൭. ഗബ്ഭിനീവഗ്ഗോ

൧. പഠമസിക്ഖാപദം

൧൦൬൭. തേന സമയേന ബുദ്ധോ ഭഗവാ സാവത്ഥിയം വിഹരതി ജേതവനേ അനാഥപിണ്ഡികസ്സ ആരാമേ. തേന ഖോ പന സമയേന ഭിക്ഖുനിയോ ഗബ്ഭിനിം വുട്ഠാപേന്തി. സാ പിണ്ഡായ ചരതി. മനുസ്സാ ഏവമാഹംസു – ‘‘ദേഥായ്യായ ഭിക്ഖം, ഗരുഭാരാ [ഗരുഗബ്ഭാ (സ്യാ.)] അയ്യാ’’തി. മനുസ്സാ ഉജ്ഝായന്തി ഖിയ്യന്തി വിപാചേന്തി – ‘‘കഥഞ്ഹി നാമ ഭിക്ഖുനിയോ ഗബ്ഭിനിം വുട്ഠാപേസ്സന്തീ’’തി! അസ്സോസും ഖോ ഭിക്ഖുനിയോ തേസം മനുസ്സാനം ഉജ്ഝായന്താനം ഖിയ്യന്താനം വിപാചേന്താനം. യാ താ ഭിക്ഖുനിയോ അപ്പിച്ഛാ…പേ… താ ഉജ്ഝായന്തി ഖിയ്യന്തി വിപാചേന്തി – ‘‘കഥഞ്ഹി നാമ ഭിക്ഖുനിയോ ഗബ്ഭിനിം വുട്ഠാപേസ്സന്തീ’’തി…പേ… സച്ചം കിര, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖുനിയോ ഗബ്ഭിനിം വുട്ഠാപേന്തീതി? ‘‘സച്ചം, ഭഗവാ’’തി. വിഗരഹി ബുദ്ധോ ഭഗവാ…പേ… കഥഞ്ഹി നാമ, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖുനിയോ ഗബ്ഭിനിം വുട്ഠാപേസ്സന്തി! നേതം, ഭിക്ഖവേ, അപ്പസന്നാനം വാ പസാദായ…പേ… ഏവഞ്ച പന, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖുനിയോ ഇമം സിക്ഖാപദം ഉദ്ദിസന്തു –

൧൦൬൮. ‘‘യാ പന ഭിക്ഖുനീ ഗബ്ഭിനിം വുട്ഠാപേയ്യ, പാചിത്തിയ’’ന്തി.

൧൦൬൯. യാ പനാതി യാ യാദിസാ…പേ… ഭിക്ഖുനീതി…പേ… അയം ഇമസ്മിം അത്ഥേ അധിപ്പേതാ ഭിക്ഖുനീതി.

ഗബ്ഭിനീ നാമ ആപന്നസത്താ വുച്ചതി. വുട്ഠാപേയ്യാതി ഉപസമ്പാദേയ്യ.

‘‘വുട്ഠാപേസ്സാമീ’’തി ഗണം വാ ആചരിനിം വാ പത്തം വാ ചീവരം വാ പരിയേസതി, സീമം വാ സമ്മന്നതി, ആപത്തി ദുക്കടസ്സ. ഞത്തിയാ ദുക്കടം. ദ്വീഹി കമ്മവാചാഹി ദുക്കടാ. കമ്മവാചാപരിയോസാനേ ഉപജ്ഝായായ ആപത്തി പാചിത്തിയസ്സ. ഗണസ്സ ച ആചരിനിയാ ച ആപത്തി ദുക്കടസ്സ.

൧൦൭൦. ഗബ്ഭിനിയാ ഗബ്ഭിനിസഞ്ഞാ വുട്ഠാപേതി, ആപത്തി പാചിത്തിയസ്സ. ഗബ്ഭിനിയാ വേമതികാ വുട്ഠാപേതി, ആപത്തി ദുക്കടസ്സ. ഗബ്ഭിനിയാ അഗബ്ഭിനിസഞ്ഞാ വുട്ഠാപേതി, അനാപത്തി. അഗബ്ഭിനിയാ ഗബ്ഭിനിസഞ്ഞാ, ആപത്തി ദുക്കടസ്സ. അഗബ്ഭിനിയാ വേമതികാ, ആപത്തി ദുക്കടസ്സ. അഗബ്ഭിനിയാ അഗബ്ഭിനിസഞ്ഞാ, അനാപത്തി.

൧൦൭൧. അനാപത്തി ഗബ്ഭിനിം അഗബ്ഭിനിസഞ്ഞാ വുട്ഠാപേതി, അഗബ്ഭിനിം അഗബ്ഭിനിസഞ്ഞാ വുട്ഠാപേതി, ഉമ്മത്തികായ, ആദികമ്മികായാതി.

പഠമസിക്ഖാപദം നിട്ഠിതം.

൨. ദുതിയസിക്ഖാപദം

൧൦൭൨. തേന സമയേന ബുദ്ധോ ഭഗവാ സാവത്ഥിയം വിഹരതി ജേതവനേ അനാഥപിണ്ഡികസ്സ ആരാമേ. തേന ഖോ പന സമയേന ഭിക്ഖുനിയോ പായന്തിം വുട്ഠാപേന്തി. സാ പിണ്ഡായ ചരതി. മനുസ്സാ ഏവമാഹംസു – ‘‘ദേഥായ്യായ ഭിക്ഖം, സദുതിയികാ അയ്യാ’’തി. മനുസ്സാ ഉജ്ഝായന്തി ഖിയ്യന്തി വിപാചേന്തി – ‘‘കഥഞ്ഹി നാമ ഭിക്ഖുനിയോ പായന്തിം വുട്ഠാപേസ്സന്തീ’’തി! അസ്സോസും ഖോ ഭിക്ഖുനിയോ തേസം മനുസ്സാനം ഉജ്ഝായന്താനം ഖിയ്യന്താനം വിപാചേന്താനം. യാ താ ഭിക്ഖുനിയോ അപ്പിച്ഛാ…പേ… താ ഉജ്ഝായന്തി ഖിയ്യന്തി വിപാചേന്തി – ‘‘കഥഞ്ഹി നാമ ഭിക്ഖുനിയോ പായന്തിം വുട്ഠാപേസ്സന്തീ’’തി…പേ… സച്ചം കിര, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖുനിയോ പായന്തിം വുട്ഠാപേന്തീതി? ‘‘സച്ചം, ഭഗവാ’’തി. വിഗരഹി ബുദ്ധോ ഭഗവാ…പേ… കഥഞ്ഹി നാമ, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖുനിയോ പായന്തിം വുട്ഠാപേസ്സന്തി! നേതം, ഭിക്ഖവേ, അപ്പസന്നാനം വാ പസാദായ…പേ… ഏവഞ്ച പന, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖുനിയോ ഇമം സിക്ഖാപദം ഉദ്ദിസന്തു –

൧൦൭൩. ‘‘യാ പന ഭിക്ഖുനീ പായന്തിം വുട്ഠാപേയ്യ, പാചിത്തിയ’’ന്തി.

൧൦൭൪. യാ പനാതി യാ യാദിസാ…പേ… ഭിക്ഖുനീതി…പേ… അയം ഇമസ്മിം അത്ഥേ അധിപ്പേതാ ഭിക്ഖുനീതി.

പായന്തീ നാമ മാതാ വാ ഹോതി [ഹോതു (ക.)] ധാതി [ധാതീ (സീ. സ്യാ.)] വാ.

വുട്ഠാപേയ്യാതി ഉപസമ്പാദേയ്യ.

‘‘വുട്ഠാപേസ്സാമീ’’തി ഗണം വാ ആചരിനിം വാ പത്തം വാ ചീവരം വാ പരിയേസതി, സീമം വാ സമ്മന്നതി, ആപത്തി ദുക്കടസ്സ. ഞത്തിയാ ദുക്കടം. ദ്വീഹി കമ്മവാചാഹി ദുക്കടാ. കമ്മവാചാപരിയോസാനേ ഉപജ്ഝായായ ആപത്തി പാചിത്തിയസ്സ. ഗണസ്സ ച ആചരിനിയാ ച ആപത്തി ദുക്കടസ്സ.

