൮. കുമാരീഭൂതവഗ്ഗോ

൧. പഠമസിക്ഖാപദം

൧൧൧൯. തേന സമയേന ബുദ്ധോ ഭഗവാ സാവത്ഥിയം വിഹരതി ജേതവനേ അനാഥപിണ്ഡികസ്സ ആരാമേ. തേന ഖോ പന സമയേന ഭിക്ഖുനിയോ ഊനവീസതിവസ്സം കുമാരിഭൂതം വുട്ഠാപേന്തി. താ അക്ഖമാ ഹോന്തി സീതസ്സ ഉണ്ഹസ്സ ജിഘച്ഛായ പിപാസായ ഡംസമകസവാതാതപസരീസപസമ്ഫസ്സാനം ദുരുത്താനം ദുരാഗതാനം വചനപഥാനം. ഉപ്പന്നാനം സാരീരികാനം വേദനാനം ദുക്ഖാനം തിബ്ബാനം ഖരാനം കടുകാനം അസാതാനം അമനാപാനം പാണഹരാനം അനധിവാസകജാതികാ ഹോന്തി. യാ താ ഭിക്ഖുനിയോ അപ്പിച്ഛാ…പേ… താ ഉജ്ഝായന്തി ഖിയ്യന്തി വിപാചേന്തി – ‘‘കഥഞ്ഹി നാമ ഭിക്ഖുനിയോ ഊനവീസതിവസ്സം കുമാരിഭൂതം വുട്ഠാപേസ്സന്തീ’’തി…പേ… സച്ചം കിര, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖുനിയോ ഊനവീസതിവസ്സം കുമാരിഭൂതം വുട്ഠാപേന്തീതി? ‘‘സച്ചം, ഭഗവാ’’തി. വിഗരഹി ബുദ്ധോ ഭഗവാ…പേ… കഥഞ്ഹി നാമ, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖുനിയോ ഊനവീസതിവസ്സം കുമാരിഭൂതം വുട്ഠാപേസ്സന്തി! ഊനവീസതിവസ്സാ, ഭിക്ഖവേ, കുമാരിഭൂതാ അക്ഖമാ ഹോതി സീതസ്സ ഉണ്ഹസ്സ…പേ… പാണഹരാനം അനധിവാസകജാതികാ ഹോതി. വീസതിവസ്സാവ ഖോ, ഭിക്ഖവേ, കുമാരിഭൂതാ ഖമാ ഹോതി സീതസ്സ ഉണ്ഹസ്സ…പേ… പാണഹരാനം അധിവാസകജാതികാ ഹോതി. നേതം, ഭിക്ഖവേ, അപ്പസന്നാനം വാ പസാദായ…പേ… ഏവഞ്ച പന, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖുനിയോ ഇമം സിക്ഖാപദം ഉദ്ദിസന്തു –

൧൧൨൦. ‘‘യാ പന ഭിക്ഖുനീ ഊനവീസതിവസ്സം കുമാരിഭൂതം വുട്ഠാപേയ്യ, പാചിത്തിയ’’ന്തി.

൧൧൨൧. യാ പനാതി യാ യാദിസാ…പേ… ഭിക്ഖുനീതി…പേ… അയം ഇമസ്മിം അത്ഥേ അധിപ്പേതാ ഭിക്ഖുനീതി.

ഊനവീസതിവസ്സാ നാമ അപ്പത്തവീസതിവസ്സാ. കുമാരിഭൂതാ നാമ സാമണേരീ വുച്ചതി. വുട്ഠാപേയ്യാതി ഉപസമ്പാദേയ്യ.

‘‘വുട്ഠാപേസ്സാമീ’’തി ഗണം വാ ആചരിനിം വാ പത്തം വാ ചീവരം വാ പരിയേസതി, സീമം വാ സമ്മന്നതി, ആപത്തി ദുക്കടസ്സ. ഞത്തിയാ ദുക്കടം. ദ്വീഹി കമ്മവാചാഹി ദുക്കടാ. കമ്മവാചാപരിയോസാനേ ഉപജ്ഝായായ ആപത്തി പാചിത്തിയസ്സ. ഗണസ്സ ച ആചരിനിയാ ച ആപത്തി ദുക്കടസ്സ.

൧൧൨൨. ഊനവീസതിവസ്സായ ഊനവീസതിവസ്സസഞ്ഞാ വുട്ഠാപേതി, ആപത്തി പാചിത്തിയസ്സ. ഊനവീസതിവസ്സായ വേമതികാ വുട്ഠാപേതി, ആപത്തി ദുക്കടസ്സ. ഊനവീസതിവസ്സായ പരിപുണ്ണസഞ്ഞാ വുട്ഠാപേതി, അനാപത്തി. പരിപുണ്ണവീസതിവസ്സായ ഊനവീസതിവസ്സസഞ്ഞാ, ആപത്തി ദുക്കടസ്സ. പരിപുണ്ണവീസതിവസ്സായ വേമതികാ, ആപത്തി ദുക്കടസ്സ. പരിപുണ്ണവീസതിവസ്സായ പരിപുണ്ണസഞ്ഞാ, അനാപത്തി.

൧൧൨൩. അനാപത്തി ഊനവീസതിവസ്സം പരിപുണ്ണസഞ്ഞാ വുട്ഠാപേതി, പരിപുണ്ണവീസതിവസ്സം പരിപുണ്ണസഞ്ഞാ വുട്ഠാപേതി, ഉമ്മത്തികായ, ആദികമ്മികായാതി.

പഠമസിക്ഖാപദം നിട്ഠിതം.

൨. ദുതിയസിക്ഖാപദം

൧൧൨൪. തേന സമയേന ബുദ്ധോ ഭഗവാ സാവത്ഥിയം വിഹരതി ജേതവനേ അനാഥപിണ്ഡികസ്സ ആരാമേ. തേന ഖോ പന സമയേന ഭിക്ഖുനിയോ പരിപുണ്ണവീസതിവസ്സം കുമാരിഭൂതം ദ്വേ വസ്സാനി ഛസു ധമ്മേസു അസിക്ഖിതസിക്ഖം വുട്ഠാപേന്തി. താ ബാലാ ഹോന്തി അബ്യത്താ; ന ജാനന്തി കപ്പിയം വാ അകപ്പിയം വാ. യാ താ ഭിക്ഖുനിയോ അപ്പിച്ഛാ…പേ… താ ഉജ്ഝായന്തി ഖിയ്യന്തി വിപാചേന്തി – ‘‘കഥഞ്ഹി നാമ ഭിക്ഖുനിയോ പരിപുണ്ണവീസതിവസ്സം കുമാരിഭൂതം ദ്വേ വസ്സാനി ഛസു ധമ്മേസു അസിക്ഖിതസിക്ഖം വുട്ഠാപേസ്സന്തീ’’തി…പേ… സച്ചം കിര, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖുനിയോ പരിപുണ്ണവീസതിവസ്സം കുമാരിഭൂതം ദ്വേ വസ്സാനി ഛസു ധമ്മേസു അസിക്ഖിതസിക്ഖം വുട്ഠാപേന്തീതി? ‘‘സച്ചം, ഭഗവാ’’തി. വിഗരഹി ബുദ്ധോ ഭഗവാ…പേ… കഥഞ്ഹി നാമ, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖുനിയോ പരിപുണ്ണവീസതിവസ്സം കുമാരിഭൂതം ദ്വേ വസ്സാനി ഛസു ധമ്മേസു അസിക്ഖിതസിക്ഖം വുട്ഠാപേസ്സന്തി! നേതം, ഭിക്ഖവേ, അപ്പസന്നാനം വാ പസാദായ…പേ… വിഗരഹിത്വാ…പേ… ധമ്മിം കഥം കത്വാ ഭിക്ഖൂ ആമന്തേസി – ‘‘അനുജാനാമി, ഭിക്ഖവേ, അട്ഠാരസവസ്സായ കുമാരിഭൂതായ ദ്വേ വസ്സാനി ഛസു ധമ്മേസു സിക്ഖാസമ്മുതിം ദാതും. ഏവഞ്ച പന ഭിക്ഖവേ ദാതബ്ബാ. തായ അട്ഠാരസവസ്സായ കുമാരിഭൂതായ സങ്ഘം ഉപസങ്കമിത്വാ ഏകംസം ഉത്തരാസങ്ഗം കരിത്വാ ഭിക്ഖുനീനം പാദേ വന്ദിത്വാ ഉക്കുടികം നിസീദിത്വാ അഞ്ജലിം പഗ്ഗഹേത്വാ ഏവമസ്സ വചനീയോ – അഹം, അയ്യേ, ഇത്ഥന്നാമാ ഇത്ഥന്നാമായ അയ്യായ അട്ഠാരസവസ്സാ കുമാരിഭൂതാ സങ്ഘം ദ്വേ വസ്സാനി ഛസു ധമ്മേസു സിക്ഖാസമ്മുതിം യാചാമീ’’തി. ദുതിയമ്പി യാചിതബ്ബാ. തതിയമ്പി യാചിതബ്ബാ. ബ്യത്തായ ഭിക്ഖുനിയാ പടിബലായ സങ്ഘോ ഞാപേതബ്ബോ –

൧൧൨൫. ‘‘സുണാതു മേ, അയ്യേ, സങ്ഘോ. അയം ഇത്ഥന്നാമാ ഇത്ഥന്നാമായ അയ്യായ അട്ഠാരസവസ്സാ കുമാരിഭൂതാ സങ്ഘം ദ്വേ വസ്സാനി ഛസു ധമ്മേസു സിക്ഖാസമ്മുതിം യാചതി. യദി സങ്ഘസ്സ പത്തകല്ലം, സങ്ഘോ ഇത്ഥന്നാമായ അട്ഠാരസവസ്സായ കുമാരിഭൂതായ ദ്വേ വസ്സാനി ഛസു ധമ്മേസു സിക്ഖാസമ്മുതിം ദദേയ്യ. ഏസാ ഞത്തി.

