൭. മഹാനാമസിക്ഖാപദം

൩൦൩. തേന സമയേന ബുദ്ധോ ഭഗവാ സക്കേസു വിഹരതി കപിലവത്ഥുസ്മിം നിഗ്രോധാരാമേ. തേന ഖോ പന സമയേന മഹാനാമസ്സ സക്കസ്സ ഭേസജ്ജം ഉസ്സന്നം ഹോതി. അഥ ഖോ മഹാനാമോ സക്കോ യേന ഭഗവാ തേനുപസങ്കമി; ഉപസങ്കമിത്വാ ഭഗവന്തം അഭിവാദേത്വാ ഏകമന്തം നിസീദി. ഏകമന്തം നിസിന്നോ ഖോ മഹാനാമോ സക്കോ ഭഗവന്തം ഏതദവോച – ‘‘ഇച്ഛാമഹം, ഭന്തേ, സങ്ഘം ചതുമാസം [ചതുമ്മാസം (സീ.) ചാതുമാസം (സ്യാ.)] ഭേസജ്ജേന പവാരേതു’’ന്തി. ‘‘സാധു സാധു, മഹാനാമ! തേന ഹി ത്വം, മഹാനാമ, സങ്ഘം ചതുമാസം ഭേസജ്ജേന പവാരേഹീ’’തി. ഭിക്ഖൂ കുക്കുച്ചായന്താ നാധിവാസേന്തി. ഭഗവതോ ഏതമത്ഥം ആരോചേസും…പേ… അനുജാനാമി, ഭിക്ഖവേ, ചതുമാസം ഭേസജ്ജപ്പച്ചയപവാരണം സാദിതുന്തി.

൩൦൪. തേന ഖോ പന സമയേന ഭിക്ഖൂ മഹാനാമം സക്കം പരിത്തം ഭേസജ്ജം വിഞ്ഞാപേന്തി. തഥേവ മഹാനാമസ്സ സക്കസ്സ ഭേസജ്ജം ഉസ്സന്നം ഹോതി. ദുതിയമ്പി ഖോ മഹാനാമോ സക്കോ യേന ഭഗവാ തേനുപസങ്കമി; ഉപസങ്കമിത്വാ ഭഗവന്തം അഭിവാദേത്വാ ഏകമന്തം നിസീദി. ഏകമന്തം നിസിന്നോ ഖോ മഹാനാമോ സക്കോ ഭഗവന്തം ഏതദവോച – ‘‘ഇച്ഛാമഹം, ഭന്തേ, സങ്ഘം അപരമ്പി ചതുമാസം ഭേസജ്ജേന പവാരേതു’’ന്തി. ‘‘സാധു സാധു, മഹാനാമ! തേന ഹി ത്വം, മഹാനാമ, സങ്ഘം അപരമ്പി ചതുമാസം ഭേസജ്ജേന പവാരേഹീ’’തി. ഭിക്ഖൂ കുക്കുച്ചായന്താ നാധിവാസേന്തി. ഭഗവതോ ഏതമത്ഥം ആരോചേസും…പേ… അനുജാനാമി, ഭിക്ഖവേ, പുന പവാരണമ്പി സാദിതുന്തി.

൩൦൫. തേന ഖോ പന സമയേന ഭിക്ഖൂ മഹാനാമം സക്കം പരിത്തംയേവ ഭേസജ്ജം വിഞ്ഞാപേന്തി. തഥേവ മഹാനാമസ്സ സക്കസ്സ ഭേസജ്ജം ഉസ്സന്നം ഹോതി. തതിയമ്പി ഖോ മഹാനാമോ സക്കോ യേന ഭഗവാ തേനുപസങ്കമി; ഉപസങ്കമിത്വാ ഭഗവന്തം അഭിവാദേത്വാ ഏകമന്തം നിസീദി. ഏകമന്തം നിസിന്നോ ഖോ മഹാനാമോ സക്കോ ഭഗവന്തം ഏതദവോച – ‘‘ഇച്ഛാമഹം, ഭന്തേ, സങ്ഘം യാവജീവം ഭേസജ്ജേന പവാരേതു’’ന്തി. ‘‘സാധു സാധു, മഹാനാമ! തേന ഹി ത്വം, മഹാനാമ, സങ്ഘം യാവജീവം ഭേസജ്ജേന പവാരേഹീ’’തി. ഭിക്ഖൂ കുക്കുച്ചായന്താ നാധിവാസേന്തി. ഭഗവതോ ഏതമത്ഥം ആരോചേസും…പേ… അനുജാനാമി, ഭിക്ഖവേ, നിച്ചപവാരണമ്പി സാദിതുന്തി.