൧൦൭൫. പായന്തിയാ പായന്തിസഞ്ഞാ വുട്ഠാപേതി, ആപത്തി പാചിത്തിയസ്സ. പായന്തിയാ വേമതികാ വുട്ഠാപേതി, ആപത്തി ദുക്കടസ്സ. പായന്തിയാ അപായന്തിസഞ്ഞാ വുട്ഠാപേതി, അനാപത്തി. അപായന്തിയാ പായന്തിസഞ്ഞാ, ആപത്തി ദുക്കടസ്സ. അപായന്തിയാ വേമതികാ, ആപത്തി ദുക്കടസ്സ. അപായന്തിയാ അപായന്തിസഞ്ഞാ, അനാപത്തി.

൧൦൭൬. അനാപത്തി പായന്തിം അപായന്തിസഞ്ഞാ വുട്ഠാപേതി, അപായന്തിം അപായന്തിസഞ്ഞാ വുട്ഠാപേതി, ഉമ്മത്തികായ, ആദികമ്മികായാതി.

ദുതിയസിക്ഖാപദം നിട്ഠിതം.

൩. തതിയസിക്ഖാപദം

൧൦൭൭. തേന സമയേന ബുദ്ധോ ഭഗവാ സാവത്ഥിയം വിഹരതി ജേതവനേ അനാഥപിണ്ഡികസ്സ ആരാമേ. തേന ഖോ പന സമയേന ഭിക്ഖുനിയോ ദ്വേ വസ്സാനി ഛസു ധമ്മേസു അസിക്ഖിതസിക്ഖം സിക്ഖമാനം വുട്ഠാപേന്തി. താ ബാലാ ഹോന്തി അബ്യത്താ ന ജാനന്തി കപ്പിയം വാ അകപ്പിയം വാ. യാ താ ഭിക്ഖുനിയോ അപ്പിച്ഛാ…പേ… താ ഉജ്ഝായന്തി ഖിയ്യന്തി വിപാചേന്തി – ‘‘കഥഞ്ഹി നാമ ഭിക്ഖുനിയോ ദ്വേ വസ്സാനി ഛസു ധമ്മേസു അസിക്ഖിതസിക്ഖം സിക്ഖമാനം വുട്ഠാപേസ്സന്തീ’’തി…പേ… സച്ചം കിര, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖുനിയോ ദ്വേ വസ്സാനി ഛസു ധമ്മേസു അസിക്ഖിതസിക്ഖം സിക്ഖമാനം വുട്ഠാപേന്തീ’’തി? ‘‘സച്ചം, ഭഗവാ’’തി. വിഗരഹി ബുദ്ധോ ഭഗവാ…പേ… കഥഞ്ഹി നാമ, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖുനിയോ ദ്വേ വസ്സാനി ഛസു ധമ്മേസു അസിക്ഖിതസിക്ഖം സിക്ഖമാനം വുട്ഠാപേസ്സന്തി! നേതം, ഭിക്ഖവേ, അപ്പസന്നാനം വാ പസാദായ…പേ… വിഗരഹിത്വാ…പേ… ധമ്മിം കഥം കത്വാ ഭിക്ഖൂ ആമന്തേസി – ‘‘അനുജാനാമി, ഭിക്ഖവേ, സിക്ഖമാനായ ദ്വേ വസ്സാനി ഛസു ധമ്മേസു സിക്ഖാസമ്മുതിം ദാതും. ഏവഞ്ച പന, ഭിക്ഖവേ, ദാതബ്ബാ. തായ സിക്ഖമാനായ സങ്ഘം ഉപസങ്കമിത്വാ ഏകംസം ഉത്തരാസങ്ഗം കരിത്വാ ഭിക്ഖുനീനം പാദേ വന്ദിത്വാ ഉക്കുടികം നിസീദിത്വാ അഞ്ജലിം പഗ്ഗഹേത്വാ ഏവമസ്സ വചനീയോ – അഹം, അയ്യേ, ഇത്ഥന്നാമാ ഇത്ഥന്നാമായ അയ്യായ സിക്ഖമാനാ. സങ്ഘം ദ്വേ വസ്സാനി ഛസു ധമ്മേസു സിക്ഖാസമ്മുതിം യാചാമീ’’തി. ദുതിയമ്പി യാചിതബ്ബാ. തതിയമ്പി യാചിതബ്ബാ. ബ്യത്തായ ഭിക്ഖുനിയാ പടിബലായ സങ്ഘോ ഞാപേതബ്ബോ –

൧൦൭൮. ‘‘സുണാതു മേ, അയ്യേ, സങ്ഘോ. അയം ഇത്ഥന്നാമാ ഇത്ഥന്നാമായ അയ്യായ സിക്ഖമാനാ സങ്ഘം ദ്വേ വസ്സാനി ഛസു ധമ്മേസു സിക്ഖാസമ്മുതിം യാചതി. യദി സങ്ഘസ്സ പത്തകല്ലം സങ്ഘോ ഇത്ഥന്നാമായ സിക്ഖമാനായ ദ്വേ വസ്സാനി ഛസു ധമ്മേസു സിക്ഖാസമ്മുതിം ദദേയ്യ. ഏസാ ഞത്തി.

‘‘സുണാതു മേ, അയ്യേ, സങ്ഘോ. അയം ഇത്ഥന്നാമാ ഇത്ഥന്നാമായ അയ്യായ സിക്ഖമാനാ സങ്ഘം ദ്വേ വസ്സാനി ഛസു ധമ്മേസു സിക്ഖാസമ്മുതിം യാചതി. സങ്ഘോ ഇത്ഥന്നാമായ സിക്ഖമാനായ ദ്വേ വസ്സാനി ഛസു ധമ്മേസു സിക്ഖാസമ്മുതിം ദേതി. യസ്സാ അയ്യായ ഖമതി ഇത്ഥന്നാമായ സിക്ഖമാനായ ദ്വേ വസ്സാനി ഛസു ധമ്മേസു സിക്ഖാസമ്മുതിയാ ദാനം, സാ തുണ്ഹസ്സ; യസ്സാ നക്ഖമതി, സാ ഭാസേയ്യ.

‘‘ദിന്നാ സങ്ഘേന ഇത്ഥന്നാമായ സിക്ഖമാനായ ദ്വേ വസ്സാനി ഛസു ധമ്മേസു സിക്ഖാസമ്മുതി. ഖമതി സങ്ഘസ്സ, തസ്മാ തുണ്ഹീ, ഏവമേതം ധാരയാമീ’’തി.

൧൦൭൯. സാ സിക്ഖമാനാ ‘‘ഏവം വദേഹീ’’തി വത്തബ്ബാ – ‘‘പാണാതിപാതാ വേരമണിം ദ്വേ വസ്സാനി അവീതിക്കമ്മ സമാദാനം സമാദിയാമി. അദിന്നാദാനാ വേരമണിം ദ്വേ വസ്സാനി അവീതിക്കമ്മ സമാദാനം സമാദിയാമി. അബ്രഹ്മചരിയാ വേരമണിം ദ്വേ വസ്സാനി അവീതിക്കമ്മ സമാദാനം സമാദിയാമി. മുസാവാദാ വേരമണിം ദ്വേ വസ്സാനി അവീതിക്കമ്മ സമാദാനം സമാദിയാമി. സുരാമേരയമജ്ജപ്പമാദട്ഠാനാ വേരമണിം ദ്വേ വസ്സാനി അവീതിക്കമ്മ സമാദാനം സമാദിയാമി. വികാലഭോജനാ വേരമണിം ദ്വേ വസ്സാനി അവീതിക്കമ്മ സമാദാനം സമാദിയാമീ’’തി.

അഥ ഖോ ഭഗവാ താ ഭിക്ഖുനിയോ അനേകപരിയായേന വിഗരഹിത്വാ ദുബ്ഭരതായ…പേ… ഏവഞ്ച പന, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖുനിയോ ഇമം സിക്ഖാപദം ഉദ്ദിസന്തു –

൧൦൮൦. ‘‘യാ പന ഭിക്ഖുനീ ദ്വേ വസ്സാനി ഛസു ധമ്മേസു അസിക്ഖിതസിക്ഖം സിക്ഖമാനം വുട്ഠാപേയ്യ, പാചിത്തിയ’’ന്തി.

൧൦൮൧. യാ പനാതി യാ യാദിസാ…പേ… ഭിക്ഖുനീതി…പേ… അയം ഇമസ്മിം അത്ഥേ അധിപ്പേതാ ഭിക്ഖുനീതി.

ദ്വേ വസ്സാനീതി ദ്വേ സംവച്ഛരാനി. അസിക്ഖിതസിക്ഖാ നാമ സിക്ഖാ വാ ന ദിന്നാ ഹോതി, ദിന്നാ വാ സിക്ഖാ കുപിതാ. വുട്ഠാപേയ്യാതി ഉപസമ്പാദേയ്യ.