‘‘സുണാതു മേ, അയ്യേ, സങ്ഘോ. അയം ഇത്ഥന്നാമാ ഇത്ഥന്നാമായ അയ്യായ അട്ഠാരസവസ്സാ കുമാരിഭൂതാ സങ്ഘം ദ്വേ വസ്സാനി ഛസു ധമ്മേസു സിക്ഖാസമ്മുതിം യാചതി. സങ്ഘോ ഇത്ഥന്നാമായ അട്ഠാരസവസ്സായ കുമാരിഭൂതായ ദ്വേ വസ്സാനി ഛസു ധമ്മേസു സിക്ഖാസമ്മുതിം ദേതി. യസ്സാ അയ്യായ ഖമതി ഇത്ഥന്നാമായ അട്ഠാരസവസ്സായ കുമാരിഭൂതായ ദ്വേ വസ്സാനി ഛസു ധമ്മേസു സിക്ഖാസമ്മുതിയാ ദാനം, സാ തുണ്ഹസ്സ; യസ്സാ നക്ഖമതി, സാ ഭാസേയ്യ.

‘‘ദിന്നാ സങ്ഘേന ഇത്ഥന്നാമായ അട്ഠാരസവസ്സായ കുമാരിഭൂതായ ദ്വേ വസ്സാനി ഛസു ധമ്മേസു സിക്ഖാസമ്മുതി. ഖമതി സങ്ഘസ്സ, തസ്മാ തുണ്ഹീ, ഏവമേതം ധാരയാമീ’’തി.

സാ അട്ഠാരസവസ്സാ കുമാരിഭൂതാ ഏവം വദേഹീതി വത്തബ്ബാ – ‘‘പാണാതിപാതാ വേരമണിം ദ്വേ വസ്സാനി അവീതിക്കമ്മ സമാദാനം സമാദിയാമി…പേ… വികാലഭോജനാ വേരമണിം ദ്വേ വസ്സാനി അവീതിക്കമ്മ സമാദാനം സമാദിയാമീ’’തി.

അഥ ഖോ ഭഗവാ താ ഭിക്ഖുനിയോ അനേകപരിയായേന വിഗരഹിത്വാ ദുബ്ഭരതായ…പേ… ഏവഞ്ച പന, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖുനിയോ ഇമം സിക്ഖാപദം ഉദ്ദിസന്തു –

൧൧൨൬. ‘‘യാ പന ഭിക്ഖുനീ പരിപുണ്ണവീസതിവസ്സം കുമാരിഭൂതം ദ്വേ വസ്സാനി ഛസു ധമ്മേസു അസിക്ഖിതസിക്ഖം വുട്ഠാപേയ്യ, പാചിത്തിയ’’ന്തി.

൧൧൨൭. യാ പനാതി യാ യാദിസാ…പേ… ഭിക്ഖുനീതി…പേ… അയം ഇമസ്മിം അത്ഥേ അധിപ്പേതാ ഭിക്ഖുനീതി.

പരിപുണ്ണവീസതിവസ്സാ നാമ പത്തവീസതിവസ്സാ. കുമാരിഭൂതാ നാമ സാമണേരീ വുച്ചതി. ദ്വേ വസ്സാനീതി ദ്വേ സംവച്ഛരാനി. അസിക്ഖിതസിക്ഖാ നാമ സിക്ഖാ വാ ന ദിന്നാ ഹോതി, ദിന്നാ വാ സിക്ഖാ കുപിതാ. വുട്ഠാപേയ്യാതി ഉപസമ്പാദേയ്യ.

‘‘വുട്ഠാപേസ്സാമീ’’തി ഗണം വാ ആചരിനിം വാ പത്തം വാ ചീവരം വാ പരിയേസതി, സീമം വാ സമ്മന്നതി, ആപത്തി ദുക്കടസ്സ. ഞത്തിയാ ദുക്കടം. ദ്വീഹി കമ്മവാചാഹി ദുക്കടാ. കമ്മവാചാപരിയോസാനേ ഉപജ്ഝായായ ആപത്തി പാചിത്തിയസ്സ. ഗണസ്സ ച ആചരിനിയാ ച ആപത്തി ദുക്കടസ്സ.

൧൧൨൮. ധമ്മകമ്മേ ധമ്മകമ്മസഞ്ഞാ വുട്ഠാപേതി, ആപത്തി പാചിത്തിയസ്സ. ധമ്മകമ്മേ വേമതികാ വുട്ഠാപേതി, ആപത്തി പാചിത്തിയസ്സ. ധമ്മകമ്മേ അധമ്മകമ്മസഞ്ഞാ വുട്ഠാപേതി, ആപത്തി പാചിത്തിയസ്സ.

അധമ്മകമ്മേ ധമ്മകമ്മസഞ്ഞാ, ആപത്തി ദുക്കടസ്സ. അധമ്മകമ്മേ വേമതികാ, ആപത്തി ദുക്കടസ്സ. അധമ്മകമ്മേ അധമ്മകമ്മസഞ്ഞാ, ആപത്തി ദുക്കടസ്സ.

൧൧൨൯. അനാപത്തി പരിപുണ്ണവീസതിവസ്സം കുമാരിഭൂതം ദ്വേ വസ്സാനി ഛസു ധമ്മേസു സിക്ഖിതസിക്ഖം വുട്ഠാപേതി, ഉമ്മത്തികായ, ആദികമ്മികായാതി.

ദുതിയസിക്ഖാപദം നിട്ഠിതം.

൩. തതിയസിക്ഖാപദം

൧൧൩൦. തേന സമയേന ബുദ്ധോ ഭഗവാ സാവത്ഥിയം വിഹരതി ജേതവനേ അനാഥപിണ്ഡികസ്സ ആരാമേ. തേന ഖോ പന സമയേന ഭിക്ഖുനിയോ പരിപുണ്ണവീസതിവസ്സം കുമാരിഭൂതം ദ്വേ വസ്സാനി ഛസു ധമ്മേസു സിക്ഖിതസിക്ഖം സങ്ഘേന അസമ്മതം വുട്ഠാപേന്തി. ഭിക്ഖുനിയോ ഏവമാഹംസു – ‘‘ഏഥ സിക്ഖമാനാ, ഇമം ജാനാഥ, ഇമം ദേഥ, ഇമം ആഹരഥ, ഇമിനാ അത്ഥോ, ഇമം കപ്പിയം കരോഥാ’’തി. താ ഏവമാഹംസു – ‘‘ന മയം, അയ്യേ, സിക്ഖമാനാ; ഭിക്ഖുനിയോ മയ’’ന്തി. യാ താ ഭിക്ഖുനിയോ അപ്പിച്ഛാ…പേ… താ ഉജ്ഝായന്തി ഖിയ്യന്തി വിപാചേന്തി – ‘‘കഥഞ്ഹി നാമ ഭിക്ഖുനിയോ പരിപുണ്ണവീസതിവസ്സം കുമാരിഭൂതം ദ്വേ വസ്സാനി ഛസു ധമ്മേസു സിക്ഖിതസിക്ഖം സങ്ഘേന അസമ്മതം വുട്ഠാപേസ്സന്തീ’’തി…പേ… സച്ചം കിര, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖുനിയോ പരിപുണ്ണവീസതിവസ്സം കുമാരിഭൂതം ദ്വേ വസ്സാനി ഛസു ധമ്മേസു സിക്ഖിതസിക്ഖം സങ്ഘേന അസമ്മതം വുട്ഠാപേന്തീതി? ‘‘സച്ചം, ഭഗവാ’’തി. വിഗരഹി ബുദ്ധോ ഭഗവാ…പേ… കഥഞ്ഹി നാമ, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖുനിയോ പരിപുണ്ണവീസതിവസ്സം കുമാരിഭൂതം ദ്വേ വസ്സാനി ഛസു ധമ്മേസു സിക്ഖിതസിക്ഖം സങ്ഘേന അസമ്മതം വുട്ഠാപേസ്സന്തി! നേതം, ഭിക്ഖവേ, അപ്പസന്നാനം വാ പസാദായ…പേ… വിഗരഹിത്വാ…പേ… ധമ്മിം കഥം കത്വാ ഭിക്ഖൂ ആമന്തേസി – ‘‘അനുജാനാമി, ഭിക്ഖവേ, പരിപുണ്ണവീസതിവസ്സായ കുമാരിഭൂതായ ദ്വേ വസ്സാനി ഛസു ധമ്മേസു സിക്ഖിതസിക്ഖായ വുട്ഠാനസമ്മുതിം ദാതും. ഏവഞ്ച പന, ഭിക്ഖവേ, ദാതബ്ബാ. തായ പരിപുണ്ണവീസതിവസ്സായ കുമാരിഭൂതായ ദ്വേ വസ്സാനി ഛസു ധമ്മേസു സിക്ഖിതസിക്ഖായ സങ്ഘം ഉപസങ്കമിത്വാ ഏകംസം ഉത്തരാസങ്ഗം കരിത്വാ ഭിക്ഖുനീനം പാദേ വന്ദിത്വാ ഉക്കുടികം നിസീദിത്വാ അഞ്ജലിം പഗ്ഗഹേത്വാ ഏവമസ്സ വചനീയോ – അഹം, അയ്യേ, ഇത്ഥന്നാമാ ഇത്ഥന്നാമായ അയ്യായ പരിപുണ്ണവീസതിവസ്സാ കുമാരിഭൂതാ ദ്വേ വസ്സാനി ഛസു ധമ്മേസു സിക്ഖിതസിക്ഖാ സങ്ഘം വുട്ഠാനസമ്മുതിം യാചാമീ’’തി. ദുതിയമ്പി യാചിതബ്ബാ. തതിയമ്പി യാചിതബ്ബാ. ബ്യത്തായ ഭിക്ഖുനിയാ പടിബലായ സങ്ഘോ ഞാപേതബ്ബോ –

