസി. തേസം കുക്കുച്ചം അഹോസി…പേ… ‘‘അനാപത്തി, ഭിക്ഖവേ, നമരണാധിപ്പായസ്സാ’’തി.

തേന ഖോ പന സമയേന അഞ്ഞതരോ ഭിക്ഖു ഗിലാനോ ഹോതി. തം ഭിക്ഖൂ മരണാധിപ്പായാ ഉട്ഠാപേസും. സോ ഭിക്ഖു കാലമകാസി…പേ… സോ ഭിക്ഖു ന കാലമകാസി. തേസം കുക്കുച്ചം അഹോസി…പേ… ‘‘അനാപത്തി, ഭിക്ഖവേ, പാരാജികസ്സ; ആപത്തി ഥുല്ലച്ചയസ്സാ’’തി.

തേന ഖോ പന സമയേന അഞ്ഞതരോ ഭിക്ഖു ഗിലാനോ ഹോതി. തം ഭിക്ഖൂ നിപാതേസും. സോ ഭിക്ഖു കാലമകാസി. തേസം കുക്കുച്ചം അഹോസി…പേ… ‘‘അനാപത്തി, ഭിക്ഖവേ, നമരണാധിപ്പായസ്സാ’’തി.

തേന ഖോ പന സമയേന അഞ്ഞതരോ ഭിക്ഖു ഗിലാനോ ഹോതി. തം ഭിക്ഖൂ മരണാധിപ്പായാ നിപാതേസും. സോ ഭിക്ഖു കാലമകാസി…പേ… സോ ഭിക്ഖു ന കാലമകാസി. തേസം കുക്കുച്ചം അഹോസി…പേ… ‘‘അനാപത്തി, ഭിക്ഖവേ, പാരാജികസ്സ; ആപത്തി ഥുല്ലച്ചയസ്സാ’’തി.

തേന ഖോ പന സമയേന അഞ്ഞതരോ ഭിക്ഖു ഗിലാനോ ഹോതി. തസ്സ ഭിക്ഖൂ അന്നം അദംസു. സോ ഭിക്ഖു കാലമകാസി. തേസം കുക്കുച്ചം അഹോസി…പേ… ‘‘അനാപത്തി, ഭിക്ഖവേ, നമരണാധിപ്പായസ്സാ’’തി.

തേന ഖോ പന സമയേന അഞ്ഞതരോ ഭിക്ഖു ഗിലാനോ ഹോതി. തസ്സ ഭിക്ഖൂ മരണാധിപ്പായാ അന്നം അദംസു. സോ ഭിക്ഖു കാലമകാസി…പേ… സോ ഭിക്ഖു ന കാലമകാസി. തേസം കുക്കുച്ചം അഹോസി…പേ… ‘‘അനാപത്തി, ഭിക്ഖവേ, പാരാജികസ്സ; ആപത്തി ഥുല്ലച്ചയസ്സാ’’തി.

തേന ഖോ പന സമയേന അഞ്ഞതരോ ഭിക്ഖു ഗിലാനോ ഹോതി. തസ്സ ഭിക്ഖു പാനം അദംസു. സോ ഭിക്ഖു കാലമകാസി. തേസം കുക്കുച്ചം അഹോസി…പേ… ‘‘അനാപത്തി, ഭിക്ഖവേ, നമരണാധിപ്പായസ്സാ’’തി.

തേന ഖോ പന സമയേന അഞ്ഞതരോ ഭിക്ഖു ഗിലാനോ ഹോതി. തസ്സ ഭിക്ഖൂ മരണാധിപ്പായാ പാനം അദംസു. സോ ഭിക്ഖു കാലമകാസി…പേ… സോ ഭിക്ഖു ന കാലമകാസി. തേസം കുക്കുച്ചം അഹോസി…പേ… ‘‘അനാപത്തി, ഭിക്ഖവേ, പാരാജികസ്സ; ആപത്തി ഥുല്ലച്ചയസ്സാ’’തി.

൧൮൬. തേന ഖോ പന സമയേന അഞ്ഞതരാ ഇത്ഥീ പവുത്ഥപതികാ ജാരേന ഗബ്ഭിനീ ഹോതി. സാ കുലൂപകം ഭിക്ഖും ഏതദവോച – ‘‘ഇങ്ഘായ്യ ഗബ്ഭപാതനം ജാനാഹീ’’തി. ‘‘സുട്ഠു, ഭഗിനീ’’തി തസ്സാ ഗബ്ഭപാതനം അദാസി. ദാരകോ കാലമകാസി. തസ്സ കുക്കുച്ചം അഹോസി…പേ… ‘‘ആപത്തിം ത്വം, ഭിക്ഖു, ആപന്നോ പാരാജിക’’ന്തി.

