൧. ആവസഥപിണ്ഡസിക്ഖാപദം

൨൦൩. തേന സമയേന ബുദ്ധോ ഭഗവാ സാവത്ഥിയം വിഹരതി ജേതവനേ അനാഥപിണ്ഡികസ്സ ആരാമേ. തേന ഖോ പന സമയേന സാവത്ഥിയാ അവിദൂരേ അഞ്ഞതരസ്സ പൂഗസ്സ ആവസഥപിണ്ഡോ പഞ്ഞത്തോ ഹോതി. ഛബ്ബഗ്ഗിയാ ഭിക്ഖൂ പുബ്ബണ്ഹസമയം നിവാസേത്വാ പത്തചീവരമാദായ സാവത്ഥിം പിണ്ഡായ പവിസിത്വാ പിണ്ഡം അലഭമാനാ ആവസഥം അഗമംസു. മനുസ്സാ – ‘‘ചിരസ്സമ്പി ഭദന്താ ആഗതാ’’തി തേ സക്കച്ചം പരിവിസിംസു. അഥ ഖോ ഛബ്ബഗ്ഗിയാ ഭിക്ഖൂ ദുതിയമ്പി ദിവസം…പേ… തതിയമ്പി ദിവസം പുബ്ബണ്ഹസമയം നിവാസേത്വാ പത്തചീവരമാദായ സാവത്ഥിം പിണ്ഡായ പവിസിത്വാ പിണ്ഡം അലഭമാനാ ആവസഥം ഗന്ത്വാ ഭുഞ്ജിംസു. അഥ ഖോ ഛബ്ബഗ്ഗിയാനം ഭിക്ഖൂനം ഏതദഹോസി – ‘‘കിം മയം കരിസ്സാമ ആരാമം ഗന്ത്വാ! ഹിയ്യോപി ഇധേവ ആഗന്തബ്ബം ഭവിസ്സതീ’’തി, തത്ഥേവ അനുവസിത്വാ അനുവസിത്വാ ആവസഥപിണ്ഡം ഭുഞ്ജന്തി. തിത്ഥിയാ അപസക്കന്തി. മനുസ്സാ ഉജ്ഝായന്തി ഖിയ്യന്തി വിപാചേന്തി – ‘‘കഥഞ്ഹി നാമ സമണാ സക്യപുത്തിയാ അനുവസിത്വാ അനുവസിത്വാ ആവസഥപിണ്ഡം ഭുഞ്ജിസ്സന്തി! നയിമേസഞ്ഞേവ ആവസഥപിണ്ഡോ പഞ്ഞത്തോ; സബ്ബേസഞ്ഞേവ ആവസഥപിണ്ഡോ പഞ്ഞത്തോ’’തി.

അസ്സോസും ഖോ ഭിക്ഖൂ തേസം മനുസ്സാനം ഉജ്ഝായന്താനം ഖിയ്യന്താനം വിപാചേന്താനം. യേ തേ ഭിക്ഖൂ അപ്പിച്ഛാ…പേ… തേ ഉജ്ഝായന്തി ഖിയ്യന്തി വിപാചേന്തി – കഥഞ്ഹി നാമ ഛബ്ബഗ്ഗിയാ ഭിക്ഖൂ അനുവസിത്വാ അനുവസിത്വാ ആവസഥപിണ്ഡം ഭുഞ്ജിസ്സന്തീതി…പേ… സച്ചം കിര തുമ്ഹേ, ഭിക്ഖവേ, അനുവസിത്വാ അനുവസിത്വാ ആവസഥപിണ്ഡം ഭുഞ്ജഥാതി? ‘‘സച്ചം, ഭഗവാ’’തി. വിഗരഹി ബുദ്ധോ ഭഗവാ…പേ… കഥഞ്ഹി നാമ തുമ്ഹേ, മോഘപുരിസാ, അനുവസിത്വാ അനുവസിത്വാ ആവസഥപിണ്ഡം ഭുഞ്ജിസ്സഥ! നേതം, മോഘപുരിസാ, അപ്പസന്നാനം വാ പസാദായ…പേ… ഏവഞ്ച പന, ഭിക്ഖവേ, ഇമം സിക്ഖാപദം ഉദ്ദിസേയ്യാഥ –

‘‘ഏകോ ആവസഥപിണ്ഡോ ഭുഞ്ജിതബ്ബോ. തതോ ചേ ഉത്തരിം ഭുഞ്ജേയ്യ, പാചിത്തിയ’’ന്തി.

ഏവഞ്ചിദം ഭഗവതാ ഭിക്ഖൂനം സിക്ഖാപദം പഞ്ഞത്തം ഹോതി.

