൬. ആരാമവഗ്ഗോ

൧. പഠമസിക്ഖാപദം

൧൦൨൧. തേന സമയേന ബുദ്ധോ ഭഗവാ സാവത്ഥിയം വിഹരതി ജേതവനേ അനാഥപിണ്ഡികസ്സ ആരാമേ. തേന ഖോ പന സമയേന സമ്ബഹുലാ ഭിക്ഖൂ ഗാമകാവാസേ ഏകചീവരാ ചീവരകമ്മം കരോന്തി. ഭിക്ഖുനിയോ അനാപുച്ഛാ ആരാമം പവിസിത്വാ യേന തേ ഭിക്ഖൂ തേനുപസങ്കമിംസു. ഭിക്ഖൂ ഉജ്ഝായന്തി ഖിയ്യന്തി വിപാചേന്തി – ‘‘കഥഞ്ഹി നാമ ഭിക്ഖുനിയോ അനാപുച്ഛാ ആരാമം പവിസിസ്സന്തീ’’തി…പേ… സച്ചം കിര, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖുനിയോ അനാപുച്ഛാ ആരാമം പവിസന്തീതി? ‘‘സച്ചം, ഭഗവാ’’തി. വിഗരഹി ബുദ്ധോ ഭഗവാ…പേ… കഥഞ്ഹി നാമ, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖുനിയോ അനാപുച്ഛാ ആരാമം പവിസിസ്സന്തി! നേതം, ഭിക്ഖവേ, അപ്പസന്നാനം വാ പസാദായ…പേ… ഏവഞ്ച പന, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖുനിയോ ഇമം സിക്ഖാപദം ഉദ്ദിസന്തു –

‘‘യാ പന ഭിക്ഖുനീ അനാപുച്ഛാ ആരാമം പവിസേയ്യ, പാചിത്തിയ’’ന്തി.

ഏവഞ്ചിദം ഭഗവതാ ഭിക്ഖുനീനം സിക്ഖാപദം പഞ്ഞത്തം ഹോതി.

൧൦൨൨. തേന ഖോ പന സമയേന തേ ഭിക്ഖൂ തമ്ഹാ ആവാസാ പക്കമിംസു. ഭിക്ഖുനിയോ – ‘‘അയ്യാ പക്കന്താ’’തി, ആരാമം നാഗമംസു. അഥ ഖോ തേ ഭിക്ഖൂ പുനദേവ തം ആവാസം പച്ചാഗച്ഛിംസു. ഭിക്ഖുനിയോ – ‘‘അയ്യാ ആഗതാ’’തി, ആപുച്ഛാ ആരാമം പവിസിത്വാ യേന തേ ഭിക്ഖൂ തേനുപസങ്കമിംസു; ഉപസങ്കമിത്വാ തേ ഭിക്ഖൂ അഭിവാദേത്വാ ഏകമന്തം അട്ഠംസു. ഏകമന്തം ഠിതാ ഖോ താ ഭിക്ഖുനിയോ തേ ഭിക്ഖൂ ഏതദവോചും – ‘‘കിസ്സ തുമ്ഹേ, ഭഗിനിയോ, ആരാമം നേവ സമ്മജ്ജിത്ഥ ന പാനീയം പരിഭോജനീയം ഉപട്ഠാപിത്ഥാതി? ഭഗവതാ, അയ്യാ, സിക്ഖാപദം പഞ്ഞത്തം [പഞ്ഞത്തം ഹോതി (ക.)] ഹോതി – ‘‘ന അനാപുച്ഛാ ആരാമോ പവിസിതബ്ബോ’’തി. തേന മയം ന ആഗമിമ്ഹാ’’തി. ഭഗവതോ ഏതമത്ഥം ആരോചേസും…പേ… അനുജാനാമി, ഭിക്ഖവേ, സന്തം ഭിക്ഖും ആപുച്ഛാ ആരാമം പവിസിതും. ഏവഞ്ച പന, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖുനിയോ ഇമം സിക്ഖാപദം ഉദ്ദിസന്തു –

‘‘യാ പന ഭിക്ഖുനീ സന്തം ഭിക്ഖും അനാപുച്ഛാ ആരാമം പവിസേയ്യ, പാചിത്തിയ’’ന്തി.

ഏവഞ്ചിദം ഭഗവതാ ഭിക്ഖുനീനം സിക്ഖാപദം പഞ്ഞത്തം ഹോതി.

൧൦൨൩. തേന ഖോ പന സമയേന തേ ഭിക്ഖൂ തമ്ഹാ ആവാസാ പക്കമിത്വാ പുനദേവ തം ആവാസം പച്ചാഗച്ഛിംസു. ഭിക്ഖുനിയോ – ‘‘അയ്യാ പക്കന്താ’’തി അനാപുച്ഛാ ആരാമം പവിസിംസു. താസം കുക്കുച്ചം അഹോസി – ‘‘ഭഗവതാ സിക്ഖാപദം പഞ്ഞത്തം – ‘ന സന്തം ഭിക്ഖും അനാപുച്ഛാ ആരാമോ പവിസിതബ്ബോ’തി. മയഞ്ചമ്ഹാ സന്തം ഭിക്ഖും അനാപുച്ഛാ ആരാമം പവിസിമ്ഹാ. കച്ചി നു ഖോ മയം പാചിത്തിയം ആപത്തിം ആപന്നാ’’തി…പേ… ഭഗവതോ ഏതമത്ഥം ആരോചേസും. അഥ ഖോ ഭഗവാ ഏതസ്മിം നിദാനേ ഏതസ്മിം പകരണേ ധമ്മിം കഥം കത്വാ ഭിക്ഖൂ ആമന്തേസി…പേ… ഏവഞ്ച പന, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖുനിയോ ഇമം സിക്ഖാപദം ഉദ്ദിസന്തു –

൧൦൨൪. ‘‘യാ പന ഭിക്ഖുനീ ജാനം സഭിക്ഖുകം ആരാമം അനാപുച്ഛാ പവിസേയ്യ, പാചിത്തിയ’’ന്തി.

൧൦൨൫. യാ പനാതി യാ യാദിസാ…പേ… ഭിക്ഖുനീതി…പേ… അയം ഇമസ്മിം അത്ഥേ അധിപ്പേതാ ഭിക്ഖുനീതി.

ജാനാതി നാമ സാമം വാ ജാനാതി, അഞ്ഞേ വാ തസ്സാ ആരോചേന്തി, തേ വാ ആരോചേന്തി.

സഭിക്ഖുകോ നാമ ആരാമോ യത്ഥ ഭിക്ഖൂ രുക്ഖമൂലേപി വസന്തി.