‘‘വുട്ഠാപേസ്സാമീ’’തി ഗണം വാ ആചരിനിം വാ പത്തം വാ ചീവരം വാ പരിയേസതി, സീമം വാ സമ്മന്നതി, ആപത്തി ദുക്കടസ്സ. ഞത്തിയാ ദുക്കടം. ദ്വീഹി കമ്മവാചാഹി ദുക്കടാ. കമ്മവാചാപരിയോസാനേ ഉപജ്ഝായായ ആപത്തി പാചിത്തിയസ്സ. ഗണസ്സ ച ആചരിനിയാ ച ആപത്തി ദുക്കടസ്സ.

൧൦൮൨. ധമ്മകമ്മേ ധമ്മകമ്മസഞ്ഞാ വുട്ഠാപേതി, ആപത്തി പാചിത്തിയസ്സ. ധമ്മകമ്മേ വേമതികാ വുട്ഠാപേതി, ആപത്തി പാചിത്തിയസ്സ. ധമ്മകമ്മേ അധമ്മകമ്മസഞ്ഞാ വുട്ഠാപേതി, ആപത്തി പാചിത്തിയസ്സ.

അധമ്മകമ്മേ ധമ്മകമ്മസഞ്ഞാ, ആപത്തി ദുക്കടസ്സ. അധമ്മകമ്മേ വേമതികാ, ആപത്തി ദുക്കടസ്സ. അധമ്മകമ്മേ അധമ്മകമ്മസഞ്ഞാ, ആപത്തി ദുക്കടസ്സ.

൧൦൮൩. അനാപത്തി ദ്വേ വസ്സാനി ഛസു ധമ്മേസു സിക്ഖിതസിക്ഖം സിക്ഖമാനം വുട്ഠാപേതി, ഉമ്മത്തികായ, ആദികമ്മികായാതി.

തതിയസിക്ഖാപദം നിട്ഠിതം.

൪. ചതുത്ഥസിക്ഖാപദം

൧൦൮൪. തേന സമയേന ബുദ്ധോ ഭഗവാ സാവത്ഥിയം വിഹരതി ജേതവനേ അനാഥപിണ്ഡികസ്സ ആരാമേ. തേന ഖോ പന സമയേന ഭിക്ഖുനിയോ ദ്വേ വസ്സാനി ഛസു ധമ്മേസു സിക്ഖിതസിക്ഖം സിക്ഖമാനം സങ്ഘേന അസമ്മതം വുട്ഠാപേന്തി. ഭിക്ഖുനിയോ ഏവമാഹംസു – ‘‘ഏഥ, സിക്ഖമാനാ, ഇമം ജാനാഥ, ഇമം ദേഥ, ഇമം ആഹരഥ, ഇമിനാ അത്ഥോ, ഇമം കപ്പിയം കരോഥാ’’തി. താ ഏവമാഹംസു – ‘‘ന മയം, അയ്യേ, സിക്ഖമാനാ. ഭിക്ഖുനിയോ മയ’’ന്തി. യാ താ ഭിക്ഖുനിയോ അപ്പിച്ഛാ…പേ… താ ഉജ്ഝായന്തി ഖിയ്യന്തി വിപാചേന്തി – ‘‘കഥഞ്ഹി നാമ ഭിക്ഖുനിയോ ദ്വേ വസ്സാനി ഛസു ധമ്മേസു സിക്ഖിതസിക്ഖം സിക്ഖമാനം സങ്ഘേന അസമ്മതം വുട്ഠാപേസ്സന്തീ’’തി…പേ… സച്ചം കിര, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖുനിയോ ദ്വേ വസ്സാനി ഛസു ധമ്മേസു സിക്ഖിതസിക്ഖം സിക്ഖമാനം സങ്ഘേന അസമ്മതം വുട്ഠാപേന്തീതി? ‘‘സച്ചം, ഭഗവാ’’തി. വിഗരഹി ബുദ്ധോ ഭഗവാ…പേ… കഥഞ്ഹി നാമ, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖുനിയോ ദ്വേ വസ്സാനി ഛസു ധമ്മേസു സിക്ഖിതസിക്ഖം സിക്ഖമാനം സങ്ഘേന അസമ്മതം വുട്ഠാപേസ്സന്തി! നേതം, ഭിക്ഖവേ, അപ്പസന്നാനം വാ പസാദായ…പേ… വിഗരഹിത്വാ…പേ… ധമ്മിം കഥം കത്വാ ഭിക്ഖൂ ആമന്തേസി – ‘‘അനുജാനാമി, ഭിക്ഖവേ, ദ്വേ വസ്സാനി ഛസു ധമ്മേസു സിക്ഖിതസിക്ഖായ സിക്ഖമാനായ വുട്ഠാനസമ്മുതിം ദാതും. ഏവഞ്ച പന, ഭിക്ഖവേ, ദാതബ്ബാ. തായ ദ്വേ വസ്സാനി ഛസു ധമ്മേസു സിക്ഖിതസിക്ഖായ സിക്ഖമാനായ സങ്ഘം ഉപസങ്കമിത്വാ ഏകംസം ഉത്തരാസങ്ഗം കരിത്വാ ഭിക്ഖുനീനം പാദേ വന്ദിത്വാ ഉക്കുടികം നിസീദിത്വാ അഞ്ജലിം പഗ്ഗഹേത്വാ ഏവമസ്സ വചനീയോ – ‘‘അഹം, അയ്യേ, ഇത്ഥന്നാമാ ഇത്ഥന്നാമായ അയ്യായ ദ്വേ വസ്സാനി ഛസു ധമ്മേസു സിക്ഖിതസിക്ഖാ സിക്ഖമാനാ സങ്ഘം വുട്ഠാനസമ്മുതിം യാചാമീ’’തി. ദുതിയമ്പി യാചിതബ്ബാ. തതിയമ്പി യാചിതബ്ബാ. ബ്യത്തായ ഭിക്ഖുനിയാ പടിബലായ സങ്ഘോ ഞാപേതബ്ബോ –

൧൦൮൫. ‘‘സുണാതു മേ, അയ്യേ, സങ്ഘോ. അയം ഇത്ഥന്നാമാ ഇത്ഥന്നാമായ അയ്യായ ദ്വേ വസ്സാനി ഛസു ധമ്മേസു സിക്ഖിതസിക്ഖാ സിക്ഖമാനാ സങ്ഘം വുട്ഠാനസമ്മുതിം യാചതി. യദി സങ്ഘസ്സ പത്തകല്ലം, സങ്ഘോ ഇത്ഥന്നാമായ ദ്വേ വസ്സാനി ഛസു ധമ്മേസു സിക്ഖിതസിക്ഖായ സിക്ഖമാനായ വുട്ഠാനസമ്മുതിം ദദേയ്യ. ഏസാ ഞത്തി.

‘‘സുണാതു മേ, അയ്യേ, സങ്ഘോ. അയം ഇത്ഥന്നാമാ ഇത്ഥന്നാമായ അയ്യായ ദ്വേ വസ്സാനി ഛസു ധമ്മേസു സിക്ഖിതസിക്ഖാ സിക്ഖമാനാ സങ്ഘം വുട്ഠാനസമ്മുതിം യാചതി. സങ്ഘോ ഇത്ഥന്നാമായ ദ്വേ വസ്സാനി ഛസു ധമ്മേസു സിക്ഖിതസിക്ഖായ സിക്ഖമാനായ വുട്ഠാനസമ്മുതിം ദേതി. യസ്സാ അയ്യായ ഖമതി ഇത്ഥന്നാമായ ദ്വേ വസ്സാനി ഛസു ധമ്മേസു സിക്ഖിതസിക്ഖായ സിക്ഖമാനായ വുട്ഠാനസമ്മുതിയാ ദാനം, സാ തുണ്ഹസ്സ; യസ്സാ നക്ഖമതി, സാ ഭാസേയ്യ.

‘‘ദിന്നാ സങ്ഘേന ഇത്ഥന്നാമായ ദ്വേ വസ്സാനി ഛസു ധമ്മേസു സിക്ഖിതസിക്ഖായ സിക്ഖമാനായ വുട്ഠാനസമ്മുതി; ഖമതി സങ്ഘസ്സ, തസ്മാ തുണ്ഹീ, ഏവമേതം ധാരയാമീ’’തി.