൧൧൩൧. ‘‘സുണാതു മേ, അയ്യേ, സങ്ഘോ. അയം ഇത്ഥന്നാമാ ഇത്ഥന്നാമായ അയ്യായ പരിപുണ്ണവീസതിവസ്സാ കുമാരിഭൂതാ ദ്വേ വസ്സാനി ഛസു ധമ്മേസു സിക്ഖിതസിക്ഖാ സങ്ഘം വുട്ഠാനസമ്മുതിം യാചതി. യദി സങ്ഘസ്സ പത്തകല്ലം സങ്ഘോ ഇത്ഥന്നാമായ പരിപുണ്ണവീസതിവസ്സായ കുമാരിഭൂതായ ദ്വേ വസ്സാനി ഛസു ധമ്മേസു സിക്ഖിതസിക്ഖായ വുട്ഠാനസമ്മുതിം ദദേയ്യ. ഏസാ ഞത്തി.

‘‘സുണാതു മേ, അയ്യേ, സങ്ഘോ. അയം ഇത്ഥന്നാമാ ഇത്ഥന്നാമായ അയ്യായ പരിപുണ്ണവീസതിവസ്സാ കുമാരിഭൂതാ ദ്വേ വസ്സാനി ഛസു ധമ്മേസു സിക്ഖിതസിക്ഖാ സങ്ഘം വുട്ഠാനസമ്മുതിം യാചതി. സങ്ഘോ ഇത്ഥന്നാമായ പരിപുണ്ണവീസതിവസ്സായ കുമാരിഭൂതായ ദ്വേ വസ്സാനി ഛസു ധമ്മേസു സിക്ഖിതസിക്ഖായ വുട്ഠാനസമ്മുതിം ദേതി. യസ്സാ അയ്യായ ഖമതി ഇത്ഥന്നാമായ പരിപുണ്ണവീസതിവസ്സായ കുമാരിഭൂതായ ദ്വേ വസ്സാനി ഛസു ധമ്മേസു സിക്ഖിതസിക്ഖായ വുട്ഠാനസമ്മുതിയാ ദാനം, സാ തുണ്ഹസ്സ; യസ്സാ നക്ഖമതി, സാ ഭാസേയ്യ.

‘‘ദിന്നാ സങ്ഘേന ഇത്ഥന്നാമായ പരിപുണ്ണവീസതിവസ്സായ കുമാരിഭൂതായ ദ്വേ വസ്സാനി ഛസു ധമ്മേസു സിക്ഖിതസിക്ഖായ വുട്ഠാനസമ്മുതി. ഖമതി സങ്ഘസ്സ, തസ്മാ തുണ്ഹീ, ഏവമേതം ധാരയാമീ’’തി.

അഥ ഖോ ഭഗവാ താ ഭിക്ഖുനിയോ അനേകപരിയായേന വിഗരഹിത്വാ ദുബ്ഭരതായ…പേ… ഏവഞ്ച പന, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖുനിയോ ഇമം സിക്ഖാപദം ഉദ്ദിസന്തു –

൧൧൩൨. ‘‘യാ പന ഭിക്ഖുനീ പരിപുണ്ണവീസതിവസ്സം കുമാരിഭൂതം ദ്വേ വസ്സാനി ഛസു ധമ്മേസു സിക്ഖിതസിക്ഖം സങ്ഘേന അസമ്മതം വുട്ഠാപേയ്യ, പാചിത്തിയ’’ന്തി.

൧൧൩൩. യാ പനാതി യാ യാദിസാ…പേ… ഭിക്ഖുനീതി…പേ… അയം ഇമസ്മിം അത്ഥേ അധിപ്പേതാ ഭിക്ഖുനീതി.

പരിപുണ്ണവീസതിവസ്സാ നാമ പത്തവീസതിവസ്സാ. കുമാരിഭൂതാ നാമ സാമണേരീ വുച്ചതി. ദ്വേ വസ്സാനീതി ദ്വേ സംവച്ഛരാനി. സിക്ഖിതസിക്ഖാ നാമ ഛസു ധമ്മേസു സിക്ഖിതസിക്ഖാ. അസമ്മതാ നാമ ഞത്തിദുതിയേന കമ്മേന വുട്ഠാനസമ്മുതി ന ദിന്നാ ഹോതി. വുട്ഠാപേയ്യാതി ഉപസമ്പാദേയ്യ.

‘‘വുട്ഠാപേസ്സാമീ’’തി ഗണം വാ ആചരിനിം വാ പത്തം വാ ചീവരം വാ പരിയേസതി, സീമം വാ സമ്മന്നതി, ആപത്തി ദുക്കടസ്സ. ഞത്തിയാ ദുക്കടം. ദ്വീഹി കമ്മവാചാഹി ദുക്കടാ. കമ്മവാചാപരിയോസാനേ ഉപജ്ഝായായ ആപത്തി പാചിത്തിയസ്സ. ഗണസ്സ ച ആചരിനിയാ ച ആപത്തി ദുക്കടസ്സ.

൧൧൩൪. ധമ്മകമ്മേ ധമ്മകമ്മസഞ്ഞാ വുട്ഠാപേതി, ആപത്തി പാചിത്തിയസ്സ. ധമ്മകമ്മേ വേമതികാ വുട്ഠാപേതി, ആപത്തി പാചിത്തിയസ്സ. ധമ്മകമ്മേ അധമ്മകമ്മസഞ്ഞാ വുട്ഠാപേതി, ആപത്തി പാചിത്തിയസ്സ.

അധമ്മകമ്മേ ധമ്മകമ്മസഞ്ഞാ, ആപത്തി ദുക്കടസ്സ. അധമ്മകമ്മേ വേമതികാ, ആപത്തി ദുക്കടസ്സ. അധമ്മകമ്മേ അധമ്മകമ്മസഞ്ഞാ, ആപത്തി ദുക്കടസ്സ.

൧൧൩൫. അനാപത്തി പരിപുണ്ണവീസതിവസ്സം കുമാരിഭൂതം ദ്വേ വസ്സാനി ഛസു ധമ്മേസു സിക്ഖിതസിക്ഖം സങ്ഘേന സമ്മതം വുട്ഠാപേതി, ഉമ്മത്തികായ, ആദികമ്മികായാതി.

തതിയസിക്ഖാപദം നിട്ഠിതം.

൪. ചതുത്ഥസിക്ഖാപദം

൧൧൩൬. തേന സമയേന ബുദ്ധോ ഭഗവാ സാവത്ഥിയം വിഹരതി ജേതവനേ അനാഥപിണ്ഡികസ്സ ആരാമേ. തേന ഖോ പന സമയേന ഭിക്ഖുനിയോ ഊനദ്വാദസവസ്സാ വുട്ഠാപേന്തി. താ ബാലാ ഹോന്തി അബ്യത്താ ന ജാനന്തി കപ്പിയം വാ അകപ്പിയം വാ. സദ്ധിവിഹാരിനിയോപി ബാലാ ഹോന്തി അബ്യത്താ; ന ജാനന്തി കപ്പിയം വാ അകപ്പിയം വാ. യാ താ ഭിക്ഖുനിയോ അപ്പിച്ഛാ…പേ… താ ഉജ്ഝായന്തി ഖിയ്യന്തി വിപാചേന്തി – ‘‘കഥഞ്ഹി നാമ ഭിക്ഖുനിയോ ഊനദ്വാദസവസ്സാ വുട്ഠാപേസ്സന്തീ’’തി…പേ… സച്ചം കിര, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖുനിയോ ഊനദ്വാദസവസ്സാ വുട്ഠാപേന്തീതി? ‘‘സച്ചം, ഭഗവാ’’തി. വിഗരഹി ബുദ്ധോ ഭഗവാ…പേ… കഥഞ്ഹി നാമ, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖുനിയോ ഊനദ്വാദസവസ്സാ വുട്ഠാപേസ്സന്തി! നേതം, ഭിക്ഖവേ, അപ്പസന്നാനം വാ പസാദായ…പേ… ഏവഞ്ച പന, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖുനിയോ ഇമം സിക്ഖാപദം ഉദ്ദിസന്തു –

൧൧൩൭. ‘‘യാ പന ഭിക്ഖുനീ ഊനദ്വാദസവസ്സാ വുട്ഠാപേയ്യ, പാചിത്തിയ’’ന്തി.