അനാപുച്ഛാ ആരാമം പവിസേയ്യാതി ഭിക്ഖും വാ സാമണേരം വാ ആരാമികം വാ അനാപുച്ഛാ പരിക്ഖിത്തസ്സ ആരാമസ്സ പരിക്ഖേപം അതിക്കാമേന്തിയാ ആപത്തി പാചിത്തിയസ്സ. അപരിക്ഖിത്തസ്സ ആരാമസ്സ ഉപചാരം ഓക്കമന്തിയാ ആപത്തി പാചിത്തിയസ്സ.

൧൦൨൬. സഭിക്ഖുകേ സഭിക്ഖുകസഞ്ഞാ സന്തം ഭിക്ഖും അനാപുച്ഛാ ആരാമം പവിസതി, ആപത്തി പാചിത്തിയസ്സ. സഭിക്ഖുകേ വേമതികാ സന്തം ഭിക്ഖും അനാപുച്ഛാ ആരാമം പവിസതി, ആപത്തി ദുക്കടസ്സ. സഭിക്ഖുകേ അഭിക്ഖുകസഞ്ഞാ സന്തം ഭിക്ഖും അനാപുച്ഛാ ആരാമം പവിസതി, അനാപത്തി.

അഭിക്ഖുകേ സഭിക്ഖുകസഞ്ഞാ, ആപത്തി ദുക്കടസ്സ. അഭിക്ഖുകേ വേമതികാ, ആപത്തി ദുക്കടസ്സ. അഭിക്ഖുകേ അഭിക്ഖുകസഞ്ഞാ, അനാപത്തി.

൧൦൨൭. അനാപത്തി സന്തം ഭിക്ഖും ആപുച്ഛാ പവിസതി, അസന്തം ഭിക്ഖും അനാപുച്ഛാ പവിസതി, സീസാനുലോകികാ ഗച്ഛതി, യത്ഥ ഭിക്ഖുനിയോ സന്നിപതിതാ ഹോന്തി തത്ഥ ഗച്ഛതി, ആരാമേന മഗ്ഗോ ഹോതി, ഗിലാനായ, ആപദാസു, ഉമ്മത്തികായ, ആദികമ്മികായാതി.

പഠമസിക്ഖാപദം നിട്ഠിതം.

൨. ദുതിയസിക്ഖാപദം

൧൦൨൮. തേന സമയേന ബുദ്ധോ ഭഗവാ വേസാലിയം വിഹരതി മഹാവനേ കൂടാഗാരസാലായം. തേന ഖോ പന സമയേന ആയസ്മതോ ഉപാലിസ്സ ഉപജ്ഝായോ ആയസ്മാ കപ്പിതകോ സുസാനേ വിഹരതി. തേന ഖോ പന സമയേന ഛബ്ബഗ്ഗിയാനം ഭിക്ഖുനീനം മഹത്തരാ [മഹന്തതരാ (സീ.)] ഭിക്ഖുനീ കാലങ്കതാ ഹോതി. ഛബ്ബഗ്ഗിയാ ഭിക്ഖുനിയോ തം ഭിക്ഖുനിം നീഹരിത്വാ ആയസ്മതോ കപ്പിതകസ്സ വിഹാരസ്സ അവിദൂരേ ഝാപേത്വാ ഥൂപം കത്വാ ഗന്ത്വാ തസ്മിം ഥൂപേ രോദന്തി. അഥ ഖോ ആയസ്മാ കപ്പിതകോ തേന സദ്ദേന ഉബ്ബാള്ഹോ തം ഥൂപം ഭിന്ദിത്വാ പകിരേസി. ഛബ്ബഗ്ഗിയാ ഭിക്ഖുനിയോ – ‘‘ഇമിനാ കപ്പിതകേന അമ്ഹാകം അയ്യായ ഥൂപോ ഭിന്നോ, ഹന്ദ നം ഘാതേമാ’’തി, മന്തേസും. അഞ്ഞതരാ ഭിക്ഖുനീ ആയസ്മതോ ഉപാലിസ്സ ഏതമത്ഥം ആരോചേസി. ആയസ്മാ ഉപാലി ആയസ്മതോ കപ്പിതകസ്സ ഏതമത്ഥം ആരോചേസി. അഥ ഖോ ആയസ്മാ കപ്പിതകോ വിഹാരാ നിക്ഖമിത്വാ നിലീനോ അച്ഛി. അഥ ഖോ ഛബ്ബഗ്ഗിയാ ഭിക്ഖുനിയോ യേനായസ്മതോ കപ്പിതകസ്സ വിഹാരോ തേനുപസങ്കമിംസു; ഉപസങ്കമിത്വാ ആയസ്മതോ കപ്പിതകസ്സ വിഹാരം പാസാണേഹി ച ലേഡ്ഡൂഹി ച ഓത്ഥരാപേത്വാ, ‘‘മതോ കപ്പിതകോ’’തി പക്കമിംസു.

അഥ ഖോ ആയസ്മാ കപ്പിതകോ തസ്സാ രത്തിയാ അച്ചയേന പുബ്ബണ്ഹസമയം നിവാസേത്വാ പത്തചീവരമാദായ വേസാലിം പിണ്ഡായ പാവിസി. അദ്ദസംസു ഖോ ഛബ്ബഗ്ഗിയാ ഭിക്ഖുനിയോ ആയസ്മന്തം കപ്പിതകം പിണ്ഡായ ചരന്തം. ദിസ്വാന ഏവമാഹംസു – ‘‘അയം കപ്പിതകോ ജീവതി, കോ നു ഖോ അമ്ഹാകം മന്തം സംഹരീ’’തി? അസ്സോസും ഖോ ഛബ്ബഗ്ഗിയാ ഭിക്ഖുനിയോ – ‘‘അയ്യേന കിര ഉപാലിനാ അമ്ഹാകം മന്തോ സംഹടോ’’തി. താ ആയസ്മന്തം ഉപാലിം അക്കോസിംസു – ‘‘കഥഞ്ഹി നാമ അയം കാസാവടോ മലമജ്ജനോ നിഹീനജച്ചോ അമ്ഹാകം മന്തം സംഹരിസ്സതീ’’തി! യാ താ ഭിക്ഖുനിയോ അപ്പിച്ഛാ…പേ… താ ഉജ്ഝായന്തി ഖിയ്യന്തി വിപാചേന്തി – ‘‘കഥഞ്ഹി നാമ ഛബ്ബഗ്ഗിയാ ഭിക്ഖുനിയോ അയ്യം ഉപാലിം അക്കോസിസ്സന്തീ’’തി…പേ… സച്ചം കിര, ഭിക്ഖവേ, ഛബ്ബഗ്ഗിയാ ഭിക്ഖുനിയോ ഉപാലിം അക്കോസന്തീതി? ‘‘സച്ചം, ഭഗവാ’’തി. വിഗരഹി ബുദ്ധോ ഭഗവാ…പേ… കഥഞ്ഹി നാമ, ഭിക്ഖവേ, ഛബ്ബഗ്ഗിയാ ഭിക്ഖുനിയോ ഉപാലിം അക്കോസിസ്സന്തി! നേതം, ഭിക്ഖവേ, അപ്പസന്നാനം വാ പസാദായ…പേ… ഏവഞ്ച പന, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖുനിയോ ഇമം സിക്ഖാപദം ഉദ്ദിസന്തു –

൧൦൨൯. ‘‘യാ പന ഭിക്ഖുനീ ഭിക്ഖും അക്കോസേയ്യ വാ പരിഭാസേയ്യ വാ, പാചിത്തിയ’’ന്തി.