അഥ ഖോ ഭഗവാ താ ഭിക്ഖുനിയോ അനേകപരിയായേന വിഗരഹിത്വാ ദുബ്ഭരതായ…പേ… ഏവഞ്ച പന, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖുനിയോ ഇമം സിക്ഖാപദം ഉദ്ദിസന്തു –

൧൦൮൬. ‘‘യാ പന ഭിക്ഖുനീ ദ്വേ വസ്സാനി ഛസു ധമ്മേസു സിക്ഖിതസിക്ഖം സിക്ഖമാനം സങ്ഘേന അസമ്മതം വുട്ഠാപേയ്യ, പാചിത്തിയ’’ന്തി.

൧൦൮൭. യാ പനാതി യാ യാദിസാ…പേ… ഭിക്ഖുനീതി…പേ… അയം ഇമസ്മിം അത്ഥേ അധിപ്പേതാ ഭിക്ഖുനീതി.

ദ്വേ വസ്സാനീതി ദ്വേ സംവച്ഛരാനി. സിക്ഖിതസിക്ഖാ നാമ ഛസു ധമ്മേസു സിക്ഖിതസിക്ഖാ. അസമ്മതാ നാമ ഞത്തിദുതിയേന കമ്മേന വുട്ഠാനസമ്മുതി ന ദിന്നാഹോതി. വുട്ഠാപേയ്യാതി ഉപസമ്പാദേയ്യ.

‘‘വുട്ഠാപേസ്സാമീ’’തി ഗണം വാ ആചരിനിം വാ പത്തം വാ ചീവരം വാ പരിയേസതി, സീമം വാ സമ്മന്നതി, ആപത്തി ദുക്കടസ്സ. ഞത്തിയാ ദുക്കടം. ദ്വീഹി കമ്മവാചാഹി ദുക്കടാ. കമ്മവാചാപരിയോസാനേ ഉപജ്ഝായായ ആപത്തി പാചിത്തിയസ്സ. ഗണസ്സ ച ആചരിനിയാ ച ആപത്തി ദുക്കടസ്സ.

൧൦൮൮. ധമ്മകമ്മേ ധമ്മകമ്മസഞ്ഞാ വുട്ഠാപേതി, ആപത്തി പാചിത്തിയസ്സ. ധമ്മകമ്മേ വേമതികാ വുട്ഠാപേതി, ആപത്തി പാചിത്തിയസ്സ. ധമ്മകമ്മേ അധമ്മകമ്മസഞ്ഞാ വുട്ഠാപേതി, ആപത്തി പാചിത്തിയസ്സ.

അധമ്മകമ്മേ ധമ്മകമ്മസഞ്ഞാ, ആപത്തി ദുക്കടസ്സ. അധമ്മകമ്മേ വേമതികാ, ആപത്തി ദുക്കടസ്സ. അധമ്മകമ്മേ അധമ്മകമ്മസഞ്ഞാ, ആപത്തി ദുക്കടസ്സ.

൧൦൮൯. അനാപത്തി ദ്വേ വസ്സാനി ഛസു ധമ്മേസു സിക്ഖിതസിക്ഖം സിക്ഖമാനം സങ്ഘേന സമ്മതം വുട്ഠാപേതി, ഉമ്മത്തികായ, ആദികമ്മികായാതി.

ചതുത്ഥസിക്ഖാപദം നിട്ഠിതം.

൫. പഞ്ചമസിക്ഖാപദം

൧൦൯൦. തേന സമയേന ബുദ്ധോ ഭഗവാ സാവത്ഥിയം വിഹരതി ജേതവനേ അനാഥപിണ്ഡികസ്സ ആരാമേ. തേന ഖോ പന സമയേന ഭിക്ഖുനിയോ ഊനദ്വാദസവസ്സം ഗിഹിഗതം വുട്ഠാപേന്തി. താ അക്ഖമാ ഹോന്തി സീതസ്സ ഉണ്ഹസ്സ ജിഘച്ഛായ പിപാസായ ഡംസമകസവാതാതപസരീസപസമ്ഫസ്സാനം ദുരുത്താനം ദുരാഗതാനം വചനപഥാനം. ഉപ്പന്നാനം സാരീരികാനം വേദനാനം ദുക്ഖാനം തിബ്ബാനം ഖരാനം കടുകാനം അസാതാനം അമനാപാനം പാണഹരാനം അനധിവാസകജാതികാ ഹോന്തി. യാ താ ഭിക്ഖുനിയോ അപ്പിച്ഛാ…പേ… താ ഉജ്ഝായന്തി ഖിയ്യന്തി വിപാചേന്തി – ‘‘കഥഞ്ഹി നാമ ഭിക്ഖുനിയോ ഊനദ്വാദസവസ്സം ഗിഹിഗതം വുട്ഠാപേസ്സന്തീ’’തി…പേ… സച്ചം കിര, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖുനിയോ ഊനദ്വാദസവസ്സം ഗിഹിഗതം വുട്ഠാപേന്തീതി? ‘‘സച്ചം, ഭഗവാ’’തി. വിഗരഹി ബുദ്ധോ ഭഗവാ…പേ… കഥഞ്ഹി നാമ, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖുനിയോ ഊനദ്വാദസവസ്സം ഗിഹിഗതം വുട്ഠാപേസ്സന്തി! ഊനദ്വാദസവസ്സാ [ഊനദ്വാദസവസ്സാഹി (ക.)], ഭിക്ഖവേ, ഗിഹിഗതാ അക്ഖമാ ഹോതി സീതസ്സ ഉണ്ഹസ്സ ജിഘച്ഛായ പിപാസായ ഡംസമകസവാതാതപസരീസപസമ്ഫസ്സാനം ദുരുത്താനം ദുരാഗതാനം വചനപഥാനം. ഉപ്പന്നാനം സാരീരികാനം വേദനാനം ദുക്ഖാനം തിബ്ബാനം ഖരാനം കടുകാനം അസാതാനം അമനാപാനം പാണഹരാനം അനധിവാസകജാതികാ ഹോതി. ദ്വാദസവസ്സാവ [ദ്വാദസവസ്സാ ച (സ്യാ. ക.)] ഖോ, ഭിക്ഖവേ, ഗിഹിഗതാ ഖമാ ഹോതി സീതസ്സ ഉണ്ഹസ്സ ജിഘച്ഛായ പിപാസായ ഡംസമകസവാതാതപസരീസപസമ്ഫസ്സാനം ദുരുത്താനം ദുരാഗതാനം വചനപഥാനം. ഉപ്പന്നാനം സാരീരികാനം വേദനാനം ദുക്ഖാനം തിബ്ബാനം ഖരാനം കടുകാനം അസാതാനം അമനാപാനം പാണഹരാനം അധിവാസകജാതികാ ഹോതി. നേതം, ഭിക്ഖവേ, അപ്പസന്നാനം വാ പസാദായ…പേ… ഏവഞ്ച പന, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖുനിയോ ഇമം സിക്ഖാപദം ഉദ്ദിസന്തു –

൧൦൯൧. ‘‘യാ പന ഭിക്ഖുനീ ഊനദ്വാദസവസ്സം ഗിഹിഗതം വുട്ഠാപേയ്യ, പാചിത്തിയ’’ന്തി.

൧൦൯൨. യാ പനാതി യാ യാദിസാ…പേ… ഭിക്ഖുനീതി…പേ… അയം ഇമസ്മിം അത്ഥേ അധിപ്പേതാ ഭിക്ഖുനീതി.

ഊനദ്വാദസവസ്സാ നാമ അപ്പത്തദ്വാദസവസ്സാ. ഗിഹിഗതാ നാമ പുരിസന്തരഗതാ വുച്ചതി. വുട്ഠാപേയ്യാതി ഉപസമ്പാദേയ്യ.

‘‘വുട്ഠാപേസ്സാമീ’’തി ഗണം വാ ആചരിനിം വാ പത്തം വാ ചീവരം വാ പരിയേസതി, സീമം വാ സമ്മന്നതി, ആപത്തി ദുക്കടസ്സ. ഞത്തിയാ ദുക്കടം. ദ്വീഹി കമ്മവാചാഹി ദുക്കടാ. കമ്മവാചാപരിയോസാനേ ഉപജ്ഝായായ ആപത്തി പാചിത്തിയസ്സ. ഗണസ്സ ച ആചരിനിയാ ച ആപത്തി ദുക്കടസ്സ.

