൧. പഠമസങ്ഘാദിസേസസിക്ഖാപദം

ഇമേ ഖോ പനായ്യായോ സത്തരസ സങ്ഘാദിസേസാ

ധമ്മാ ഉദ്ദേസം ആഗച്ഛന്തി.

൬൭൮. തേന സമയേന ബുദ്ധോ ഭഗവാ സാവത്ഥിയം വിഹരതി ജേതവനേ അനാഥപിണ്ഡികസ്സ ആരാമേ. തേന ഖോ പന സമയേന അഞ്ഞതരോ ഉപാസകോ ഭിക്ഖുനിസങ്ഘസ്സ ഉദോസിതം [ഉദ്ദോസിതം (സീ. സ്യാ.)] ദത്വാ കാലങ്കതോ ഹോതി. തസ്സ ദ്വേ പുത്താ ഹോന്തി – ഏകോ അസ്സദ്ധോ അപ്പസന്നോ, ഏകോ സദ്ധോ പസന്നോ. തേ പേത്തികം സാപതേയ്യം വിഭജിംസു. അഥ ഖോ സോ അസ്സദ്ധോ അപ്പസന്നോ തം സദ്ധം പസന്നം ഏതദവോച – ‘‘അമ്ഹാകം ഉദോസിതോ, തം ഭാജേമാ’’തി. ഏവം വുത്തേ സോ സദ്ധോ പസന്നോ തം അസ്സദ്ധം അപ്പസന്നം ഏതദവോച – ‘‘മായ്യോ, ഏവം അവച. അമ്ഹാകം പിതുനാ ഭിക്ഖുനിസങ്ഘസ്സ ദിന്നോ’’തി. ദുതിയമ്പി ഖോ സോ അസ്സദ്ധോ അപ്പസന്നോ തം സദ്ധം പസന്നം ഏതദവോച – ‘‘അമ്ഹാകം ഉദോസിതോ, തം ഭാജേമാ’’തി. അഥ ഖോ സോ സദ്ധോ പസന്നോ തം അസ്സദ്ധം അപ്പസന്നം ഏതദവോച – ‘‘മായ്യോ, ഏവം അവച. അമ്ഹാകം പിതുനാ ഭിക്ഖുനിസങ്ഘസ്സ ദിന്നോ’’തി. തതിയമ്പി ഖോ സോ അസ്സദ്ധോ അപ്പസന്നോ തം സദ്ധം പസന്നം ഏതദവോച – ‘‘അമ്ഹാകം ഉദോസിതോ, തം ഭാജേമാ’’തി. അഥ ഖോ സോ സദ്ധോ പസന്നോ – ‘‘സചേ മയ്ഹം ഭവിസ്സതി, അഹമ്പി ഭിക്ഖുനിസങ്ഘസ്സ ദസ്സാമീ’’തി – തം അസ്സദ്ധം അപ്പസന്നം ഏതദവോച – ‘‘ഭാജേമാ’’തി. അഥ ഖോ സോ ഉദോസിതോ തേഹി ഭാജീയമാനോ തസ്സ അസ്സദ്ധസ്സ അപ്പസന്നസ്സ പാപുണാതി [പാപുണി (സ്യാ.)]. അഥ ഖോ സോ അസ്സദ്ധോ അപ്പസന്നോ ഭിക്ഖുനിയോ ഉപസങ്കമിത്വാ ഏതദവോച – ‘‘നിക്ഖമഥായ്യേ, അമ്ഹാകം ഉദോസിതോ’’തി.

ഏവം വുത്തേ ഥുല്ലനന്ദാ ഭിക്ഖുനീ തം പുരിസം ഏതദവോച – ‘‘മായ്യോ, ഏവം അവച, തുമ്ഹാകം പിതുനാ ഭിക്ഖുനിസങ്ഘസ്സ ദിന്നോ’’തി. ‘‘ദിന്നോ ന ദിന്നോ’’തി വോഹാരികേ മഹാമത്തേ പുച്ഛിംസു. മഹാമത്താ ഏവമാഹംസു – ‘‘കോ, അയ്യേ, ജാനാതി ഭിക്ഖുനിസങ്ഘസ്സ ദിന്നോ’’തി? ഏവം വുത്തേ ഥുല്ലനന്ദാ ഭിക്ഖുനീ തേ മഹാമത്തേ ഏതദവോച – ‘‘അപി നായ്യോ [അപി ന്വയ്യാ (സ്യാ.), അപി നായ്യോ (ക.)] തുമ്ഹേഹി ദിട്ഠം വാ സുതം വാ സക്ഖിം ഠപയിത്വാ ദാനം ദിയ്യമാന’’ന്തി? അഥ ഖോ തേ മഹാമത്താ – ‘‘സച്ചം ഖോ അയ്യാ ആഹാ’’തി തം ഉദോസിതം ഭിക്ഖുനിസങ്ഘസ്സ അകംസു. അഥ ഖോ സോ പുരിസോ പരാജിതോ ഉജ്ഝായതി ഖിയ്യതി വിപാചേതി – ‘‘അസ്സമണിയോ ഇമാ മുണ്ഡാ ബന്ധകിനിയോ. കഥഞ്ഹി നാമ അമ്ഹാകം ഉദോസിതം അച്ഛിന്ദാപേസ്സന്തീ’’തി! ഥുല്ലനന്ദാ ഭിക്ഖുനീ മഹാമത്താനം ഏതമത്ഥം ആരോചേസി. മഹാമത്താ തം പുരിസം ദണ്ഡാപേസും. അഥ ഖോ സോ പുരിസോ ദണ്ഡിതോ ഭിക്ഖുനൂപസ്സയസ്സ അവിദൂരേ ആജീവകസേയ്യം കാരാപേത്വാ ആജീവകേ ഉയ്യോജേസി – ‘‘ഏതാ ഭിക്ഖുനിയോ അച്ചാവദഥാ’’തി.

