൩. തതിയപാടിദേസനീയസിക്ഖാപദം

൫൬൨. തേന സമയേന ബുദ്ധോ ഭഗവാ സാവത്ഥിയം വിഹരതി ജേതവനേ അനാഥപിണ്ഡികസ്സ ആരാമേ. തേന ഖോ പന സമയേന സാവത്ഥിയം അഞ്ഞതരം കുലം ഉഭതോപസന്നം ഹോതി. സദ്ധായ വഡ്ഢതി, ഭോഗേന ഹായതി, യം തസ്മിം കുലേ ഉപ്പജ്ജതി പുരേഭത്തം ഖാദനീയം വാ ഭോജനീയം വാ തം സബ്ബം ഭിക്ഖൂനം വിസ്സജ്ജേത്വാ അപ്പേകദാ അനസിതാ അച്ഛന്തി. മനുസ്സാ ഉജ്ഝായന്തി ഖിയ്യന്തി വിപാചേന്തി – ‘‘കഥഞ്ഹി നാമ സമണാ സക്യപുത്തിയാ ന മത്തം ജാനിത്വാ പടിഗ്ഗഹേസ്സന്തി! ഇമേ ഇമേസം ദത്വാ അപ്പേകദാ അനസിതാ അച്ഛന്തീ’’തി!! അസ്സോസും ഖോ ഭിക്ഖൂ തേസം മനുസ്സാനം ഉജ്ഝായന്താനം ഖിയ്യന്താനം വിപാചേന്താനം. അഥ ഖോ തേ ഭിക്ഖൂ ഭഗവതോ ഏതമത്ഥം ആരോചേസും. അഥ ഖോ ഭഗവാ ഏതസ്മിം നിദാനേ ഏതസ്മിം പകരണേ ധമ്മിം കഥം കത്വാ ഭിക്ഖൂ ആമന്തേസി – ‘‘അനുജാനാമി, ഭിക്ഖവേ, യം കുലം സദ്ധായ വഡ്ഢതി, ഭോഗേന ഹായതി ഏവരൂപസ്സ കുലസ്സ ഞത്തിദുതിയേന കമ്മേന സേക്ഖസമ്മുതിം ദാതും. ഏവഞ്ച പന, ഭിക്ഖവേ, ദാതബ്ബാ. ബ്യത്തേന ഭിക്ഖുനാ പടിബലേന സങ്ഘോ ഞാപേതബ്ബോ –

൫൬൩. ‘‘സുണാതു മേ, ഭന്തേ, സങ്ഘോ. ഇത്ഥന്നാമം കുലം സദ്ധായ വഡ്ഢതി, ഭോഗേന ഹായതി. യദി സങ്ഘസ്സ പത്തകല്ലം, സങ്ഘോ ഇത്ഥന്നാമസ്സ കുലസ്സ സേക്ഖസമ്മുതിം ദദേയ്യ. ഏസാ ഞത്തി.

‘‘സുണാതു മേ, ഭന്തേ, സങ്ഘോ. ഇത്ഥന്നാമം കുലം സദ്ധായ വഡ്ഢതി, ഭോഗേന ഹായതി. സങ്ഘോ ഇത്ഥന്നാമസ്സ കുലസ്സ സേക്ഖസമ്മുതിം ദേതി. യസ്സായസ്മതോ ഖമതി ഇത്ഥന്നാമസ്സ കുലസ്സ സേക്ഖസമ്മുതിയാ ദാനം, സോ തുണ്ഹസ്സ; യസ്സ നക്ഖമതി, സോ ഭാസേയ്യ.

‘‘ദിന്നാ സങ്ഘേന ഇത്ഥന്നാമസ്സ കുലസ്സ സേക്ഖസമ്മുതി. ഖമതി സങ്ഘസ്സ, തസ്മാ തുണ്ഹീ, ഏവമേതം ധാരയാമീ’’തി.