൧൦൯൩. ഊനദ്വാദസവസ്സായ ഊനദ്വാദസവസ്സസഞ്ഞാ വുട്ഠാപേതി, ആപത്തി പാചിത്തിയസ്സ. ഊനദ്വാദസവസ്സായ വേമതികാ വുട്ഠാപേതി, ആപത്തി ദുക്കടസ്സ. ഊനദ്വാദസവസ്സായ പരിപുണ്ണസഞ്ഞാ വുട്ഠാപേതി, അനാപത്തി.

പരിപുണ്ണദ്വാദസവസ്സായ ഊനദ്വാദസവസ്സസഞ്ഞാ, ആപത്തി ദുക്കടസ്സ. പരിപുണ്ണദ്വാദസവസ്സായ വേമതികാ, ആപത്തി ദുക്കടസ്സ. പരിപുണ്ണദ്വാദസവസ്സായ പരിപുണ്ണസഞ്ഞാ, അനാപത്തി.

൧൦൯൪. അനാപത്തി ഊനദ്വാദസവസ്സം പരിപുണ്ണസഞ്ഞാ വുട്ഠാപേതി, പരിപുണ്ണദ്വാദസവസ്സം പരിപുണ്ണസഞ്ഞാ വുട്ഠാപേതി, ഉമ്മത്തികായ, ആദികമ്മികായാതി.

പഞ്ചമസിക്ഖാപദം നിട്ഠിതം.

൬. ഛട്ഠസിക്ഖാപദം

൧൦൯൫. തേന സമയേന ബുദ്ധോ ഭഗവാ സാവത്ഥിയം വിഹരതി ജേതവനേ അനാഥപിണ്ഡികസ്സ ആരാമേ. തേന ഖോ പന സമയേന ഭിക്ഖുനിയോ പരിപുണ്ണദ്വാദസവസ്സം ഗിഹിഗതം ദ്വേ വസ്സാനി ഛസു ധമ്മേസു അസിക്ഖിതസിക്ഖം വുട്ഠാപേന്തി. താ ബാലാ ഹോന്തി അബ്യത്താ ന ജാനന്തി കപ്പിയം വാ അകപ്പിയം വാ. യാ താ ഭിക്ഖുനിയോ അപ്പിച്ഛാ…പേ… താ ഉജ്ഝായന്തി ഖിയ്യന്തി വിപാചേന്തി – ‘‘കഥഞ്ഹി നാമ ഭിക്ഖുനിയോ പരിപുണ്ണദ്വാദസവസ്സം ഗിഹിഗതം ദ്വേ വസ്സാനി ഛസു ധമ്മേസു അസിക്ഖിതസിക്ഖം വുട്ഠാപേസ്സന്തീ’’തി…പേ… സച്ചം കിര, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖുനിയോ പരിപുണ്ണദ്വാദസവസ്സം ഗിഹിഗതം ദ്വേ വസ്സാനി ഛസു ധമ്മേസു അസിക്ഖിതസിക്ഖം വുട്ഠാപേന്തീതി? ‘‘സച്ചം, ഭഗവാ’’തി. വിഗരഹി ബുദ്ധോ ഭഗവാ…പേ… കഥഞ്ഹി നാമ, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖുനിയോ പരിപുണ്ണദ്വാദസവസ്സം ഗിഹിഗതം ദ്വേ വസ്സാനി ഛസു ധമ്മേസു അസിക്ഖിതസിക്ഖം വുട്ഠാപേസ്സന്തി! നേതം, ഭിക്ഖവേ, അപ്പസന്നാനം വാ പസാദായ…പേ… വിഗരഹിത്വാ ധമ്മിം കഥം കത്വാ ഭിക്ഖൂ ആമന്തേസി – ‘‘അനുജാനാമി, ഭിക്ഖവേ, പരിപുണ്ണദ്വാദസവസ്സായ ഗിഹിഗതായ ദ്വേ വസ്സാനി ഛസു ധമ്മേസു സിക്ഖാസമ്മുതിം ദാതും. ഏവഞ്ച പന, ഭിക്ഖവേ, ദാതബ്ബാ. തായ പരിപുണ്ണദ്വാദസവസ്സായ ഗിഹിഗതായ സങ്ഘം ഉപസങ്കമിത്വാ ഏകംസം ഉത്തരാസങ്ഗം കരിത്വാ ഭിക്ഖുനീനം പാദേ വന്ദിത്വാ ഉക്കുടികം നിസീദിത്വാ അഞ്ജലിം പഗ്ഗഹേത്വാ ഏവമസ്സ വചനീയോ – അഹം, അയ്യേ, ഇത്ഥന്നാമാ ഇത്ഥന്നാമായ അയ്യായ പരിപുണ്ണദ്വാദസവസ്സാ ഗിഹിഗതാ സങ്ഘം ദ്വേ വസ്സാനി ഛസു ധമ്മേസു സിക്ഖാസമ്മുതിം യാചാമീ’’തി. ദുതിയമ്പി യാചിതബ്ബാ. തതിയമ്പി യാചിതബ്ബാ. ബ്യത്തായ ഭിക്ഖുനിയാ പടിബലായ സങ്ഘോ ഞാപേതബ്ബോ –

൧൦൯൬. ‘‘സുണാതു മേ, അയ്യേ, സങ്ഘോ. അയം ഇത്ഥന്നാമാ ഇത്ഥന്നാമായ അയ്യായ പരിപുണ്ണദ്വാദസവസ്സാ ഗിഹിഗതാ സങ്ഘം ദ്വേ വസ്സാനി ഛസു ധമ്മേസു സിക്ഖാസമ്മുതിം യാചതി. യദി സങ്ഘസ്സ പത്തകല്ലം സങ്ഘോ ഇത്ഥന്നാമായ പരിപുണ്ണദ്വാദസവസ്സായ ഗിഹിഗതായ ദ്വേ വസ്സാനി ഛസു ധമ്മേസു സിക്ഖാസമ്മുതിം ദദേയ്യ. ഏസാ ഞത്തി.

‘‘സുണാതു മേ, അയ്യേ, സങ്ഘോ. അയം ഇത്ഥന്നാമാ ഇത്ഥന്നാമായ അയ്യായ പരിപുണ്ണദ്വാദസവസ്സാ ഗിഹിഗതാ സങ്ഘം ദ്വേ വസ്സാനി ഛസു ധമ്മേസു സിക്ഖാസമ്മുതിം യാചതി. സങ്ഘോ ഇത്ഥന്നാമായ പരിപുണ്ണദ്വാദസവസ്സായ ഗിഹിഗതായ ദ്വേ വസ്സാനി ഛസു ധമ്മേസു സിക്ഖാസമ്മുതിം ദേതി. യസ്സാ അയ്യായ ഖമതി ഇത്ഥന്നാമായ പരിപുണ്ണദ്വാദസവസ്സായ ഗിഹിഗതായ ദ്വേ വസ്സാനി ഛസു ധമ്മേസു സിക്ഖാസമ്മുതിയാ ദാനം, സാ തുണ്ഹസ്സ; യസ്സാ നക്ഖമതി, സാ ഭാസേയ്യ.

‘‘ദിന്നാ സങ്ഘേന ഇത്ഥന്നാമായ പരിപുണ്ണദ്വാദസവസ്സായ ഗിഹിഗതായ ദ്വേ വസ്സാനി ഛസു ധമ്മേസു സിക്ഖാസമ്മുതി. ഖമതി സങ്ഘസ്സ, തസ്മാ തുണ്ഹീ, ഏവമേതം ധാരയാമീ’’തി.

സാ പരിപുണ്ണദ്വാദസവസ്സാ ഗിഹിഗതാ ഏവം വദേഹീതി വത്തബ്ബാ – ‘‘പാണാതിപാതാ വേരമണിം ദ്വേ വസ്സാനി അവീതിക്കമ്മ സമാദാനം സമാദിയാമി…പേ… വികാലഭോജനാ വേരമണിം ദ്വേ വസ്സാനി അവീതിക്കമ്മ സമാദാനം സമാദിയാമീ’’തി.

അഥ ഖോ ഭഗവാ താ ഭിക്ഖുനിയോ അനേകപരിയായേന വിഗരഹിത്വാ ദുബ്ഭരതായ…പേ… ഏവഞ്ച പന, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖുനിയോ ഇമം സിക്ഖാപദം ഉദ്ദിസന്തു –

൧൦൯൭. ‘‘യാ പന ഭിക്ഖുനീ പരിപുണ്ണദ്വാദസവസ്സം ഗിഹിഗതം ദ്വേ വസ്സാനി ഛസു ധമ്മേസു അസിക്ഖിതസിക്ഖം വുട്ഠാപേയ്യ, പാചിത്തിയ’’ന്തി.

