൯. ഛത്തുപാഹനവഗ്ഗോ

൧. പഠമസിക്ഖാപദം

൧൧൭൮. തേന സമയേന ബുദ്ധോ ഭഗവാ സാവത്ഥിയം വിഹരതി ജേതവനേ അനാഥപിണ്ഡികസ്സ ആരാമേ. തേന ഖോ പന സമയേന ഛബ്ബഗ്ഗിയാ ഭിക്ഖുനിയോ ഛത്തുപാഹനം ധാരേന്തി. മനുസ്സാ ഉജ്ഝായന്തി ഖിയ്യന്തി വിപാചേന്തി – ‘‘കഥഞ്ഹി നാമ ഭിക്ഖുനിയോ ഛത്തുപാഹനം ധാരേസ്സന്തി, സേയ്യഥാപി ഗിഹിനിയോ കാമഭോഗിനിയോ’’തി! അസ്സോസും ഖോ ഭിക്ഖുനിയോ തേസം മനുസ്സാനം ഉജ്ഝായന്താനം ഖിയ്യന്താനം വിപാചേന്താനം. യാ താ ഭിക്ഖുനിയോ അപ്പിച്ഛാ…പേ… താ ഉജ്ഝായന്തി ഖിയ്യന്തി വിപാചേന്തി – ‘‘കഥഞ്ഹി നാമ ഛബ്ബഗ്ഗിയാ ഭിക്ഖുനിയോ ഛത്തുപാഹനം ധാരേസ്സന്തീ’’തി…പേ… സച്ചം കിര, ഭിക്ഖവേ, ഛബ്ബഗ്ഗിയാ ഭിക്ഖുനിയോ ഛത്തുപാഹനം ധാരേന്തീതി? ‘‘സച്ചം, ഭഗവാ’’തി. വിഗരഹി ബുദ്ധോ ഭഗവാ…പേ… കഥഞ്ഹി നാമ, ഭിക്ഖവേ, ഛബ്ബഗ്ഗിയാ ഭിക്ഖുനിയോ ഛത്തുപാഹനം ധാരേസ്സന്തി! നേതം, ഭിക്ഖവേ, അപ്പസന്നാനം വാ പസാദായ…പേ… ഏവഞ്ച പന, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖുനിയോ ഇമം സിക്ഖാപദം ഉദ്ദിസന്തു –

‘‘യാ പന ഭിക്ഖുനീ ഛത്തുപാഹനം ധാരേയ്യ, പാചിത്തിയ’’ന്തി.

ഏവഞ്ചിദം ഭഗവതാ ഭിക്ഖുനീനം സിക്ഖാപദം പഞ്ഞത്തം ഹോതി.

൧൧൭൯. തേന ഖോ പന സമയേന അഞ്ഞതരാ ഭിക്ഖുനീ ഗിലാനാ ഹോതി. തസ്സാ വിനാ ഛത്തുപാഹനം ന ഫാസു ഹോതി…പേ… ഭഗവതോ ഏതമത്ഥം ആരോചേസും…പേ… അനുജാനാമി, ഭിക്ഖവേ, ഗിലാനായ ഭിക്ഖുനിയാ ഛത്തുപാഹനം. ഏവഞ്ച പന, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖുനിയോ ഇമം സിക്ഖാപദം ഉദ്ദിസന്തു –

൧൧൮൦. ‘‘യാ പന ഭിക്ഖുനീ അഗിലാനാ ഛത്തുപാഹനം ധാരേയ്യ, പാചിത്തിയ’’ന്തി.

൧൧൮൧. യാ പനാതി യാ യാദിസാ…പേ… ഭിക്ഖുനീതി…പേ… അയം ഇമസ്മിം അത്ഥേ അധിപ്പേതാ ഭിക്ഖുനീതി.

അഗിലാനാ നാമ യസ്സാ വിനാ ഛത്തുപാഹനം ഫാസു ഹോതി.

ഗിലാനാ നാമ യസ്സാ വിനാ ഛത്തുപാഹനം ന ഫാസു ഹോതി.

ഛത്തം നാമ തീണി ഛത്താനി – സേതച്ഛത്തം, കിലഞ്ജച്ഛത്തം, പണ്ണച്ഛത്തം മണ്ഡലബദ്ധം സലാകബദ്ധം. ധാരേയ്യാതി സകിമ്പി ധാരേതി, ആപത്തി പാചിത്തിയസ്സ.

൧൧൮൨. അഗിലാനാ അഗിലാനസഞ്ഞാ ഛത്തുപാഹനം ധാരേതി, ആപത്തി പാചിത്തിയസ്സ. അഗിലാനാ വേമതികാ ഛത്തുപാഹനം ധാരേതി, ആപത്തി പാചിത്തിയസ്സ. അഗിലാനാ ഗിലാനസഞ്ഞാ ഛത്തുപാഹനം ധാരേതി, ആപത്തി പാചിത്തിയസ്സ.

ഛത്തം ധാരേതി ന ഉപാഹനം, ആപത്തി ദുക്കടസ്സ. ഉപാഹനം ധാരേതി ന ഛത്തം, ആപത്തി ദുക്കടസ്സ. ഗിലാനാ അഗിലാനസഞ്ഞാ, ആപത്തി ദുക്കടസ്സ. ഗിലാനാ വേമതികാ, ആപത്തി ദുക്കടസ്സ. ഗിലാനാ ഗിലാനസഞ്ഞാ, അനാപത്തി.

൧൧൮൩. അനാപത്തി ഗിലാനായ, ആരാമേ ആരാമൂപചാരേ ധാരേതി, ആപദാസു, ഉമ്മത്തികായ, ആദികമ്മികായാതി.

