൨൩൬. ഞത്തിവിപന്നകമ്മാദികഥാ

൩൮൫. തേന ഖോ പന സമയേന ഛബ്ബഗ്ഗിയാ ഭിക്ഖൂ ഏവരൂപാനി കമ്മാനി കരോന്തി – അധമ്മേന വഗ്ഗകമ്മം കരോന്തി, അധമ്മേന സമഗ്ഗകമ്മം കരോന്തി; ധമ്മേന വഗ്ഗകമ്മം കരോന്തി, ധമ്മപതിരൂപകേന വഗ്ഗകമ്മം കരോന്തി, ധമ്മപതിരൂപകേന സമഗ്ഗകമ്മം കരോന്തി; ഞത്തിവിപന്നമ്പി കമ്മം കരോന്തി അനുസ്സാവനസമ്പന്നം, അനുസ്സാവനവിപന്നമ്പി കമ്മം കരോന്തി ഞത്തിസമ്പന്നം, ഞത്തിവിപന്നമ്പി അനുസ്സാവനവിപന്നമ്പി കമ്മം കരോന്തി; അഞ്ഞത്രാപി ധമ്മാ കമ്മം കരോന്തി, അഞ്ഞത്രാപി വിനയാ കമ്മം കരോന്തി, അഞ്ഞത്രാപി സത്ഥുസാസനാ കമ്മം കരോന്തി; പടികുട്ഠകതമ്പി കമ്മം കരോന്തി അധമ്മികം കുപ്പം അട്ഠാനാരഹം. യേ തേ ഭിക്ഖൂ അപ്പിച്ഛാ…പേ… തേ ഉജ്ഝായന്തി ഖിയ്യന്തി വിപാചേന്തി – ‘‘കഥഞ്ഹി നാമ ഛബ്ബഗ്ഗിയാ ഭിക്ഖൂ ഏവരൂപാനി കമ്മാനി കരിസ്സന്തി – അധമ്മേന വഗ്ഗകമ്മം കരിസ്സന്തി, അധമ്മേന സമഗ്ഗകമ്മം കരിസ്സന്തി; ധമ്മേന വഗ്ഗകമ്മം കരിസ്സന്തി, ധമ്മപതിരൂപകേന വഗ്ഗകമ്മം കരിസ്സന്തി, ധമ്മപതിരൂപകേന സമഗ്ഗകമ്മം കരിസ്സന്തി; ഞത്തിവിപന്നമ്പി കമ്മം കരിസ്സന്തി അനുസ്സാവനസമ്പന്നം, അനുസ്സാവനവിപന്നമ്പി കമ്മം കരിസ്സന്തി ഞത്തിസമ്പന്നം, ഞത്തിവിപന്നമ്പി അനുസ്സാവനവിപന്നമ്പി കമ്മം കരിസ്സന്തി; അഞ്ഞത്രാപി ധമ്മാ കമ്മം കരിസ്സന്തി, അഞ്ഞത്രാപി വിനയാ കമ്മം കരിസ്സന്തി, അഞ്ഞത്രാപി സത്ഥുസാസനാ കമ്മം കരിസ്സന്തി; പടികുട്ഠകതമ്പി കമ്മം കരിസ്സന്തി അധമ്മികം കുപ്പം അട്ഠാനാരഹ’’ന്തി. അഥ ഖോ തേ ഭിക്ഖൂ ഭഗവതോ ഏതമത്ഥം ആരോചേസും…പേ… ‘‘സച്ചം കിര, ഭിക്ഖവേ, ഛബ്ബഗ്ഗിയാ ഭിക്ഖൂ ഏവരൂപാനി കമ്മാനി കരോന്തി – അധമ്മേന വഗ്ഗകമ്മം കരോന്തി…പേ… പടികുട്ഠകതമ്പി കമ്മം കരോന്തി അധമ്മികം കുപ്പം അട്ഠാനാരഹ’’ന്തി? ‘‘സച്ചം, ഭഗവാ’’തി. വിഗരഹി ബുദ്ധോ ഭഗവാ…പേ… വിഗരഹിത്വാ ധമ്മിം കഥം കത്വാ ഭിക്ഖൂ ആമന്തേസി –