൧൦൩൦. യാ പനാതി യാ യാദിസാ…പേ… ഭിക്ഖുനീതി…പേ… അയം ഇമസ്മിം അത്ഥേ അധിപ്പേതാ ഭിക്ഖുനീതി.

ഭിക്ഖുന്തി ഉപസമ്പന്നം. അക്കോസേയ്യ വാതി ദസഹി വാ അക്കോസവത്ഥൂഹി അക്കോസതി ഏതേസം വാ അഞ്ഞതരേന, ആപത്തി പാചിത്തിയസ്സ.

പരിഭാസേയ്യ വാതി ഭയം ഉപദംസേതി, ആപത്തി പാചിത്തിയസ്സ.

൧൦൩൧. ഉപസമ്പന്നേ ഉപസമ്പന്നസഞ്ഞാ അക്കോസതി വാ പരിഭാസതി വാ, ആപത്തി പാചിത്തിയസ്സ. ഉപസമ്പന്നേ വേമതികാ അക്കോസതി വാ പരിഭാസതി വാ, ആപത്തി പാചിത്തിയസ്സ. ഉപസമ്പന്നേ അനുപസമ്പന്നസഞ്ഞാ അക്കോസതി വാ പരിഭാസതി വാ, ആപത്തി പാചിത്തിയസ്സ.

അനുപസമ്പന്നം അക്കോസതി വാ പരിഭാസതി വാ, ആപത്തി ദുക്കടസ്സ. അനുപസമ്പന്നേ ഉപസമ്പന്നസഞ്ഞാ, ആപത്തി ദുക്കടസ്സ. അനുപസമ്പന്നേ വേമതികാ, ആപത്തി ദുക്കടസ്സ. അനുപസമ്പന്നേ അനുപസമ്പന്നസഞ്ഞാ, ആപത്തി ദുക്കടസ്സ.

൧൦൩൨. അനാപത്തി അത്ഥപുരേക്ഖാരായ, ധമ്മപുരേക്ഖാരായ, അനുസാസനിപുരേക്ഖാരായ, ഉമ്മത്തികായ, ആദികമ്മികായാതി.

ദുതിയസിക്ഖാപദം നിട്ഠിതം.

൩. തതിയസിക്ഖാപദം

൧൦൩൩. തേന സമയേന ബുദ്ധോ ഭഗവാ സാവത്ഥിയം വിഹരതി ജേതവനേ അനാഥപിണ്ഡികസ്സ ആരാമേ. തേന ഖോ പന സമയേന ചണ്ഡകാളീ ഭിക്ഖുനീ ഭണ്ഡനകാരികാ ഹോതി കലഹകാരികാ വിവാദകാരികാ ഭസ്സകാരികാ സങ്ഘേ അധികരണകാരികാ. ഥുല്ലനന്ദാ ഭിക്ഖുനീ തസ്സാ കമ്മേ കരീയമാനേ പടിക്കോസതി. തേന ഖോ പന സമയേന ഥുല്ലനന്ദാ ഭിക്ഖുനീ ഗാമകം അഗമാസി കേനചിദേവ കരണീയേന. അഥ ഖോ ഭിക്ഖുനിസങ്ഘോ – ‘‘ഥുല്ലനന്ദാ ഭിക്ഖുനീ പക്കന്താ’’തി ചണ്ഡകാളിം ഭിക്ഖുനിം ആപത്തിയാ അദസ്സനേ ഉക്ഖിപി. ഥുല്ലനന്ദാ ഭിക്ഖുനീ ഗാമകേ തം കരണീയം തീരേത്വാ പുനദേവ സാവത്ഥിം പച്ചാഗച്ഛി. ചണ്ഡകാളീ ഭിക്ഖുനീ ഥുല്ലനന്ദായ ഭിക്ഖുനിയാ ആഗച്ഛന്തിയാ നേവ ആസനം പഞ്ഞപേസി ന പാദോദകം പാദപീഠം പാദകഠലികം ഉപനിക്ഖിപി; ന പച്ചുഗ്ഗന്ത്വാ പത്തചീവരം പടിഗ്ഗഹേസി ന പാനീയേന ആപുച്ഛി. ഥുല്ലനന്ദാ ഭിക്ഖുനീ ചണ്ഡകാളിം ഭിക്ഖുനിം ഏതദവോച – ‘‘കിസ്സ ത്വം, അയ്യേ, മയി ആഗച്ഛന്തിയാ നേവ ആസനം പഞ്ഞപേസി ന പാദോദകം പാദപീഠം പാദകഠലികം ഉപനിക്ഖിപി; ന പച്ചുഗ്ഗന്ത്വാ പത്തചീവരം പടിഗ്ഗഹേസി ന പാനീയേന ആപുച്ഛീ’’തി? ‘‘ഏവഞ്ഹേതം, അയ്യേ, ഹോതി യഥാ തം അനാഥായാ’’തി. ‘‘കിസ്സ പന ത്വം, അയ്യേ, അനാഥാ’’തി? ‘‘ഇമാ മം, അയ്യേ, ഭിക്ഖുനിയോ – ‘‘അയം അനാഥാ അപ്പഞ്ഞാതാ, നത്ഥി ഇമിസ്സാ കാചി പതിവത്താ’’തി, ആപത്തിയാ അദസ്സനേ ഉക്ഖിപിംസൂ’’തി. ഥുല്ലനന്ദാ ഭിക്ഖുനീ – ‘‘ബാലാ ഏതാ അബ്യത്താ ഏതാ നേതാ ജാനന്തി കമ്മം വാ കമ്മദോസം വാ കമ്മവിപത്തിം വാ കമ്മസമ്പത്തിം വാ’’തി, ചണ്ഡീകതാ ഗണം പരിഭാസി. യാ താ ഭിക്ഖുനിയോ അപ്പിച്ഛാ…പേ… താ ഉജ്ഝായന്തി ഖിയ്യന്തി വിപാചേന്തി – ‘‘കഥഞ്ഹി നാമ അയ്യാ ഥുല്ലനന്ദാ ചണ്ഡീകതാ ഗണം പരിഭാസിസ്സതീ’’തി…പേ… സച്ചം കിര, ഭിക്ഖവേ, ഥുല്ലനന്ദാ ഭിക്ഖുനീ ചണ്ഡീകതാ ഗണം പരിഭാസതീതി [പരിഭാസീതി (ക.)]? ‘‘സച്ചം, ഭഗവാ’’തി. വിഗരഹി ബുദ്ധോ ഭഗവാ …പേ…കഥഞ്ഹി നാമ, ഭിക്ഖവേ, ഥുല്ലനന്ദാ ഭിക്ഖുനീ ചണ്ഡീകതാ ഗണം പരിഭാസിസ്സതി! നേതം, ഭിക്ഖവേ, അപ്പസന്നാനം വാ പസാദായ…പേ… ഏവഞ്ച പന, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖുനിയോ ഇമം സിക്ഖാപദം ഉദ്ദിസന്തു –