പഠമസിക്ഖാപദം നിട്ഠിതം.

൨. ദുതിയസിക്ഖാപദം

൧൧൮൪. തേന സമയേന ബുദ്ധോ ഭഗവാ സാവത്ഥിയം വിഹരതി ജേതവനേ അനാഥപിണ്ഡികസ്സ ആരാമേ. തേന ഖോ പന സമയേന ഛബ്ബഗ്ഗിയാ ഭിക്ഖുനിയോ യാനേന യായന്തി. മനുസ്സാ ഉജ്ഝായന്തി ഖിയ്യന്തി വിപാചേന്തി – ‘‘കഥഞ്ഹി നാമ ഭിക്ഖുനിയോ യാനേന യായിസ്സന്തി, സേയ്യഥാപി ഗിഹിനിയോ കാമഭോഗിനിയോ’’തി! അസ്സോസും ഖോ ഭിക്ഖുനിയോ തേസം മനുസ്സാനം ഉജ്ഝായന്താനം ഖിയ്യന്താനം വിപാചേന്താനം. യാ താ ഭിക്ഖുനിയോ അപ്പിച്ഛാ…പേ. … താ ഉജ്ഝായന്തി ഖിയ്യന്തി വിപാചേന്തി – ‘‘കഥഞ്ഹി നാമ ഛബ്ബഗ്ഗിയാ ഭിക്ഖുനിയോ യാനേന യായിസ്സന്തീ’’തി…പേ… സച്ചം കിര, ഭിക്ഖവേ, ഛബ്ബഗ്ഗിയാ ഭിക്ഖുനിയോ യാനേന യായന്തീതി? ‘‘സച്ചം, ഭഗവാ’’തി. വിഗരഹി ബുദ്ധോ ഭഗവാ…പേ… കഥഞ്ഹി നാമ, ഭിക്ഖവേ, ഛബ്ബഗ്ഗിയാ ഭിക്ഖുനിയോ യാനേന യായിസ്സന്തി! നേതം, ഭിക്ഖവേ, അപ്പസന്നാനം വാ പസാദായ…പേ… ഏവഞ്ച പന, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖുനിയോ ഇമം സിക്ഖാപദം ഉദ്ദിസന്തു –

‘‘യാ പന ഭിക്ഖുനീ യാനേന യായേയ്യ, പാചിത്തിയ’’ന്തി.

ഏവഞ്ചിദം ഭഗവതാ ഭിക്ഖുനീനം സിക്ഖാപദം പഞ്ഞത്തം ഹോതി.

൧൧൮൫. തേന ഖോ പന സമയേന അഞ്ഞതരാ ഭിക്ഖുനീ ഗിലാനാ ഹോതി, ന സക്കോതി പദസാ ഗന്തും…പേ… ഭഗവതോ ഏതമത്ഥം ആരോചേസും…പേ… അനുജാനാമി, ഭിക്ഖവേ, ഗിലാനായ ഭിക്ഖുനിയാ യാനം. ഏവഞ്ച പന, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖുനിയോ ഇമം സിക്ഖാപദം ഉദ്ദിസന്തു –

൧൧൮൬. ‘‘യാ പന ഭിക്ഖുനീ അഗിലാനാ യാനേന യായേയ്യ, പാചിത്തിയ’’ന്തി.

൧൧൮൭. യാ പനാതി യാ യാദിസാ…പേ… ഭിക്ഖുനീതി…പേ… അയം ഇമസ്മിം അത്ഥേ അധിപ്പേതാ ഭിക്ഖുനീതി.

അഗിലാനാ നാമ സക്കോതി പദസാ ഗന്തും.

ഗിലാനാ നാമ ന സക്കോതി പദസാ ഗന്തും.

യാനം നാമ വയ്ഹം രഥോ സകടം സന്ദമാനികാ സിവികാ പാടങ്കീ.

യായേയ്യാതി സകിമ്പി യാനേന യായതി, ആപത്തി പാചിത്തിയസ്സ.

൧൧൮൮. അഗിലാനാ അഗിലാനസഞ്ഞാ യാനേന യായതി, ആപത്തി പാചിത്തിയസ്സ. അഗിലാനാ വേമതികാ യാനേന യായതി, ആപത്തി പാചിത്തിയസ്സ. അഗിലാനാ ഗിലാനസഞ്ഞാ യാനേന യായതി, ആപത്തി പാചിത്തിയസ്സ.

ഗിലാനാ അഗിലാനസഞ്ഞാ, ആപത്തി ദുക്കടസ്സ. ഗിലാനാ വേമതികാ, ആപത്തി ദുക്കടസ്സ. ഗിലാനാ ഗിലാനസഞ്ഞാ, അനാപത്തി.

൧൧൮൯. അനാപത്തി ഗിലാനായ, ആപദാസു, ഉമ്മത്തികായ, ആദികമ്മികായാതി.

ദുതിയസിക്ഖാപദം നിട്ഠിതം.