തേന ഖോ പന സമയേന അഞ്ഞതരസ്സ പുരിസസ്സ ദ്വേ പജാപതിയോ ഹോന്തി – ഏകാ വഞ്ഝാ, ഏകാ വിജായിനീ. വഞ്ഝാ ഇത്ഥീ കുലൂപകം ഭിക്ഖും ഏതദവോച – ‘‘സചേ സാ, ഭന്തേ, വിജായിസ്സതി സബ്ബസ്സ കുടുമ്ബസ്സ ഇസ്സരാ ഭവിസ്സതി. ഇങ്ഘായ്യ, തസ്സാ ഗബ്ഭപാതനം ജാനാഹീ’’തി.‘‘സുട്ഠു, ഭഗിനീ’’തി തസ്സാ ഗബ്ഭപാതനം അദാസി. ദാരകോ കാലമകാസി, മാതാ ന കാലമകാസി. തസ്സ കുക്കുച്ചം അഹോസി…പേ… ‘‘ആപത്തിം ത്വം, ഭിക്ഖു, ആപന്നോ പാരാജിക’’ന്തി.

തേന ഖോ പന സമയേന അഞ്ഞതരസ്സ പുരിസസ്സ ദ്വേ പജാപതിയോ ഹോന്തി – ഏകാ വഞ്ഝാ, ഏകാ വിജായിനീ. വഞ്ഝാ ഇത്ഥീ കുലൂപകം ഭിക്ഖും ഏതദവോച – ‘‘സചേ സാ, ഭന്തേ, വിജായിസ്സതി സബ്ബസ്സ കുടുമ്ബസ്സ ഇസ്സരാ ഭവിസ്സതി. ഇങ്ഘായ്യ, തസ്സാ ഗബ്ഭപാതനം ജാനാഹീ’’തി. ‘‘സുട്ഠു, ഭഗിനീ’’തി തസ്സാ ഗബ്ഭപാതനം അദാസി. മാതാ കാലമകാസി, ദാരകോ ന കാലമകാസി. തസ്സ കുക്കുച്ചം അഹോസി…പേ… ‘‘അനാപത്തി, ഭിക്ഖു, പാരാജികസ്സ; ആപത്തി ഥുല്ലച്ചയസ്സാ’’തി.

തേന ഖോ പന സമയേന അഞ്ഞതരസ്സ പുരിസസ്സ ദ്വേ പജാപതിയോ ഹോന്തി – ഏകാ വഞ്ഝാ, ഏകാ വിജായിനീ. വഞ്ഝാ ഇത്ഥീ കുലൂപകം ഭിക്ഖും ഏതദവോച – ‘‘സചേ സാ, ഭന്തേ, വിജായിസ്സതി സബ്ബസ്സ കുടുമ്ബസ്സ ഇസ്സരാ ഭവിസ്സതി. ഇങ്ഘായ്യ, തസ്സാ ഗബ്ഭപാതനം ജാനാഹീ’’തി. ‘‘സുട്ഠു, ഭഗിനീ’’തി തസ്സാ ഗബ്ഭപാതനം അദാസി. ഉഭോ കാലമകംസു…പേ… ഉഭോ ന കാലമകംസു. തസ്സ കുക്കുച്ചം അഹോസി…പേ… ‘‘അനാപത്തി, ഭിക്ഖു, പാരാജികസ്സ; ആപത്തി ഥുല്ലച്ചയസ്സാ’’തി.

൧൮൭. തേന ഖോ പന സമയേന അഞ്ഞതരാ ഗബ്ഭിനീ ഇത്ഥീ കുലൂപകം ഭിക്ഖും ഏതദവോച – ‘‘ഇങ്ഘായ്യ, ഗബ്ഭപാതനം ജാനാഹീ’’തി. ‘‘തേന ഹി, ഭഗിനി, മദ്ദസ്സൂ’’തി. സാ മദ്ദാപേത്വാ ഗബ്ഭം പാതേസി. തസ്സ കുക്കുച്ചം അഹോസി…പേ… ‘‘ആപത്തിം ത്വം, ഭിക്ഖു, ആപന്നോ പാരാജിക’’ന്തി.