൧൦൯൮. യാ പനാതി യാ യാദിസാ…പേ… ഭിക്ഖുനീതി…പേ… അയം ഇമസ്മിം അത്ഥേ അധിപ്പേതാ ഭിക്ഖുനീതി.

പരിപുണ്ണദ്വാദസവസ്സാ നാമ പത്തദ്വാദസവസ്സാ. ഗിഹിഗതാ നാമ പുരിസന്തരഗതാ വുച്ചതി. ദ്വേ വസ്സാനീതി ദ്വേ സംവച്ഛരാനി. അസിക്ഖിതസിക്ഖാ നാമ സിക്ഖാ വാ ന ദിന്നാ ഹോതി, ദിന്നാ വാ സിക്ഖാ കുപിതാ. വുട്ഠാപേയ്യാതി ഉപസമ്പാദേയ്യ.

‘‘വുട്ഠാപേസ്സാമീ’’തി ഗണം വാ ആചരിനിം വാ പത്തം വാ ചീവരം വാ പരിയേസതി, സീമം വാ സമ്മന്നതി, ആപത്തി ദുക്കടസ്സ. ഞത്തിയാ ദുക്കടം. ദ്വീഹി കമ്മവാചാഹി ദുക്കടാ. കമ്മവാചാപരിയോസാനേ ഉപജ്ഝായായ ആപത്തി പാചിത്തിയസ്സ. ഗണസ്സ ച ആചരിനിയാ ച ആപത്തി ദുക്കടസ്സ.

൧൦൯൯. ധമ്മകമ്മേ ധമ്മകമ്മസഞ്ഞാ വുട്ഠാപേതി, ആപത്തി പാചിത്തിയസ്സ. ധമ്മകമ്മേ വേമതികാ വുട്ഠാപേതി, ആപത്തി പാചിത്തിയസ്സ. ധമ്മകമ്മേ അധമ്മകമ്മസഞ്ഞാ വുട്ഠാപേതി, ആപത്തി പാചിത്തിയസ്സ.

അധമ്മകമ്മേ ധമ്മകമ്മസഞ്ഞാ വുട്ഠാപേതി, ആപത്തി ദുക്കടസ്സ. അധമ്മകമ്മേ വേമതികാ വുട്ഠാപേതി, ആപത്തി ദുക്കടസ്സ. അധമ്മകമ്മേ അധമ്മകമ്മസഞ്ഞാ വുട്ഠാപേതി, ആപത്തി ദുക്കടസ്സ.

൧൧൦൦. അനാപത്തി പരിപുണ്ണദ്വാദസവസ്സം ഗിഹിഗതം ദ്വേ വസ്സാനി ഛസു ധമ്മേസു സിക്ഖിതസിക്ഖം വുട്ഠാപേതി, ഉമ്മത്തികായ, ആദികമ്മികായാതി.

ഛട്ഠസിക്ഖാപദം നിട്ഠിതം.

൭. സത്തമസിക്ഖാപദം

൧൧൦൧. തേന സമയേന ബുദ്ധോ ഭഗവാ സാവത്ഥിയം വിഹരതി ജേതവനേ അനാഥപിണ്ഡികസ്സ ആരാമേ. തേന ഖോ പന സമയേന ഭിക്ഖുനിയോ പരിപുണ്ണദ്വാദസവസ്സം ഗിഹിഗതം ദ്വേ വസ്സാനി ഛസു ധമ്മേസു സിക്ഖിതസിക്ഖം സങ്ഘേന അസമ്മതം വുട്ഠാപേന്തി. ഭിക്ഖുനിയോ ഏവമാഹംസു – ‘‘ഏഥ സിക്ഖമാനാ, ഇമം ജാനാഥ, ഇമം ദേഥ, ഇമം ആഹരഥ, ഇമിനാ അത്ഥോ, ഇമം കപ്പിയം കരോഥാ’’തി. താ ഏവമാഹംസു – ‘‘ന മയം, അയ്യേ, സിക്ഖമാനാ, ഭിക്ഖുനിയോ മയ’’ന്തി. യാ താ ഭിക്ഖുനിയോ അപ്പിച്ഛാ…പേ… താ ഉജ്ഝായന്തി ഖിയ്യന്തി വിപാചേന്തി – ‘‘കഥഞ്ഹി നാമ ഭിക്ഖുനിയോ പരിപുണ്ണദ്വാദസവസ്സം ഗിഹിഗതം ദ്വേ വസ്സാനി ഛസു ധമ്മേസു സിക്ഖിതസിക്ഖം സങ്ഘേന അസമ്മതം വുട്ഠാപേസ്സന്തീ’’തി…പേ… സച്ചം കിര, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖുനിയോ പരിപുണ്ണദ്വാദസവസ്സം ഗിഹിഗതം ദ്വേ വസ്സാനി ഛസു ധമ്മേസു സിക്ഖിതസിക്ഖം സങ്ഘേന അസമ്മത്തം വുട്ഠാപേന്തീതി? ‘‘സച്ചം, ഭഗവാ’’തി. വിഗരഹി ബുദ്ധോ ഭഗവാ…പേ… കഥഞ്ഹി നാമ ഭിക്ഖവേ ഭിക്ഖുനിയോ പരിപുണ്ണദ്വാദസവസ്സം ഗിഹിഗതം ദ്വേ വസ്സാനി ഛസു ധമ്മേസു സിക്ഖിതസിക്ഖം സങ്ഘേന അസമ്മതം വുട്ഠാപേസ്സന്തി! നേതം, ഭിക്ഖവേ, അപ്പസന്നാനം വാ പസാദായ…പേ… വിഗരഹിത്വാ…പേ… ധമ്മിം കഥം കത്വാ ഭിക്ഖൂ ആമന്തേസി – ‘‘അനുജാനാമി, ഭിക്ഖവേ, പരിപുണ്ണദ്വാദസവസ്സായ ഗിഹിഗതായ ദ്വേ വസ്സാനി ഛസു ധമ്മേസു സിക്ഖിതസിക്ഖായ വുട്ഠാനസമ്മുതിം ദാതും. ഏവഞ്ച പന, ഭിക്ഖവേ, ദാതബ്ബാ. തായ പരിപുണ്ണദ്വാദസവസ്സായ ഗിഹിഗതായ ദ്വേ വസ്സാനി ഛസു ധമ്മേസു സിക്ഖിതസിക്ഖായ സങ്ഘം ഉപസങ്കമിത്വാ ഏകംസം ഉത്തരാസങ്ഗം കരിത്വാ ഭിക്ഖുനീനം പാദേ വന്ദിത്വാ ഉക്കുടികം നിസീദിത്വാ അഞ്ജലിം പഗ്ഗഹേത്വാ ഏവമസ്സ വചനീയോ – അഹം, അയ്യേ, ഇത്ഥന്നാമാ ഇത്ഥന്നാമായ അയ്യായ പരിപുണ്ണദ്വാദസവസ്സാ ഗിഹിഗതാ ദ്വേ വസ്സാനി ഛസു ധമ്മേസു സിക്ഖിതസിക്ഖാ, സങ്ഘം വുട്ഠാനസമ്മുതിം യാചാമീ’’തി. ദുതിയമ്പി യാചിതബ്ബാ. തതിയമ്പി യാചിതബ്ബാ. ബ്യത്തായ ഭിക്ഖുനിയാ പടിബലായ സങ്ഘോ ഞാപേതബ്ബോ.

൧൧൦൨. ‘‘സുണാതു മേ, അയ്യേ, സങ്ഘോ. അയം ഇത്ഥന്നാമാ ഇത്ഥന്നാമായ അയ്യായ പരിപുണ്ണദ്വാദസവസ്സാ ഗിഹിഗതാ ദ്വേ വസ്സാനി ഛസു ധമ്മേസു സിക്ഖിതസിക്ഖാ സങ്ഘം വുട്ഠാനസമ്മുതിം യാചതി. യദി സങ്ഘസ്സ പത്തകല്ലം, സങ്ഘോ ഇത്ഥന്നാമായ പരിപുണ്ണദ്വാദസവസ്സായ ഗിഹിഗതായ ദ്വേ വസ്സാനി ഛസു ധമ്മേസു സിക്ഖിതസിക്ഖായ വുട്ഠാനസമ്മുതിം ദദേയ്യ. ഏസാ ഞത്തി.