തേന ഖോ പന സമയേന ഛബ്ബഗ്ഗിയാ ഭിക്ഖൂ ദുന്നിവത്ഥാ ഹോന്തി ദുപ്പാരുതാ അനാകപ്പസമ്പന്നാ. മഹാനാമോ സക്കോ വത്താ ഹോതി – ‘‘കിസ്സ തുമ്ഹേ, ഭന്തേ, ദുന്നിവത്ഥാ ദുപ്പാരുതാ അനാകപ്പസമ്പന്നാ? നനു നാമ പബ്ബജിതേന സുനിവത്ഥേന ഭവിതബ്ബം സുപാരുതേന ആകപ്പസമ്പന്നേനാ’’തി? ഛബ്ബഗ്ഗിയാ ഭിക്ഖൂ മഹാനാമേ സക്കേ ഉപനന്ധിംസു. അഥ ഖോ ഛബ്ബഗ്ഗിയാനം ഭിക്ഖൂനം ഏതദഹോസി – ‘‘കേന നു ഖോ മയം ഉപായേന മഹാനാമം സക്കം മങ്കു കരേയ്യാമാ’’തി? അഥ ഖോ ഛബ്ബഗ്ഗിയാനം ഭിക്ഖൂനം ഏതദഹോസി – ‘‘മഹാനാമേന ഖോ, ആവുസോ, സക്കേന സങ്ഘോ ഭേസജ്ജേന പവാരിതോ. ഹന്ദ മയം, ആവുസോ, മഹാനാമം സക്കം സപ്പിം വിഞ്ഞാപേമാ’’തി. അഥ ഖോ ഛബ്ബഗ്ഗിയാ ഭിക്ഖൂ യേന മഹാനാമോ സക്കോ തേനുപസങ്കമിംസു; ഉപസങ്കമിത്വാ മഹാനാമം സക്കം ഏതദവോചും – ‘‘ദോണേന, ആവുസോ, സപ്പിനാ അത്ഥോ’’തി. ‘‘അജ്ജണ്ഹോ, ഭന്തേ, ആഗമേഥ. മനുസ്സാ വജം ഗതാ സപ്പിം ആഹരിതും. കാലം ആഹരിസ്സഥാ’’തി [കാലേ ഹരിസ്സഥാതി (സ്യാ.)].