തേന ഖോ പന സമയേന അഞ്ഞതരാ ഗബ്ഭിനീ ഇത്ഥീ കുലൂപകം ഭിക്ഖും ഏതദവോച – ‘‘ഇങ്ഘായ്യ, ഗബ്ഭപാതനം ജാനാഹീ’’തി. ‘‘തേന ഹി, ഭഗിനി, താപേഹീ’’തി. സാ താപേത്വാ ഗബ്ഭം പാതേസി. തസ്സ കുക്കുച്ചം അഹോസി…പേ… ‘‘ആപത്തിം ത്വം, ഭിക്ഖു, ആപന്നോ പാരാജിക’’ന്തി.

തേന ഖോ പന സമയേന അഞ്ഞതരാ വഞ്ഝാ ഇത്ഥീ കുലൂപകം ഭിക്ഖും ഏതദവോച – ‘‘ഇങ്ഘായ്യ, ഭേസജ്ജം ജാനാഹി യേനാഹം വിജായേയ്യ’’ന്തി. ‘‘സുട്ഠു, ഭഗിനീ’’തി തസ്സാ ഭേസജ്ജം അദാസി. സാ കാലമകാസി. തസ്സ കുക്കുച്ചം അഹോസി…പേ… ‘‘അനാപത്തി, ഭിക്ഖു, പാരാജികസ്സ; ആപത്തി ദുക്കടസ്സാ’’തി.

തേന ഖോ പന സമയേന അഞ്ഞതരാ വിജായിനീ ഇത്ഥീ കുലൂപകം ഭിക്ഖും ഏതദവോച – ‘‘ഇങ്ഘായ്യ, ഭേസജ്ജം ജാനാഹി യേനാഹം ന വിജായേയ്യ’’ന്തി. ‘‘സുട്ഠു, ഭഗിനീ’’തി തസ്സാ ഭേസജ്ജം അദാസി. സാ കാലമകാസി. തസ്സ കുക്കുച്ചം അഹോസി…പേ… ‘‘അനാപത്തി, ഭിക്ഖു, പാരാജികസ്സ; ആപത്തി ദുക്കടസ്സാ’’തി.

തേന ഖോ പന സമയേന ഛബ്ബഗ്ഗിയാ ഭിക്ഖൂ സത്തരസവഗ്ഗിയം ഭിക്ഖും അങ്ഗുലിപതോദകേന ഹാസേസും. സോ ഭിക്ഖു ഉത്തന്തോ അനസ്സാസകോ കാലമകാസി. തേസം കുക്കുച്ചം അഹോസി…പേ… ‘‘അനാപത്തി, ഭിക്ഖവേ, പാരാജികസ്സാ’’തി [പാരാജികസ്സ, ആപത്തി പാചിത്തിയസ്സാതി (സ്യാ.)].

തേന ഖോ പന സമയേന സത്തരസവഗ്ഗിയാ ഭിക്ഖൂ ഛബ്ബഗ്ഗിയം ഭിക്ഖും കമ്മം കരിസ്സാമാതി ഓത്ഥരിത്വാ മാരേസും. തേസം കുക്കുച്ചം അഹോസി…പേ… ‘‘അനാപത്തി, ഭിക്ഖവേ, പാരാജികസ്സാ’’തി.

തേന ഖോ പന സമയേന അഞ്ഞതരോ ഭൂതവേജ്ജകോ ഭിക്ഖു യക്ഖം ജീവിതാ വോരോപേസി. തസ്സ കുക്കുച്ചം അഹോസി…പേ… ‘‘അനാപത്തി, ഭിക്ഖു, പാരാജികസ്സ; ആപത്തി ഥുല്ലച്ചയസ്സാ’’തി.

തേന ഖോ പന സമയേന അഞ്ഞതരോ ഭിക്ഖു അഞ്ഞതരം ഭിക്ഖും വാളയക്ഖവിഹാരം പാഹേസി. തം യക്ഖാ ജീവിതാ വോരോപേസും. തസ്സ കുക്കുച്ചം അഹോസി…പേ… ‘‘അനാപത്തി, ഭിക്ഖു, നമരണാധിപ്പായസ്സാ’’തി.