‘‘സുണാതു മേ, അയ്യേ, സങ്ഘോ. അയം ഇത്ഥന്നാമാ ഇത്ഥന്നാമായ അയ്യായ പരിപുണ്ണദ്വാദസവസ്സാ ഗിഹിഗതാ ദ്വേ വസ്സാനി ഛസു ധമ്മേസു സിക്ഖിതസിക്ഖാ സങ്ഘം വുട്ഠാനസമ്മുതിം യാചതി. സങ്ഘോ ഇത്ഥന്നാമായ പരിപുണ്ണദ്വാദസവസ്സായ ഗിഹിഗതായ ദ്വേ വസ്സാനി ഛസു ധമ്മേസു സിക്ഖിതസിക്ഖായ വുട്ഠാനസമ്മുതിം ദേതി. യസ്സാ അയ്യായ ഖമതി ഇത്ഥന്നാമായ പരിപുണ്ണദ്വാദസവസ്സായ ഗിഹിഗതായ ദ്വേ വസ്സാനി ഛസു ധമ്മേസു സിക്ഖിതസിക്ഖായ വുട്ഠാനസമ്മുതിയാ ദാനം, സാ തുണ്ഹസ്സ; യസ്സാ നക്ഖമതി, സാ ഭാസേയ്യ.

‘‘ദിന്നാ സങ്ഘേന ഇത്ഥന്നാമായ പരിപുണ്ണദ്വാദസവസ്സായ ഗിഹിഗതായ ദ്വേ വസ്സാനി ഛസു ധമ്മേസു സിക്ഖിതസിക്ഖായ വുട്ഠാനസമ്മുതി. ഖമതി സങ്ഘസ്സ, തസ്മാ തുണ്ഹീ, ഏവമേതം ധാരയാമീ’’തി.

അഥ ഖോ ഭഗവാ താ ഭിക്ഖുനിയോ അനേകപരിയായേന വിഗരഹിത്വാ ദുബ്ഭരതായ…പേ… ഏവഞ്ച പന, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖുനിയോ ഇമം സിക്ഖാപദം ഉദ്ദിസന്തു –

൧൧൦൩. ‘‘യാ പന ഭിക്ഖുനീ പരിപുണ്ണദ്വാദസവസ്സം ഗിഹിഗതം ദ്വേ വസ്സാനി ഛസു ധമ്മേസു സിക്ഖിതസിക്ഖം സങ്ഘേന അസമ്മതം വുട്ഠാപേയ്യ, പാചിത്തിയ’’ന്തി.

൧൧൦൪. യാ പനാതി യാ യാദിസാ…പേ… ഭിക്ഖുനീതി…പേ… അയം ഇമസ്മിം അത്ഥേ അധിപ്പേതാ ഭിക്ഖുനീതി.

പരിപുണ്ണദ്വാദസവസ്സാ നാമ പത്തദ്വാദസവസ്സാ. ഗിഹിഗതാ നാമ പുരിസന്തരഗതാ വുച്ചതി. ദ്വേ വസ്സാനീതി ദ്വേ സംവച്ഛരാനി. സിക്ഖിതസിക്ഖാ നാമ ഛസു ധമ്മേസു സിക്ഖിതസിക്ഖാ. അസമ്മതാ നാമ ഞത്തിദുതിയേന കമ്മേന വുട്ഠാനസമ്മുതി ന ദിന്നാ ഹോതി. വുട്ഠാപേയ്യാതി ഉപസമ്പാദേയ്യ.

‘‘വുട്ഠാപേസ്സാമീ’’തി ഗണം വാ ആചരിനിം വാ പത്തം വാ ചീവരം വാ പരിയേസതി, സീമം വാ സമ്മന്നതി, ആപത്തി ദുക്കടസ്സ. ഞത്തിയാ ദുക്കടം. ദ്വീഹി കമ്മവാചാഹി ദുക്കടാ. കമ്മവാചാപരിയോസാനേ ഉപജ്ഝായായ ആപത്തി പാചിത്തിയസ്സ. ഗണസ്സ ച ആചരിനിയാ ച ആപത്തി ദുക്കടസ്സ.

൧൧൦൫. ധമ്മകമ്മേ ധമ്മകമ്മസഞ്ഞാ വുട്ഠാപേതി, ആപത്തി പാചിത്തിയസ്സ. ധമ്മകമ്മേ വേമതികാ വുട്ഠാപേതി, ആപത്തി പാചിത്തിയസ്സ. ധമ്മകമ്മേ അധമ്മകമ്മസഞ്ഞാ വുട്ഠാപേതി, ആപത്തി പാചിത്തിയസ്സ.

അധമ്മകമ്മേ ധമ്മകമ്മസഞ്ഞാ, ആപത്തി ദുക്കടസ്സ. അധമ്മകമ്മേ വേമതികാ, ആപത്തി ദുക്കടസ്സ. അധമ്മകമ്മേ അധമ്മകമ്മസഞ്ഞാ, ആപത്തി ദുക്കടസ്സ.

൧൧൦൬. അനാപത്തി പരിപുണ്ണദ്വാദസവസ്സം ഗിഹിഗതം ദ്വേ വസ്സാനി ഛസു ധമ്മേസു സിക്ഖിതസിക്ഖം സങ്ഘേന സമ്മതം വുട്ഠാപേതി, ഉമ്മത്തികായ, ആദികമ്മികായാതി.

സത്തമസിക്ഖാപദം നിട്ഠിതം.

൮. അട്ഠമസിക്ഖാപദം

൧൧൦൭. തേന സമയേന ബുദ്ധോ ഭഗവാ സാവത്ഥിയം വിഹരതി ജേതവനേ അനാഥപിണ്ഡികസ്സ ആരാമേ. തേന ഖോ പന സമയേന ഥുല്ലനന്ദാ ഭിക്ഖുനീ സഹജീവിനിം വുട്ഠാപേത്വാ ദ്വേ വസ്സാനി നേവ അനുഗ്ഗണ്ഹാതി ന അനുഗ്ഗണ്ഹാപേതി. താ ബാലാ ഹോന്തി അബ്യത്താ; ന ജാനന്തി കപ്പിയം വാ അകപ്പിയം വാ. യാ താ ഭിക്ഖുനിയോ അപ്പിച്ഛാ…പേ… താ ഉജ്ഝായന്തി ഖിയ്യന്തി വിപാചേന്തി – ‘‘കഥഞ്ഹി നാമ അയ്യാ ഥുല്ലനന്ദാ സഹജീവിനിം വുട്ഠാപേത്വാ ദ്വേ വസ്സാനി നേവ അനുഗ്ഗണ്ഹിസ്സതി ന അനുഗ്ഗണ്ഹാപേസ്സതീ’’തി…പേ… സച്ചം കിര, ഭിക്ഖവേ, ഥുല്ലനന്ദാ ഭിക്ഖുനീ സഹജീവിനിം വുട്ഠാപേത്വാ ദ്വേ വസ്സാനി നേവ അനുഗ്ഗണ്ഹാതി ന അനുഗ്ഗണ്ഹാപേതീതി? ‘‘സച്ചം, ഭഗവാ’’തി. വിഗരഹി ബുദ്ധോ ഭഗവാ…പേ… കഥഞ്ഹി നാമ, ഭിക്ഖവേ, ഥുല്ലനന്ദാ ഭിക്ഖുനീ സഹജീവിനിം വുട്ഠാപേത്വാ ദ്വേ വസ്സാനി നേവ അനുഗ്ഗണ്ഹിസ്സതി ന അനുഗ്ഗണ്ഹാപേസ്സതി! നേതം, ഭിക്ഖവേ, അപ്പസന്നാനം വാ പസാദായ…പേ… ഏവഞ്ച പന, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖുനിയോ ഇമം സിക്ഖാപദം ഉദ്ദിസന്തു –

൧൧൦൮. ‘‘യാ പന ഭിക്ഖുനീ സഹജീവിനിം വുട്ഠാപേത്വാ ദ്വേ വസ്സാനി നേവ അനുഗ്ഗണ്ഹേയ്യ ന അനുഗ്ഗണ്ഹാപേയ്യ, പാചിത്തിയ’’ന്തി.

൧൧൦൯. യാ പനാതി യാ യാദിസാ…പേ… ഭിക്ഖുനീതി…പേ… അയം ഇമസ്മിം അത്ഥേ അധിപ്പേതാ ഭിക്ഖുനീതി.