൩. തതിയസിക്ഖാപദം

൧൧൯൦. തേന സമയേന ബുദ്ധോ ഭഗവാ സാവത്ഥിയം വിഹരതി ജേതവനേ അനാഥപിണ്ഡികസ്സ ആരാമേ. തേന ഖോ പന സമയേന അഞ്ഞതരാ ഭിക്ഖുനീ അഞ്ഞതരിസ്സാ ഇത്ഥിയാ കുലൂപികാ ഹോതി. അഥ ഖോ സാ ഇത്ഥീ തം ഭിക്ഖുനിം ഏതദവോച – ‘‘ഹന്ദായ്യേ, ഇമം സങ്ഘാണിം അമുകായ നാമ ഇത്ഥിയാ ദേഹീ’’തി. അഥ ഖോ സാ ഭിക്ഖുനീ – ‘‘സചാഹം പത്തേന ആദായ ഗച്ഛാമി വിസ്സരോ മേ ഭവിസ്സതീ’’തി പടിമുഞ്ചിത്വാ അഗമാസി. തസ്സാ രഥികായ സുത്തകേ ഛിന്നേ വിപ്പകിരിയിംസു. മനുസ്സാ ഉജ്ഝായന്തി ഖിയ്യന്തി വിപാചേന്തി – ‘‘കഥഞ്ഹി നാമ ഭിക്ഖുനിയോ സങ്ഘാണിം ധാരേസ്സന്തി, സേയ്യഥാപി ഗിഹിനിയോ കാമഭോഗിനിയോ’’തി! അസ്സോസും ഖോ ഭിക്ഖുനിയോ തേസം മനുസ്സാനം ഉജ്ഝായന്താനം ഖിയ്യന്താനം വിപാചേന്താനം. യാ താ ഭിക്ഖുനിയോ അപ്പിച്ഛാ…പേ. … താ ഉജ്ഝായന്തി ഖിയ്യന്തി വിപാചേന്തി – ‘‘കഥഞ്ഹി നാമ ഭിക്ഖുനീ സങ്ഘാണിം ധാരേസ്സതീ’’തി…പേ… സച്ചം കിര, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖുനീ സങ്ഘാണിം ധാരേതീ’’തി [ധാരേസീതി (ക.)]? ‘‘സച്ചം, ഭഗവാ’’തി. വിഗരഹി ബുദ്ധോ ഭഗവാ…പേ… കഥഞ്ഹി നാമ, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖുനീ സങ്ഘാണിം ധാരേസ്സതി! നേതം, ഭിക്ഖവേ, അപ്പസന്നാനം വാ പസാദായ…പേ… ഏവഞ്ച പന, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖുനിയോ ഇമം സിക്ഖാപദം ഉദ്ദിസന്തു –

൧൧൯൧. ‘‘യാ പന ഭിക്ഖുനീ സങ്ഘാണിം ധാരേയ്യ, പാചിത്തിയ’’ന്തി.

൧൧൯൨. യാ പനാതി യാ യാദിസാ…പേ… ഭിക്ഖുനീതി…പേ… അയം ഇമസ്മിം അത്ഥേ അധിപ്പേതാ ഭിക്ഖുനീതി.

സങ്ഘാണി നാമ യാ കാചി കടൂപഗാ.

ധാരേയ്യാതി സകിമ്പി ധാരേതി, ആപത്തി പാചിത്തിയസ്സ.

൧൧൯൩. അനാപത്തി ആബാധപ്പച്ചയാ, കടിസുത്തകം ധാരേതി, ഉമ്മത്തികായ, ആദികമ്മികായാതി.

തതിയസിക്ഖാപദം നിട്ഠിതം.

൪. ചതുത്ഥസിക്ഖാപദം

൧൧൯൪. തേന സമയേന ബുദ്ധോ ഭഗവാ സാവത്ഥിയം വിഹരതി ജേതവനേ അനാഥപിണ്ഡികസ്സ ആരാമേ. തേന ഖോ പന സമയേന ഛബ്ബഗ്ഗിയാ ഭിക്ഖുനിയോ ഇത്ഥാലങ്കാരം ധാരേന്തി. മനുസ്സാ ഉജ്ഝായന്തി ഖിയ്യന്തി വിപാചേന്തി – ‘‘കഥഞ്ഹി നാമ ഭിക്ഖുനിയോ ഇത്ഥാലങ്കാരം ധാരേസ്സന്തി, സേയ്യഥാപി ഗിഹിനിയോ കാമഭോഗിനിയോ’’തി! അസ്സോസും ഖോ ഭിക്ഖുനിയോ തേസം മനുസ്സാനം ഉജ്ഝായന്താനം ഖിയ്യന്താനം വിപാചേന്താനം. യാ താ ഭിക്ഖുനിയോ അപ്പിച്ഛാ…പേ… താ ഉജ്ഝായന്തി ഖിയ്യന്തി വിപാചേന്തി – ‘‘കഥഞ്ഹി നാമ ഛബ്ബഗ്ഗിയാ ഭിക്ഖുനിയോ ഇത്ഥാലങ്കാരം ധാരേസ്സന്തീ’’തി …പേ… സച്ചം കിര, ഭിക്ഖവേ, ഛബ്ബഗ്ഗിയാ ഭിക്ഖുനിയോ ഇത്ഥാലങ്കാരം ധാരേന്തീതി? ‘‘സച്ചം, ഭഗവാ’’തി. വിഗരഹി ബുദ്ധോ ഭഗവാ…പേ… കഥഞ്ഹി നാമ, ഭിക്ഖവേ, ഛബ്ബഗ്ഗിയാ ഭിക്ഖുനിയോ ഇത്ഥാലങ്കാരം ധാരേസ്സന്തി! നേതം, ഭിക്ഖവേ, അപ്പസന്നാനം വാ പസാദായ…പേ… ഏവഞ്ച പന, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖുനിയോ ഇമം സിക്ഖാപദം ഉദ്ദിസന്തു –

൧൧൯൫. ‘‘യാ പന ഭിക്ഖുനീ ഇത്ഥാലങ്കാരം ധാരേയ്യ, പാചിത്തിയ’’ന്തി.