൩൮൬. ‘‘അധമ്മേന ചേ, ഭിക്ഖവേ, വഗ്ഗകമ്മം അകമ്മം ന ച കരണീയം; അധമ്മേന സമഗ്ഗകമ്മം അകമ്മം ന ച കരണീയം; ധമ്മേന വഗ്ഗകമ്മം അകമ്മം ന ച കരണീയം; ധമ്മപതിരൂപകേന വഗ്ഗകമ്മം അകമ്മം ന ച കരണീയം; ധമ്മപതിരൂപകേന സമഗ്ഗകമ്മം അകമ്മം ന ച കരണീയം. ഞത്തിവിപന്നഞ്ചേ, ഭിക്ഖവേ, കമ്മം അനുസ്സാവനസമ്പന്നം അകമ്മം ന ച കരണീയം; അനുസ്സാവനവിപന്നഞ്ചേ, ഭിക്ഖവേ, കമ്മം ഞത്തിസമ്പന്നം അകമ്മം ന ച കരണീയം; ഞത്തിവിപന്നഞ്ചേ, ഭിക്ഖവേ, കമ്മം അനുസ്സാവനവിപന്നം അകമ്മം ന ച കരണീയം; അഞ്ഞത്രാപി ധമ്മാ കമ്മം അകമ്മം ന ച കരണീയം; അഞ്ഞത്രാപി വിനയാ കമ്മം അകമ്മം ന ച കരണീയം; അഞ്ഞത്രാപി സത്ഥുസാസനാ കമ്മം അകമ്മം ന ച കരണീയം; പടികുട്ഠകതഞ്ചേ, ഭിക്ഖവേ, കമ്മം അധമ്മികം കുപ്പം അട്ഠാനാരഹം അകമ്മം ന ച കരണീയം.

൩൮൭. ഛയിമാനി, ഭിക്ഖവേ, കമ്മാനി – അധമ്മകമ്മം, വഗ്ഗകമ്മം, സമഗ്ഗകമ്മം, ധമ്മപതിരൂപകേന വഗ്ഗകമ്മം, ധമ്മപതിരൂപകേന സമഗ്ഗകമ്മം, ധമ്മേന സമഗ്ഗകമ്മം.