൧൦൩൪. ‘‘യാ പന ഭിക്ഖുനീ ചണ്ഡീകതാ ഗണം പരിഭാസേയ്യ, പാചിത്തിയ’’ന്തി.

൧൦൩൫. യാ പനാതി യാ യാദിസാ…പേ… ഭിക്ഖുനീതി…പേ… അയം ഇമസ്മിം അത്ഥേ അധിപ്പേതാ ഭിക്ഖുനീതി.

ചണ്ഡീകതാ നാമ കോധനാ വുച്ചതി.

ഗണോ നാമ ഭിക്ഖുനിസങ്ഘോ വുച്ചതി.

പരിഭാസേയ്യാതി ‘‘ബാലാ ഏതാ അബ്യത്താ ഏതാ നേതാ ജാനന്തി കമ്മം വാ കമ്മദോസം വാ കമ്മവിപത്തിം വാ കമ്മസമ്പത്തിം വാ’’തി പരിഭാസതി, ആപത്തി പാചിത്തിയസ്സ. സമ്ബഹുലാ ഭിക്ഖുനിയോ വാ ഏകം ഭിക്ഖുനിം വാ അനുപസമ്പന്നം വാ പരിഭാസതി, ആപത്തി ദുക്കടസ്സ.

൧൦൩൬. അനാപത്തി അത്ഥപുരേക്ഖാരായ, ധമ്മപുരേക്ഖാരായ, അനുസാസനിപുരേക്ഖാരായ, ഉമ്മത്തികായ, ആദികമ്മികായാതി.

തതിയസിക്ഖാപദം നിട്ഠിതം.

൪. ചതുത്ഥസിക്ഖാപദം

൧൦൩൭. തേന സമയേന ബുദ്ധോ ഭഗവാ സാവത്ഥിയം വിഹരതി ജേതവനേ അനാഥപിണ്ഡികസ്സ ആരാമേ. തേന ഖോ പന സമയേന അഞ്ഞതരോ ബ്രാഹ്മണോ ഭിക്ഖുനിയോ നിമന്തേത്വാ ഭോജേസി. ഭിക്ഖുനിയോ ഭുത്താവീ [ഭുത്താവിനീ (ക.)] പവാരിതാ ഞാതികുലാനി ഗന്ത്വാ ഏകച്ചാ ഭുഞ്ജിംസു ഏകച്ചാ പിണ്ഡപാതം ആദായ അഗമംസു. അഥ ഖോ സോ ബ്രാഹ്മണോ പടിവിസ്സകേ ഏതദവോച – ‘‘ഭിക്ഖുനിയോ മയാ അയ്യാ സന്തപ്പിതാ, ഏഥ തുമ്ഹേപി സന്തപ്പേസ്സാമീ’’തി. തേ ഏവമാഹംസു – ‘‘കിം ത്വം, അയ്യോ, അമ്ഹേ സന്തപ്പേസ്സസി! യാപി തയാ നിമന്തിതാ താപി അമ്ഹാകം ഘരാനി ആഗന്ത്വാ ഏകച്ചാ ഭുഞ്ജിംസു ഏകച്ചാ പിണ്ഡപാതം ആദായ അഗമംസൂ’’തി. അഥ ഖോ സോ ബ്രാഹ്മണോ ഉജ്ഝായതി ഖിയ്യതി വിപാചേതി – ‘‘കഥഞ്ഹി നാമ ഭിക്ഖുനിയോ അമ്ഹാകം ഘരേ ഭുഞ്ജിത്വാ അഞ്ഞത്ര ഭുഞ്ജിസ്സന്തി, ന ചാഹം പടിബലോ യാവദത്ഥം ദാതു’’ന്തി! അസ്സോസും ഖോ ഭിക്ഖുനിയോ തസ്സ ബ്രാഹ്മണസ്സ ഉജ്ഝായന്തസ്സ ഖിയ്യന്തസ്സ വിപാചേന്തസ്സ. യാ താ ഭിക്ഖുനിയോ അപ്പിച്ഛാ…പേ… താ ഉജ്ഝായന്തി ഖിയ്യന്തി വിപാചേന്തി – ‘‘കഥഞ്ഹി നാമ ഭിക്ഖുനിയോ ഭുത്താവീ [ഭുത്താവിനീ (ക.)] പവാരിതാ അഞ്ഞത്ര ഭുഞ്ജിസ്സന്തീ’’തി…പേ… സച്ചം കിര, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖുനിയോ ഭുത്താവീ പവാരിതാ അഞ്ഞത്ര ഭുഞ്ജന്തീതി? ‘‘സച്ചം, ഭഗവാ’’തി. വിഗരഹി ബുദ്ധോ ഭഗവാ…പേ… കഥഞ്ഹി നാമ, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖുനിയോ ഭുത്താവീ പവാരിതാ അഞ്ഞത്ര ഭുഞ്ജിസ്സന്തി! നേതം, ഭിക്ഖവേ, അപ്പസന്നാനം വാ പസാദായ…പേ… ഏവഞ്ച പന, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖുനിയോ ഇമം സിക്ഖാപദം ഉദ്ദിസന്തു –

൧൦൩൮. ‘‘യാ പന ഭിക്ഖുനീ നിമന്തിതാ വാ പവാരിതാ വാ ഖാദനീയം വാ ഭോജനീയം വാ ഖാദേയ്യ വാ ഭുഞ്ജേയ്യ വാ, പാചിത്തിയ’’ന്തി.

൧൦൩൯. യാ പനാതി യാ യാദിസാ…പേ… ഭിക്ഖുനീതി…പേ… അയം ഇമസ്മിം അത്ഥേ അധിപ്പേതാ ഭിക്ഖുനീതി.

നിമന്തിതാ നാമ പഞ്ചന്നം ഭോജനാനം അഞ്ഞതരേന ഭോജനേന നിമന്തിതാ.

