൨൩൫. അധമ്മേന വഗ്ഗാദികമ്മകഥാ
൩൮൨. തേന ഖോ പന സമയേന ചമ്പായം ഭിക്ഖൂ ഏവരൂപാനി കമ്മാനി കരോന്തി – അധമ്മേന വഗ്ഗകമ്മം കരോന്തി, അധമ്മേന സമഗ്ഗകമ്മം കരോന്തി; ധമ്മേന വഗ്ഗകമ്മം കരോന്തി, ധമ്മപതിരൂപകേന വഗ്ഗകമ്മം കരോന്തി; ധമ്മപതിരൂപകേന സമഗ്ഗകമ്മം കരോന്തി; ഏകോപി ഏകം ഉക്ഖിപതി, ഏകോപി ദ്വേ ഉക്ഖിപതി, ഏകോപി സമ്ബഹുലേ ഉക്ഖിപതി, ഏകോപി സങ്ഘം ഉക്ഖിപതി; ദ്വേപി ഏകം ഉക്ഖിപന്തി, ദ്വേപി ദ്വേ ഉക്ഖിപന്തി, ദ്വേപി സമ്ബഹുലേ ഉക്ഖിപന്തി, ദ്വേപി സങ്ഘം ഉക്ഖിപന്തി; സമ്ബഹുലാപി ഏകം ഉക്ഖിപന്തി; സമ്ബഹുലാപി ദ്വേ ഉക്ഖിപന്തി, സമ്ബഹുലാപി സമ്ബഹുലേ ഉക്ഖിപന്തി, സമ്ബഹുലാപി സങ്ഘം ഉക്ഖിപന്തി; സങ്ഘോപി സങ്ഘം ഉക്ഖിപതി. യേ തേ ഭിക്ഖൂ അപ്പിച്ഛാ…പേ… തേ ഉജ്ഝായന്തി ഖിയ്യന്തി വിപാചേന്തി – ‘‘കഥഞ്ഹി നാമ ചമ്പായം ഭിക്ഖൂ ഏവരൂപാനി കമ്മാനി കരിസ്സന്തി – അധമ്മേന വഗ്ഗകമ്മം കരിസ്സന്തി, അധമ്മേന സമഗ്ഗകമ്മം കരിസ്സന്തി, ധമ്മേന വഗ്ഗകമ്മം കരിസ്സന്തി, ധമ്മപതിരൂപകേന വഗ്ഗകമ്മം കരിസ്സന്തി, ധമ്മപതിരൂപകേന സമഗ്ഗകമ്മം കരിസ്സന്തി, ഏകോപി ഏകം ഉക്ഖിപിസ്സതി, ഏകോപി ദ്വേ ഉക്ഖിപിസ്സതി, ഏകോപി സമ്ബഹുലേ ഉക്ഖിപിസ്സതി, ഏകോപി സങ്ഘം ഉക്ഖിപിസ്സതി, ദ്വേപി ഏകം ഉക്ഖിപിസ്സന്തി, ദ്വേപി ദ്വേ ഉക്ഖിപിസ്സന്തി, ദ്വേപി സമ്ബഹുലേ ഉക്ഖിപിസ്സന്തി, ദ്വേപി സങ്ഘം ഉക്ഖിപിസ്സന്തി, സമ്ബഹുലാപി ഏകം ഉക്ഖിപിസ്സന്തി, സമ്ബഹുലാപി ദ്വേ ഉക്ഖിപിസ്സന്തി, സമ്ബഹുലാപി സമ്ബഹുലേ ഉക്ഖിപിസ്സന്തി, സമ്ബഹുലാപി സങ്ഘം ഉക്ഖിപിസ്സന്തി, സങ്ഘോപി സങ്ഘം ഉക്ഖിപിസ്സതീ’’തി. അഥ ഖോ തേ ഭിക്ഖൂ ഭഗവതോ ഏതമത്ഥം ആരോചേസും…പേ… ‘‘സച്ചം കിര, ഭിക്ഖവേ, ചമ്പായം ഭിക്ഖൂ ഏവരൂപാനി കമ്മാനി കരോന്തി – അധമ്മേന വഗ്ഗകമ്മം കരോന്തി…പേ… സങ്ഘോപി സങ്ഘം ഉക്ഖിപതീ’’തി? ‘‘സച്ചം, ഭഗവാ’’തി. വിഗരഹി ബുദ്ധോ ഭഗവാ – ‘‘അനനുച്ഛവികം, ഭിക്ഖവേ, തേസം മോഘപുരിസാനം അനനുലോമികം അപ്പതിരൂപം അസ്സാമണകം അകപ്പിയം അകരണീയം. കഥഞ്ഹി നാമ തേ, ഭിക്ഖവേ, മോഘപുരിസാ ഏവരൂപാനി കമ്മാനി കരിസ്സന്തി – അധമ്മേന വഗ്ഗകമ്മം കരിസ്സന്തി…പേ… സങ്ഘോപി സങ്ഘം ഉക്ഖിപിസ്സതി. നേതം, ഭിക്ഖവേ, അപ്പസന്നാനം വാ പസാദായ…പേ… വിഗരഹിത്വാ…പേ… ധമ്മിം കഥം കത്വാ ഭിക്ഖൂ ആമന്തേസി –
