൩. പേസുഞ്ഞസിക്ഖാപദം

൩൬. തേന സമയേന ബുദ്ധോ ഭഗവാ സാവത്ഥിയം വിഹരതി ജേതവനേ അനാഥപിണ്ഡികസ്സ ആരാമേ. തേന ഖോ പന സമയേന ഛബ്ബഗ്ഗിയാ ഭിക്ഖൂ ഭിക്ഖൂനം ഭണ്ഡനജാതാനം കലഹജാതാനം വിവാദാപന്നാനം പേസുഞ്ഞം ഉപസംഹരന്തി; ഇമസ്സ സുത്വാ അമുസ്സ അക്ഖായന്തി, ഇമസ്സ ഭേദായ; അമുസ്സ സുത്വാ ഇമസ്സ അക്ഖായന്തി, അമുസ്സ ഭേദായ. തേന അനുപ്പന്നാനി ചേവ ഭണ്ഡനാനി ഉപ്പജ്ജന്തി, ഉപ്പന്നാനി ച ഭണ്ഡനാനി ഭിയ്യോഭാവായ വേപുല്ലായ സംവത്തന്തി. യേ തേ ഭിക്ഖൂ അപ്പിച്ഛാ…പേ… തേ ഉജ്ഝായന്തി ഖിയ്യന്തി വിപാചേന്തി – ‘‘കഥഞ്ഹി നാമ ഛബ്ബഗ്ഗിയാ ഭിക്ഖൂ ഭിക്ഖൂനം ഭണ്ഡനജാതാനം കലഹജാതാനം വിവാദാപന്നാനം പേസുഞ്ഞം ഉപസംഹരിസ്സന്തി, ഇമസ്സ സുത്വാ അമുസ്സ അക്ഖായിസ്സന്തി, ഇമസ്സ ഭേദായ; അമുസ്സ സുത്വാ ഇമസ്സ അക്ഖായിസ്സന്തി, അമുസ്സ ഭേദായ! തേന അനുപ്പന്നാനി ചേവ ഭണ്ഡനാനി ഉപ്പജ്ജന്തി, ഉപ്പന്നാനി ച ഭണ്ഡനാനി ഭിയ്യോഭാവായ വേപുല്ലായ സംവത്തന്തീ’’തി. അഥ ഖോ തേ ഭിക്ഖൂ ഛബ്ബഗ്ഗിയേ ഭിക്ഖൂ അനേകപരിയായേന വിഗരഹിത്വാ ഭഗവതോ ഏതമത്ഥം ആരോചേസും…പേ… ‘‘സച്ചം കിര തുമ്ഹേ, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖൂനം ഭണ്ഡനജാതാനം കലഹജാതാനം വിവാദാപന്നാനം പേസുഞ്ഞം ഉപസംഹരഥ, ഇമസ്സ സുത്വാ അമുസ്സ അക്ഖായഥ, ഇമസ്സ ഭേദായ, അമുസ്സ സുത്വാ ഇമസ്സ അക്ഖായഥ, അമുസ്സ ഭേദായ? തേന അനുപ്പന്നാനി ചേവ ഭണ്ഡനാനി ഉപ്പജ്ജന്തി, ഉപ്പന്നാനി ച ഭണ്ഡനാനി ഭിയ്യോഭാവായ വേപുല്ലായ സംവത്തന്തീ’’തി? ‘‘സച്ചം, ഭഗവാ’’തി. വിഗരഹി ബുദ്ധോ ഭഗവാ…പേ… കഥഞ്ഹി നാമ തുമ്ഹേ, മോഘപുരിസാ, ഭിക്ഖൂനം ഭണ്ഡനജാതാനം കലഹജാതാനം വിവാദാപന്നാനം പേസുഞ്ഞം ഉപസംഹരിസ്സഥ! ഇമസ്സ സുത്വാ അമുസ്സ അക്ഖായിസ്സഥ, ഇമസ്സ ഭേദായ! അമുസ്സ സുത്വാ ഇമസ്സ അക്ഖായിസ്സഥ, അമുസ്സ ഭേദായ! തേന അനുപ്പന്നാനി ചേവ ഭണ്ഡനാനി ഉപ്പജ്ജന്തി, ഉപ്പന്നാനി ച ഭണ്ഡനാനി ഭിയ്യോഭാവായ വേപുല്ലായ സംവത്തന്തി. നേതം, മോഘപുരിസാ, അപ്പസന്നാനം വാ പസാദായ. പസന്നാനം വാ ഭിയ്യോഭാവായ…പേ… ഏവഞ്ച പന, ഭിക്ഖവേ, ഇമം സിക്ഖാപദം ഉദ്ദിസേയ്യാഥ –