൨൦൪. തേന ഖോ പന സമയേന ആയസ്മാ സാരിപുത്തോ കോസലേസു ജനപദേ സാവത്ഥിം ഗച്ഛന്തോ യേന അഞ്ഞതരോ ആവസഥോ തേനുപസങ്കമി. മനുസ്സാ – ‘‘ചിരസ്സമ്പി ഥേരോ ആഗതോ’’തി സക്കച്ചം പരിവിസിംസു. അഥ ഖോ ആയസ്മതോ സാരിപുത്തസ്സ ഭുത്താവിസ്സ ഖരോ ആബാധോ ഉപ്പജ്ജി, നാസക്ഖി തമ്ഹാ ആവസഥാ പക്കമിതും. അഥ ഖോ തേ മനുസ്സാ ദുതിയമ്പി ദിവസം ആയസ്മന്തം സാരിപുത്തം ഏതദവോചും – ‘‘ഭുഞ്ജഥ, ഭന്തേ’’തി. അഥ ഖോ ആയസ്മാ സാരിപുത്തോ – ‘‘ഭഗവതാ പടിക്ഖിത്തം അനുവസിത്വാ അനുവസിത്വാ ആവസഥപിണ്ഡം ഭുഞ്ജിതു’’ന്തി കുക്കുച്ചായന്തോ ന പടിഗ്ഗഹേസി; ഛിന്നഭത്തോ അഹോസി. അഥ ഖോ ആയസ്മാ സാരിപുത്തോ സാവത്ഥിം ഗന്ത്വാ ഭിക്ഖൂനം ഏതമത്ഥം ആരോചേസി. ഭിക്ഖൂ ഭഗവതോ ഏതമത്ഥം ആരോചേസും. അഥ ഖോ ഭഗവാ ഏതസ്മിം നിദാനേ ഏതസ്മിം പകരണേ ധമ്മിം കഥം കത്വാ ഭിക്ഖൂ ആമന്തേസി – ‘‘അനുജാനാമി, ഭിക്ഖവേ, ഗിലാനേന ഭിക്ഖുനാ അനുവസിത്വാ അനുവസിത്വാ ആവസഥപിണ്ഡം ഭുഞ്ജിതും. ഏവഞ്ച പന, ഭിക്ഖവേ, ഇമം സിക്ഖാപദം ഉദ്ദിസേയ്യാഥ –

൨൦൫. ‘‘അഗിലാനേന ഭിക്ഖുനാ ഏകോ ആവസഥപിണ്ഡോ ഭുഞ്ജിതബ്ബോ. തതോ ചേ ഉത്തരി ഭുഞ്ജേയ്യ, പാചിത്തിയ’’ന്തി.

൨൦൬. അഗിലാനോ നാമ സക്കോതി തമ്ഹാ ആവസഥാ പക്കമിതും.

ഗിലാനോ നാമ ന സക്കോതി തമ്ഹാ ആവസഥാ പക്കമിതും.

ആവസഥപിണ്ഡോ നാമ പഞ്ചന്നം ഭോജനാനം അഞ്ഞതരം ഭോജനം – സാലായ വാ മണ്ഡപേ വാ രുക്ഖമൂലേ വാ അജ്ഝോകാസേ വാ അനോദിസ്സ യാവദത്ഥോ പഞ്ഞത്തോ ഹോതി. അഗിലാനേന ഭിക്ഖുനാ സകിം ഭുഞ്ജിതബ്ബോ. തതോ ചേ ഉത്തരി ‘ഭുഞ്ജിസ്സാമീ’തി പടിഗ്ഗണ്ഹാതി, ആപത്തി ദുക്കടസ്സ. അജ്ഝോഹാരേ അജ്ഝോഹാരേ ആപത്തി പാചിത്തിയസ്സ.

൨൦൭. അഗിലാനോ അഗിലാനസഞ്ഞീ തതുത്തരി ആവസഥപിണ്ഡം ഭുഞ്ജതി, ആപത്തി പാചിത്തിയസ്സ. അഗിലാനോ വേമതികോ തതുത്തരി ആവസഥപിണ്ഡം ഭുഞ്ജതി, ആപത്തി പാചിത്തിയസ്സ. അഗിലാനോ ഗിലാനസഞ്ഞീ തതുത്തരിം ആവസഥപിണ്ഡം ഭുഞ്ജതി, ആപത്തി പാചിത്തിയസ്സ.

ഗിലാനോ അഗിലാനസഞ്ഞീ, ആപത്തി ദുക്കടസ്സ. ഗിലാനോ വേമതികോ ആപത്തി ദുക്കടസ്സ. ഗിലാനോ ഗിലാനസഞ്ഞീ, അനാപത്തി.

൨൦൮. അനാപത്തി ഗിലാനസ്സ, അഗിലാനോ സകിം ഭുഞ്ജതി, ഗച്ഛന്തോ, വാ ആഗച്ഛന്തോ വാ ഭുഞ്ജതി, സാമികാ നിമന്തേത്വാ ഭോജേന്തി, ഓദിസ്സ പഞ്ഞത്തോ ഹോതി, ന യാവദത്ഥോ പഞ്ഞത്തോ ഹോതി, പഞ്ച ഭോജനാനി ഠപേത്വാ സബ്ബത്ഥ അനാപത്തി, ഉമ്മത്തകസ്സ, ആദികമ്മികസ്സാതി.

ആവസഥപിണ്ഡസിക്ഖാപദം നിട്ഠിതം പഠമം.