൧൧൯൬. യാ പനാതി യാ യാദിസാ…പേ… ഭിക്ഖുനീതി…പേ… അയം ഇമസ്മിം അത്ഥേ അധിപ്പേതാ ഭിക്ഖുനീതി.

ഇത്ഥാലങ്കാരോ നാമ സീസൂപഗോ ഗീവൂപഗോ ഹത്ഥൂപഗോ പാദൂപഗോ കടൂപഗോ. ധാരേയ്യാതി സകിമ്പി ധാരേതി, ആപത്തി പാചിത്തിയസ്സ.

൧൧൯൭. അനാപത്തി ആബാധപച്ചയാ, ഉമ്മത്തികായ, ആദികമ്മികായാതി.

ചതുത്ഥസിക്ഖാപദം നിട്ഠിതം.

൫. പഞ്ചമസിക്ഖാപദം

൧൧൯൮. തേന സമയേന ബുദ്ധോ ഭഗവാ സാവത്ഥിയം വിഹരതി ജേതവനേ അനാഥപിണ്ഡികസ്സ ആരാമേ. തേന ഖോ പന സമയേന ഛബ്ബഗ്ഗിയാ ഭിക്ഖുനിയോ ഗന്ധവണ്ണകേന നഹായന്തി. മനുസ്സാ ഉജ്ഝായന്തി ഖിയ്യന്തി വിപാചേന്തി – ‘‘കഥഞ്ഹി നാമ ഭിക്ഖുനിയോ ഗന്ധവണ്ണകേന നഹായിസ്സന്തി, സേയ്യഥാപി ഗിഹിനിയോ കാമഭോഗിനിയോ’’തി! അസ്സോസും ഖോ ഭിക്ഖുനിയോ തേസം മനുസ്സാനം ഉജ്ഝായന്താനം ഖിയ്യന്താനം വിപാചേന്താനം. യാ താ ഭിക്ഖുനിയോ അപ്പിച്ഛാ…പേ… താ ഉജ്ഝായന്തി ഖിയ്യന്തി വിപാചേന്തി – ‘‘കഥഞ്ഹി നാമ ഛബ്ബഗ്ഗിയാ ഭിക്ഖുനിയോ ഗന്ധവണ്ണകേന നഹായിസ്സന്തീ’’തി…പേ… സച്ചം കിര, ഭിക്ഖവേ, ഛബ്ബഗ്ഗിയാ ഭിക്ഖുനിയോ ഗന്ധവണ്ണകേന നഹായന്തീതി? ‘‘സച്ചം, ഭഗവാ’’തി. വിഗരഹി ബുദ്ധോ ഭഗവാ…പേ… കഥഞ്ഹി നാമ, ഭിക്ഖവേ, ഛബ്ബഗ്ഗിയാ ഭിക്ഖുനിയോ ഗന്ധവണ്ണകേന നഹായിസ്സന്തി! നേതം, ഭിക്ഖവേ, അപ്പസന്നാനം വാ പസാദായ…പേ… ഏവഞ്ച പന, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖുനിയോ ഇമം സിക്ഖാപദം ഉദ്ദിസന്തു –

൧൧൯൯. ‘‘യാ പന ഭിക്ഖുനീ ഗന്ധവണ്ണകേന നഹായേയ്യ, പാചിത്തിയ’’ന്തി.

൧൨൦൦. യാ പനാതി യാ യാദിസാ…പേ… ഭിക്ഖുനീതി…പേ… അയം ഇമസ്മിം അത്ഥേ അധിപ്പേതാ ഭിക്ഖുനീതി.

ഗന്ധോ നാമ യോ കോചി ഗന്ധോ. വണ്ണകം നാമ യം കിഞ്ചി വണ്ണകം. നഹായേയ്യാതി നഹായതി. പയോഗേ ദുക്കടം, നഹാനപരിയോസാനേ ആപത്തി പാചിത്തിയസ്സ.

൧൨൦൧. അനാപത്തി ആബാധപ്പച്ചയാ, ഉമ്മത്തികായ, ആദികമ്മികായാതി.

പഞ്ചമസിക്ഖാപദം നിട്ഠിതം.

൬. ഛട്ഠസിക്ഖാപദം

൧൨൦൨. തേന സമയേന ബുദ്ധോ ഭഗവാ സാവത്ഥിയം വിഹരതി ജേതവനേ അനാഥപിണ്ഡികസ്സ ആരാമേ. തേന ഖോ പന സമയേന ഛബ്ബഗ്ഗിയാ ഭിക്ഖുനിയോ വാസിതകേന പിഞ്ഞാകേന നഹായന്തി. മനുസ്സാ ഉജ്ഝായന്തി ഖിയ്യന്തി വിപാചേന്തി – ‘‘കഥഞ്ഹി നാമ ഭിക്ഖുനിയോ വാസിതകേന പിഞ്ഞാകേന നഹായിസ്സന്തി, സേയ്യഥാപി ഗിഹിനിയോ കാമഭോഗിനിയോ’’തി! അസ്സോസും ഖോ ഭിക്ഖുനിയോ തേസം മനുസ്സാനം ഉജ്ഝായന്താനം ഖിയ്യന്താനം വിപാചേന്താനം. യാ താ ഭിക്ഖുനിയോ അപ്പിച്ഛാ…പേ… താ ഉജ്ഝായന്തി ഖിയ്യന്തി വിപാചേന്തി – ‘‘കഥഞ്ഹി നാമ ഛബ്ബഗ്ഗിയാ ഭിക്ഖുനിയോ വാസിതകേന പിഞ്ഞാകേന നഹായിസ്സന്തീ’’തി…പേ… സച്ചം കിര, ഭിക്ഖവേ, ഛബ്ബഗ്ഗിയാ ഭിക്ഖുനിയോ വാസിതകേന പിഞ്ഞാകേന നഹായന്തീതി? ‘‘സച്ചം, ഭഗവാ’’തി. വിഗരഹി ബുദ്ധോ ഭഗവാ…പേ… കഥഞ്ഹി നാമ, ഭിക്ഖവേ, ഛബ്ബഗ്ഗിയാ ഭിക്ഖുനിയോ വാസിതകേന പിഞ്ഞാകേന നഹായിസ്സന്തി! നേതം, ഭിക്ഖവേ, അപ്പസന്നാനം വാ പസാദായ…പേ… ഏവഞ്ച പന, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖുനിയോ ഇമം സിക്ഖാപദം ഉദ്ദിസന്തു –