൩൭. ‘‘ഭിക്ഖുപേസുഞ്ഞേ പാചിത്തിയ’’ന്തി.

൩൮. പേസുഞ്ഞം നാമ ദ്വീഹാകാരേഹി പേസുഞ്ഞം ഹോതി – പിയകമ്യസ്സ വാ ഭേദാധിപ്പായസ്സ വാ. ദസഹാകാരേഹി പേസുഞ്ഞം ഉപസംഹരതി – ജാതിതോപി, നാമതോപി, ഗോത്തതോപി, കമ്മതോപി, സിപ്പതോപി, ആബാധതോപി, ലിങ്ഗതോപി, കിലേസതോപി, ആപത്തിതോപി, അക്കോസതോപി.

ജാതി നാമ ദ്വേ ജാതിയോ – ഹീനാ ച ജാതി ഉക്കട്ഠാ ച ജാതി. ഹീനാ നാമ ജാതി – ചണ്ഡാലജാതി വേനജാതി നേസാദജാതി രഥകാരജാതി പുക്കുസജാതി. ഏസാ ഹീനാ നാമ ജാതി. ഉക്കട്ഠാ നാമ ജാതി – ഖത്തിയജാതി ബ്രാഹ്മണജാതി. ഏസാ ഉക്കട്ഠാ നാമ ജാതി…പേ….

അക്കോസോ നാമ ദ്വേ അക്കോസാ – ഹീനോ ച അക്കോസോ ഉക്കട്ഠോ ച അക്കോസോ. ഹീനോ നാമ അക്കോസോ – ഓട്ഠോസി, മേണ്ഡോസി, ഗോണോസി, ഗദ്രഭോസി, തിരച്ഛാനഗതോസി, നേരയികോസി; നത്ഥി തുയ്ഹം സുഗതി; ദുഗ്ഗതി യേവ തുയ്ഹം പാടികങ്ഖാതി, യകാരേന വാ ഭകാരേന വാ കാടകോടചികായ വാ. ഏസോ ഹീനോ നാമ അക്കോസോ. ഉക്കട്ഠോ നാമ അക്കോസോ – പണ്ഡിതോസി, ബ്യത്തോസി, മേധാവീസി, ബഹുസ്സുതോസി, ധമ്മകഥികോസി; നത്ഥി തുയ്ഹം ദുഗ്ഗതി; സുഗതി യേവ തുയ്ഹം പാടികങ്ഖാതി. ഏസോ ഉക്കട്ഠോ നാമ അക്കോസോ.

൩൯. ഉപസമ്പന്നോ ഉപസമ്പന്നസ്സ സുത്വാ ഉപസമ്പന്നസ്സ പേസുഞ്ഞം ഉപസംഹരതി – ‘‘ഇത്ഥന്നാമോ തം ‘ചണ്ഡാലോ വേനോ നേസാദോ രഥകാരോ പുക്കുസോ’തി ഭണതീ’’തി. ആപത്തി വാചായ, വാചായ പാചിത്തിയസ്സ.

