൯. കമ്മപടിബാഹനസിക്ഖാപദം

൪൭൪. തേന സമയേന ബുദ്ധോ ഭഗവാ സാവത്ഥിയം വിഹരതി ജേതവനേ അനാഥപിണ്ഡികസ്സ ആരാമേ. തേന ഖോ പന സമയേന ഛബ്ബഗ്ഗിയാ ഭിക്ഖൂ അനാചാരം ആചരിത്വാ ഏകമേകസ്സ കമ്മേ കയിരമാനേ പടിക്കോസന്തി. തേന ഖോ പന സമയേന സങ്ഘോ സന്നിപതിതോ ഹോതി കേനചിദേവ കരണീയേന. ഛബ്ബഗ്ഗിയാ ഭിക്ഖൂ ചീവരകമ്മം കരോന്താ ഏകസ്സ ഛന്ദം അദംസു. അഥ ഖോ സങ്ഘോ – ‘‘അയം, ആവുസോ, ഛബ്ബഗ്ഗിയോ ഭിക്ഖു ഏകകോ ആഗതോ, ഹന്ദസ്സ മയം കമ്മം കരോമാ’’തി തസ്സ കമ്മം അകാസി. അഥ ഖോ സോ ഭിക്ഖു യേന ഛബ്ബഗ്ഗിയാ ഭിക്ഖൂ തേനുപസങ്കമി. ഛബ്ബഗ്ഗിയാ ഭിക്ഖൂ തം ഭിക്ഖും ഏതദവോചും – ‘‘കിം, ആവുസോ, സങ്ഘോ അകാസീ’’തി? ‘‘സങ്ഘോ മേ, ആവുസോ, കമ്മം അകാസീ’’തി. ‘‘ന മയം, ആവുസോ, ഏതദത്ഥായ ഛന്ദം അദമ്ഹാ – ‘‘തുയ്ഹം കമ്മം കരിസ്സതീ’’തി. സചേ ച മയം ജാനേയ്യാമ ‘‘തുയ്ഹം കമ്മം കരിസ്സതീ’’തി, ന മയം ഛന്ദം ദദേയ്യാമാ’’തി. യേ തേ ഭിക്ഖൂ അപ്പിച്ഛാ…പേ… തേ ഉജ്ഝായന്തി ഖിയ്യന്തി വിപാചേന്തി – ‘‘കഥഞ്ഹി നാമ ഛബ്ബഗ്ഗിയാ ഭിക്ഖൂ ധമ്മികാനം കമ്മാനം ഛന്ദം ദത്വാ പച്ഛാ ഖീയനധമ്മം [ഖിയ്യധമ്മം (ഇതിപി)] ആപജ്ജിസ്സന്തീ’’തി…പേ… സച്ചം കിര തുമ്ഹേ, ഭിക്ഖവേ, ധമ്മികാനം കമ്മാനം ഛന്ദം ദത്വാ പച്ഛാ ഖീയനധമ്മം [ഖിയ്യധമ്മം (ഇതിപി)] ആപജ്ജഥാതി? ‘‘സച്ചം, ഭഗവാ’’തി. വിഗരഹി ബുദ്ധോ ഭഗവാ…പേ… കഥഞ്ഹി നാമ തുമ്ഹേ, മോഘപുരിസാ, ധമ്മികാനം കമ്മാനം ഛന്ദം ദത്വാ പച്ഛാ ഖീയനധമ്മം [ഖിയ്യധമ്മം (ഇതിപി)] ആപജ്ജിസ്സഥ! നേതം, മോഘപുരിസാ, അപ്പസന്നാനം വാ പസാദായ…പേ… ഏവഞ്ച പന, ഭിക്ഖവേ, ഇമം സിക്ഖാപദം ഉദ്ദിസേയ്യാഥ –

൪൭൫. ‘‘യോ പന ഭിക്ഖു ധമ്മികാനം കമ്മാനം ഛന്ദം ദത്വാ പച്ഛാ ഖീയനധമ്മം ആപജ്ജേയ്യ, പാചിത്തിയ’’ന്തി.

൪൭൬. യോ പനാതി യോ യാദിസോ…പേ… ഭിക്ഖൂതി…പേ… അയം ഇമസ്മിം അത്ഥേ അധിപ്പേതോ ഭിക്ഖൂതി.

ധമ്മികം നാമ കമ്മം അപലോകനകമ്മം ഞത്തികമ്മം ഞത്തിദുതിയകമ്മം ഞത്തിചതുത്ഥകമ്മം ധമ്മേന വിനയേന സത്ഥുസാസനേന കതം, ഏതം ധമ്മികം നാമ കമ്മം. ഛന്ദം ദത്വാ ഖിയ്യതി ആപത്തി പാചിത്തിയസ്സ.

൪൭൭. ധമ്മകമ്മേ ധമ്മകമ്മസഞ്ഞീ ഛന്ദം ദത്വാ ഖിയ്യതി, ആപത്തി പാചിത്തിയസ്സ. ധമ്മകമ്മേ വേമതികോ ഛന്ദം ദത്വാ ഖിയ്യതി, ആപത്തി ദുക്കടസ്സ. ധമ്മകമ്മേ അധമ്മകമ്മസഞ്ഞീ ഛന്ദം ദത്വാ ഖിയ്യതി, അനാപത്തി. അധമ്മകമ്മേ ധമ്മകമ്മസഞ്ഞീ, ആപത്തി ദുക്കടസ്സ. അധമ്മകമ്മേ വേമതികോ, ആപത്തി ദുക്കടസ്സ. അധമ്മകമ്മേ അധമ്മകമ്മസഞ്ഞീ, അനാപത്തി.

൪൭൮. അനാപത്തി – ‘‘അധമ്മേന വാ വഗ്ഗേന വാ ന കമ്മാരഹസ്സ വാ കമ്മം കത’’ന്തി ജാനന്തോ ഖിയ്യതി, ഉമ്മത്തകസ്സ, ആദികമ്മികസ്സാതി.

കമ്മപടിബാഹനസിക്ഖാപദം നിട്ഠിതം നവമം.