ദുതിയമ്പി ഖോ…പേ… തതിയമ്പി ഖോ ഛബ്ബഗ്ഗിയാ ഭിക്ഖൂ മഹാനാമം സക്കം ഏതദവോചും – ‘‘ദോണേന, ആവുസോ, സപ്പിനാ അത്ഥോ’’തി. ‘‘അജ്ജണ്ഹോ, ഭന്തേ, ആഗമേഥ. മനുസ്സാ വജം ഗതാ സപ്പിം ആഹരിതും. കാലം ആഹരിസ്സഥാ’’തി. ‘‘കിം പന തയാ, ആവുസോ, അദാതുകാമേന പവാരിതേന, യം ത്വം പവാരേത്വാ ന ദേസീ’’തി! അഥ ഖോ മഹാനാമോ സക്കോ ഉജ്ഝായതി ഖിയ്യതി വിപാചേതി – ‘‘കഥഞ്ഹി നാമ ഭദന്താ – ‘അജ്ജണ്ഹോ, ഭന്തേ, ആഗമേഥാ’തി വുച്ചമാനാ നാഗമേസ്സന്തീ’’തി! അസ്സോസും ഖോ ഭിക്ഖൂ മഹാനാമസ്സ സക്കസ്സ ഉജ്ഝായന്തസ്സ ഖിയ്യന്തസ്സ വിപാചേന്തസ്സ. യേ തേ ഭിക്ഖൂ അപ്പിച്ഛാ…പേ… തേ ഉജ്ഝായന്തി ഖിയ്യന്തി വിപാചേന്തി – ‘‘കഥഞ്ഹി നാമ ഛബ്ബഗ്ഗിയാ ഭിക്ഖൂ മഹാനാമേന സക്കേന – ‘അജ്ജണ്ഹോ, ഭന്തേ, ആഗമേഥാ’തി വുച്ചമാനാ നാഗമേസ്സന്തീ’’തി…പേ… സച്ചം കിര തുമ്ഹേ, ഭിക്ഖവേ, മഹാനാമേന സക്കേന – ‘‘അജ്ജണ്ഹോ, ഭന്തേ, ആഗമേഥാ’’തി വുച്ചമാനാ നാഗമേഥാതി? ‘‘സച്ചം, ഭഗവാ’’തി. വിഗരഹി ബുദ്ധോ ഭഗവാ…പേ… കഥഞ്ഹി നാമ തുമ്ഹേ, മോഘപുരിസാ, മഹാനാമേന സക്കേന – ‘‘അജ്ജണ്ഹോ, ഭന്തേ ആഗമേഥാ’’തി വുച്ചമാനാ നാഗമേസ്സഥ! നേതം, മോഘപുരിസാ, അപ്പസന്നാനം വാ പസാദായ…പേ… ഏവഞ്ച പന, ഭിക്ഖവേ ഇമം സിക്ഖാപദം ഉദ്ദിസേയ്യാഥ –

൩൦൬. ‘‘അഗിലാനേന ഭിക്ഖുനാ ചതുമാസപ്പച്ചയപവാരണാ സാദിതബ്ബാ, അഞ്ഞത്ര പുനപവാരണായ, അഞ്ഞത്ര നിച്ചപവാരണായ; തതോ ചേ ഉത്തരി സാദിയേയ്യ, പാചിത്തിയ’’ന്തി.

൩൦൭. അഗിലാനേന ഭിക്ഖുനാ ചതുമാസപ്പച്ചയപവാരണാ സാദിതബ്ബാതി ഗിലാനപ്പച്ചയപവാരണാ സാദിതബ്ബാ.

പുനപവാരണാപി സാദിതബ്ബാതി യദാ ഗിലാനോ ഭവിസ്സാമി തദാ വിഞ്ഞാപേസ്സാമീതി.

നിച്ചപവാരണാപി സാദിതബ്ബാതി യദാ ഗിലാനോ ഭവിസ്സാമി തദാ വിഞ്ഞാപേസ്സാമീതി.

തതോ ചേ ഉത്തരി സാദിയേയ്യാതി അത്ഥി പവാരണാ ഭേസജ്ജപരിയന്താ ന രത്തിപരിയന്താ, അത്ഥി പവാരണാ രത്തിപരിയന്താ ന ഭേസജ്ജപരിയന്താ, അത്ഥി പവാരണാ ഭേസജ്ജപരിയന്താ ച രത്തിപരിയന്താ ച, അത്ഥി പവാരണാ നേവ ഭേസജ്ജപരിയന്താ ന രത്തിപരിയന്താ.

ഭേസജ്ജപരിയന്താ നാമ ഭേസജ്ജാനി പരിഗ്ഗഹിതാനി ഹോന്തി – ‘‘ഏത്തകേഹി ഭേസജ്ജേഹി പവാരേമീ’’തി. രത്തിപരിയന്താ നാമ രത്തിയോ പരിഗ്ഗഹിതായോ ഹോന്തി – ‘‘ഏത്തകാസു രത്തീസു പവാരേമീ’’തി. ഭേസജ്ജപരിയന്താ ച രത്തിപരിയന്താ ച നാമ ഭേസജ്ജാനി ച പരിഗ്ഗഹിതാനി ഹോന്തി രത്തിയോ ച പരിഗ്ഗഹിതായോ ഹോന്തി – ‘‘ഏത്തകേഹി ഭേസജ്ജേഹി ഏത്തകാസു രത്തീസു പവാരേമീ’’തി. നേവ ഭേസജ്ജപരിയന്താ ന രത്തിപരിയന്താ നാമ ഭേസജ്ജാനി ച അപരിഗ്ഗഹിതാനി ഹോന്തി രത്തിയോ ച അപരിഗ്ഗഹിതായോ ഹോന്തി.

