൫. സഹസേയ്യസിക്ഖാപദം

൪൯. തേന സമയേന ബുദ്ധോ ഭഗവാ ആളവിയം വിഹരതി അഗ്ഗാളവേ ചേതിയേ. തേന ഖോ പന സമയേന ഉപാസകാ ആരാമം ആഗച്ഛന്തി ധമ്മസ്സവനായ. ധമ്മേ ഭാസിതേ ഥേരാ ഭിക്ഖൂ യഥാവിഹാരം ഗച്ഛന്തി. നവകാ ഭിക്ഖൂ തത്ഥേവ ഉപട്ഠാനസാലായം ഉപാസകേഹി സദ്ധിം മുട്ഠസ്സതീ, അസമ്പജാനാ, നഗ്ഗാ, വികൂജമാനാ, കാകച്ഛമാനാ സേയ്യം കപ്പേന്തി. ഉപാസകാ ഉജ്ഝായന്തി ഖിയ്യന്തി വിപാചേന്തി – ‘‘കഥഞ്ഹി നാമ ഭദന്താ മുട്ഠസ്സതീ അസമ്പജാനാ നഗ്ഗാ വികൂജമാനാ കാകച്ഛമാനാ സേയ്യം കപ്പേസ്സന്തീ’’തി! അസ്സോസും ഖോ ഭിക്ഖൂ തേസം ഉപാസകാനം ഉജ്ഝായന്താനം ഖിയ്യന്താനം വിപാചേന്താനം. യേ തേ ഭിക്ഖൂ അപ്പിച്ഛാ…പേ… തേ ഉജ്ഝായന്തി ഖിയ്യന്തി വിപാചേന്തി – ‘‘കഥഞ്ഹി നാമ ഭിക്ഖൂ അനുപസമ്പന്നേന സഹസേയ്യം കപ്പേസ്സന്തീ’’തി! അഥ ഖോ തേ ഭിക്ഖൂ തേ നവകേ ഭിക്ഖൂ അനേകപരിയായേന വിഗരഹിത്വാ ഭഗവതോ ഏതമത്ഥം ആരോചേസും…പേ… ‘‘സച്ചം കിര, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖൂ അനുപസമ്പന്നേന സഹസേയ്യം കപ്പേന്തീ’’തി? ‘‘സച്ചം, ഭഗവാ’’തി. വിഗരഹി ബുദ്ധോ ഭഗവാ…പേ… കഥഞ്ഹി നാമ തേ, ഭിക്ഖവേ, മോഘപുരിസാ അനുപസമ്പന്നേന സഹസേയ്യം കപ്പേസ്സന്തി! നേതം, ഭിക്ഖവേ, അപ്പസന്നാനം വാ പസാദായ…പേ… ഏവഞ്ച പന, ഭിക്ഖവേ, ഇമം സിക്ഖാപദം ഉദ്ദിസേയ്യാഥ –

‘‘യോ പന ഭിക്ഖു അനുപസമ്പന്നേന സഹസേയ്യം കപ്പേയ്യ പാചിത്തിയ’’ന്തി.

ഏവഞ്ചിദം ഭഗവതാ ഭിക്ഖൂനം സിക്ഖാപദം പഞ്ഞത്തം ഹോതി.

൫൦. അഥ ഖോ ഭഗവാ ആളവിയം യഥാഭിരന്തം വിഹരിത്വാ യേന കോസമ്ബീ തേന ചാരികം പക്കാമി. അനുപുബ്ബേന ചാരികം ചരമാനോ യേന കോസമ്ബീ തദവസരി. തത്ര സുദം ഭഗവാ കോസമ്ബിയം വിഹരതി ബദരികാരാമേ. ഭിക്ഖൂ ആയസ്മന്തം രാഹുലം ഏതദവോചും – ‘‘ഭഗവതാ, ആവുസോ രാഹുല, സിക്ഖാപദം പഞ്ഞത്തം – ‘ന അനുപസമ്പന്നേന സഹസേയ്യാ കപ്പേതബ്ബാ’തി. സേയ്യം, ആവുസോ രാഹുല, ജാനാഹീ’’തി. അഥ ഖോ ആയസ്മാ രാഹുലോ സേയ്യം അലഭമാനോ വച്ചകുടിയാ സേയ്യം കപ്പേസി. അഥ ഖോ ഭഗവാ രത്തിയാ പച്ചൂസസമയം പച്ചുട്ഠായ യേന വച്ചകുടി തേനുപസങ്കമി; ഉപസങ്കമിത്വാ ഉക്കാസി. ആയസ്മാപി രാഹുലോ ഉക്കാസി. ‘‘കോ ഏത്ഥാ’’തി? ‘‘അഹം, ഭഗവാ, രാഹുലോ’’തി. ‘‘കിസ്സ ത്വം, രാഹുല, ഇധ നിസിന്നോസീ’’തി? അഥ ഖോ ആയസ്മാ രാഹുലോ ഭഗവതോ ഏതമത്ഥം ആരോചേസി. അഥ ഖോ ഭഗവാ ഏതസ്മിം നിദാനേ ഏതസ്മിം പകരണേ ധമ്മിം കഥം കത്വാ ഭിക്ഖൂ ആമന്തേസി – ‘‘അനുജാനാമി, ഭിക്ഖവേ, അനുപസമ്പന്നേന ദിരത്തതിരത്തം സഹസേയ്യം കപ്പേതും. ഏവഞ്ച പന, ഭിക്ഖവേ, ഇമം സിക്ഖാപദം ഉദ്ദിസേയ്യാഥ –