൧൨൦൩. ‘‘യാ പന ഭിക്ഖുനീ വാസിതകേന പിഞ്ഞാകേന നഹായേയ്യ, പാചിത്തിയ’’ന്തി.

൧൨൦൪. യാ പനാതി യാ യാദിസാ…പേ… ഭിക്ഖുനീതി…പേ… അയം ഇമസ്മിം അത്ഥേ അധിപ്പേതാ ഭിക്ഖുനീതി.

വാസിതകം നാമ യം കിഞ്ചി ഗന്ധവാസിതകം. പിഞ്ഞാകം നാമ തിലപിട്ഠം വുച്ചതി. നഹായേയ്യാതി നഹായതി. പയോഗേ ദുക്കടം, നഹാനപരിയോസാനേ ആപത്തി പാചിത്തിയസ്സ.

൧൨൦൫. അനാപത്തി ആബാധപ്പച്ചയാ, പകതിപിഞ്ഞാകേന നഹായതി, ഉമ്മത്തികായ, ആദികമ്മികായാതി.

ഛട്ഠസിക്ഖാപദം നിട്ഠിതം.

൭. സത്തമസിക്ഖാപദം

൧൨൦൬. തേന സമയേന ബുദ്ധോ ഭഗവാ സാവത്ഥിയം വിഹരതി ജേതവനേ അനാഥപിണ്ഡികസ്സ ആരാമേ. തേന ഖോ പന സമയേന ഭിക്ഖുനിയോ ഭിക്ഖുനിയാ ഉമ്മദ്ദാപേന്തിപി പരിമദ്ദാപേന്തിപി. മനുസ്സാ വിഹാരചാരികം ആഹിണ്ഡന്താ പസ്സിത്വാ ഉജ്ഝായന്തി ഖിയ്യന്തി വിപാചേന്തി – ‘‘കഥഞ്ഹി നാമ ഭിക്ഖുനിയോ ഭിക്ഖുനിയാ ഉമ്മദ്ദാപേസ്സന്തിപി പരിമദ്ദാപേസ്സന്തിപി സേയ്യഥാപി ഗിഹിനിയോ കാമഭോഗിനിയോ’’തി! അസ്സോസും ഖോ ഭിക്ഖുനിയോ തേസം മനുസ്സാനം ഉജ്ഝായന്താനം ഖിയ്യന്താനം വിപാചേന്താനം. യാ താ ഭിക്ഖുനിയോ അപ്പിച്ഛാ…പേ… താ ഉജ്ഝായന്തി ഖിയ്യന്തി വിപാചേന്തി – ‘‘കഥഞ്ഹി നാമ ഭിക്ഖുനിയോ ഭിക്ഖുനിയാ ഉമ്മദ്ദാപേസ്സന്തിപി പരിമദ്ദാപേസ്സന്തിപീ’’തി…പേ… സച്ചം കിര, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖുനിയോ ഭിക്ഖുനിയാ ഉമ്മദ്ദാപേന്തിപി പരിമദ്ദാപേന്തിപീതി? ‘‘സച്ചം, ഭഗവാ’’തി. വിഗരഹി ബുദ്ധോ ഭഗവാ…പേ… കഥഞ്ഹി നാമ, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖുനിയോ ഭിക്ഖുനിയാ ഉമ്മദ്ദാപേസ്സന്തിപി പരിമദ്ദാപേസ്സന്തിപി! നേതം, ഭിക്ഖവേ, അപ്പസന്നാനം വാ പസാദായ…പേ… ഏവഞ്ച പന, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖുനിയോ ഇമം സിക്ഖാപദം ഉദ്ദിസന്തു –

൧൨൦൭. ‘‘യാ പന ഭിക്ഖുനീ ഭിക്ഖുനിയാ ഉമ്മദ്ദാപേയ്യ വാ പരിമദ്ദാപേയ്യ വാ, പാചിത്തിയ’’ന്തി.

൧൨൦൮. യാ പനാതി യാ യാദിസാ…പേ… ഭിക്ഖുനീതി…പേ… അയം ഇമസ്മിം അത്ഥേ അധിപ്പേതാ ഭിക്ഖുനീതി.

ഭിക്ഖുനിയാതി അഞ്ഞായ ഭിക്ഖുനിയാ. ഉമ്മദ്ദാപേയ്യ വാതി ഉമ്മദ്ദാപേതി [ഉബ്ബട്ടാപേതി (സീ.)], ആപത്തി പാചിത്തിയസ്സ. പരിമദ്ദാപേയ്യ വാതി സമ്ബാഹാപേതി, ആപത്തി പാചിത്തിയസ്സ.

൧൨൦൯. അനാപത്തി ഗിലാനായ, ആപദാസു, ഉമ്മത്തികായ, ആദികമ്മികായാതി.