൧൧൩൮. യാ പനാതി യാ യാദിസാ…പേ… ഭിക്ഖുനീതി…പേ… അയം ഇമസ്മിം അത്ഥേ അധിപ്പേതാ ഭിക്ഖുനീതി.

ഊനദ്വാദസവസ്സാ നാമ അപ്പത്തദ്വാദസവസ്സാ.

വുട്ഠാപേയ്യാതി ഉപസമ്പാദേയ്യ.

‘‘വുട്ഠാപേസ്സാമീ’’തി ഗണം വാ ആചരിനിം വാ പത്തം വാ ചീവരം വാ പരിയേസതി, സീമം വാ സമ്മന്നതി, ആപത്തി ദുക്കടസ്സ. ഞത്തിയാ ദുക്കടം. ദ്വീഹി കമ്മവാചാഹി ദുക്കടാ. കമ്മവാചാപരിയോസാനേ ഉപജ്ഝായായ ആപത്തി പാചിത്തിയസ്സ. ഗണസ്സ ച ആചരിനിയാ ച ആപത്തി ദുക്കടസ്സ.

൧൧൩൯. അനാപത്തി പരിപുണ്ണദ്വാദസവസ്സാ വുട്ഠാപേതി, ഉമ്മത്തികായ, ആദികമ്മികായാതി.

ചതുത്ഥസിക്ഖാപദം നിട്ഠിതം.

൫. പഞ്ചമസിക്ഖാപദം

൧൧൪൦. തേന സമയേന ബുദ്ധോ ഭഗവാ സാവത്ഥിയം വിഹരതി ജേതവനേ അനാഥപിണ്ഡികസ്സ ആരാമേ. തേന ഖോ പന സമയേന ഭിക്ഖുനിയോ പരിപുണ്ണദ്വാദസവസ്സാ സങ്ഘേന അസമ്മതാ വുട്ഠാപേന്തി. താ ബാലാ ഹോന്തി അബ്യത്താ; ന ജാനന്തി കപ്പിയം വാ അകപ്പിയം വാ. സദ്ധിവിഹാരിനിയോപി ബാലാ ഹോന്തി അബ്യത്താ; ന ജാനന്തി കപ്പിയം വാ അകപ്പിയം വാ. യാ താ ഭിക്ഖുനിയോ അപ്പിച്ഛാ…പേ… താ ഉജ്ഝായന്തി ഖിയ്യന്തി വിപാചേന്തി – ‘‘കഥഞ്ഹി നാമ ഭിക്ഖുനിയോ പരിപുണ്ണദ്വാദസവസ്സാ സങ്ഘേന അസമ്മതാ വുട്ഠാപേസ്സന്തീ’’തി…പേ… സച്ചം കിര, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖുനിയോ പരിപുണ്ണദ്വാദസവസ്സാ സങ്ഘേന അസമ്മതാ വുട്ഠാപേന്തീതി? ‘‘സച്ചം, ഭഗവാ’’തി. വിഗരഹി ബുദ്ധോ ഭഗവാ…പേ… കഥഞ്ഹി നാമ, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖുനിയോ പരിപുണ്ണദ്വാദസവസ്സാ സങ്ഘേന അസമ്മതാ വുട്ഠാപേസ്സന്തി! നേതം, ഭിക്ഖവേ, അപ്പസന്നാനം വാ പസാദായ…പേ… വിഗരഹിത്വാ…പേ… ധമ്മിം കഥം കത്വാ ഭിക്ഖൂ ആമന്തേസി – ‘‘അനുജാനാമി, ഭിക്ഖവേ, പരിപുണ്ണദ്വാദസവസ്സായ ഭിക്ഖുനിയാ വുട്ഠാപനസമ്മുതിം ദാതും. ഏവഞ്ച പന, ഭിക്ഖവേ, ദാതബ്ബാ. തായ പരിപുണ്ണദ്വാദസവസ്സായ ഭിക്ഖുനിയാ സങ്ഘം ഉപസങ്കമിത്വാ ഏകംസം ഉത്തരാസങ്ഗം കരിത്വാ വുഡ്ഢാനം ഭിക്ഖുനീനം പാദേ വന്ദിത്വാ ഉക്കുടികം നിസീദിത്വാ അഞ്ജലിം പഗ്ഗഹേത്വാ ഏവമസ്സ വചനീയോ – അഹം, അയ്യേ, ഇത്ഥന്നാമാ പരിപുണ്ണദ്വാദസവസ്സാ ഭിക്ഖുനീ സങ്ഘം വുട്ഠാപനസമ്മുതിം യാചാമീ’’തി. ദുതിയമ്പി യാചിതബ്ബാ. തതിയമ്പി യാചിതബ്ബാ. സാ ഭിക്ഖുനീ സങ്ഘേന പരിച്ഛിന്ദിതബ്ബാ – ‘‘ബ്യത്തായം ഭിക്ഖുനീ ലജ്ജിനീ’’തി. സചേ ബാലാ ച ഹോതി അലജ്ജിനീ ച, ന ദാതബ്ബാ. സചേ ബാലാ ഹോതി ലജ്ജിനീ, ന ദാതബ്ബാ. സചേ ബ്യത്താ ഹോതി അലജ്ജിനീ, ന ദാതബ്ബാ. സചേ ബ്യത്താ ച ഹോതി ലജ്ജിനീ ച, ദാതബ്ബാ. ഏവഞ്ച പന, ഭിക്ഖവേ, ദാതബ്ബാ. ബ്യത്തായ ഭിക്ഖുനിയാ പടിബലായ സങ്ഘോ ഞാപേതബ്ബോ –

൧൧൪൧. ‘‘സുണാതു മേ, അയ്യേ, സങ്ഘോ. അയം ഇത്ഥന്നാമാ പരിപുണ്ണദ്വാദസവസ്സാ ഭിക്ഖുനീ സങ്ഘം വുട്ഠാപനസമ്മുതിം യാചതി. യദി സങ്ഘസ്സ പത്തകല്ലം, സങ്ഘോ ഇത്ഥന്നാമായ പരിപുണ്ണദ്വാദസവസ്സായ ഭിക്ഖുനിയാ വുട്ഠാപനസമ്മുതിം ദദേയ്യ. ഏസാ ഞത്തി.

‘‘സുണാതു മേ, അയ്യേ, സങ്ഘോ. അയം ഇത്ഥന്നാമാ പരിപുണ്ണദ്വാദസവസ്സാ ഭിക്ഖുനീ സങ്ഘം വുട്ഠാപനസമ്മുതിം യാചതി. സങ്ഘോ ഇത്ഥന്നാമായ പരിപുണ്ണദ്വാദസവസ്സായ ഭിക്ഖുനിയാ വുട്ഠാപനസമ്മുതിം ദേതി. യസ്സാ അയ്യായ ഖമതി ഇത്ഥന്നാമായ പരിപുണ്ണദ്വാദസവസ്സായ ഭിക്ഖുനിയാ വുട്ഠാപനസമ്മുതിയാ ദാനം, സാ തുണ്ഹസ്സ; യസ്സാ നക്ഖമതി, സാ ഭാസേയ്യ.

‘‘ദിന്നാ സങ്ഘേന ഇത്ഥന്നാമായ പരിപുണ്ണദ്വാദസവസ്സായ ഭിക്ഖുനിയാ വുട്ഠാപനസമ്മുതി. ഖമതി സങ്ഘസ്സ, തസ്മാ തുണ്ഹീ, ഏവമേതം ധാരയാമീ’’തി.

അഥ ഖോ ഭഗവാ താ ഭിക്ഖുനിയോ അനേകപരിയായേന വിഗരഹിത്വാ ദുബ്ഭരതായ…പേ… ഏവഞ്ച പന, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖുനിയോ ഇമം സിക്ഖാപദം ഉദ്ദിസന്തു –

൧൧൪൨. ‘‘യാ പന ഭിക്ഖുനീ പരിപുണ്ണദ്വാദസവസ്സാ സങ്ഘേന അസമ്മതാ വുട്ഠാപേയ്യ, പാചിത്തിയ’’ന്തി.

൧൧൪൩. യാ പനാതി യാ യാദിസാ…പേ… ഭിക്ഖുനീതി…പേ… അയം ഇമസ്മിം അത്ഥേ അധിപ്പേതാ ഭിക്ഖുനീതി.

പരിപുണ്ണദ്വാദസവസ്സാ നാമ പത്തദ്വാദസവസ്സാ.

അസമ്മതാ നാമ ഞത്തിദുതിയേന കമ്മേന വുട്ഠാപനസമ്മുതി ന ദിന്നാ ഹോതി. വുട്ഠാപേയ്യാതി ഉപസമ്പാദേയ്യ.

‘‘വുട്ഠാപേസ്സാമീ’’തി ഗണം വാ ആചരിനിം വാ പത്തം വാ ചീവരം വാ പരിയേസതി, സീമം വാ സമ്മന്നതി, ആപത്തി ദുക്കടസ്സ. ഞത്തിയാ ദുക്കടം. ദ്വീഹി കമ്മവാചാഹി ദുക്കടാ. കമ്മവാചാപരിയോസാനേ ഉപജ്ഝായായ ആപത്തി പാചിത്തിയസ്സ. ഗണസ്സ ച ആചരിനിയാ ച ആപത്തി ദുക്കടസ്സ.