ഏവഞ്ച പന, ഭിക്ഖവേ, ഇമം സിക്ഖാപദം ഉദ്ദിസേയ്യാഥ –

‘‘യാനി ഖോ പന താനി സേക്ഖസമ്മതാനി കുലാനി, യോ പന ഭിക്ഖു തഥാരൂപേസു സേക്ഖസമ്മതേസു കുലേസു ഖാദനീയം വാ ഭോജനീയം വാ സഹത്ഥാ പടിഗ്ഗഹേത്വാ ഖാദേയ്യ വാ ഭുഞ്ജേയ്യ വാ, പടിദേസേതബ്ബം തേന ഭിക്ഖുനാ – ‘ഗാരയ്ഹം, ആവുസോ, ധമ്മം ആപജ്ജിം അസപ്പായം പാടിദേസനീയം തം പടിദേസേമീ’’’തി.

ഏവഞ്ചിദം ഭഗവതാ ഭിക്ഖൂനം സിക്ഖാപദം പഞ്ഞത്തം ഹോതി.

൫൬൪. തേന ഖോ പന സമയേന സാവത്ഥിയം ഉസ്സവോ ഹോതി. മനുസ്സാ ഭിക്ഖൂ നിമന്തേത്വാ ഭോജേന്തി. തമ്പി ഖോ കുലം ഭിക്ഖൂ നിമന്തേസി. ഭിക്ഖൂ കുക്കുച്ചായന്താ നാധിവാസേന്തി – ‘‘പടിക്ഖിത്തം ഭഗവതാ സേക്ഖസമ്മതേസു കുലേസു ഖാദനീയം വാ ഭോജനീയം വാ സഹത്ഥാ പടിഗ്ഗഹേത്വാ ഖാദിതും ഭുഞ്ജിതു’’ന്തി. തേ ഉജ്ഝായന്തി ഖിയ്യന്തി വിപാചേന്തി – ‘‘കിം നു ഖോ നാമ അമ്ഹാകം ജീവിതേന യം അയ്യാ അമ്ഹാകം ന പടിഗ്ഗണ്ഹന്തീ’’തി! അസ്സോസും ഖോ ഭിക്ഖൂ തേസം മനുസ്സാനം ഉജ്ഝായന്താനം ഖിയ്യന്താനം വിപാചേന്താനം. അഥ ഖോ തേ ഭിക്ഖൂ ഭഗവതോ ഏതമത്ഥം ആരോചേസും. അഥ ഖോ ഭഗവാ ഏതസ്മിം നിദാനേ ഏതസ്മിം പകരണേ ധമ്മിം കഥം കത്വാ ഭിക്ഖൂ ആമന്തേസി – ‘‘അനുജാനാമി, ഭിക്ഖവേ, നിമന്തിതേന സേക്ഖസമ്മതേസു കുലേസു ഖാദനീയം വാ ഭോജനീയം വാ സഹത്ഥാ പടിഗ്ഗഹേത്വാ ഖാദിതും ഭുഞ്ജിതും. ഏവഞ്ച പന, ഭിക്ഖവേ, ഇമം സിക്ഖാപദം ഉദ്ദിസേയ്യാഥ –

‘‘യാനി ഖോ പന താനി സേക്ഖസമ്മതാനി കുലാനി, യോ പന ഭിക്ഖു തഥാരൂപേസു സേക്ഖസമ്മതേസു കുലേസു പുബ്ബേ അനിമന്തിതോ ഖാദനീയം വാ ഭോജനീയം വാ സഹത്ഥാ പടിഗ്ഗഹേത്വാ ഖാദേയ്യ വാ ഭുഞ്ജേയ്യ വാ, പടിദേസേതബ്ബം തേന ഭിക്ഖുനാ – ‘ഗാരയ്ഹം, ആവുസോ, ധമ്മം ആപജ്ജിം അസപ്പായം പാടിദേസനീയം, തം പടിദേസേമീ’’’തി.

ഏവഞ്ചിദം ഭഗവതാ ഭിക്ഖൂനം സിക്ഖാപദം പഞ്ഞത്തം ഹോതി.