പവാരിതാ നാമ അസനം പഞ്ഞായതി, ഭോജനം പഞ്ഞായതി, ഹത്ഥപാസേ ഠിതാ അഭിഹരതി, പടിക്ഖേപോ പഞ്ഞായതി.

ഖാദനീയം നാമ പഞ്ച ഭോജനാനി – യാഗും യാമകാലികം സത്താഹകാലികം യാവജീവികം ഠപേത്വാ അവസേസം ഖാദനീയം നാമ.

ഭോജനീയം നാമ പഞ്ച ഭോജനാനി – ഓദനോ, കുമ്മാസോ, സത്തു, മച്ഛോ, മംസം.

‘‘ഖാദിസ്സാമി ഭുഞ്ജിസ്സാമീ’’തി പടിഗ്ഗണ്ഹാതി, ആപത്തി ദുക്കടസ്സ. അജ്ഝോഹാരേ അജ്ഝോഹാരേ ആപത്തി പാചിത്തിയസ്സ.

൧൦൪൦. നിമന്തിതേ നിമന്തിതസഞ്ഞാ ഖാദനീയം വാ ഭോജനീയം വാ ഖാദതി വാ ഭുഞ്ജതി വാ, ആപത്തി പാചിത്തിയസ്സ. നിമന്തിതേ വേമതികാ ഖാദനീയം വാ ഭോജനീയം വാ ഖാദതി വാ ഭുഞ്ജതി വാ, ആപത്തി പാചിത്തിയസ്സ. നിമന്തിതേ അനിമന്തിതസഞ്ഞാ ഖാദനീയം വാ ഭോജനീയം വാ ഖാദതി വാ ഭുഞ്ജതി വാ, ആപത്തി പാചിത്തിയസ്സ.

യാമകാലികം സത്താഹകാലികം യാവജീവികം ആഹാരത്ഥായ പടിഗ്ഗണ്ഹാതി, ആപത്തി ദുക്കടസ്സ. അജ്ഝോഹാരേ അജ്ഝോഹാരേ ആപത്തി ദുക്കടസ്സ…പേ….

൧൦൪൧. അനാപത്തി നിമന്തിതാ അപ്പവാരിതാ, യാഗും പിവതി, സാമികേ അപലോകേത്വാ ഭുഞ്ജതി, യാമകാലികം സത്താഹകാലികം യാവജീവികം സതി പച്ചയേ പരിഭുഞ്ജതി, ഉമ്മത്തികായ, ആദികമ്മികായാതി.

ചതുത്ഥസിക്ഖാപദം നിട്ഠിതം.

൫. പഞ്ചമസിക്ഖാപദം

൧൦൪൨. തേന സമയേന ബുദ്ധോ ഭഗവാ സാവത്ഥിയം വിഹരതി ജേതവനേ അനാഥപിണ്ഡികസ്സ ആരാമേ. തേന ഖോ പന സമയേന അഞ്ഞതരാ ഭിക്ഖുനീ സാവത്ഥിയം അഞ്ഞതരിസ്സാ വിസിഖായ പിണ്ഡായ ചരമാനാ യേന അഞ്ഞതരം കുലം തേനുപസങ്കമി; ഉപസങ്കമിത്വാ പഞ്ഞത്തേ ആസനേ നിസീദി. അഥ ഖോ തേ മനുസ്സാ തം ഭിക്ഖുനിം ഭോജേത്വാ ഏതദവോചും – ‘‘അഞ്ഞാപി, അയ്യേ, ഭിക്ഖുനിയോ ആഗച്ഛന്തൂ’’തി. അഥ ഖോ സാ ഭിക്ഖുനീ, ‘‘കഥഞ്ഹി നാമ [കഥം അഞ്ഞാ (സ്യാ.)] ഭിക്ഖുനിയോ നാഗച്ഛേയ്യു’’ന്തി, ഭിക്ഖുനിയോ ഉപസങ്കമിത്വാ ഏതദവോച – ‘‘അമുകസ്മിം, അയ്യേ, ഓകാസേ വാളാ സുനഖാ ചണ്ഡോ ബലിബദ്ദോ ചിക്ഖല്ലോ ഓകാസോ. മാ ഖോ തത്ഥ അഗമിത്ഥാ’’തി. അഞ്ഞതരാപി ഭിക്ഖുനീ തസ്സാ വിസിഖായ പിണ്ഡായ ചരമാനാ യേന തം കുലം തേനുപസങ്കമി; ഉപസങ്കമിത്വാ പഞ്ഞത്തേ ആസനേ നിസീദി. അഥ ഖോ തേ മനുസ്സാ തം ഭിക്ഖുനിം ഭോജേത്വാ ഏതദവോചും – ‘‘കിസ്സ, അയ്യേ, ഭിക്ഖുനിയോ ന ആഗച്ഛന്തീ’’തി? അഥ ഖോ സാ ഭിക്ഖുനീ തേസം മനുസ്സാനം ഏതമത്ഥം ആരോചേസി. മനുസ്സാ ഉജ്ഝായന്തി ഖിയ്യന്തി വിപാചേന്തി – ‘‘കഥഞ്ഹി നാമ ഭിക്ഖുനീ കുലം മച്ഛരായിസ്സതീ’’തി…പേ… സച്ചം കിര, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖുനീ കുലം മച്ഛരായതീതി? ‘‘സച്ചം, ഭഗവാ’’തി. വിഗരഹി ബുദ്ധോ ഭഗവാ…പേ… കഥഞ്ഹി നാമ, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖുനീ കുലം മച്ഛരായിസ്സതി! നേതം, ഭിക്ഖവേ, അപ്പസന്നാനം വാ പസാദായ…പേ… ഏവഞ്ച പന, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖുനിയോ ഇമം സിക്ഖാപദം ഉദ്ദിസന്തു –

൧൦൪൩. ‘‘യാ പന ഭിക്ഖുനീ കുലമച്ഛരിനീ അസ്സ, പാചിത്തിയ’’ന്തി.

൧൦൪൪. യാ പനാതി യാ യാദിസാ…പേ… ഭിക്ഖുനീതി…പേ… അയം ഇമസ്മിം അത്ഥേ അധിപ്പേതാ ഭിക്ഖുനീതി.

കുലം നാമ ചത്താരി കുലാനി – ഖത്തിയകുലം, ബ്രാഹ്മണകുലം, വേസ്സകുലം, സുദ്ദകുലം.

മച്ഛരിനീ അസ്സാതി ‘‘കഥം ഭിക്ഖുനിയോ നാഗച്ഛേയ്യു’’ന്തി ഭിക്ഖുനീനം സന്തികേ കുലസ്സ അവണ്ണം ഭാസതി, ആപത്തി പാചിത്തിയസ്സ. കുലസ്സ വാ സന്തികേ ഭിക്ഖുനീനം അവണ്ണം ഭാസതി, ആപത്തി പാചിത്തിയസ്സ.