൧൧൪൪. ധമ്മകമ്മേ ധമ്മകമ്മസഞ്ഞാ വുട്ഠാപേതി, ആപത്തി പാചിത്തിയസ്സ. ധമ്മകമ്മേ വേമതികാ വുട്ഠാപേതി, ആപത്തി പാചിത്തിയസ്സ. ധമ്മകമ്മേ അധമ്മകമ്മസഞ്ഞാ വുട്ഠാപേതി, ആപത്തി പാചിത്തിയസ്സ.

അധമ്മകമ്മേ ധമ്മകമ്മസഞ്ഞാ, ആപത്തി ദുക്കടസ്സ. അധമ്മകമ്മേ വേമതികാ, ആപത്തി ദുക്കടസ്സ. അധമ്മകമ്മേ അധമ്മകമ്മസഞ്ഞാ, ആപത്തി ദുക്കടസ്സ.

൧൧൪൫. അനാപത്തി പരിപുണ്ണദ്വാദസവസ്സാ സങ്ഘേന സമ്മതാ വുട്ഠാപേതി, ഉമ്മത്തികായ, ആദികമ്മികായാതി.

പഞ്ചമസിക്ഖാപദം നിട്ഠിതം.

൬. ഛട്ഠസിക്ഖാപദം

൧൧൪൬. തേന സമയേന ബുദ്ധോ ഭഗവാ സാവത്ഥിയം വിഹരതി ജേതവനേ അനാഥപിണ്ഡികസ്സ ആരാമേ. തേന ഖോ പന സമയേന ചണ്ഡകാളീ ഭിക്ഖുനീ ഭിക്ഖുനിസങ്ഘം ഉപസങ്കമിത്വാ വുട്ഠാപനസമ്മുതിം യാചതി. അഥ ഖോ ഭിക്ഖുനിസങ്ഘോ ചണ്ഡകാളിം ഭിക്ഖുനിം പരിച്ഛിന്ദിത്വാ – ‘‘അലം താവ തേ, അയ്യേ, വുട്ഠാപിതേനാ’’തി, വുട്ഠാപനസമ്മുതിം ന അദാസി. ചണ്ഡകാളീ ഭിക്ഖുനീ ‘സാധൂ’തി പടിസ്സുണി. തേന ഖോ പന സമയേന ഭിക്ഖുനിസങ്ഘോ അഞ്ഞാസം ഭിക്ഖുനീനം വുട്ഠാപനസമ്മുതിം ദേതി. ചണ്ഡകാളീ ഭിക്ഖുനീ ഉജ്ഝായതി ഖിയ്യതി വിപാചേതി – ‘‘അഹമേവ നൂന ബാലാ, അഹമേവ നൂന അലജ്ജിനീ; യം സങ്ഘോ അഞ്ഞാസം ഭിക്ഖുനീനം വുട്ഠാപനസമ്മുതിം ദേതി, മയ്ഹമേവ ന ദേതീ’’തി. യാ താ ഭിക്ഖുനിയോ അപ്പിച്ഛാ…പേ… താ ഉജ്ഝായന്തി ഖിയ്യന്തി വിപാചേന്തി – ‘‘കഥഞ്ഹി നാമ അയ്യാ ചണ്ഡകാളീ – ‘അലം താവ തേ, അയ്യേ, വുട്ഠാപിതേനാ’തി വുച്ചമാനാ ‘സാധൂ’തി പടിസ്സുണിത്വാ പച്ഛാ ഖീയനധമ്മം ആപജ്ജിസ്സതീ’’തി…പേ… സച്ചം കിര, ഭിക്ഖവേ, ‘ചണ്ഡകാളീ ഭിക്ഖുനീ അലം താവ തേ അയ്യേ വുട്ഠാപിതേനാ’തി വുച്ചമാനാ ‘‘സാധൂ’’തി പടിസ്സുണിത്വാ പച്ഛാ ഖീയനധമ്മം ആപജ്ജതീതി [ആപജ്ജീതി (ക.)]? ‘‘സച്ചം, ഭഗവാ’’തി. വിഗരഹി ബുദ്ധോ ഭഗവാ…പേ… കഥഞ്ഹി നാമ, ഭിക്ഖവേ, ചണ്ഡകാളീ ഭിക്ഖുനീ – ‘‘അലം താവ തേ, അയ്യേ, വുട്ഠാപിതേനാ’’തി വുച്ചമാനാ ‘സാധൂ’തി പടിസ്സുണിത്വാ പച്ഛാ ഖീയനധമ്മം ആപജ്ജിസ്സതി! നേതം, ഭിക്ഖവേ, അപ്പസന്നാനം വാ പസാദായ…പേ… ഏവഞ്ച പന, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖുനിയോ ഇമം സിക്ഖാപദം ഉദ്ദിസന്തു –

൧൧൪൭. ‘‘യാ പന ഭിക്ഖുനീ – ‘അലം താവ തേ, അയ്യേ, വുട്ഠാപിതേനാ’തി വുച്ചമാനാ ‘സാധൂ’തി പടിസ്സുണിത്വാ പച്ഛാ ഖീയനധമ്മം ആപജ്ജേയ്യ, പാചിത്തിയ’’ന്തി.

൧൧൪൮. യാ പനാതി യാ യാദിസാ…പേ… ഭിക്ഖുനീതി…പേ… അയം ഇമസ്മിം അത്ഥേ അധിപ്പേതാ ഭിക്ഖുനീതി.

അലം താവ തേ അയ്യേ വുട്ഠാപിതേനാതി അലം താവ തേ, അയ്യേ, ഉപസമ്പാദിതേന. ‘സാധൂ’തി പടിസ്സുണിത്വാ പച്ഛാ ഖീയനധമ്മം ആപജ്ജതി, ആപത്തി പാചിത്തിയസ്സ.

൧൧൪൯. അനാപത്തി പകതിയാ ഛന്ദാ ദോസാ മോഹാ ഭയാ കരോന്തം ഖിയ്യതി, ഉമ്മത്തികായ, ആദികമ്മികായാതി.

ഛട്ഠസിക്ഖാപദം നിട്ഠിതം.

൭. സത്തമസിക്ഖാപദം

൧൧൫൦. തേന സമയേന ബുദ്ധോ ഭഗവാ സാവത്ഥിയം വിഹരതി ജേതവനേ അനാഥപിണ്ഡികസ്സ ആരാമേ. തേന ഖോ പന സമയേന അഞ്ഞതരാ സിക്ഖമാനാ ഥുല്ലനന്ദം ഭിക്ഖുനിം ഉപസങ്കമിത്വാ ഉപസമ്പദം യാചി. ഥുല്ലനന്ദാ ഭിക്ഖുനീ തം സിക്ഖമാനം – ‘‘സചേ മേ ത്വം, അയ്യേ, ചീവരം ദസ്സസി ഏവാഹം തം വുട്ഠാപേസ്സാമീ’’തി വത്വാ, നേവ വുട്ഠാപേതി ന വുട്ഠാപനായ ഉസ്സുക്കം കരോതി. അഥ ഖോ സാ സിക്ഖമാനാ ഭിക്ഖുനീനം ഏതമത്ഥം ആരോചേസി. യാ താ ഭിക്ഖുനിയോ അപ്പിച്ഛാ…പേ… താ ഉജ്ഝായന്തി ഖിയ്യന്തി വിപാചേന്തി – ‘‘കഥഞ്ഹി നാമ അയ്യാ ഥുല്ലനന്ദാ സിക്ഖമാനം – ‘സചേ മേ ത്വം, അയ്യേ, ചീവരം ദസ്സസി ഏവാഹം തം വുട്ഠാപേസ്സാമീ’തി വത്വാ, നേവ വുട്ഠാപേസ്സതി ന വുട്ഠാപനായ ഉസ്സുക്കം കരിസ്സതീ’’തി…പേ… സച്ചം കിര, ഭിക്ഖവേ, ഥുല്ലനന്ദാ ഭിക്ഖുനീ സിക്ഖമാനം – ‘‘സചേ മേ ത്വം, അയ്യേ, ചീവരം ദസ്സസി ഏവാഹം തം വുട്ഠാപേസ്സാമീ’’തി വത്വാ, നേവ വുട്ഠാപേതി ന വുട്ഠാപനായ ഉസ്സുക്കം കരോതീതി? ‘‘സച്ചം, ഭഗവാ’’തി. വിഗരഹി ബുദ്ധോ ഭഗവാ…പേ… കഥഞ്ഹി നാമ, ഭിക്ഖവേ, ഥുല്ലനന്ദാ ഭിക്ഖുനീ സിക്ഖമാനം – ‘‘സചേ മേ ത്വം, അയ്യേ, ചീവരം ദസ്സസി ഏവാഹം തം വുട്ഠാപേസ്സാമീ’’തി വത്വാ, നേവ വുട്ഠാപേസ്സതി ന വുട്ഠാപനായ ഉസ്സുക്കം കരിസ്സതി! നേതം, ഭിക്ഖവേ, അപ്പസന്നാനം വാ പസാദായ…പേ… ഏവഞ്ച പന, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖുനിയോ ഇമം സിക്ഖാപദം ഉദ്ദിസന്തു –

൧൧൫൧. ‘‘യാ പന ഭിക്ഖുനീ സിക്ഖമാനം – ‘സചേ മേ ത്വം, അയ്യേ, ചീവരം ദസ്സസി, ഏവാഹം തം വുട്ഠാപേസ്സാമീ’തി വത്വാ, സാ പച്ഛാ അനന്തരായികിനീ നേവ വുട്ഠാപേയ്യ ന വുട്ഠാപനായ ഉസ്സുക്കം കരേയ്യ, പാചിത്തിയ’’ന്തി.