സത്തമസിക്ഖാപദം നിട്ഠിതം.

൮-൯-൧൦. അട്ഠമ-നവമ-ദസമസിക്ഖാപദം

൧൨൧൦. തേന സമയേന ബുദ്ധോ ഭഗവാ സാവത്ഥിയം വിഹരതി ജേതവനേ അനാഥപിണ്ഡികസ്സ ആരാമേ. തേന ഖോ പന സമയേന ഭിക്ഖുനിയോ സിക്ഖമാനായ ഉമ്മദ്ദാപേന്തിപി പരിമദ്ദാപേന്തിപി…പേ… സാമണേരിയാ ഉമ്മദ്ദാപേന്തിപി പരിമദ്ദാപേന്തിപി…പേ… ഗിഹിനിയാ ഉമ്മദ്ദാപേന്തിപി പരിമദ്ദാപേന്തിപി. മനുസ്സാ വിഹാരചാരികം ആഹിണ്ഡന്താ പസ്സിത്വാ ഉജ്ഝായന്തി ഖിയ്യന്തി വിപാചേന്തി – ‘‘കഥഞ്ഹി നാമ ഭിക്ഖുനിയോ ഗിഹിനിയാ ഉമ്മദ്ദാപേസ്സന്തിപി പരിമദ്ദാപേസ്സന്തിപി, സേയ്യഥാപി ഗിഹിനിയോ കാമഭോഗിനിയോ’’തി! അസ്സോസും ഖോ ഭിക്ഖുനിയോ തേസം മനുസ്സാനം ഉജ്ഝായന്താനം ഖിയ്യന്താനം വിപാചേന്താനം. യാ താ ഭിക്ഖുനിയോ അപ്പിച്ഛാ…പേ… താ ഉജ്ഝായന്തി ഖിയ്യന്തി വിപാചേന്തി – കഥഞ്ഹി നാമ ഭിക്ഖുനിയോ ഗിഹിനിയാ ഉമ്മദ്ദാപേസ്സന്തിപി പരിമദ്ദാപേസ്സന്തിപീതി…പേ… സച്ചം കിര, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖുനിയോ ഗിഹിനിയാ ഉമ്മദ്ദാപേന്തിപി പരിമദ്ദാപേന്തിപീതി? ‘‘സച്ചം, ഭഗവാ’’തി. വിഗരഹി ബുദ്ധോ ഭഗവാ…പേ… കഥഞ്ഹി നാമ, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖുനിയോ ഗിഹിനിയാ ഉമ്മദ്ദാപേസ്സന്തിപി പരിമദ്ദാപേസ്സന്തിപി! നേതം, ഭിക്ഖവേ, അപ്പസന്നാനം വാ പസാദായ…പേ… ഏവഞ്ച പന, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖുനിയോ ഇമം സിക്ഖാപദം ഉദ്ദിസന്തു –

൧൨൧൧. ‘‘യാ പന ഭിക്ഖുനീ (സിക്ഖമാനായ…പേ… സാമണേരിയാ…പേ…) ഗിഹിനിയാ ഉമ്മദ്ദാപേയ്യ വാ പരിമദ്ദാപേയ്യ വാ, പാചിത്തിയ’’ന്തി.

൧൨൧൨. യാ പനാതി യാ യാദിസാ…പേ… ഭിക്ഖുനീതി…പേ… അയം ഇമസ്മിം അത്ഥേ അധിപ്പേതാ ഭിക്ഖുനീതി.

സിക്ഖമാനാ നാമ ദ്വേ വസ്സാനി ഛസു ധമ്മേസു സിക്ഖിതസിക്ഖാ.

സാമണേരീ നാമ ദസസിക്ഖാപദികാ.

ഗിഹിനീ നാമ അഗാരിനീ വുച്ചതി.

ഉമ്മദ്ദാപേയ്യ വാതി ഉമ്മദ്ദാപേതി, ആപത്തി പാചിത്തിയസ്സ.

പരിമദ്ദാപേയ്യ വാതി സമ്ബാഹാപേതി, ആപത്തി പാചിത്തിയസ്സ.

൧൨൧൩. അനാപത്തി ഗിലാനായ [ആബാധപ്പച്ചയാ (ക.)], ആപദാസു, ഉമ്മത്തികായ, ആദികമ്മികായാതി.

അട്ഠമ നവമ ദസമസിക്ഖാപദാനി നിട്ഠിതാനി.

൧൧. ഏകാദസമസിക്ഖാപദം

൧൨൧൪. തേന സമയേന ബുദ്ധോ ഭഗവാ സാവത്ഥിയം വിഹരതി ജേതവനേ അനാഥപിണ്ഡികസ്സ ആരാമേ. തേന ഖോ പന സമയേന ഭിക്ഖുനിയോ ഭിക്ഖുസ്സ പുരതോ അനാപുച്ഛാ ആസനേ നിസീദന്തി. ഭിക്ഖൂ ഉജ്ഝായന്തി ഖിയ്യന്തി വിപാചേന്തി – ‘‘കഥഞ്ഹി നാമ ഭിക്ഖുനിയോ ഭിക്ഖുസ്സ പുരതോ അനാപുച്ഛാ ആസനേ നിസീദിസ്സന്തീ’’തി…പേ… സച്ചം കിര, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖുനിയോ ഭിക്ഖുസ്സ പുരതോ അനാപുച്ഛാ ആസനേ നിസീദന്തീതി? ‘‘സച്ചം, ഭഗവാ’’തി. വിഗരഹി ബുദ്ധോ ഭഗവാ…പേ… കഥഞ്ഹി നാമ, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖുനിയോ ഭിക്ഖുസ്സ പുരതോ അനാപുച്ഛാ ആസനേ നിസീദിസ്സന്തി! നേതം, ഭിക്ഖവേ, അപ്പസന്നാനം വാ പസാദായ…പേ… ഏവഞ്ച പന, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖുനിയോ ഇമം സിക്ഖാപദം ഉദ്ദിസന്തു –

൧൨൧൫. ‘‘യാ പന ഭിക്ഖുനീ ഭിക്ഖുസ്സ പുരതോ അനാപുച്ഛാ ആസനേ നിസീദേയ്യ, പാചിത്തിയ’’ന്തി.

