൨. ദുതിയസങ്ഘാദിസേസസിക്ഖാപദം

൬൮൨. തേന സമയേന ബുദ്ധോ ഭഗവാ സാവത്ഥിയം വിഹരതി ജേതവനേ അനാഥപിണ്ഡികസ്സ ആരാമേ. തേന ഖോ പന സമയേന വേസാലിയം അഞ്ഞതരസ്സ ലിച്ഛവിസ്സ പജാപതി അതിചാരിനീ ഹോതി. അഥ ഖോ സോ ലിച്ഛവി തം ഇത്ഥിം ഏതദവോച – ‘‘സാധു വിരമാഹി, അനത്ഥം ഖോ തേ കരിസ്സാമീ’’തി. ഏവമ്പി സാ വുച്ചമാനാ നാദിയി. തേന ഖോ പന സമയേന വേസാലിയം ലിച്ഛവിഗണോ സന്നിപതിതോ ഹോതി കേനചിദേവ കരണീയേന. അഥ ഖോ സോ ലിച്ഛവി തേ ലിച്ഛവയോ ഏതദവോച – ‘‘ഏകം മേ, അയ്യോ, ഇത്ഥിം അനുജാനാഥാ’’തി. ‘‘കാ നാമ സാ’’തി? ‘‘മയ്ഹം പജാപതി അതിചരതി, തം ഘാതേസ്സാമീ’’തി. ‘‘ജാനാഹീ’’തി. അസ്സോസി ഖോ സാ ഇത്ഥീ – ‘‘സാമികോ കിര മം ഘാതേതുകാമോ’’തി. വരഭണ്ഡം ആദായ സാവത്ഥിം ഗന്ത്വാ തിത്ഥിയേ ഉപസങ്കമിത്വാ പബ്ബജ്ജം യാചി. തിത്ഥിയാ ന ഇച്ഛിംസു പബ്ബാജേതും. ഭിക്ഖുനിയോ ഉപസങ്കമിത്വാ പബ്ബജ്ജം യാചി. ഭിക്ഖുനിയോപി ന ഇച്ഛിംസു പബ്ബാജേതും. ഥുല്ലനന്ദം ഭിക്ഖുനിം ഉപസങ്കമിത്വാ ഭണ്ഡകം ദസ്സേത്വാ പബ്ബജ്ജം യാചി. ഥുല്ലനന്ദാ ഭിക്ഖുനീ ഭണ്ഡകം ഗഹേത്വാ പബ്ബാജേസി.

അഥ ഖോ സോ ലിച്ഛവി തം ഇത്ഥിം ഗവേസന്തോ സാവത്ഥിം ഗന്ത്വാ ഭിക്ഖുനീസു പബ്ബജിതം ദിസ്വാന യേന രാജാ പസേനദി കോസലോ തേനുപസങ്കമി; ഉപസങ്കമിത്വാ രാജാനം പസേനദിം കോസലം ഏതദവോച – ‘‘പജാപതി മേ, ദേവ, വരഭണ്ഡം ആദായ സാവത്ഥിം അനുപ്പത്താ. തം ദേവോ അനുജാനാതൂ’’തി. ‘‘തേന ഹി, ഭണേ, വിചിനിത്വാ ആചിക്ഖാ’’തി. ‘‘ദിട്ഠാ, ദേവ, ഭിക്ഖുനീസു പബ്ബജിതാ’’തി. ‘‘സചേ, ഭണേ, ഭിക്ഖുനീസു പബ്ബജിതാ, ന സാ ലബ്ഭാ കിഞ്ചി കാതും. സ്വാക്ഖാതോ ഭഗവതാ ധമ്മോ, ചരതു ബ്രഹ്മചരിയം സമ്മാ ദുക്ഖസ്സ അന്തകിരിയായാ’’തി. അഥ ഖോ സോ ലിച്ഛവി ഉജ്ഝായതി ഖിയ്യതി വിപാചേതി – ‘‘കഥഞ്ഹി നാമ ഭിക്ഖുനിയോ ചോരിം പബ്ബാജേസ്സന്തീ’’തി! അസ്സോസും ഖോ ഭിക്ഖുനിയോ തസ്സ ലിച്ഛവിസ്സ ഉജ്ഝായന്തസ്സ ഖിയ്യന്തസ്സ വിപാചേന്തസ്സ. യാ താ ഭിക്ഖുനിയോ അപ്പിച്ഛാ…പേ… താ ഉജ്ഝായന്തി ഖിയ്യന്തി വിപാചേന്തി – ‘‘കഥഞ്ഹി നാമ അയ്യാ ഥുല്ലനന്ദാ ചോരിം പബ്ബാജേസ്സതീ’’തി! അഥ ഖോ താ ഭിക്ഖുനിയോ ഭിക്ഖൂനം ഏതമത്ഥം ആരോചേസും…പേ… സച്ചം കിര, ഭിക്ഖവേ, ഥുല്ലനന്ദാ ഭിക്ഖുനീ ചോരിം പബ്ബാജേതീതി [പബ്ബാജേസീതി (ക.)]? ‘‘സച്ചം, ഭഗവാ’’തി. വിഗരഹി ബുദ്ധോ ഭഗവാ…പേ… കഥഞ്ഹി നാമ, ഭിക്ഖവേ, ഥുല്ലനന്ദാ ഭിക്ഖുനീ ചോരിം പബ്ബാജേസ്സതി! നേതം, ഭിക്ഖവേ, അപ്പസന്നാനം വാ പസാദായ…പേ… ഏവഞ്ച പന, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖുനിയോ ഇമം സിക്ഖാപദം ഉദ്ദിസന്തു –