൩൮൩. ‘‘അധമ്മേന ചേ, ഭിക്ഖവേ, വഗ്ഗകമ്മം അകമ്മം ന ച കരണീയം, അധമ്മേന [അധമ്മേന ചേ ഭിക്ഖവേ (സ്യാ.)] സമഗ്ഗകമ്മം അകമ്മം ന ച കരണീയം, ധമ്മേന വഗ്ഗകമ്മം അകമ്മം ന ച കരണീയം; ധമ്മപതിരൂപകേന വഗ്ഗകമ്മം അകമ്മം ന ച കരണീയം, ധമ്മപതിരൂപകേന സമഗ്ഗകമ്മം അകമ്മം ന ച കരണീയം; ഏകോപി ഏകം ഉക്ഖിപതി അകമ്മം ന ച കരണീയം, ഏകോപി ദ്വേ ഉക്ഖിപതി അകമ്മം ന ച കരണീയം, ഏകോപി സമ്ബഹുലേ ഉക്ഖിപതി അകമ്മം ന ച കരണീയം, ഏകോപി സങ്ഘം ഉക്ഖിപതി അകമ്മം ന ച കരണീയം; ദ്വേപി ഏകം ഉക്ഖിപന്തി അകമ്മം ന ച കരണീയം, ദ്വേപി ദ്വേ ഉക്ഖിപന്തി അകമ്മം ന ച കരണീയം, ദ്വേപി സമ്ബഹുലേ ഉക്ഖിപന്തി അകമ്മം ന ച കരണീയം, ദ്വേപി സങ്ഘം ഉക്ഖിപന്തി അകമ്മം ന ച കരണീയം; സമ്ബഹുലാപി ഏകം ഉക്ഖിപന്തി അകമ്മം ന ച കരണീയം, സമ്ബഹുലാപി ദ്വേ ഉക്ഖിപന്തി അകമ്മം ന ച കരണീയം, സമ്ബഹുലാപി സമ്ബഹുലേ ഉക്ഖിപന്തി അകമ്മം ന ച കരണീയം, സമ്ബഹുലാപി സങ്ഘം ഉക്ഖിപന്തി അകമ്മം ന ച കരണീയം; സങ്ഘോപി സങ്ഘം ഉക്ഖിപതി അകമ്മം ന ച കരണീയം.
൩൮൪. ‘‘ചത്താരിമാനി, ഭിക്ഖവേ, കമ്മാനി – അധമ്മേന വഗ്ഗകമ്മം, അധമ്മേന സമഗ്ഗകമ്മം, ധമ്മേന വഗ്ഗകമ്മം, ധമ്മേന സമഗ്ഗകമ്മം. തത്ര, ഭിക്ഖവേ, യദിദം അധമ്മേന വഗ്ഗകമ്മം, ഇദം, ഭിക്ഖവേ, കമ്മം അധമ്മത്താ വഗ്ഗത്താ കുപ്പം അട്ഠാനാരഹം; ന, ഭിക്ഖവേ, ഏവരൂപം കമ്മം കാതബ്ബം, ന ച മയാ ഏവരൂപം കമ്മം അനുഞ്ഞാതം. തത്ര, ഭിക്ഖവേ, യദിദം അധമ്മേന സമഗ്ഗകമ്മം, ഇദം, ഭിക്ഖവേ, കമ്മം അധമ്മത്താ കുപ്പം അട്ഠാനാരഹം; ന, ഭിക്ഖവേ, ഏവരൂപം കമ്മം കാതബ്ബം, ന ച മയാ ഏവരൂപം കമ്മം അനുഞ്ഞാതം. തത്ര, ഭിക്ഖവേ, യദിദം ധമ്മേന വഗ്ഗകമ്മം, ഇദം, ഭിക്ഖവേ, കമ്മം വഗ്ഗത്താ കുപ്പം അട്ഠാനാരഹം; ന, ഭിക്ഖവേ, ഏവരൂപം കമ്മം കാതബ്ബം, ന ച മയാ ഏവരൂപം കമ്മം അനുഞ്ഞാതം. തത്ര, ഭിക്ഖവേ, യദിദം ധമ്മേന സമഗ്ഗകമ്മം, ഇദം, ഭിക്ഖവേ, കമ്മം ധമ്മത്താ സമഗ്ഗത്താ അകുപ്പം ഠാനാരഹം; ഏവരൂപം, ഭിക്ഖവേ, കമ്മം കാതബ്ബം, ഏവരൂപഞ്ച മയാ കമ്മം അനുഞ്ഞാതം. തസ്മാതിഹ, ഭിക്ഖവേ, ഏവരൂപം കമ്മം കരിസ്സാമ യദിദം ധമ്മേന സമഗ്ഗന്തി – ഏവഞ്ഹി വോ, ഭിക്ഖവേ, സിക്ഖിതബ്ബ’’ന്തി.
അധമ്മേന വഗ്ഗാദികമ്മകഥാ നിട്ഠിതാ.