൧൨൧൬. യാ പനാതി യാ യാദിസാ…പേ… ഭിക്ഖുനീതി…പേ… അയം ഇമസ്മിം അത്ഥേ അധിപ്പേതാ ഭിക്ഖുനീതി.

ഭിക്ഖുസ്സ പുരതോതി ഉപസമ്പന്നസ്സ പുരതോ. അനാപുച്ഛാതി അനപലോകേത്വാ. ആസനേ നിസീദേയ്യാതി അന്തമസോ ഛമായപി നിസീദതി, ആപത്തി പാചിത്തിയസ്സ.

൧൨൧൭. അനാപുച്ഛിതേ അനാപുച്ഛിതസഞ്ഞാ ആസനേ നിസീദതി, ആപത്തി പാചിത്തിയസ്സ. അനാപുച്ഛിതേ വേമതികാ ആസനേ നിസീദതി, ആപത്തി പാചിത്തിയസ്സ. അനാപുച്ഛിതേ ആപുച്ഛിതസഞ്ഞാ ആസനേ നിസീദതി, ആപത്തി പാചിത്തിയസ്സ.

ആപുച്ഛിതേ അനാപുച്ഛിതസഞ്ഞാ, ആപത്തി ദുക്കടസ്സ. ആപുച്ഛിതേ വേമതികാ, ആപത്തി ദുക്കടസ്സ. ആപുച്ഛിതേ ആപുച്ഛിതസഞ്ഞാ, അനാപത്തി.

൧൨൧൮. അനാപത്തി ആപുച്ഛാ ആസനേ നിസീദതി, ഗിലാനായ, ആപദാസു, ഉമ്മത്തികായ, ആദികമ്മികായാതി.

ഏകാദസമസിക്ഖാപദം നിട്ഠിതം.

൧൨. ദ്വാദസമസിക്ഖാപദം

൧൨൧൯. തേന സമയേന ബുദ്ധോ ഭഗവാ സാവത്ഥിയം വിഹരതി ജേതവനേ അനാഥപിണ്ഡികസ്സ ആരാമേ. തേന ഖോ പന സമയേന ഭിക്ഖുനിയോ അനോകാസകതം ഭിക്ഖും പഞ്ഹം പുച്ഛന്തി. ഭിക്ഖൂ ഉജ്ഝായന്തി ഖിയ്യന്തി വിപാചേന്തി – ‘‘കഥഞ്ഹി നാമ ഭിക്ഖുനിയോ അനോകാസകതം ഭിക്ഖും പഞ്ഹം പുച്ഛിസ്സന്തീ’’തി…പേ… സച്ചം കിര, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖുനിയോ അനോകാസകതം ഭിക്ഖും പഞ്ഹം പുച്ഛന്തീതി? ‘‘സച്ചം, ഭഗവാ’’തി. വിഗരഹി ബുദ്ധോ ഭഗവാ…പേ… കഥഞ്ഹി നാമ, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖുനിയോ അനോകാസകതം ഭിക്ഖും പഞ്ഹം പുച്ഛിസ്സന്തി! നേതം, ഭിക്ഖവേ, അപ്പസന്നാനം വാ പസാദായ…പേ… ഏവഞ്ച പന, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖുനിയോ ഇമം സിക്ഖാപദം ഉദ്ദിസന്തു –

൧൨൨൦. ‘‘യാ പന ഭിക്ഖുനീ അനോകാസകതം ഭിക്ഖും പഞ്ഹം പുച്ഛേയ്യ, പാചിത്തിയ’’ന്തി.

൧൨൨൧. യാ പനാതി യാ യാദിസാ…പേ… ഭിക്ഖുനീതി…പേ… അയം ഇമസ്മിം അത്ഥേ അധിപ്പേതാ ഭിക്ഖുനീതി.

അനോകാസകതന്തി അനാപുച്ഛാ. ഭിക്ഖുന്തി ഉപസമ്പന്നം. പഞ്ഹം പുച്ഛേയ്യാതി സുത്തന്തേ ഓകാസം കാരാപേത്വാ വിനയം വാ അഭിധമ്മം വാ പുച്ഛതി, ആപത്തി പാചിത്തിയസ്സ. വിനയേ ഓകാസം കാരാപേത്വാ സുത്തന്തം വാ അഭിധമ്മം വാ പുച്ഛതി, ആപത്തി പാചിത്തിയസ്സ. അഭിധമ്മേ ഓകാസം കാരാപേത്വാ സുത്തന്തം വാ വിനയം വാ പുച്ഛതി, ആപത്തി പാചിത്തിയസ്സ.

൧൨൨൨. അനാപുച്ഛിതേ അനാപുച്ഛിതസഞ്ഞാ പഞ്ഹം പുച്ഛതി, ആപത്തി പാചിത്തിയസ്സ. അനാപുച്ഛിതേ വേമതികാ പഞ്ഹം പുച്ഛതി, ആപത്തി പാചിത്തിയസ്സ. അനാപുച്ഛിതേ ആപുച്ഛിതസഞ്ഞാ പഞ്ഹം പുച്ഛതി, ആപത്തി പാചിത്തിയസ്സ.