൬൮൩. ‘‘യാ പന ഭിക്ഖുനീ ജാനം ചോരിം വജ്ഝം വിദിതം അനപലോകേത്വാ രാജാനം വാ സങ്ഘം വാ ഗണം വാ പൂഗം വാ സേണിം വാ അഞ്ഞത്ര കപ്പാ വുട്ഠാപേയ്യ, അയമ്പി ഭിക്ഖുനീ പഠമാപത്തികം ധമ്മം ആപന്നാ നിസ്സാരണീയം സങ്ഘാദിസേസ’’ന്തി.

൬൮൪. യാ പനാതി യാ യാദിസാ…പേ… ഭിക്ഖുനീതി…പേ… അയം ഇമസ്മിം അത്ഥേ അധിപ്പേതാ ഭിക്ഖുനീതി.

ജാനാതി നാമ സാമം വാ ജാനാതി അഞ്ഞേ വാ തസ്സാ ആരോചേന്തി, സാ വാ ആരോചേതി.

ചോരീ നാമ യാ പഞ്ചമാസകം വാ അതിരേകപഞ്ചമാസകം വാ അഗ്ഘനകം അദിന്നം ഥേയ്യസങ്ഖാതം ആദിയതി, ഏസാ ചോരീ നാമ.

വജ്ഝാ നാമ യം കത്വാ വജ്ഝപ്പത്താ ഹോതി.

വിദിതാ നാമ അഞ്ഞേഹി മനുസ്സേഹി ഞാതാ ഹോതി ‘‘വജ്ഝാ ഏസാ’’തി.

അനപലോകേത്വാതി അനാപുച്ഛാ.

രാജാ നാമ യത്ഥ രാജാ അനുസാസതി, രാജാ അപലോകേതബ്ബോ.

സങ്ഘോ നാമ ഭിക്ഖുനിസങ്ഘോ വുച്ചതി, ഭിക്ഖുനിസങ്ഘോ അപലോകേതബ്ബോ.

ഗണോ നാമ യത്ഥ ഗണോ അനുസാസതി, ഗണോ അപലോകേതബ്ബോ.

പൂഗോ നാമ യത്ഥ പൂഗോ അനുസാസതി, പൂഗോ അപലോകേതബ്ബോ.

സേണി നാമ യത്ഥ സേണി അനുസാസതി, സേണി അപലോകേതബ്ബോ.

അഞ്ഞത്ര കപ്പാതി ഠപേത്വാ കപ്പം. കപ്പം നാമ ദ്വേ കപ്പാനി – തിത്ഥിയേസു വാ പബ്ബജിതാ ഹോതി അഞ്ഞാസു വാ ഭിക്ഖുനീസു പബ്ബജിതാ. അഞ്ഞത്ര കപ്പാ ‘‘വുട്ഠാപേസ്സാമീ’’തി ഗണം വാ ആചരിനിം വാ പത്തം വാ ചീവരം വാ പരിയേസതി, സീമം വാ സമ്മന്നതി, ആപത്തി ദുക്കടസ്സ. ഞത്തിയാ ദുക്കടം. ദ്വീഹി കമ്മവാചാഹി ഥുല്ലച്ചയാ. കമ്മവാചാപരിയോസാനേ ഉപജ്ഝായായ ആപത്തി സങ്ഘാദിസേസസ്സ. ഗണസ്സ ച ആചരിനിയാ ച ആപത്തി ദുക്കടസ്സ.

അയമ്പീതി പുരിമം ഉപാദായ വുച്ചതി.

പഠമാപത്തികന്തി സഹ വത്ഥുജ്ഝാചാരാ ആപജ്ജതി അസമനുഭാസനായ.

നിസ്സാരണീയന്തി സങ്ഘമ്ഹാ നിസ്സാരീയതി.

സങ്ഘാദിസേസന്തി…പേ… തേനപി വുച്ചതി സങ്ഘാദിസേസോതി.

൬൮൫. ചോരിയാ ചോരിസഞ്ഞാ അഞ്ഞത്ര കപ്പാ വുട്ഠാപേതി, ആപത്തി സങ്ഘാദിസേസസ്സ. ചോരിയാ വേമതികാ അഞ്ഞത്ര കപ്പാ വുട്ഠാപേതി, ആപത്തി ദുക്കടസ്സ. ചോരിയാ അചോരിസഞ്ഞാ അഞ്ഞത്ര കപ്പാ വുട്ഠാപേതി, അനാപത്തി. അചോരിയാ ചോരിസഞ്ഞാ, ആപത്തി ദുക്കടസ്സ. അചോരിയാ വേമതികാ, ആപത്തി ദുക്കടസ്സ. അചോരിയാ അചോരിസഞ്ഞാ, അനാപത്തി.

൬൮൬. അനാപത്തി അജാനന്തീ വുട്ഠാപേതി, അപലോകേത്വാ വുട്ഠാപേതി, കപ്പകതം വുട്ഠാപേതി, ഉമ്മത്തികായ, ആദികമ്മികായാതി.

ദുതിയസങ്ഘാദിസേസസിക്ഖാപദം നിട്ഠിതം.