സഹജീവിനീ നാമ സദ്ധിവിഹാരിനീ വുച്ചതി. വുട്ഠാപേത്വാതി ഉപസമ്പാദേത്വാ. ദ്വേ വസ്സാനീതി ദ്വേ സംവച്ഛരാനി.

നേവ അനുഗ്ഗണ്ഹേയ്യാതി ന സയം അനുഗ്ഗണ്ഹേയ്യ ഉദ്ദേസേന പരിപുച്ഛായ ഓവാദേന അനുസാസനിയാ.

ന അനുഗ്ഗണ്ഹാപേയ്യാതി ന അഞ്ഞം ആണാപേയ്യ ‘‘ദ്വേ വസ്സാനി നേവ അനുഗ്ഗണ്ഹിസ്സാമി ന അനുഗ്ഗണ്ഹാപേസ്സാമീ’’തി ധുരം നിക്ഖിത്തമത്തേ ആപത്തി പാചിത്തിയസ്സ.

൧൧൧൦. അനാപത്തി സതി അന്തരായേ, പരിയേസിത്വാ ന ലഭതി, ഗിലാനായ, ആപദാസു, ഉമ്മത്തികായ, ആദികമ്മികായാതി.

അട്ഠമസിക്ഖാപദം നിട്ഠിതം.

൯. നവമസിക്ഖാപദം

൧൧൧൧. തേന സമയേന ബുദ്ധോ ഭഗവാ സാവത്ഥിയം വിഹരതി ജേതവനേ അനാഥപിണ്ഡികസ്സ ആരാമേ. തേന ഖോ പന സമയേന ഭിക്ഖുനിയോ വുട്ഠാപിതം പവത്തിനിം ദ്വേ വസ്സാനി നാനുബന്ധന്തി. താ ബാലാ ഹോന്തി അബ്യത്താ; ന ജാനന്തി കപ്പിയം വാ അകപ്പിയം വാ. യാ താ ഭിക്ഖുനിയോ അപ്പിച്ഛാ…പേ… താ ഉജ്ഝായന്തി ഖിയ്യന്തി വിപാചേന്തി – ‘‘കഥഞ്ഹി നാമ ഭിക്ഖുനിയോ വുട്ഠാപിതം പവത്തിനിം ദ്വേ വസ്സാനി നാനുബന്ധിസ്സന്തീ’’തി…പേ… സച്ചം കിര, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖുനിയോ വുട്ഠാപിതം പവത്തിനിം ദ്വേ വസ്സാനി നാനുബന്ധന്തീതി? ‘‘സച്ചം, ഭഗവാ’’തി. വിഗരഹി ബുദ്ധോ ഭഗവാ…പേ… കഥഞ്ഹി നാമ, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖുനിയോ വുട്ഠാപിതം പവത്തിനിം ദ്വേ വസ്സാനി നാനുബന്ധിസ്സന്തി! നേതം, ഭിക്ഖവേ, അപ്പസന്നാനം വാ പസാദായ…പേ… ഏവഞ്ച പന, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖുനിയോ ഇമം സിക്ഖാപദം ഉദ്ദിസന്തു –

൧൧൧൨. ‘‘യാ പന ഭിക്ഖുനീ വുട്ഠാപിതം പവത്തിനിം ദ്വേ വസ്സാനി നാനുബന്ധേയ്യ, പാചിത്തിയ’’ന്തി.

൧൧൧൩. യാ പനാതി യാ യാദിസാ…പേ… ഭിക്ഖുനീതി…പേ… അയം ഇമസ്മിം അത്ഥേ അധിപ്പേതാ ഭിക്ഖുനീതി.

വുട്ഠാപിതന്തി ഉപസമ്പാദിതം. പവത്തിനീ നാമ ഉപജ്ഝായാ വുച്ചതി. ദ്വേ വസ്സാനീതി ദ്വേ സംവച്ഛരാനി. നാനുബന്ധേയ്യാതി ന സയം ഉപട്ഠഹേയ്യ. ദ്വേ വസ്സാനി നാനുബന്ധിസ്സാമീതി ധുരം നിക്ഖിത്തമത്തേ ആപത്തി പാചിത്തിയസ്സ.

൧൧൧൪. അനാപത്തി ഉപജ്ഝായാ ബാലാ വാ ഹോതി അലജ്ജിനീ വാ, ഗിലാനായ, ആപദാസു, ഉമ്മത്തികായ, ആദികമ്മികായാതി.

നവമസിക്ഖാപദം നിട്ഠിതം.

൧൦. ദസമസിക്ഖാപദം

൧൧൧൫. തേന സമയേന ബുദ്ധോ ഭഗവാ സാവത്ഥിയം വിഹരതി ജേതവനേ അനാഥപിണ്ഡികസ്സ ആരാമേ. തേന ഖോ പന സമയേന ഥുല്ലനന്ദാ ഭിക്ഖുനീ സഹജീവിനിം വുട്ഠാപേത്വാ നേവ വൂപകാസേതി ന വൂപകാസാപേതി. സാമികോ അഗ്ഗഹേസി. യാ താ ഭിക്ഖുനിയോ അപ്പിച്ഛാ…പേ… താ ഉജ്ഝായന്തി ഖിയ്യന്തി വിപാചേന്തി – ‘‘കഥഞ്ഹി നാമ അയ്യാ ഥുല്ലനന്ദാ സഹജീവിനിം വുട്ഠാപേത്വാ നേവ വൂപകാസേസ്സതി ന വൂപകാസാപേസ്സതി, സാമികോ അഗ്ഗഹേസി! സചായം ഭിക്ഖുനീ പക്കന്താ അസ്സ, ന ച സാമികോ ഗണ്ഹേയ്യാ’’തി…പേ… സച്ചം കിര, ഭിക്ഖവേ, ഥുല്ലനന്ദാ ഭിക്ഖുനീ സഹജീവിനിം വുട്ഠാപേത്വാ നേവ വൂപകാസേതി ന വൂപകാസാപേതി […സി (ക.)], സാമികോ അഗ്ഗഹേസീതി? ‘‘സച്ചം, ഭഗവാ’’തി. വിഗരഹി ബുദ്ധോ ഭഗവാ…പേ… കഥഞ്ഹി നാമ, ഭിക്ഖവേ, ഥുല്ലനന്ദാ ഭിക്ഖുനീ സഹജീവിനിം വുട്ഠാപേത്വാ നേവ വൂപകാസേസ്സതി ന വൂപകാസാപേസ്സതി, സാമികോ അഗ്ഗഹേസി! നേതം, ഭിക്ഖവേ, അപ്പസന്നാനം വാ പസാദായ…പേ… ഏവഞ്ച പന, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖുനിയോ ഇമം സിക്ഖാപദം ഉദ്ദിസന്തു –

൧൧൧൬. ‘‘യാ പന ഭിക്ഖുനീ സഹജീവിനിം വുട്ഠാപേത്വാ നേവ വൂപകാസേയ്യ ന വൂപകാസാപേയ്യ അന്തമസോ ഛപ്പഞ്ചയോജനാനിപി, പാചിത്തിയ’’ന്തി.

൧൧൧൭. യാ പനാതി യാ യാദിസാ…പേ… ഭിക്ഖുനീതി…പേ… അയം ഇമസ്മിം അത്ഥേ അധിപ്പേതാ ഭിക്ഖുനീതി.

സഹജീവിനീ നാമ സദ്ധിവിഹാരിനീ വുച്ചതി. വുട്ഠാപേത്വാതി ഉപസമ്പാദേത്വാ. നേവ വൂപകാസേയ്യാതി ന സയം വൂപകാസേയ്യ. ന വൂപകാസാപേയ്യാതി ന അഞ്ഞം ആണാപേയ്യ. ‘‘നേവ വൂപകാസേസ്സാമി ന വൂപകാസാപേസ്സാമി അന്തമസോ ഛപ്പഞ്ചയോജനാനിപീ’’തി ധുരം നിക്ഖിത്തമത്തേ ആപത്തി പാചിത്തിയസ്സ.

൧൧൧൮. അനാപത്തി സതി അന്തരായേ, പരിയേസിത്വാ ദുതിയികം ഭിക്ഖുനിം ന ലഭതി, ഗിലാനായ, ആപദാസു, ഉമ്മത്തികായ, ആദികമ്മികായാതി.

ദസമസിക്ഖാപദം നിട്ഠിതം.

ഗബ്ഭിനിവഗ്ഗോ സത്തമോ.