ഥുല്ലനന്ദാ ഭിക്ഖുനീ മഹാമത്താനം ഏതമത്ഥം ആരോചേസി. മഹാമത്താ തം പുരിസം ബന്ധാപേസും. മനുസ്സാ ഉജ്ഝായന്തി ഖിയ്യന്തി വിപാചേന്തി – ‘‘പഠമം ഭിക്ഖുനിയോ ഉദോസിതം അച്ഛിന്ദാപേസും, ദുതിയം ദണ്ഡാപേസും, തതിയം ബന്ധാപേസും. ഇദാനി ഘാതാപേസ്സന്തീ’’തി! അസ്സോസും ഖോ ഭിക്ഖുനിയോ തേസം മനുസ്സാനം ഉജ്ഝായന്താനം ഖിയ്യന്താനം വിപാചേന്താനം. യാ താ ഭിക്ഖുനിയോ അപ്പിച്ഛാ…പേ… താ ഉജ്ഝായന്തി ഖിയ്യന്തി വിപാചേന്തി – ‘‘കഥഞ്ഹി നാമ അയ്യാ ഥുല്ലനന്ദാ ഉസ്സയവാദികാ വിഹരിസ്സതീ’’തി! അഥ ഖോ താ ഭിക്ഖുനിയോ ഭിക്ഖൂനം ഏതമത്ഥം ആരോചേസും…പേ… സച്ചം കിര, ഭിക്ഖവേ, ഥുല്ലനന്ദാ ഭിക്ഖുനീ ഉസ്സയവാദികാ വിഹരതീതി. ‘‘സച്ചം, ഭഗവാ’’തി. വിഗരഹി ബുദ്ധോ ഭഗവാ…പേ… കഥഞ്ഹി നാമ, ഭിക്ഖവേ, ഥുല്ലനന്ദാ ഭിക്ഖുനീ ഉസ്സയവാദികാ വിഹരിസ്സതി! നേതം, ഭിക്ഖവേ, അപ്പസന്നാനം വാ പസാദായ…പേ… ഏവഞ്ച പന, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖുനിയോ ഇമം സിക്ഖാപദം ഉദ്ദിസന്തു –

൬൭൯. ‘‘യാ പന ഭിക്ഖുനീ ഉസ്സയവാദികാ വിഹരേയ്യ ഗഹപതിനാ വാ ഗഹപതിപുത്തേന വാ ദാസേന വാ കമ്മകാരേന [കമ്മകരേന (സീ. സ്യാ.)] വാ അന്തമസോ സമണപരിബ്ബാജകേനാപി, അയം ഭിക്ഖുനീ പഠമാപത്തികം ധമ്മം ആപന്നാ നിസ്സാരണീയം സങ്ഘാദിസേസ’’ന്തി.

൬൮൦. യാ പനാതി യാ യാദിസാ…പേ… ഭിക്ഖുനീതി…പേ… അയം ഇമസ്മിം അത്ഥേ അധിപ്പേതാ ഭിക്ഖുനീതി.

ഉസ്സയവാദികാ നാമ അഡ്ഡകാരികാ വുച്ചതി.

ഗഹപതി നാമ യോ കോചി അഗാരം അജ്ഝാവസതി.

ഗഹപതിപുത്തോ നാമ യേ കേചി പുത്തഭാതരോ.

ദാസോ നാമ അന്തോജാതോ ധനക്കീതോ കരമരാനീതോ.

കമ്മകാരോ നാമ ഭടകോ ആഹതകോ.

സമണപരിബ്ബാജകോ നാമ ഭിക്ഖുഞ്ച ഭിക്ഖുനിഞ്ച സിക്ഖമാനഞ്ച സാമണേരഞ്ച സാമണേരിഞ്ച ഠപേത്വാ യോ കോചി പരിബ്ബാജകസമാപന്നോ.

അഡ്ഡം കരിസ്സാമീതി ദുതിയം വാ പരിയേസതി ഗച്ഛതി വാ, ആപത്തി ദുക്കടസ്സ. ഏകസ്സ ആരോചേതി, ആപത്തി ദുക്കടസ്സ. ദുതിയസ്സ ആരോചേതി, ആപത്തി ഥുല്ലച്ചയസ്സ. അഡ്ഡപരിയോസാനേ ആപത്തി സങ്ഘാദിസേസസ്സ.

പഠമാപത്തികന്തി സഹ വത്ഥുജ്ഝാചാരാ ആപജ്ജതി അസമനുഭാസനായ.

നിസ്സാരണീയന്തി സങ്ഘമ്ഹാ നിസ്സാരീയതി.

സങ്ഘാദിസേസന്തി സങ്ഘോവ തസ്സാ ആപത്തിയാ മാനത്തം ദേതി മൂലായ പടികസ്സതി അബ്ഭേതി, ന സമ്ബഹുലാ ന ഏകാ ഭിക്ഖുനീ. തേന വുച്ചതി ‘‘സങ്ഘാദിസേസോ’’തി. തസ്സേവ ആപത്തിനികായസ്സ നാമകമ്മം അധിവചനം. തേനപി വുച്ചതി ‘‘സങ്ഘാദിസേസോ’’തി.

൬൮൧. അനാപത്തി മനുസ്സേഹി ആകഡ്ഢീയമാനാ ഗച്ഛതി, ആരക്ഖം യാചതി, അനോദിസ്സ ആചിക്ഖതി, ഉമ്മത്തികായ…പേ… ആദികമ്മികായാതി.

പഠമസങ്ഘാദിസേസസിക്ഖാപദം നിട്ഠിതം.