ഉപസമ്പന്നോ ഉപസമ്പന്നസ്സ സുത്വാ ഉപസമ്പന്നസ്സ പേസുഞ്ഞം ഉപസംഹരതി – ‘‘ഇത്ഥന്നാമോ തം ‘ഖത്തിയോ ബ്രാഹ്മണോ’തി ഭണതീ’’തി. ആപത്തി വാചായ, വാചായ പാചിത്തിയസ്സ.

ഉപസമ്പന്നോ ഉപസമ്പന്നസ്സ സുത്വാ ഉപസമ്പന്നസ്സ പേസുഞ്ഞം ഉപസംഹരതി – ‘‘ഇത്ഥന്നാമോ തം ‘അവകണ്ണകോ ജവകണ്ണകോ ധനിട്ഠകോ സവിട്ഠകോ കുലവഡ്ഢകോ’തി ഭണതീ’’തി. ആപത്തി വാചായ, വാചായ പാചിത്തിയസ്സ.

ഉപസമ്പന്നോ ഉപസമ്പന്നസ്സ സുത്വാ ഉപസമ്പന്നസ്സ പേസുഞ്ഞം ഉപസംഹരതി – ‘‘ഇത്ഥന്നാമോ തം ‘ബുദ്ധരക്ഖിതോ ധമ്മരക്ഖിതോ സങ്ഘരക്ഖിതോ’തി ഭണതീ’’തി. ആപത്തി വാചായ, വാചായ പാചിത്തിയസ്സ.

ഉപസമ്പന്നോ ഉപസമ്പന്നസ്സ സുത്വാ ഉപസമ്പന്നസ്സ പേസുഞ്ഞം ഉപസംഹരതി – ‘‘ഇത്ഥന്നാമോ തം ‘കോസിയോ ഭാരദ്വാജോ’തി ഭണതീ’’തി. ആപത്തി വാചായ, വാചായ പാചിത്തിയസ്സ.

ഉപസമ്പന്നോ ഉപസമ്പന്നസ്സ സുത്വാ ഉപസമ്പന്നസ്സ പേസുഞ്ഞം ഉപസംഹരതി – ‘‘ഇത്ഥന്നാമോ തം ‘ഗോതമോ മോഗ്ഗല്ലാനോ കച്ചാനോ വാസിട്ഠോ’തി ഭണതീ’’തി. ആപത്തി വാചായ, വാചായ പാചിത്തിയസ്സ.

ഉപസമ്പന്നോ ഉപസമ്പന്നസ്സ സുത്വാ ഉപസമ്പന്നസ്സ പേസുഞ്ഞം ഉപസംഹരതി – ‘‘ഇത്ഥന്നാമോ തം ‘കോട്ഠകോ പുപ്ഫഛഡ്ഡകോ’തി ഭണതീ’’തി. ആപത്തി വാചായ, വാചായ പാചിത്തിയസ്സ.

ഉപസമ്പന്നോ ഉപസമ്പന്നസ്സ സുത്വാ ഉപസമ്പന്നസ്സ പേസുഞ്ഞം ഉപസംഹരതി – ‘‘ഇത്ഥന്നാമോ തം ‘കസ്സകോ വാണിജോ ഗോരക്ഖോ’തി ഭണതീ’’തി. ആപത്തി വാചായ, വാചായ പാചിത്തിയസ്സ.

ഉപസമ്പന്നോ ഉപസമ്പന്നസ്സ സുത്വാ ഉപസമ്പന്നസ്സ പേസുഞ്ഞം ഉപസംഹരതി – ‘‘ഇത്ഥന്നാമോ തം ‘നളകാരോ കുമ്ഭകാരോ പേസകാരോ ചമ്മകാരോ നഹാപിതോ’തി ഭണതീ’’തി. ആപത്തി വാചായ, വാചായ പാചിത്തിയസ്സ.