൫൬൫. തേന ഖോ പന സമയേന അഞ്ഞതരോ ഭിക്ഖു തസ്സ കുലസ്സ കുലൂപകോ ഹോതി. അഥ ഖോ സോ ഭിക്ഖു പുബ്ബണ്ഹസമയം നിവാസേത്വാ പത്തചീവരമാദായ യേന തം കുലം തേനുപസങ്കമി; ഉപസങ്കമിത്വാ പഞ്ഞത്തേ ആസനേ നിസീദി. തേന ഖോ പന സമയേന സോ ഭിക്ഖു ഗിലാനോ ഹോതി. അഥ ഖോ തേ മനുസ്സാ തം ഭിക്ഖും ഏതദവോചും – ‘‘ഭുഞ്ജഥ, ഭന്തേ’’തി. അഥ ഖോ സോ ഭിക്ഖു – ‘‘ഭഗവതാ പടിക്ഖിത്തം അനിമന്തിതേന സേക്ഖസമ്മതേസു കുലേസു ഖാദനീയം വാ ഭോജനീയം വാ സഹത്ഥാ പടിഗ്ഗഹേത്വാ ഖാദിതും ഭുഞ്ജിതു’’ന്തി കുക്കുച്ചായന്തോ ന പടിഗ്ഗഹേസി; നാസക്ഖി പിണ്ഡായ ചരിതും; ഛിന്നഭത്തോ അഹോസി. അഥ ഖോ സോ ഭിക്ഖു ആരാമം ഗന്ത്വാ ഭിക്ഖൂനം ഏതമത്ഥം ആരോചേസി. ഭിക്ഖൂ ഭഗവതോ ഏതമത്ഥം ആരോചേസും. അഥ ഖോ ഭഗവാ ഏതസ്മിം നിദാനേ ഏതസ്മിം പകരണേ ധമ്മിം കഥം കത്വാ ഭിക്ഖൂ ആമന്തേസി – ‘‘അനുജാനാമി, ഭിക്ഖവേ, ഗിലാനേന ഭിക്ഖുനാ സേക്ഖസമ്മതേസു കുലേസു ഖാദനീയം വാ ഭോജനീയം വാ സഹത്ഥാ പടിഗ്ഗഹേത്വാ ഖാദിതും ഭുഞ്ജിതും. ഏവഞ്ച പന, ഭിക്ഖവേ, ഇമം സിക്ഖാപദം ഉദ്ദിസേയ്യാഥ –

൫൬൬. ‘‘യാനി ഖോ പന താനി സേക്ഖസമ്മതാനി കുലാനി, യോ പന ഭിക്ഖു തഥാരൂപേസു സേക്ഖസമ്മതേസു കുലേസു പുബ്ബേ അനിമന്തിതോ അഗിലാനോ ഖാദനീയം വാ ഭോജനീയം വാ സഹത്ഥാ പടിഗ്ഗഹേത്വാ ഖാദേയ്യ വാ ഭുഞ്ജേയ്യ വാ, പടിദേസേതബ്ബം തേന ഭിക്ഖുനാ – ‘ഗാരയ്ഹം, ആവുസോ, ധമ്മം ആപജ്ജിം അസപ്പായം പാടിദേസനീയം, തം പടിദേസേമീ’’തി.

൫൬൭. യാനി ഖോ പന താനി സേക്ഖസമ്മതാനി കുലാനീതി സേക്ഖസമ്മതം നാമ കുലം യം കുലം സദ്ധായ വഡ്ഢതി, ഭോഗേന ഹായതി. ഏവരൂപസ്സ കുലസ്സ ഞത്തിദുതിയേന കമ്മേന സേക്ഖസമ്മുതി ദിന്നാ ഹോതി.

യോ പനാതി യോ യാദിസോ…പേ… ഭിക്ഖൂതി…പേ… അയം ഇമസ്മിം അത്ഥേ അധിപ്പേതോ ഭിക്ഖൂതി.

തഥാരൂപേസു സേക്ഖസമ്മതേസു കുലേസൂതി ഏവരൂപേസു സേക്ഖസമ്മതേസു കുലേസു.