൧൧൫൨. യാ പനാതി യാ യാദിസാ…പേ… ഭിക്ഖുനീതി…പേ… അയം ഇമസ്മിം അത്ഥേ അധിപ്പേതാ ഭിക്ഖുനീതി.

സിക്ഖമാനാ നാമ ദ്വേ വസ്സാനി ഛസു ധമ്മേസു സിക്ഖിതസിക്ഖാ.

സചേ മേ ത്വം അയ്യേ ചീവരം ദസ്സസി ഏവാഹം തം വുട്ഠാപേസ്സാമീതി ഏവാഹം തം ഉപസമ്പാദേസ്സാമി.

സാ പച്ഛാ അനന്തരായികിനീതി അസതി അന്തരായേ.

നേവ വുട്ഠാപേയ്യാതി ന സയം വുട്ഠാപേയ്യ.

ന വുട്ഠാപനായ ഉസ്സുക്കം കരേയ്യാതി ന അഞ്ഞം ആണാപേയ്യ. ‘‘നേവ വുട്ഠാപേസ്സാമി ന വുട്ഠാപനായ ഉസ്സുക്കം കരിസ്സാമീ’’തി ധുരം നിക്ഖിത്തമത്തേ ആപത്തി പാചിത്തിയസ്സ.

൧൧൫൩. അനാപത്തി സതി അന്തരായേ, പരിയേസിത്വാ ന ലഭതി, ഗിലാനായ, ആപദാസു, ഉമ്മത്തികായ, ആദികമ്മികായാതി.

സത്തമസിക്ഖാപദം നിട്ഠിതം.

൮. അട്ഠമസിക്ഖാപദം

൧൧൫൪. തേന സമയേന ബുദ്ധോ ഭഗവാ സാവത്ഥിയം വിഹരതി ജേതവനേ അനാഥപിണ്ഡികസ്സ ആരാമേ. തേന ഖോ പന സമയേന അഞ്ഞതരാ സിക്ഖമാനാ ഥുല്ലനന്ദം ഭിക്ഖുനിം ഉപസങ്കമിത്വാ ഉപസമ്പദം യാചി. ഥുല്ലനന്ദാ ഭിക്ഖുനീ തം സിക്ഖമാനം ‘‘സചേ മം ത്വം, അയ്യേ, ദ്വേ വസ്സാനി അനുബന്ധിസ്സസി ഏവാഹം തം വുട്ഠാപേസ്സാമീ’’തി വത്വാ, നേവ വുട്ഠാപേതി ന വുട്ഠാപനായ ഉസ്സുക്കം കരോതി. അഥ ഖോ സാ സിക്ഖമാനാ ഭിക്ഖുനീനം ഏതമത്ഥം ആരോചേസി. യാ താ ഭിക്ഖുനിയോ അപ്പിച്ഛാ…പേ… താ ഉജ്ഝായന്തി ഖിയ്യന്തി വിപാചേന്തി – ‘‘കഥഞ്ഹി നാമ അയ്യാ ഥുല്ലനന്ദാ സിക്ഖമാനം – സചേ മം ത്വം, അയ്യേ, ദ്വേ വസ്സാനി അനുബന്ധിസ്സസി ഏവാഹം തം വുട്ഠാപേസ്സാമീതി വത്വാ, നേവ വുട്ഠാപേസ്സതി ന വുട്ഠാപനായ ഉസ്സുക്കം കരിസ്സതീ’’തി…പേ… സച്ചം കിര, ഭിക്ഖവേ, ഥുല്ലനന്ദാ ഭിക്ഖുനീ സിക്ഖമാനം – ‘‘സചേ മം ത്വം അയ്യേ ദ്വേ വസ്സാനി അനുബന്ധിസ്സസി ഏവാഹം തം വുട്ഠാപേസ്സാമീ’’തി വത്വാ, നേവ വുട്ഠാപേതി ന വുട്ഠാപനായ ഉസ്സുക്കം കരോതീതി? ‘‘സച്ചം, ഭഗവാ’’തി. വിഗരഹി ബുദ്ധോ ഭഗവാ…പേ… കഥഞ്ഹി നാമ, ഭിക്ഖവേ, ഥുല്ലനന്ദാ ഭിക്ഖുനീ സിക്ഖമാനം – ‘‘സചേ മം ത്വം, അയ്യേ, ദ്വേ വസ്സാനി അനുബന്ധിസ്സസി ഏവാഹം തം വുട്ഠാപേസ്സാമീ’’തി വത്വാ, നേവ വുട്ഠാപേസ്സതി ന വുട്ഠാപനായ ഉസ്സുക്കം കരിസ്സതി! നേതം, ഭിക്ഖവേ, അപ്പസന്നാനം വാ പസാദായ…പേ… ഏവഞ്ച പന, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖുനിയോ ഇമം സിക്ഖാപദം ഉദ്ദിസന്തു –

൧൧൫൫. ‘‘യാ പന ഭിക്ഖുനീ സിക്ഖമാനം – ‘സചേ മം ത്വം അയ്യേ ദ്വേ വസ്സാനി അനുബന്ധിസ്സസി ഏവാഹം തം വുട്ഠാപേസ്സാമീ’തി വത്വാ, സാ പച്ഛാ അനന്തരായികിനീ നേവ വുട്ഠാപേയ്യ ന വുട്ഠാപനായ ഉസ്സുക്കം കരേയ്യ, പാചിത്തിയ’’ന്തി.

൧൧൫൬. യാ പനാതി യാ യാദിസാ…പേ… ഭിക്ഖുനീതി…പേ… അയം ഇമസ്മിം അത്ഥേ അധിപ്പേതാ ഭിക്ഖുനീതി.

സിക്ഖമാനാ നാമ ദ്വേ വസ്സാനി ഛസു ധമ്മേസു സിക്ഖിതസിക്ഖാ.

സചേ മം ത്വം അയ്യേ ദ്വേ വസ്സാനി അനുബന്ധിസ്സസീതി ദ്വേ സംവച്ഛരാനി ഉപട്ഠഹിസ്സസി.

ഏവാഹം തം വുട്ഠാപേസ്സാമീതി ഏവാഹം തം ഉപസമ്പാദേസ്സാമി.

സാ പച്ഛാ അനന്തരായികിനീതി അസതി അന്തരായേ.

നേവ വുട്ഠാപേയ്യാതി ന സയം വുട്ഠാപേയ്യ.

ന വുട്ഠാപനായ ഉസ്സുക്കം കരേയ്യാതി ന അഞ്ഞം ആണാപേയ്യ. ‘‘നേവ വുട്ഠാപേസ്സാമി ന വുട്ഠാപനായ ഉസ്സുക്കം കരിസ്സാമീ’’തി ധുരം നിക്ഖിത്തമത്തേ ആപത്തി പാചിത്തിയസ്സ.

൧൧൫൭. അനാപത്തി സതി അന്തരായേ, പരിയേസിത്വാ ന ലഭതി, ഗിലാനായ, ആപദാസു, ഉമ്മത്തികായ, ആദികമ്മികായാതി.

അട്ഠമസിക്ഖാപദം നിട്ഠിതം.

൯. നവമസിക്ഖാപദം

൧൧൫൮. തേന സമയേന ബുദ്ധോ ഭഗവാ സാവത്ഥിയം വിഹരതി ജേതവനേ അനാഥപിണ്ഡികസ്സ ആരാമേ. തേന ഖോ പന സമയേന ഥുല്ലനന്ദാ ഭിക്ഖുനീ പുരിസസംസട്ഠം കുമാരകസംസട്ഠം ചണ്ഡിം സോകാവാസം [സോകവസ്സം (സീ.) സോകാവസ്സം (സ്യാ.)] ചണ്ഡകാളിം സിക്ഖമാനം വുട്ഠാപേതി. യാ താ ഭിക്ഖുനിയോ അപ്പിച്ഛാ…പേ… താ ഉജ്ഝായന്തി ഖിയ്യന്തി വിപാചേന്തി – ‘‘കഥഞ്ഹി നാമ അയ്യാ ഥുല്ലനന്ദാ പുരിസസംസട്ഠം കുമാരകസംസട്ഠം ചണ്ഡിം സോകാവാസം [സോകവസ്സം (സീ.) സോകാവസ്സം (സ്യാ.)] ചണ്ഡകാളിം സിക്ഖമാനം വുട്ഠാപേസ്സതീ’’തി…പേ… സച്ചം കിര, ഭിക്ഖവേ, ഥുല്ലനന്ദാ ഭിക്ഖുനീ പുരിസസംസട്ഠം കുമാരകസംസട്ഠം ചണ്ഡിം സോകാവാസം [സോകവസ്സം (സീ.) സോകാവസ്സം (സ്യാ.)] ചണ്ഡകാളിം സിക്ഖമാനം വുട്ഠാപേതീതി [വുട്ഠാപേസീതി (ക.)]? ‘‘സച്ചം, ഭഗവാ’’തി. വിഗരഹി ബുദ്ധോ ഭഗവാ…പേ… കഥഞ്ഹി നാമ, ഭിക്ഖവേ, ഥുല്ലനന്ദാ ഭിക്ഖുനീ പുരിസസംസട്ഠം കുമാരകസംസട്ഠം ചണ്ഡിം സോകാവാസം ചണ്ഡകാളിം സിക്ഖമാനം വുട്ഠാപേസ്സതി! നേതം, ഭിക്ഖവേ, അപ്പസന്നാനം വാ പസാദായ…പേ… ഏവഞ്ച പന, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖുനിയോ ഇമം സിക്ഖാപദം ഉദ്ദിസന്തു –

൧൧൫൯. ‘‘യാ പന ഭിക്ഖുനീ പുരിസസംസട്ഠം കുമാരകസംസട്ഠം ചണ്ഡിം സോകാവാസം സിക്ഖമാനം വുട്ഠാപേയ്യ, പാചിത്തിയ’’ന്തി.