ഉപസമ്പന്നോ ഉപസമ്പന്നസ്സ സുത്വാ ഉപസമ്പന്നസ്സ പേസുഞ്ഞം ഉപസംഹരതി – ‘‘ഇത്ഥന്നാമോ തം ‘മുദ്ദികോ ഗണകോ ലേഖകോ’തി ഭണതീ’’തി. ആപത്തി വാചായ, വാചായ പാചിത്തിയസ്സ.

൪൦. ഉപസമ്പന്നോ ഉപസമ്പന്നസ്സ സുത്വാ ഉപസമ്പന്നസ്സ പേസുഞ്ഞം ഉപസംഹരതി – ‘‘ഇത്ഥന്നാമോ തം ‘കുട്ഠികോ ഗണ്ഡികോ കിലാസികോ സോസികോ അപമാരികോ’തി ഭണതീ’’തി. ആപത്തി വാചായ, വാചായ പാചിത്തിയസ്സ.

ഉപസമ്പന്നോ ഉപസമ്പന്നസ്സ സുത്വാ ഉപസമ്പന്നസ്സ പേസുഞ്ഞം ഉപസംഹരതി – ‘‘ഇത്ഥന്നാമോ തം ‘മധുമേഹികോ’തി ഭണതീ’’തി. ആപത്തി വാചായ, വാചായ പാചിത്തിയസ്സ.

ഉപസമ്പന്നോ ഉപസമ്പന്നസ്സ സുത്വാ ഉപസമ്പന്നസ്സ പേസുഞ്ഞം ഉപസംഹരതി – ‘‘ഇത്ഥന്നാമോ തം ‘അതിദീഘോ അതിരസ്സോ അതികണ്ഹോ അച്ചോദാതോ’തി ഭണതീ’’തി. ആപത്തി വാചായ, വാചായ പാചിത്തിയസ്സ.

ഉപസമ്പന്നോ ഉപസമ്പന്നസ്സ സുത്വാ ഉപസമ്പന്നസ്സ പേസുഞ്ഞം ഉപസംഹരതി – ‘‘ഇത്ഥന്നാമോ തം ‘നാതിദീഘോ നാതിരസ്സോ നാതികണ്ഹോ നാച്ചോദാതോ’തി ഭണതീ’’തി. ആപത്തി വാചായ, വാചായ പാചിത്തിയസ്സ.

ഉപസമ്പന്നോ ഉപസമ്പന്നസ്സ സുത്വാ ഉപസമ്പന്നസ്സ പേസുഞ്ഞം ഉപസംഹരതി – ‘‘ഇത്ഥന്നാമോ തം ‘രാഗപരിയുട്ഠിതോ ദോസപരിയുട്ഠിതോ മോഹപരിയുട്ഠിതോ’തി ഭണതീ’’തി. ആപത്തി വാചായ, വാചായ പാചിത്തിയസ്സ.

ഉപസമ്പന്നോ ഉപസമ്പന്നസ്സ സുത്വാ ഉപസമ്പന്നസ്സ പേസുഞ്ഞം ഉപസംഹരതി – ‘‘ഇത്ഥന്നാമോ തം ‘വീതരാഗോ വീതദോസോ വീതമോഹോ’തി ഭണതീ’’തി. ആപത്തി വാചായ, വാചായ പാചിത്തിയസ്സ.

ഉപസമ്പന്നോ ഉപസമ്പന്നസ്സ സുത്വാ ഉപസമ്പന്നസ്സ പേസുഞ്ഞം ഉപസംഹരതി – ‘‘ഇത്ഥന്നാമോ തം ‘പാരാജികം അജ്ഝാപന്നോ, സങ്ഘാദിസേസം അജ്ഝാപന്നോ, ഥുല്ലച്ചയം അജ്ഝാപന്നോ, പാചിത്തിയം അജ്ഝാപന്നോ, പാടിദേസനീയം അജ്ഝാപന്നോ, ദുക്കടം അജ്ഝാപന്നോ, ദുബ്ഭാസിതം അജ്ഝാപന്നോ’തി ഭണതീ’’തി. ആപത്തി വാചായ, വാചായ പാചിത്തിയസ്സ.