൧൦൪൫. അനാപത്തി കുലം ന മച്ഛരായന്തീ സന്തംയേവ ആദീനവം ആചിക്ഖതി, ഉമ്മത്തികായ, ആദികമ്മികായാതി.

പഞ്ചമസിക്ഖാപദം നിട്ഠിതം.

൬. ഛട്ഠസിക്ഖാപദം

൧൦൪൬. തേന സമയേന ബുദ്ധോ ഭഗവാ സാവത്ഥിയം വിഹരതി ജേതവനേ അനാഥപിണ്ഡികസ്സ ആരാമേ. തേന ഖോ പന സമയേന സമ്ബഹുലാ ഭിക്ഖുനിയോ ഗാമകാവാസേ വസ്സംവുട്ഠാ സാവത്ഥിം അഗമംസു. ഭിക്ഖുനിയോ താ ഭിക്ഖുനിയോ ഏതദവോചും – ‘‘കത്ഥായ്യായോ വസ്സംവുട്ഠാ? കച്ചി ഓവാദോ ഇദ്ധോ അഹോസീ’’തി? ‘‘നത്ഥയ്യേ, തത്ഥ ഭിക്ഖൂ; കുതോ ഓവാദോ ഇദ്ധോ ഭവിസ്സതീ’’തി! യാ താ ഭിക്ഖുനിയോ അപ്പിച്ഛാ…പേ… താ ഉജ്ഝായന്തി ഖിയ്യന്തി വിപാചേന്തി – ‘‘കഥഞ്ഹി നാമ ഭിക്ഖുനിയോ അഭിക്ഖുകേ ആവാസേ വസ്സം വസിസ്സന്തീ’’തി…പേ… സച്ചം കിര, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖുനിയോ അഭിക്ഖുകേ ആവാസേ വസ്സം വസന്തീതി? ‘‘സച്ചം, ഭഗവാ’’തി. വിഗരഹി ബുദ്ധോ ഭഗവാ…പേ… കഥഞ്ഹി നാമ, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖുനിയോ അഭിക്ഖുകേ ആവാസേ വസ്സം വസിസ്സന്തി! നേതം, ഭിക്ഖവേ, അപ്പസന്നാനം വാ പസാദായ…പേ… ഏവഞ്ച പന, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖുനിയോ ഇമം സിക്ഖാപദം ഉദ്ദിസന്തു –

൧൦൪൭. ‘‘യാ പന ഭിക്ഖുനീ അഭിക്ഖുകേ ആവാസേ വസ്സം വസേയ്യ, പാചിത്തിയ’’ന്തി.

൧൦൪൮. യാ പനാതി യാ യാദിസാ…പേ… ഭിക്ഖുനീതി…പേ… അയം ഇമസ്മിം അത്ഥേ അധിപ്പേതാ ഭിക്ഖുനീതി.

അഭിക്ഖുകോ നാമ ആവാസോ ന സക്കാ ഹോതി ഓവാദായ വാ സംവാസായ വാ ഗന്തും. ‘‘വസ്സം വസിസ്സാമീ’’തി സേനാസനം പഞ്ഞപേതി പാനീയം പരിഭോജനീയം ഉപട്ഠപേതി പരിവേണം സമ്മജ്ജതി, ആപത്തി ദുക്കടസ്സ. സഹ അരുണുഗ്ഗമനാ ആപത്തി പാചിത്തിയസ്സ.

൧൦൪൯. അനാപത്തി വസ്സുപഗതാ ഭിക്ഖൂ പക്കന്താ വാ ഹോന്തി വിബ്ഭന്താ വാ കാലങ്കതാ വാ പക്ഖസങ്കന്താ വാ, ആപദാസു, ഉമ്മത്തികായ, ആദികമ്മികായാതി.

ഛട്ഠസിക്ഖാപദം നിട്ഠിതം.

൭. സത്തമസിക്ഖാപദം

൧൦൫൦. തേന സമയേന ബുദ്ധോ ഭഗവാ സാവത്ഥിയം വിഹരതി ജേതവനേ അനാഥപിണ്ഡികസ്സ ആരാമേ. തേന ഖോ പന സമയേന സമ്ബഹുലാ ഭിക്ഖുനിയോ ഗാമകാവാസേ വസ്സംവുട്ഠാ സാവത്ഥിം അഗമംസു. ഭിക്ഖുനിയോ താ ഭിക്ഖുനിയോ ഏതദവോചും – ‘‘കത്ഥായ്യായോ വസ്സംവുട്ഠാ; കത്ഥ [കച്ചി (സ്യാ.)] ഭിക്ഖുസങ്ഘോ പവാരിതോ’’തി? ‘‘ന മയം, അയ്യേ, ഭിക്ഖുസങ്ഘം പവാരേമാ’’തി. യാ താ ഭിക്ഖുനിയോ അപ്പിച്ഛാ…പേ… താ ഉജ്ഝായന്തി ഖിയ്യന്തി വിപാചേന്തി – ‘‘കഥഞ്ഹി നാമ ഭിക്ഖുനിയോ വസ്സംവുട്ഠാ ഭിക്ഖുസങ്ഘം ന പവാരേസ്സന്തീ’’തി…പേ… സച്ചം കിര, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖുനിയോ വസ്സംവുട്ഠാ ഭിക്ഖുസങ്ഘം ന പവാരേന്തീതി? ‘‘സച്ചം, ഭഗവാ’’തി. വിഗരഹി ബുദ്ധോ ഭഗവാ…പേ… കഥഞ്ഹി നാമ, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖുനിയോ വസ്സംവുട്ഠാ ഭിക്ഖുസങ്ഘം ന പവാരേസ്സന്തി! നേതം, ഭിക്ഖവേ, അപ്പസന്നാനം വാ പസാദായ…പേ… ഏവഞ്ച പന, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖുനിയോ ഇമം സിക്ഖാപദം ഉദ്ദിസന്തു –

൧൦൫൧. ‘‘യാ പന ഭിക്ഖുനീ വസ്സംവുട്ഠാ ഉഭതോസങ്ഘേ തീഹി ഠാനേഹി ന പവാരേയ്യ ദിട്ഠേന വാ സുതേന വാ പരിസങ്കായ വാ, പാചിത്തിയ’’ന്തി.

൧൦൫൨. യാ പനാതി യാ യാദിസാ…പേ… ഭിക്ഖുനീതി…പേ… അയം ഇമസ്മിം അത്ഥേ അധിപ്പേതാ ഭിക്ഖുനീതി.