൧൧൬൦. യാ പനാതി യാ യാദിസാ…പേ… ഭിക്ഖുനീതി…പേ… അയം ഇമസ്മിം അത്ഥേ അധിപ്പേതാ ഭിക്ഖുനീതി.

പുരിസോ നാമ പത്തവീസതിവസ്സോ. കുമാരകോ നാമ അപ്പത്തവീസതിവസ്സോ. സംസട്ഠാ നാമ അനനുലോമികേന കായികവാചസികേന സംസട്ഠാ. ചണ്ഡീ നാമ കോധനാ വുച്ചതി.

സോകാവാസാ നാമ പരേസം ദുക്ഖം ഉപ്പാദേതി, സോകം ആവിസതി. സിക്ഖമാനാ നാമ ദ്വേ വസ്സാനി ഛസു ധമ്മേസു സിക്ഖിതസിക്ഖാ. വുട്ഠാപേയ്യാതി ഉപസമ്പാദേയ്യ.

‘‘വുട്ഠാപേസ്സാമീ’’തി ഗണം വാ ആചരിനിം വാ പത്തം വാ ചീവരം വാ പരിയേസതി, സീമം വാ സമ്മന്നതി, ആപത്തി ദുക്കടസ്സ. ഞത്തിയാ ദുക്കടം. ദ്വീഹി കമ്മവാചാഹി ദുക്കടാ. കമ്മവാചാപരിയോസാനേ ഉപജ്ഝായായ ആപത്തി പാചിത്തിയസ്സ; ഗണസ്സ ച ആചരിനിയാ ച ആപത്തി ദുക്കടസ്സ.

൧൧൬൧. അനാപത്തി അജാനന്തീ വുട്ഠാപേതി, ഉമ്മത്തികായ, ആദികമ്മികായാതി.

നവമസിക്ഖാപദം നിട്ഠിതം.

൧൦. ദസമസിക്ഖാപദം

൧൧൬൨. തേന സമയേന ബുദ്ധോ ഭഗവാ സാവത്ഥിയം വിഹരതി ജേതവനേ അനാഥപിണ്ഡികസ്സ ആരാമേ. തേന ഖോ പന സമയേന ഥുല്ലനന്ദാ ഭിക്ഖുനീ മാതാപിതൂഹിപി സാമികേനപി അനനുഞ്ഞാതം സിക്ഖമാനം വുട്ഠാപേതി. മാതാപിതരോപി സാമികോപി ഉജ്ഝായന്തി ഖിയ്യന്തി വിപാചേന്തി – ‘‘കഥഞ്ഹി നാമ അയ്യാ ഥുല്ലനന്ദാ അമ്ഹേഹി അനനുഞ്ഞാതം സിക്ഖമാനം വുട്ഠാപേസ്സതീ’’തി! അസ്സോസും ഖോ ഭിക്ഖുനിയോ മാതാപിതൂനമ്പി സാമികസ്സപി ഉജ്ഝായന്താനം ഖിയ്യന്താനം വിപാചേന്താനം. യാ താ ഭിക്ഖുനിയോ അപ്പിച്ഛാ…പേ… താ ഉജ്ഝായന്തി ഖിയ്യന്തി വിപാചേന്തി – ‘‘കഥഞ്ഹി നാമ അയ്യാ ഥുല്ലനന്ദാ മാതാപിതൂഹിപി സാമികേനപി അനനുഞ്ഞാതം സിക്ഖമാനം വുട്ഠാപേസ്സതീ’’തി…പേ… സച്ചം കിര, ഭിക്ഖവേ, ഥുല്ലനന്ദാ ഭിക്ഖുനീ, മാതാപിതൂഹിപി സാമികേനപി അനനുഞ്ഞാതം സിക്ഖമാനം വുട്ഠാപേതീതി? ‘‘സച്ചം, ഭഗവാ’’തി. വിഗരഹി ബുദ്ധോ ഭഗവാ…പേ… കഥഞ്ഹി നാമ, ഭിക്ഖവേ, ഥുല്ലനന്ദാ ഭിക്ഖുനീ മാതാപിതൂഹിപി സാമികേനപി അനനുഞ്ഞാതം സിക്ഖമാനം വുട്ഠാപേസ്സതി! നേതം, ഭിക്ഖവേ, അപ്പസന്നാനം വാ പസാദായ…പേ… ഏവഞ്ച പന, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖുനിയോ ഇമം സിക്ഖാപദം ഉദ്ദിസന്തു –

൧൧൬൩. ‘‘യാ പന ഭിക്ഖുനീ മാതാപിതൂഹി വാ സാമികേന വാ അനനുഞ്ഞാതം സിക്ഖമാനം വുട്ഠാപേയ്യ, പാചിത്തിയ’’ന്തി.

൧൧൬൪. യാ പനാതി യാ യാദിസാ…പേ… ഭിക്ഖുനീതി…പേ… അയം ഇമസ്മിം അത്ഥേ അധിപ്പേതാ ഭിക്ഖുനീതി.

മാതാപിതരോ നാമ ജനകാ വുച്ചന്തി. സാമികോ നാമ യേന പരിഗ്ഗഹിതാ ഹോതി. അനനുഞ്ഞാതാതി അനാപുച്ഛാ. സിക്ഖമാനാ നാമ ദ്വേ വസ്സാനി ഛസു ധമ്മേസു സിക്ഖിതസിക്ഖാ. വുട്ഠാപേയ്യാതി ഉപസമ്പാദേയ്യ.

വുട്ഠാപേസ്സാമീതി ഗണം വാ ആചരിനിം വാ പത്തം വാ ചീവരം വാ പരിയേസതി, സീമം വാ സമ്മന്നതി, ആപത്തി ദുക്കടസ്സ. ഞത്തിയാ ദുക്കടം. ദ്വീഹി കമ്മവാചാഹി ദുക്കടാ. കമ്മവാചാപരിയോസാനേ ഉപജ്ഝായായ ആപത്തി പാചിത്തിയസ്സ. ഗണസ്സ ച ആചരിനിയാ ച ആപത്തി ദുക്കടസ്സ.

൧൧൬൫. അനാപത്തി അജാനന്തീ വുട്ഠാപേതി, അപലോകേത്വാ വുട്ഠാപേതി, ഉമ്മത്തികായ, ആദികമ്മികായാതി.

ദസമസിക്ഖാപദം നിട്ഠിതം.

൧൧. ഏകാദസമസിക്ഖാപദം

൧൧൬൬. തേന സമയേന ബുദ്ധോ ഭഗവാ രാജഗഹേ വിഹരതി വേളുവനേ കലന്ദകനിവാപേ. തേന ഖോ പന സമയേന ഥുല്ലനന്ദാ ഭിക്ഖുനീ – ‘‘സിക്ഖമാനം വുട്ഠാപേസ്സാമീ’’തി ഥേരേ ഭിക്ഖൂ സന്നിപാതേത്വാ പഹൂതം ഖാദനീയം ഭോജനീയം പസ്സിത്വാ – ‘‘ന താവാഹം, അയ്യാ, സിക്ഖമാനം വുട്ഠാപേസ്സാമീ’’തി ഥേരേ ഭിക്ഖൂ ഉയ്യോജേത്വാ ദേവദത്തം കോകാലികം കടമോദകതിസ്സകം ഖണ്ഡദേവിയാ പുത്തം സമുദ്ദദത്തം സന്നിപാതേത്വാ സിക്ഖമാനം വുട്ഠാപേസി. യാ താ ഭിക്ഖുനിയോ അപ്പിച്ഛാ…പേ… താ ഉജ്ഝായന്തി ഖിയ്യന്തി വിപാചേന്തി – ‘‘കഥഞ്ഹി നാമ അയ്യാ ഥുല്ലനന്ദാ പാരിവാസികഛന്ദദാനേന സിക്ഖമാനം വുട്ഠാപേസ്സതീ’’തി…പേ… സച്ചം കിര, ഭിക്ഖവേ, ഥുല്ലനന്ദാ ഭിക്ഖുനീ പാരിവാസികഛന്ദദാനേന സിക്ഖമാനം വുട്ഠാപേതീതി [വുട്ഠാപേസീതി (ക.)]? ‘‘സച്ചം, ഭഗവാ’’തി. വിഗരഹി ബുദ്ധോ ഭഗവാ…പേ… കഥഞ്ഹി നാമ, ഭിക്ഖവേ, ഥുല്ലനന്ദാ ഭിക്ഖുനീ പാരിവാസികഛന്ദദാനേന സിക്ഖമാനം വുട്ഠാപേസ്സതി! നേതം, ഭിക്ഖവേ, അപ്പസന്നാനം വാ പസാദായ…പേ… ഏവഞ്ച പന, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖുനിയോ ഇമം സിക്ഖാപദം ഉദ്ദിസന്തു –

൧൧൬൭. ‘‘യാ പന ഭിക്ഖുനീ പാരിവാസികഛന്ദദാനേന സിക്ഖമാനം വുട്ഠാപേയ്യ, പാചിത്തിയ’’ന്തി.