ഉപസമ്പന്നോ ഉപസമ്പന്നസ്സ സുത്വാ ഉപസമ്പന്നസ്സ പേസുഞ്ഞം ഉപസംഹരതി – ‘‘ഇത്ഥന്നാമോ തം ‘സോതാപന്നോ’തി ഭണതീ’’തി. ആപത്തി വാചായ, വാചായ പാചിത്തിയസ്സ.

ഉപസമ്പന്നോ ഉപസമ്പന്നസ്സ സുത്വാ ഉപസമ്പന്നസ്സ പേസുഞ്ഞം ഉപസംഹരതി – ‘‘ഇത്ഥന്നാമോ തം ‘ഓട്ഠോ മേണ്ഡോ ഗോണോ ഗദ്രഭോ തിരച്ഛാനഗതോ നേരയികോ, നത്ഥി തസ്സ സുഗതി, ദുഗ്ഗതിയേവ തസ്സ പാടികങ്ഖാ’തി ഭണതീ’’തി. ആപത്തി വാചായ, വാചായ പാചിത്തിയസ്സ.

ഉപസമ്പന്നോ ഉപസമ്പന്നസ്സ സുത്വാ ഉപസമ്പന്നസ്സ പേസുഞ്ഞം ഉപസംഹരതി – ‘‘ഇത്ഥന്നാമോ തം ‘പണ്ഡിതോ ബ്യത്തോ മേധാവീ ബഹുസ്സുതോ ധമ്മകഥികോ, നത്ഥി തസ്സ ദുഗ്ഗതി, സുഗതി യേവ തസ്സ പാടികങ്ഖാ’തി ഭണതീ’’തി. ആപത്തി വാചായ, വാചായ പാചിത്തിയസ്സ.

൪൧. ഉപസമ്പന്നോ ഉപസമ്പന്നസ്സ സുത്വാ ഉപസമ്പന്നസ്സ പേസുഞ്ഞം ഉപസംഹരതി – ‘‘ഇത്ഥന്നാമോ ‘സന്തി ഇധേകച്ചേ ചണ്ഡാലാ വേനാ നേസാദാ രഥകാരാ, പുക്കുസാ’തി ഭണതി, ന സോ അഞ്ഞം ഭണതി, തഞ്ഞേവ ഭണതീ’’തി. ആപത്തി വാചായ, വാചായ ദുക്കടസ്സ.

ഉപസമ്പന്നോ ഉപസമ്പന്നസ്സ സുത്വാ ഉപസമ്പന്നസ്സ പേസുഞ്ഞം ഉപസംഹരതി – ‘‘ഇത്ഥന്നാമോ ‘സന്തി ഇധേകച്ചേ ഖത്തിയാ ബ്രാഹ്മണാ’തി ഭണതി, ന സോ അഞ്ഞം ഭണതി, തഞ്ഞേവ ഭണതീ’തി. ആപത്തി വാചായ, വാചായ ദുക്കടസ്സ…പേ….

ഉപസമ്പന്നോ ഉപസമ്പന്നസ്സ സുത്വാ ഉപസമ്പന്നസ്സ പേസുഞ്ഞം ഉപസംഹരതി – ‘‘ഇത്ഥന്നാമോ ‘സന്തി ഇധേകച്ചേ പണ്ഡിതാ ബ്യത്താ മേധാവീ ബഹുസ്സുതാ ധമ്മകഥികാ, നത്ഥി തേസം ദുഗ്ഗതി, സുഗതി യേവ തേസം പാടികങ്ഖാ’തി ഭണതി, ന സോ അഞ്ഞം ഭണതി, തഞ്ഞേവ ഭണതീ’’തി. ആപത്തി വാചായ, വാചായ ദുക്കടസ്സ.

