൧. പഠമസിക്ഖാപദം
൧൦൬൭. തേന സമയേന ബുദ്ധോ ഭഗവാ സാവത്ഥിയം വിഹരതി ജേതവനേ അനാഥപിണ്ഡികസ്സ ആരാമേ. തേന ഖോ പന സമയേന ഭിക്ഖുനിയോ ഗബ്ഭിനിം വുട്ഠാപേന്തി. സാ പിണ്ഡായ ചരതി. മനുസ്സാ ഏവമാഹംസു – ‘‘ദേഥായ്യായ ഭിക്ഖം, ഗരുഭാരാ [ഗരുഗബ്ഭാ (സ്യാ.)] അയ്യാ’’തി. മനുസ്സാ ഉജ്ഝായന്തി ഖിയ്യന്തി വിപാചേന്തി – ‘‘കഥഞ്ഹി നാമ ഭിക്ഖുനിയോ ഗബ്ഭിനിം വുട്ഠാപേസ്സന്തീ’’തി! അസ്സോസും ഖോ ഭിക്ഖുനിയോ തേസം മനുസ്സാനം ഉജ്ഝായന്താനം ഖിയ്യന്താനം വിപാചേന്താനം. യാ താ ഭിക്ഖുനിയോ അപ്പിച്ഛാ…പേ… താ ഉജ്ഝായന്തി ഖിയ്യന്തി വിപാചേന്തി – ‘‘കഥഞ്ഹി നാമ ഭിക്ഖുനിയോ ഗബ്ഭിനിം വുട്ഠാപേസ്സന്തീ’’തി…പേ… സച്ചം കിര, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖുനിയോ ഗബ്ഭിനിം വുട്ഠാപേന്തീതി? ‘‘സച്ചം, ഭഗവാ’’തി. വിഗരഹി ബുദ്ധോ ഭഗവാ…പേ… കഥഞ്ഹി നാമ, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖുനിയോ ഗബ്ഭിനിം വുട്ഠാപേസ്സന്തി! നേതം, ഭിക്ഖവേ, അപ്പസന്നാനം വാ പസാദായ…പേ… ഏവഞ്ച പന, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖുനിയോ ഇമം സിക്ഖാപദം ഉദ്ദിസന്തു –
൧൦൬൮. ‘‘യാ പന ഭിക്ഖുനീ ഗബ്ഭിനിം വുട്ഠാപേയ്യ, പാചിത്തിയ’’ന്തി.
൧൦൬൯. യാ പനാതി യാ യാദിസാ…പേ… ഭിക്ഖുനീതി…പേ… അയം ഇമസ്മിം അത്ഥേ അധിപ്പേതാ ഭിക്ഖുനീതി.
ഗബ്ഭിനീ നാമ ആപന്നസത്താ വുച്ചതി. വുട്ഠാപേയ്യാതി ഉപസമ്പാദേയ്യ.
‘‘വുട്ഠാപേസ്സാമീ’’തി ഗണം വാ ആചരിനിം വാ പത്തം വാ ചീവരം വാ പരിയേസതി, സീമം വാ സമ്മന്നതി, ആപത്തി ദുക്കടസ്സ. ഞത്തിയാ ദുക്കടം. ദ്വീഹി കമ്മവാചാഹി ദുക്കടാ. കമ്മവാചാപരിയോസാനേ ഉപജ്ഝായായ ആപത്തി പാചിത്തിയസ്സ. ഗണസ്സ ച ആചരിനിയാ ച ആപത്തി ദുക്കടസ്സ.
൧൦൭൦. ഗബ്ഭിനിയാ ഗബ്ഭിനിസഞ്ഞാ വുട്ഠാപേതി, ആപത്തി പാചിത്തിയസ്സ. ഗബ്ഭിനിയാ വേമതികാ വുട്ഠാപേതി, ആപത്തി ദുക്കടസ്സ. ഗബ്ഭിനിയാ അഗബ്ഭിനിസഞ്ഞാ വുട്ഠാപേതി, അനാപത്തി. അഗബ്ഭിനിയാ ഗബ്ഭിനിസഞ്ഞാ, ആപത്തി ദുക്കടസ്സ. അഗബ്ഭിനിയാ വേമതികാ, ആപത്തി ദുക്കടസ്സ. അഗബ്ഭിനിയാ അഗബ്ഭിനിസഞ്ഞാ, അനാപത്തി.
൧൦൭൧. അനാപത്തി ഗബ്ഭിനിം അഗബ്ഭിനിസഞ്ഞാ വുട്ഠാപേതി, അഗബ്ഭിനിം അഗബ്ഭിനിസഞ്ഞാ വുട്ഠാപേതി, ഉമ്മത്തികായ, ആദികമ്മികായാതി.
പഠമസിക്ഖാപദം നിട്ഠിതം.