൫൧. ‘‘യോ പന ഭിക്ഖു അനുപസമ്പന്നേന ഉത്തരിദിരത്തതിരത്തം സഹസേയ്യം കപ്പേയ്യ, പാചിത്തിയ’’ന്തി.

൫൨. യോ പനാതി യോ യാദിസോ…പേ… ഭിക്ഖൂതി…പേ… അയം ഇമസ്മിം അത്ഥേ അധിപ്പേതോ ഭിക്ഖൂതി.

അനുപസമ്പന്നോ നാമ ഭിക്ഖും ഠപേത്വാ അവസേസോ അനുപസമ്പന്നോ നാമ.

ഉത്തരിദിരത്തതിരത്തന്തി അതിരേകദിരത്തതിരത്തം.

സഹാതി ഏകതോ.

സേയ്യാ നാമ സബ്ബച്ഛന്നാ, സബ്ബപരിച്ഛന്നാ, യേഭുയ്യേനച്ഛന്നാ, യേഭുയ്യേന പരിച്ഛന്നാ.

സേയ്യം കപ്പേയ്യാതി ചതുത്ഥേ ദിവസേ അത്ഥങ്ഗതേ സൂരിയേ, അനുപസമ്പന്നേ നിപന്നേ, ഭിക്ഖു നിപജ്ജതി, ആപത്തി പാചിത്തിയസ്സ. ഭിക്ഖു നിപന്നേ, അനുപസമ്പന്നോ നിപജ്ജതി, ആപത്തി പാചിത്തിയസ്സ. ഉഭോ വാ നിപജ്ജന്തി, ആപത്തി പാചിത്തിയസ്സ. ഉട്ഠഹിത്വാ പുനപ്പുനം നിപജ്ജന്തി, ആപത്തി പാചിത്തിയസ്സ.

൫൩. അനുപസമ്പന്നേ അനുപസമ്പന്നസഞ്ഞീ ഉത്തരിദിരത്തതിരത്തം സഹസേയ്യം കപ്പേതി, ആപത്തി പാചിത്തിയസ്സ. അനുപസമ്പന്നേ വേമതികോ ഉത്തരിദിരത്തതിരത്തം സഹസേയ്യം കപ്പേതി, ആപത്തി പാചിത്തിയസ്സ. അനുപസമ്പന്നേ ഉപസമ്പന്നസഞ്ഞീ ഉത്തരിദിരത്തതിരത്തം സഹസേയ്യം കപ്പേതി, ആപത്തി പാചിത്തിയസ്സ.

ഉപഡ്ഢച്ഛന്നേ ഉപഡ്ഢപരിച്ഛന്നേ, ആപത്തി ദുക്കടസ്സ. ഉപസമ്പന്നേ അനുപസമ്പന്നസഞ്ഞീ, ആപത്തി ദുക്കടസ്സ. ഉപസമ്പന്നേ വേമതികോ, ആപത്തി ദുക്കടസ്സ. ഉപസമ്പന്നേ ഉപസമ്പന്നസഞ്ഞീ, അനാപത്തി.

൫൪. അനാപത്തി ദ്വേതിസ്സോ രത്തിയോ വസതി, ഊനകദ്വേതിസ്സോ രത്തിയോ വസതി, ദ്വേ രത്തിയോ വസിത്വാ തതിയായ രത്തിയാ പുരാരുണാ നിക്ഖമിത്വാ പുന വസതി, സബ്ബച്ഛന്നേ, സബ്ബഅപരിച്ഛന്നേ, സബ്ബപരിച്ഛന്നേ സബ്ബഅച്ഛന്നേ [വസതി, സബ്ബഅച്ഛന്നേ സബ്ബഅപരിച്ഛന്നേ, (സീ.)], യേഭുയ്യേന അച്ഛന്നേ, യേഭുയ്യേന അപരിച്ഛന്നേ, അനുപസമ്പന്നേ നിപന്നേ ഭിക്ഖു നിസീദതി, ഭിക്ഖു നിപന്നേ അനുപസമ്പന്നോ നിസീദതി, ഉഭോ വാ നിസീദന്തി, ഉമ്മത്തകസ്സ, ആദികമ്മികസ്സാതി.

സഹസേയ്യസിക്ഖാപദം നിട്ഠിതം പഞ്ചമം.