അനിമന്തിതോ നാമ അജ്ജതനായ വാ സ്വാതനായ വാ അനിമന്തിതോ, ഘരൂപചാരം ഓക്കമന്തേ നിമന്തേതി, ഏസോ അനിമന്തിതോ നാമ.

നിമന്തിതോ നാമ അജ്ജതനായ വാ സ്വാതനായ വാ നിമന്തിതോ, ഘരൂപചാരം അനോക്കമന്തേ നിമന്തേതി, ഏസോ നിമന്തിതോ നാമ.

അഗിലാനോ നാമ സക്കോതി പിണ്ഡായ ചരിതും.

ഗിലാനോ നാമ ന സക്കോതി പിണ്ഡായ ചരിതും.

ഖാദനീയം നാമ പഞ്ച ഭോജനാനി – യാമകാലികം സത്താഹകാലികം യാവജീവികം ഠപേത്വാ അവസേസം ഖാദനീയം നാമ.

ഭോജനീയം നാമ പഞ്ച ഭോജനാനി – ഓദനോ, കുമ്മാസോ, സത്തു, മച്ഛോ, മംസം.

അനിമന്തിതോ അഗിലാനോ ‘‘ഖാദിസ്സാമി ഭുഞ്ജിസ്സാമീ’’തി പടിഗ്ഗണ്ഹാതി, ആപത്തി ദുക്കടസ്സ. അജ്ഝോഹാരേ അജ്ഝോഹാരേ ആപത്തി പാടിദേസനീയസ്സ.

൫൬൮. സേക്ഖസമ്മതേ സേക്ഖസമ്മതസഞ്ഞീ അനിമന്തിതോ അഗിലാനോ ഖാദനീയം വാ ഭോജനീയംവ സഹത്ഥാ പടിഗ്ഗഹേത്വാ ഖാദതി വാ ഭുഞ്ജതി വാ, ആപത്തി പാടിദേസനീയസ്സ. സേക്ഖസമ്മതേ വേമതികോ…പേ… സേക്ഖസമ്മതേ അസേക്ഖസമ്മതസഞ്ഞീ അനിമന്തിതോ അഗിലാനോ ഖാദനീയം വാ ഭോജനീയം വാ സഹത്ഥാ പടിഗ്ഗഹേത്വാ ഖാദതി വാ ഭുഞ്ജതി വാ, ആപത്തി പാടിദേസനീയസ്സ.

യാമകാലികം സത്താഹകാലികം യാവജീവികം ആഹാരത്ഥായ പടിഗ്ഗണ്ഹാതി, ആപത്തി ദുക്കടസ്സ. അജ്ഝോഹാരേ അജ്ഝോഹാരേ ആപത്തി ദുക്കടസ്സ. അസേക്ഖസമ്മതേ സേക്ഖസമ്മതസഞ്ഞീ, ആപത്തി ദുക്കടസ്സ. അസേക്ഖസമ്മതേ വേമതികോ, ആപത്തി ദുക്കടസ്സ. അസേക്ഖസമ്മതേ അസേക്ഖസമ്മതസഞ്ഞീ, അനാപത്തി.

൫൬൯. അനാപത്തി നിമന്തിതസ്സ, ഗിലാനസ്സ, നിമന്തിതസ്സ വാ ഗിലാനസ്സ വാ സേസകം ഭുഞ്ജതി, അഞ്ഞേസം ഭിക്ഖാ തത്ഥ പഞ്ഞത്താ ഹോതി, ഘരതോ നീഹരിത്വാ ദേന്തി, നിച്ചഭത്തേ, സലാകഭത്തേ, പക്ഖികേ, ഉപോസഥികേ, പാടിപദികേ, യാമകാലികം സത്താഹകാലികം യാവജീവികം – ‘‘സതി പച്ചയേ പരിഭുഞ്ജാ’’തി ദേതി, ഉമ്മത്തകസ്സ, ആദികമ്മികസ്സാതി.

തതിയപാടിദേസനീയസിക്ഖാപദം നിട്ഠിതം.