തേന ഖോ പന സമയേന അഞ്ഞതരോ ഭിക്ഖു മരണാധിപ്പായോ അഞ്ഞതരം ഭിക്ഖും വാളയക്ഖവിഹാരം പാഹേസി. തം യക്ഖാ ജീവിതാ വോരോപേസും…പേ… തം യക്ഖാ ജീവിതാ ന വോരോപേസും. തസ്സ കുക്കുച്ചം അഹോസി…പേ… ‘‘അനാപത്തി, ഭിക്ഖു, പാരാജികസ്സ; ആപത്തി ഥുല്ലച്ചയസ്സാ’’തി.

തേന ഖോ പന സമയേന അഞ്ഞതരോ ഭിക്ഖു അഞ്ഞതരം ഭിക്ഖും വാളകന്താരം പാഹേസി. തം വാളാ ജീവിതാ വോരോപേസും. തസ്സ കുക്കുച്ചം അഹോസി…പേ… ‘‘അനാപത്തി, ഭിക്ഖു, നമരണാധിപ്പായസ്സാ’’തി.

തേന ഖോ പന സമയേന അഞ്ഞതരോ ഭിക്ഖു മരണാധിപ്പായോ അഞ്ഞതരം ഭിക്ഖും വാളകന്താരം പാഹേസി. തം വാളാ ജീവിതാ വോരോപേസും…പേ… തം വാളാ ജീവിതാ ന വോരോപേസും. തസ്സ കുക്കുച്ചം അഹോസി…പേ… ‘‘അനാപത്തി, ഭിക്ഖു, പാരാജികസ്സ; ആപത്തി ഥുല്ലച്ചയസ്സാ’’തി.

തേന ഖോ പന സമയേന അഞ്ഞതരോ ഭിക്ഖു അഞ്ഞതരം ഭിക്ഖും ചോരകന്താരം പാഹേസി. തം ചോരാ ജീവിതാ വോരോപേസും. തസ്സ കുക്കുച്ചം അഹോസി…പേ… ‘‘അനാപത്തി, ഭിക്ഖു, നമരണാധിപ്പായസ്സാ’’തി.

തേന ഖോ പന സമയേന അഞ്ഞതരോ ഭിക്ഖു മരണാധിപ്പായോ അഞ്ഞതരം ഭിക്ഖും ചോരകന്താരം പാഹേസി. തം ചോരാ ജീവിതാ വോരോപേസും…പേ… തം ചോരാ ജീവിതാ ന വോരോപേസും. തസ്സ കുക്കുച്ചം അഹോസി…പേ… ‘‘അനാപത്തി, ഭിക്ഖു, പാരാജികസ്സ; ആപത്തി ഥുല്ലച്ചയസ്സാ’’തി.

൧൮൮. തേന ഖോ പന സമയേന അഞ്ഞതരോ ഭിക്ഖു തം മഞ്ഞമാനോ തം ജീവിതാ വോരോപേസി…പേ… തം മഞ്ഞമാനോ അഞ്ഞം ജീവിതാ വോരോപേസി…പേ… അഞ്ഞം മഞ്ഞമാനോ തം ജീവിതാ വോരോപേസി…പേ… അഞ്ഞം മഞ്ഞമാനോ അഞ്ഞം ജീവിതാ വോരോപേസി. തസ്സ കുക്കുച്ചം അഹോസി…പേ… ‘‘ആപത്തിം ത്വം, ഭിക്ഖു, ആപന്നോ പാരാജിക’’ന്തി.

തേന ഖോ പന സമയേന അഞ്ഞതരോ ഭിക്ഖു അമനുസ്സേന ഗഹിതോ ഹോതി. അഞ്ഞതരോ ഭിക്ഖു തസ്സ ഭിക്ഖുനോ പഹാരം അദാസി. സോ ഭിക്ഖു കാലമകാസി. തസ്സ കുക്കുച്ചം അഹോസി…പേ… ‘‘അനാപത്തി, ഭിക്ഖു, നമരണാധിപ്പായസ്സാ’’തി.

തേന ഖോ പന സമയേന അഞ്ഞതരോ ഭിക്ഖു അമനുസ്സേന ഗഹിതോ ഹോതി. അഞ്ഞതരോ ഭിക്ഖു മരണാധിപ്പായോ തസ്സ ഭിക്ഖുനോ പഹാരം അദാസി. സോ ഭിക്ഖു കാലമകാസി…പേ… സോ ഭിക്ഖു ന കാലമകാസി. തസ്സ കുക്കുച്ചം അഹോസി…പേ… ‘‘അനാപത്തി, ഭിക്ഖു, പാരാജികസ്സ; ആപത്തി ഥുല്ലച്ചയസ്സാ’’തി.