൧൧൬൮. യാ പനാതി യാ യാദിസാ…പേ… ഭിക്ഖുനീതി…പേ… അയം ഇമസ്മിം അത്ഥേ അധിപ്പേതാ ഭിക്ഖുനീതി.

പാരിവാസികഛന്ദദാനേനാതി വുട്ഠിതായ പരിസായ. സിക്ഖമാനാ നാമ ദ്വേ വസ്സാനി ഛസു ധമ്മേസു സിക്ഖിതസിക്ഖാ. വുട്ഠാപേയ്യാതി ഉപസമ്പാദേയ്യ.

‘‘വുട്ഠാപേസ്സാമീ’’തി ഗണം വാ ആചരിനിം വാ പത്തം വാ ചീവരം വാ പരിയേസതി, സീമം വാ സമ്മന്നതി, ആപത്തി ദുക്കടസ്സ. ഞത്തിയാ ദുക്കടം. ദ്വീഹി കമ്മവാചാഹി ദുക്കടാ. കമ്മവാചാപരിയോസാനേ ഉപജ്ഝായായ ആപത്തി പാചിത്തിയസ്സ. ഗണസ്സ ച ആചരിനിയാ ച ആപത്തി ദുക്കടസ്സ.

൧൧൬൯. അനാപത്തി അവുട്ഠിതായ പരിസായ വുട്ഠാപേതി, ഉമ്മത്തികായ, ആദികമ്മികായാതി.

ഏകാദസമസിക്ഖാപദം നിട്ഠിതം.

൧൨. ദ്വാദസമസിക്ഖാപദം

൧൧൭൦. തേന സമയേന ബുദ്ധോ ഭഗവാ സാവത്ഥിയം വിഹരതി ജേതവനേ അനാഥപിണ്ഡികസ്സ ആരാമേ. തേന ഖോ പന സമയേന ഭിക്ഖുനിയോ അനുവസ്സം വുട്ഠാപേന്തി, ഉപസ്സയോ ന സമ്മതി. മനുസ്സാ [മനുസ്സാ വിഹാരചാരികം ആഹിണ്ഡന്താ പസ്സിത്വാ (സീ.)] ഉജ്ഝായന്തി ഖിയ്യന്തി വിപാചേന്തി – ‘‘കഥഞ്ഹി നാമ ഭിക്ഖുനിയോ അനുവസ്സം വുട്ഠാപേസ്സന്തി, ഉപസ്സയോ ന സമ്മതീ’’തി! അസ്സോസും ഖോ ഭിക്ഖുനിയോ തേസം മനുസ്സാനം ഉജ്ഝായന്താനം ഖിയ്യന്താനം വിപാചേന്താനം. യാ താ ഭിക്ഖുനിയോ അപ്പിച്ഛാ…പേ… താ ഉജ്ഝായന്തി ഖിയ്യന്തി വിപാചേന്തി – ‘‘കഥഞ്ഹി നാമ ഭിക്ഖുനിയോ അനുവസ്സം വുട്ഠാപേസ്സന്തീ’’തി…പേ… സച്ചം കിര, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖുനിയോ അനുവസ്സം വുട്ഠാപേന്തീതി? ‘‘സച്ചം, ഭഗവാ’’തി. വിഗരഹി ബുദ്ധോ ഭഗവാ…പേ… കഥഞ്ഹി നാമ, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖുനിയോ അനുവസ്സം വുട്ഠാപേസ്സന്തി! നേതം, ഭിക്ഖവേ, അപ്പസന്നാനം വാ പസാദായ…പേ… ഏവഞ്ച പന, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖുനിയോ ഇമം സിക്ഖാപദം ഉദ്ദിസന്തു –

൧൧൭൧. ‘‘യാ പന ഭിക്ഖുനീ അനുവസ്സം വുട്ഠാപേയ്യ, പാചിത്തിയ’’ന്തി.

൧൧൭൨. യാ പനാതി യാ യാദിസാ…പേ… ഭിക്ഖുനീതി…പേ… അയം ഇമസ്മിം അത്ഥേ അധിപ്പേതാ ഭിക്ഖുനീതി.

അനുവസ്സന്തി അനുസംവച്ഛരം. വുട്ഠാപേയ്യാതി ഉപസമ്പാദേയ്യ.

‘‘വുട്ഠാപേസ്സാമീ’’തി ഗണം വാ ആചരിനിം വാ പത്തം വാ ചീവരം വാ പരിയേസതി, സീമം വാ സമ്മന്നതി, ആപത്തി ദുക്കടസ്സ. ഞത്തിയാ ദുക്കടം. ദ്വീഹി കമ്മവാചാഹി ദുക്കടാ. കമ്മവാചാപരിയോസാനേ ഉപജ്ഝായായ ആപത്തി പാചിത്തിയസ്സ. ഗണസ്സ ച ആചരിനിയാ ച ആപത്തി ദുക്കടസ്സ.

൧൧൭൩. അനാപത്തി ഏകന്തരികം വുട്ഠാപേതി, ഉമ്മത്തികായ, ആദികമ്മികായാതി.

ദ്വാദസമസിക്ഖാപദം നിട്ഠിതം.

൧൩. തേരസമസിക്ഖാപദം

൧൧൭൪. തേന സമയേന ബുദ്ധോ ഭഗവാ സാവത്ഥിയം വിഹരതി ജേതവനേ അനാഥപിണ്ഡികസ്സ ആരാമേ. തേന ഖോ പന സമയേന ഭിക്ഖുനിയോ ഏകം വസ്സം ദ്വേ വുട്ഠാപേന്തി. ഉപസ്സയോ തഥേവ ന സമ്മതി. മനുസ്സാ [മനുസ്സാ വിഹാരചാരികം ആഹിണ്ഡന്താ പസ്സിത്വാ (സീ.)] തഥേവ ഉജ്ഝായന്തി ഖിയ്യന്തി വിപാചേന്തി – ‘‘കഥഞ്ഹി നാമ ഭിക്ഖുനിയോ ഏകം വസ്സം ദ്വേ വുട്ഠാപേസ്സന്തി! ഉപസ്സയോ തഥേവ ന സമ്മതീ’’തി! അസ്സോസും ഖോ ഭിക്ഖുനിയോ തേസം മനുസ്സാനം ഉജ്ഝായന്താനം ഖിയ്യന്താനം വിപാചേന്താനം. യാ താ ഭിക്ഖുനിയോ അപ്പിച്ഛാ…പേ… താ ഉജ്ഝായന്തി ഖിയ്യന്തി വിപാചേന്തി – ‘‘കഥഞ്ഹി നാമ ഭിക്ഖുനിയോ ഏകം വസ്സം ദ്വേ വുട്ഠാപേസ്സന്തീ’’തി…പേ… സച്ചം കിര, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖുനിയോ ഏകം വസ്സം ദ്വേ വുട്ഠാപേന്തീതി? ‘‘സച്ചം, ഭഗവാ’’തി. വിഗരഹി ബുദ്ധോ ഭഗവാ…പേ… കഥഞ്ഹി നാമ, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖുനിയോ ഏകം വസ്സം ദ്വേ വുട്ഠാപേസ്സന്തി! നേതം, ഭിക്ഖവേ, അപ്പസന്നാനം വാ പസാദായ…പേ… ഏവഞ്ച പന, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖുനിയോ ഇമം സിക്ഖാപദം ഉദ്ദിസന്തു –

൧൧൭൫. ‘‘യാ പന ഭിക്ഖുനീ ഏകം വസ്സം ദ്വേ വുട്ഠാപേയ്യ, പാചിത്തിയ’’ന്തി.

൧൧൭൬. യാ പനാതി യാ യാദിസാ…പേ… ഭിക്ഖുനീതി…പേ… അയം ഇമസ്മിം അത്ഥേ അധിപ്പേതാ ഭിക്ഖുനീതി.

ഏകം വസ്സന്തി ഏകം സംവച്ഛരം. ദ്വേ വുട്ഠാപേയ്യാതി ദ്വേ ഉപസമ്പാദേയ്യ.

‘‘ദ്വേ വുട്ഠാപേസ്സാമീ’’തി ഗണം വാ ആചരിനിം വാ പത്തം വാ ചീവരം വാ പരിയേസതി, സീമം വാ സമ്മന്നതി, ആപത്തി ദുക്കടസ്സ. ഞത്തിയാ ദുക്കടം. ദ്വീഹി കമ്മവാചാഹി ദുക്കടാ. കമ്മവാചാപരിയോസാനേ ഉപജ്ഝായായ ആപത്തി പാചിത്തിയസ്സ. ഗണസ്സ ച ആചരിനിയാ ച ആപത്തി ദുക്കടസ്സ.

൧൧൭൭. അനാപത്തി ഏകന്തരികം ഏകം വുട്ഠാപേതി, ഉമ്മത്തികായ, ആദികമ്മികായാതി.

തേരസമസിക്ഖാപദം നിട്ഠിതം.

കുമാരീഭൂതവഗ്ഗോ അട്ഠമോ.