൩൦൮. ഭേസജ്ജപരിയന്തേ – യേഹി ഭേസജ്ജേഹി പവാരിതോ ഹോതി താനി ഭേസജ്ജാനി ഠപേത്വാ അഞ്ഞാനി ഭേസജ്ജാനി വിഞ്ഞാപേതി, ആപത്തി പാചിത്തിയസ്സ. രത്തിപരിയന്തേ – യാസു രത്തീസു പവാരിതോ ഹോതി, താ രത്തിയോ ഠപേത്വാ അഞ്ഞാസു രത്തീസു വിഞ്ഞാപേതി, ആപത്തി പാചിത്തിയസ്സ. ഭേസജ്ജപരിയന്തേ ച രത്തിപരിയന്തേ ച – യേഹി ഭേസജ്ജേഹി പവാരിതോ ഹോതി, താനി ഭേസജ്ജാനി ഠപേത്വാ യാസു രത്തീസു പവാരിതോ ഹോതി, താ രത്തിയോ ഠപേത്വാ അഞ്ഞാനി ഭേസജ്ജാനി അഞ്ഞാസു രത്തീസു വിഞ്ഞാപേതി, ആപത്തി പാചിത്തിയസ്സ. നേവ ഭേസജ്ജപരിയന്തേ ന രത്തിപരിയന്തേ, അനാപത്തി.

൩൦൯. ന ഭേസജ്ജേന കരണീയേന [കരണീയേ (സീ. സ്യാ.)] ഭേസജ്ജം വിഞ്ഞാപേതി, ആപത്തി പാചിത്തിയസ്സ. അഞ്ഞേന ഭേസജ്ജേന കരണീയേന അഞ്ഞം ഭേസജ്ജം വിഞ്ഞാപേതി, ആപത്തി പാചിത്തിയസ്സ. തതുത്തരി തതുത്തരിസഞ്ഞീ ഭേസജ്ജം വിഞ്ഞാപേതി, ആപത്തി പാചിത്തിയസ്സ. തതുത്തരി വേമതികോ ഭേസജ്ജം വിഞ്ഞാപേതി, ആപത്തി പാചിത്തിയസ്സ. തതുത്തരി നതതുത്തരിസഞ്ഞീ ഭേസജ്ജം വിഞ്ഞാപേതി, ആപത്തി പാചിത്തിയസ്സ.

നതതുത്തരി തതുത്തരിസഞ്ഞീ, ആപത്തി ദുക്കടസ്സ. നതതുത്തരി വേമതികോ, ആപത്തി ദുക്കടസ്സ. നതതുത്തരി നതതുത്തരിസഞ്ഞീ, അനാപത്തി.

൩൧൦. അനാപത്തി യേഹി ഭേസജ്ജേഹി പവാരിതോ ഹോതി താനി ഭേസജ്ജാനി വിഞ്ഞാപേതി, യാസു രത്തീസു പവാരിതോ ഹോതി താസു രത്തീസു വിഞ്ഞാപേതി, ‘‘ഇമേഹി തയാ ഭേസജ്ജേഹി പവാരിതാമ്ഹ, അമ്ഹാകഞ്ച ഇമിനാ ച ഇമിനാ ച ഭേസജ്ജേന അത്ഥോ’’തി ആചിക്ഖിത്വാ വിഞ്ഞാപേതി, ‘‘യാസു തയാ രത്തീസു പവാരിതാമ്ഹ തായോ ച രത്തിയോ വീതിവത്താ അമ്ഹാകഞ്ച ഭേസജ്ജേന അത്ഥോ’’തി ആചിക്ഖിത്വാ വിഞ്ഞാപേതി, ഞാതകാനം പവാരിതാനം, അഞ്ഞസ്സത്ഥായ, അത്തനോ ധനേന, ഉമ്മത്തകസ്സ, ആദികമ്മികസ്സാതി.

മഹാനാമസിക്ഖാപദം നിട്ഠിതം സത്തമം.