ഉപസമ്പന്നോ ഉപസമ്പന്നസ്സ സുത്വാ ഉപസമ്പന്നസ്സ പേസുഞ്ഞം ഉപസംഹരതി – ‘‘ഇത്ഥന്നാമോ ‘യേ നൂന ചണ്ഡാലാ വേനാ നേസാദാ രഥകാരാ പുക്കുസാ’തി ഭണതി, ന സോ അഞ്ഞം ഭണതി, തഞ്ഞേവ ഭണതീ’’തി. ആപത്തി വാചായ, വാചായ ദുക്കടസ്സ.

ഉപസമ്പന്നോ ഉപസമ്പന്നസ്സ സുത്വാ ഉപസമ്പന്നസ്സ പേസുഞ്ഞം ഉപസംഹരതി – ‘‘ഇത്ഥന്നാമോ ‘യേ നൂന പണ്ഡിതാ ബ്യത്താ മേധാവീ ബഹുസ്സുതാ ധമ്മകഥികാ’തി ഭണതി, ന സോ അഞ്ഞം ഭണതി, തഞ്ഞേവ ഭണതീ’’തി. ആപത്തി വാചായ, വാചായ ദുക്കടസ്സ.

ഉപസമ്പന്നോ ഉപസമ്പന്നസ്സ സുത്വാ ഉപസമ്പന്നസ്സ പേസുഞ്ഞം ഉപസംഹരതി – ‘‘ഇത്ഥന്നാമോ ‘ന മയം ചണ്ഡാലാ വേനാ നേസാദാ രഥകാരാ പുക്കുസാ’തി ഭണതി, ന സോ അഞ്ഞം ഭണതി, തഞ്ഞേവ ഭണതീ’’തി. ആപത്തി വാചായ, വാചായ ദുക്കടസ്സ.

ഉപസമ്പന്നോ ഉപസമ്പന്നസ്സ സുത്വാ ഉപസമ്പന്നസ്സ പേസുഞ്ഞം ഉപസംഹരതി – ‘‘ഇത്ഥന്നാമോ ‘ന മയം പണ്ഡിതാ ബ്യത്താ മേധാവീ ബഹുസ്സുതാ ധമ്മകഥികാ, നത്ഥമ്ഹാകം ദുഗ്ഗതി, സുഗതി യേവ അമ്ഹാകം പാടികങ്ഖാ’തി ഭണതി, ന സോ അഞ്ഞം ഭണതി, തഞ്ഞേവ ഭണതീ’’തി. ആപത്തി വാചായ, വാചായ ദുക്കടസ്സ.

൪൨. ഉപസമ്പന്നോ ഉപസമ്പന്നസ്സ സുത്വാ ഉപസമ്പന്നസ്സ പേസുഞ്ഞം ഉപസംഹരതി; ആപത്തി വാചായ, വാചായ പാചിത്തിയസ്സ.

ഉപസമ്പന്നോ ഉപസമ്പന്നസ്സ സുത്വാ അനുപസമ്പന്നസ്സ പേസുഞ്ഞം ഉപസംഹരതി, ആപത്തി ദുക്കടസ്സ.

ഉപസമ്പന്നോ അനുപസമ്പന്നസ്സ സുത്വാ ഉപസമ്പന്നസ്സ പേസുഞ്ഞം ഉപസംഹരതി, ആപത്തി ദുക്കടസ്സ.

ഉപസമ്പന്നോ അനുപസമ്പന്നസ്സ സുത്വാ അനുപസമ്പന്നസ്സ പേസുഞ്ഞം ഉപസംഹരതി, ആപത്തി ദുക്കടസ്സ.

൪൩. അനാപത്തി നപിയകമ്യസ്സ, നഭേദാധിപ്പായസ്സ, ഉമ്മത്തകസ്സ, ആദികമ്മികസ്സാതി.

പേസുഞ്ഞസിക്ഖാപദം നിട്ഠിതം തതിയം.