വസ്സംവുട്ഠാ നാമ പുരിമം വാ തേമാസം പച്ഛിമം വാ തേമാസം വുട്ഠാ. ഉഭതോസങ്ഘേ തീഹി ഠാനേഹി ന പവാരേസ്സാമി ദിട്ഠേന വാ സുതേന വാ പരിസങ്കായ വാ’’തി ധുരം നിക്ഖിത്തമത്തേ ആപത്തി പാചിത്തിയസ്സ.

൧൦൫൩. അനാപത്തി സതി അന്തരായേ, പരിയേസിത്വാ ന ലഭതി, ഗിലാനായ, ആപദാസു, ഉമ്മത്തികായ, ആദികമ്മികായാതി.

സത്തമസിക്ഖാപദം നിട്ഠിതം.

൮. അട്ഠമസിക്ഖാപദം

൧൦൫൪. തേന സമയേന ബുദ്ധോ ഭഗവാ സക്കേസു വിഹരതി കപിലവത്ഥുസ്മിം നിഗ്രോധാരാമേ. തേന ഖോ പന സമയേന ഛബ്ബഗ്ഗിയാ ഭിക്ഖൂ ഭിക്ഖുനുപസ്സയം ഉപസങ്കമിത്വാ ഛബ്ബഗ്ഗിയാ ഭിക്ഖുനിയോ ഓവദന്തി. ഭിക്ഖുനിയോ ഛബ്ബഗ്ഗിയാ ഭിക്ഖുനിയോ ഏതദവോചും – ‘‘ഏഥായ്യേ ഓവാദം ഗമിസ്സാമാ’’തി. ‘‘യമ്പി മയം, അയ്യേ, ഗച്ഛേയ്യാമ ഓവാദസ്സ കാരണാ, അയ്യാ ഛബ്ബഗ്ഗിയാ ഇധേവ ആഗന്ത്വാ അമ്ഹേ ഓവദന്തീ’’തി. യാ താ ഭിക്ഖുനിയോ അപ്പിച്ഛാ…പേ… താ ഉജ്ഝായന്തി ഖിയ്യന്തി വിപാചേന്തി – ‘‘കഥഞ്ഹി നാമ ഛബ്ബഗ്ഗിയാ ഭിക്ഖുനിയോ ഓവാദം ന ഗച്ഛിസ്സന്തീ’’തി…പേ… സച്ചം കിര, ഭിക്ഖവേ, ഛബ്ബഗ്ഗിയാ ഭിക്ഖുനിയോ ഓവാദം ന ഗച്ഛന്തീതി? ‘‘സച്ചം, ഭഗവാ’’തി. വിഗരഹി ബുദ്ധോ ഭഗവാ…പേ… കഥഞ്ഹി നാമ, ഭിക്ഖവേ, ഛബ്ബഗ്ഗിയാ ഭിക്ഖുനിയോ ഓവാദം ന ഗച്ഛിസ്സന്തി! നേതം, ഭിക്ഖവേ, അപ്പസന്നാനം വാ പസാദായ…പേ… ഏവഞ്ച പന, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖുനിയോ ഇമം സിക്ഖാപദം ഉദ്ദിസന്തു –

൧൦൫൫. ‘‘യാ പന ഭിക്ഖുനീ ഓവാദായ വാ സംവാസായ വാ ന ഗച്ഛേയ്യ, പാചിത്തിയ’’ന്തി.

൧൦൫൬. യാ പനാതി യാ യാദിസാ…പേ… ഭിക്ഖുനീതി…പേ… അയം ഇമസ്മിം അത്ഥേ അധിപ്പേതാ ഭിക്ഖുനീതി.

ഓവാദോ നാമ അട്ഠ ഗരുധമ്മാ.

സംവാസോ നാമ ഏകകമ്മം ഏകുദ്ദേസോ സമസിക്ഖതാ. ഓവാദായ വാ സംവാസായ വാ ന ഗച്ഛിസ്സാമീതി ധുരം നിക്ഖിത്തമത്തേ ആപത്തി പാചിത്തിയസ്സ.

൧൦൫൭. അനാപത്തി സതി അന്തരായേ, പരിയേസിത്വാ ദുതിയികം ഭിക്ഖുനിം ന ലഭതി, ഗിലാനായ, ആപദാസു, ഉമ്മത്തികായ, ആദികമ്മികായാതി.

അട്ഠമസിക്ഖാപദം നിട്ഠിതം.

൯. നവമസിക്ഖാപദം

൧൦൫൮. തേന സമയേന ബുദ്ധോ ഭഗവാ സാവത്ഥിയം വിഹരതി ജേതവനേ അനാഥപിണ്ഡികസ്സ ആരാമേ. തേന ഖോ പന സമയേന ഭിക്ഖുനിയോ ഉപോസഥമ്പി ന പുച്ഛന്തി ഓവാദമ്പി ന യാചന്തി. ഭിക്ഖൂ ഉജ്ഝായന്തി ഖിയ്യന്തി വിപാചേന്തി – ‘‘കഥഞ്ഹി നാമ ഭിക്ഖുനിയോ ഉപോസഥമ്പി ന പുച്ഛിസ്സന്തി ഓവാദമ്പി ന യാചിസ്സന്തീ’’തി…പേ… സച്ചം കിര, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖുനിയോ ‘‘ഉപോസഥമ്പി ന പുച്ഛന്തി ഓവാദമ്പി ന യാചന്തീ’’തി? ‘‘സച്ചം, ഭഗവാ’’തി. വിഗരഹി ബുദ്ധോ ഭഗവാ…പേ… കഥഞ്ഹി നാമ, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖുനിയോ ഉപോസഥമ്പി ന പുച്ഛിസ്സന്തി ഓവാദമ്പി ന യാചിസ്സന്തി! നേതം, ഭിക്ഖവേ, അപ്പസന്നാനം വാ പസാദായ…പേ… ഏവഞ്ച പന, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖുനിയോ ഇമം സിക്ഖാപദം ഉദ്ദിസന്തു –

൧൦൫൯. ‘‘അന്വദ്ധമാസം ഭിക്ഖുനിയാ ഭിക്ഖുസങ്ഘതോ ദ്വേ ധമ്മാ പച്ചാസീസിതബ്ബാ – ഉപോസഥപുച്ഛകഞ്ച ഓവാദൂപസങ്കമനഞ്ച. തം അതിക്കാമേന്തിയാ പാചിത്തിയ’’ന്തി.

൧൦൬൦. അന്വദ്ധമാസന്തി അനുപോസഥികം. ഉപോസഥോ നാമ ദ്വേ ഉപോസഥാ – ചാതുദ്ദസികോ ച പന്നരസികോ ച.