ആപുച്ഛിതേ അനാപുച്ഛിതസഞ്ഞാ, ആപത്തി ദുക്കടസ്സ. ആപുച്ഛിതേ വേമതികാ, ആപത്തി ദുക്കടസ്സ. ആപുച്ഛിതേ ആപുച്ഛിതസഞ്ഞാ, അനാപത്തി.

൧൨൨൩. അനാപത്തി ഓകാസം കാരാപേത്വാ പുച്ഛതി, അനോദിസ്സ ഓകാസം കാരാപേത്വാ യത്ഥ കത്ഥചി പുച്ഛതി, ഉമ്മത്തികായ, ആദികമ്മികായാതി.

ദ്വാദസമസിക്ഖാപദം നിട്ഠിതം.

൧൩. തേരസമസിക്ഖാപദം

൧൨൨൪. തേന സമയേന ബുദ്ധോ ഭഗവാ സാവത്ഥിയം വിഹരതി ജേതവനേ അനാഥപിണ്ഡികസ്സ ആരാമേ. തേന ഖോ പന സമയേന അഞ്ഞതരാ ഭിക്ഖുനീ അസങ്കച്ചികാ [അസങ്കച്ഛികാ (സ്യാ.)] ഗാമം പിണ്ഡായ പാവിസി. തസ്സാ രഥികായ വാതമണ്ഡലികാ സങ്ഘാടിയോ ഉക്ഖിപിംസു. മനുസ്സാ ഉക്കുട്ഠിം അകംസു – ‘‘സുന്ദരാ അയ്യായ ഥനുദരാ’’തി. സാ ഭിക്ഖുനീ തേഹി മനുസ്സേഹി ഉപ്പണ്ഡിയമാനാ മങ്കു അഹോസി. അഥ ഖോ സാ ഭിക്ഖുനീ ഉപസ്സയം ഗന്ത്വാ ഭിക്ഖുനീനം ഏതമത്ഥം ആരോചേസി. യാ താ ഭിക്ഖുനിയോ അപ്പിച്ഛാ…പേ… താ ഉജ്ഝായന്തി ഖിയ്യന്തി വിപാചേന്തി – ‘‘കഥഞ്ഹി നാമ ഭിക്ഖുനീ അസങ്കച്ചികാ ഗാമം പവിസിസ്സതീ’’തി…പേ… സച്ചം കിര, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖുനീ അസങ്കച്ചികാ ഗാമം പാവിസീതി? ‘‘സച്ചം, ഭഗവാ’’തി. വിഗരഹി ബുദ്ധോ ഭഗവാ…പേ… കഥഞ്ഹി നാമ, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖുനീ അസങ്കച്ചികാ ഗാമം പവിസിസ്സതി! നേതം, ഭിക്ഖവേ, അപ്പസന്നാനം വാ പസാദായ…പേ… ഏവഞ്ച പന, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖുനിയോ ഇമം സിക്ഖാപദം ഉദ്ദിസന്തു –

൧൨൨൫. ‘‘യാ പന ഭിക്ഖുനീ അസങ്കച്ചികാ [അസങ്കച്ഛികാ (സ്യാ.)] ഗാമം പവിസേയ്യ, പാചിത്തിയ’’ന്തി.

൧൨൨൬. യാ പനാതി യാ യാദിസാ…പേ… ഭിക്ഖുനീതി…പേ… അയം ഇമസ്മിം അത്ഥേ അധിപ്പേതാ ഭിക്ഖുനീതി.

അസങ്കച്ചികാതി വിനാ സങ്കച്ചികം.

സങ്കച്ചികം നാമ അധക്ഖകം ഉബ്ഭനാഭി, തസ്സ പടിച്ഛാദനത്ഥായ.

ഗാമം പവിസേയ്യാതി പരിക്ഖിത്തസ്സ ഗാമസ്സ പരിക്ഖേപം അതിക്കാമേന്തിയാ ആപത്തി പാചിത്തിയസ്സ. അപരിക്ഖിത്തസ്സ ഗാമസ്സ ഉപചാരം ഓക്കമന്തിയാ ആപത്തി പാചിത്തിയസ്സ.

൧൨൨൭. അനാപത്തി അച്ഛിന്നചീവരികായ, നട്ഠചീവരികായ, ഗിലാനായ, അസ്സതിയാ, അജാനന്തിയാ, ആപദാസു, ഉമ്മത്തികായ, ആദികമ്മികായാതി.

തേരസമസിക്ഖാപദം നിട്ഠിതം.

ഛത്തുപാഹനവഗ്ഗോ നവമോ.

ഉദ്ദിട്ഠാ ഖോ, അയ്യായോ, ഛസട്ഠിസതാ പാചിത്തിയാ ധമ്മാ. തത്ഥായ്യായോ പുച്ഛാമി – ‘‘കച്ചിത്ഥ പരിസുദ്ധാ’’? ദുതിയമ്പി പുച്ഛാമി – ‘‘കച്ചിത്ഥ പരിസുദ്ധാ’’? തതിയമ്പി പുച്ഛാമി – ‘‘കച്ചിത്ഥ പരിസുദ്ധാ’’? പരിസുദ്ധേത്ഥായ്യായോ, തസ്മാ തുണ്ഹീ, ഏവമേതം ധാരയാമീതി.

ഖുദ്ദകം സമത്തം.

ഭിക്ഖുനിവിഭങ്ഗേ പാചിത്തിയകണ്ഡം നിട്ഠിതം.