തേന ഖോ പന സമയേന അഞ്ഞതരോ ഭിക്ഖു കല്യാണകമ്മസ്സ സഗ്ഗകഥം കഥേസി. സോ അധിമുത്തോ കാലമകാസി. തസ്സ കുക്കുച്ചം അഹോസി…പേ… ‘‘അനാപത്തി, ഭിക്ഖു, നമരണാധിപ്പായസ്സാ’’തി.

തേന ഖോ പന സമയേന അഞ്ഞതരോ ഭിക്ഖു മരണാധിപ്പായോ കല്യാണകമ്മസ്സ സഗ്ഗകഥം കഥേസി. സോ അധിമുത്തോ കാലമകാസി…പേ… സോ അധിമുത്തോ ന കാലമകാസി. തസ്സ കുക്കുച്ചം അഹോസി…പേ… ‘‘അനാപത്തി, ഭിക്ഖു, പാരാജികസ്സ; ആപത്തി ഥുല്ലച്ചയസ്സാ’’തി.

തേന ഖോ പന സമയേന അഞ്ഞതരോ ഭിക്ഖു നേരയികസ്സ നിരയകഥം കഥേസി. സോ ഉത്തസിത്വാ കാലമകാസി. തസ്സ കുക്കുച്ചം അഹോസി…പേ… ‘‘അനാപത്തി, ഭിക്ഖു, നമരണാധിപ്പായസ്സാ’’തി.

തേന ഖോ പന സമയേന അഞ്ഞതരോ ഭിക്ഖു മരണാധിപ്പായോ നേരയികസ്സ നിരയകഥം കഥേസി. സോ ഉത്തസിത്വാ കാലമകാസി…പേ… സോ ഉത്തസിത്വാ ന കാലമകാസി. തസ്സ കുക്കുച്ചം അഹോസി…പേ… ‘‘അനാപത്തി, ഭിക്ഖു, പാരാജികസ്സ; ആപത്തി ഥുല്ലച്ചയസ്സാ’’തി.

൧൮൯. തേന ഖോ പന സമയേന ആളവകാ ഭിക്ഖൂ നവകമ്മം കരോന്താ രുക്ഖം ഛിന്ദന്തി. അഞ്ഞതരോ ഭിക്ഖു അഞ്ഞതരം ഭിക്ഖും ഏതദവോച – ‘‘ആവുസോ, അത്രട്ഠിതോ ഛിന്ദാഹീ’’തി. തം തത്രട്ഠിതം ഛിന്ദന്തം രുക്ഖോ ഓത്ഥരിത്വാ മാരേസി. തസ്സ കുക്കുച്ചം അഹോസി…പേ… ‘‘അനാപത്തി, ഭിക്ഖു, നമരണാധിപ്പായസ്സാ’’തി.

തേന ഖോ പന സമയേന ആളവകാ ഭിക്ഖൂ നവകമ്മം കരോന്താ രുക്ഖം ഛിന്ദന്തി. അഞ്ഞതരോ ഭിക്ഖു മരണാധിപ്പായോ അഞ്ഞതരം ഭിക്ഖും ഏതദവോച – ‘‘ആവുസോ, അത്രട്ഠിതോ ഛിന്ദാഹീ’’തി. തം തത്രട്ഠിതം ഛിന്ദന്തം രുക്ഖോ ഓത്ഥരിത്വാ മാരേസി…പേ… രുക്ഖോ ഓത്ഥരിത്വാ ന മാരേസി. തസ്സ കുക്കുച്ചം അഹോസി…പേ… ‘‘അനാപത്തി, ഭിക്ഖു, പാരാജികസ്സ; ആപത്തി ഥുല്ലച്ചയസ്സാ’’തി.

൧൯൦. തേന ഖോ പന സമയേന ഛബ്ബഗ്ഗിയാ ഭിക്ഖൂ ദായം ആലിമ്പേസും [ആളിമ്പേസും (സ്യാ. ക.)]; മനുസ്സാ ദഡ്ഢാ കാലമകംസു. തേസം കുക്കുച്ചം അഹോസി…പേ… ‘‘അനാപത്തി, ഭിക്ഖവേ, നമരണാധിപ്പായസ്സാ’’തി.