ഓവാദോ നാമ അട്ഠ ഗരുധമ്മാ. ‘‘ഉപോസഥമ്പി ന പുച്ഛിസ്സാമി ഓവാദമ്പി ന യാചിസ്സാമീ’’തി ധുരം നിക്ഖിത്തമത്തേ ആപത്തി പാചിത്തിയസ്സ.

൧൦൬൧. അനാപത്തി സതി അന്തരായേ, പരിയേസിത്വാ ദുതിയികം ഭിക്ഖുനിം ന ലഭതി, ഗിലാനായ, ആപദാസു, ഉമ്മത്തികായ, ആദികമ്മികായാതി.

നവമസിക്ഖാപദം നിട്ഠിതം.

൧൦. ദസമസിക്ഖാപദം

൧൦൬൨. തേന സമയേന ബുദ്ധോ ഭഗവാ സാവത്ഥിയം വിഹരതി ജേതവനേ അനാഥപിണ്ഡികസ്സ ആരാമേ. തേന ഖോ പന സമയേന അഞ്ഞതരാ ഭിക്ഖുനീ പസാഖേ ജാതം ഗണ്ഡം പുരിസേന സദ്ധിം ഏകേനേകാ ഭേദാപേസി. അഥ ഖോ സോ പുരിസോ തം ഭിക്ഖുനിം ദൂസേതും ഉപക്കമി. സാ വിസ്സരമകാസി. ഭിക്ഖുനിയോ ഉപധാവിത്വാ തം ഭിക്ഖുനിം ഏതദവോചും – ‘‘കിസ്സ ത്വം, അയ്യേ, വിസ്സരമകാസീ’’തി? അഥ ഖോ സാ ഭിക്ഖുനീ ഭിക്ഖുനീനം ഏതമത്ഥം ആരോചേസി. യാ താ ഭിക്ഖുനിയോ അപ്പിച്ഛാ…പേ… താ ഉജ്ഝായന്തി ഖിയ്യന്തി വിപാചേന്തി – ‘‘കഥഞ്ഹി നാമ ഭിക്ഖുനീ പസാഖേ ജാതം ഗണ്ഡം പുരിസേന സദ്ധിം ഏകേനേകാ ഭേദാപേസ്സതീ’’തി…പേ… സച്ചം കിര, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖുനീ പസാഖേ ജാതം ഗണ്ഡം പുരിസേന സദ്ധിം ഏകേനേകാ ഭേദാപേതീതി [ഭേദാപേസീതി (ക.)]? ‘‘സച്ചം, ഭഗവാ’’തി. വിഗരഹി ബുദ്ധോ ഭഗവാ…പേ… കഥഞ്ഹി നാമ, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖുനീ പസാഖേ ജാതം ഗണ്ഡം പുരിസേന സദ്ധിം ഏകേനേകാ ഭേദാപേസ്സതി! നേതം, ഭിക്ഖവേ, അപ്പസന്നാനം വാ പസാദായ…പേ… ഏവഞ്ച പന, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖുനിയോ ഇമം സിക്ഖാപദം ഉദ്ദിസന്തു –

൧൦൬൩. ‘‘യാ പന ഭിക്ഖുനീ പസാഖേ ജാതം ഗണ്ഡം വാ രുധിതം വാ അനപലോകേത്വാ സങ്ഘം വാ ഗണം വാ പുരിസേന സദ്ധിം ഏകേനേകാ ഭേദാപേയ്യ വാ ഫാലാപേയ്യ വാ ധോവാപേയ്യ വാ ആലിമ്പാപേയ്യ വാ ബന്ധാപേയ്യ വാ മോചാപേയ്യ വാ, പാചിത്തിയ’’ന്തി.

൧൦൬൪. യാ പനാതി യാ യാദിസാ…പേ… ഭിക്ഖുനീതി…പേ… അയം ഇമസ്മിം അത്ഥേ അധിപ്പേതാ ഭിക്ഖുനീതി.

പസാഖം നാമ അധോനാഭി ഉബ്ഭജാണുമണ്ഡലം. ജാതന്തി തത്ഥ ജാതം. ഗണ്ഡോ നാമ യോ കോചി ഗണ്ഡോ. രുധിതം നാമ യം കിഞ്ചി വണം. അനപലോകേത്വാതി അനാപുച്ഛാ. സങ്ഘോ നാമ ഭിക്ഖുനിസങ്ഘോ വുച്ചതി. ഗണോ നാമ സമ്ബഹുലാ ഭിക്ഖുനിയോ വുച്ചന്തി. പുരിസോ നാമ മനുസ്സപുരിസോ, ന യക്ഖോ, ന പേതോ, ന തിരച്ഛാനഗതോ, വിഞ്ഞൂ പടിബലോ ദൂസേതും. സദ്ധിന്തി ഏകതോ. ഏകേനേകാതി പുരിസോ ചേവ ഹോതി ഭിക്ഖുനീ ച.

൧൦൬൫. ‘‘ഭിന്ദാ’’തി ആണാപേതി, ആപത്തി ദുക്കടസ്സ. ഭിന്നേ ആപത്തി പാചിത്തിയസ്സ. ‘‘ഫാലേഹീ’’തി ആണാപേതി, ആപത്തി ദുക്കടസ്സ. ഫാലിതേ ആപത്തി പാചിത്തിയസ്സ. ‘‘ധോവാ’’തി ആണാപേതി, ആപത്തി ദുക്കടസ്സ. ധോവിതേ [ധോതേ (സ്യാ.)] ആപത്തി പാചിത്തിയസ്സ. ‘‘ആലിമ്പാ’’തി ആണാപേതി, ആപത്തി ദുക്കടസ്സ. ലിത്തേ [ആലിത്തേ (സ്യാ.)] ആപത്തി പാചിത്തിയസ്സ. ‘‘ബന്ധാഹീ’’തി ആണാപേതി, ആപത്തി ദുക്കടസ്സ. ബദ്ധേ ആപത്തി പാചിത്തിയസ്സ. ‘‘മോചേഹീ’’തി ആണാപേതി, ആപത്തി ദുക്കടസ്സ. മുത്തേ ആപത്തി പാചിത്തിയസ്സ.

൧൦൬൬. അനാപത്തി അപലോകേത്വാ ഭേദാപേതി വാ ഫാലാപേതി വാ ധോവാപേതി വാ ആലിമ്പാപേതി വാ ബന്ധാപേതി വാ മോചാപേതി വാ, യാ കാചി വിഞ്ഞൂ ദുതിയികാ [യാ കാചി വിഞ്ഞൂ ദുതിയാ (സ്യാ.), യോ കോചി വിഞ്ഞൂ ദുതിയോ (ക.)] ഹോതി, ഉമ്മത്തികായ, ആദികമ്മികായാതി.

ദസമസിക്ഖാപദം നിട്ഠിതം.

ആരാമവഗ്ഗോ ഛട്ഠോ.