കതമഞ്ച, ഭിക്ഖവേ, അധമ്മകമ്മം? ഞത്തിദുതിയേ ചേ, ഭിക്ഖവേ, കമ്മേ ഏകായ ഞത്തിയാ കമ്മം കരോതി, ന ച കമ്മവാചം അനുസ്സാവേതി – അധമ്മകമ്മം. ഞത്തിദുതിയേ ചേ, ഭിക്ഖവേ, കമ്മേ ദ്വീഹി ഞത്തീഹി കമ്മം കരോതി, ന ച കമ്മവാചം അനുസ്സാവേതി – അധമ്മകമ്മം. ഞത്തിദുതിയേ ചേ, ഭിക്ഖവേ, കമ്മേ ഏകായ കമ്മവാചായ കമ്മം കരോതി, ന ച ഞത്തിം ഠപേതി – അധമ്മകമ്മം. ഞത്തിദുതിയേ ചേ, ഭിക്ഖവേ, കമ്മേ ദ്വീഹി കമ്മവാചാഹി കമ്മം കരോതി, ന ച ഞത്തിം ഠപേതി – അധമ്മകമ്മം. ഞത്തിചതുത്ഥേ ചേ, ഭിക്ഖവേ, കമ്മേ ഏകായ ഞത്തിയാ കമ്മം കരോതി, ന ച കമ്മവാചം അനുസ്സാവേതി – അധമ്മകമ്മം. ഞത്തിചതുത്ഥേ ചേ, ഭിക്ഖവേ, കമ്മേ ദ്വീഹി ഞത്തീഹി കമ്മം കരോതി, ന ച കമ്മവാചം അനുസ്സാവേതി – അധമ്മകമ്മം. ഞത്തിചതുത്ഥേ ചേ, ഭിക്ഖവേ, കമ്മേ തീഹി ഞത്തീഹി കമ്മം കരോതി, ന ച കമ്മവാചം അനുസ്സാവേതി – അധമ്മകമ്മം. ഞത്തിചതുത്ഥേ ചേ, ഭിക്ഖവേ, കമ്മേ ചതൂഹി ഞത്തീഹി കമ്മം കരോതി, ന ച കമ്മവാചം അനുസ്സാവേതി – അധമ്മകമ്മം. ഞത്തിചതുത്ഥേ ചേ, ഭിക്ഖവേ, കമ്മേ ഏകായ കമ്മവാചായ കമ്മം കരോതി, ന ച ഞത്തിം ഠപേതി – അധമ്മകമ്മം. ഞത്തിചതുത്ഥേ ചേ, ഭിക്ഖവേ, കമ്മേ ദ്വീഹി കമ്മവാചാഹി കമ്മം കരോതി, ന ച ഞത്തിം ഠപേതി – അധമ്മകമ്മം. ഞത്തിചതുത്ഥേ ചേ, ഭിക്ഖവേ, കമ്മേ തീഹി കമ്മവാചാഹി കമ്മം കരോതി, ന ച ഞത്തിം ഠപേതി – അധമ്മകമ്മം. ഞത്തിചതുത്ഥേ ചേ, ഭിക്ഖവേ, കമ്മേ ചതൂഹി കമ്മവാചാഹി കമ്മം കരോതി, ന ച ഞത്തിം ഠപേതി – അധമ്മകമ്മം. ഇദം വുച്ചതി, ഭിക്ഖവേ, അധമ്മകമ്മം.

കതമഞ്ച, ഭിക്ഖവേ, വഗ്ഗകമ്മം? ഞത്തിദുതിയേ ചേ, ഭിക്ഖവേ, കമ്മേ യാവതികാ ഭിക്ഖൂ കമ്മപ്പത്താ തേ അനാഗതാ ഹോന്തി, ഛന്ദാരഹാനം ഛന്ദോ അനാഹടോ ഹോതി, സമ്മുഖീഭൂതാ പടിക്കോസന്തി – വഗ്ഗകമ്മം. ഞത്തിദുതിയേ ചേ, ഭിക്ഖവേ, കമ്മേ യാവതികാ ഭിക്ഖൂ കമ്മപ്പത്താ തേ ആഗതാ ഹോന്തി, ഛന്ദാരഹാനം ഛന്ദോ അനാഹടോ ഹോതി, സമ്മുഖീഭൂതാ പടിക്കോസന്തി – വഗ്ഗകമ്മം. ഞത്തിദുതിയേ ചേ, ഭിക്ഖവേ, കമ്മേ യാവതികാ ഭിക്ഖൂ കമ്മപ്പത്താ തേ ആഗതാ ഹോന്തി, ഛന്ദാരഹാനം ഛന്ദോ ആഹടോ ഹോതി, സമ്മുഖീഭൂതാ പടിക്കോസന്തി – വഗ്ഗകമ്മം. ഞത്തിചതുത്ഥേ ചേ, ഭിക്ഖവേ, കമ്മേ യാവതികാ ഭിക്ഖൂ കമ്മപ്പത്താ തേ അനാഗതാ ഹോന്തി, ഛന്ദാരഹാനം ഛന്ദോ അനാഹടോ ഹോതി, സമ്മുഖീഭൂതാ പടിക്കോസന്തി – വഗ്ഗകമ്മം. ഞത്തിചതുത്ഥേ ചേ, ഭിക്ഖവേ, കമ്മേ യാവതികാ ഭിക്ഖൂ കമ്മപ്പത്താ തേ ആഗതാ ഹോന്തി, ഛന്ദാരഹാനം ഛന്ദോ അനാഹടോ ഹോതി, സമ്മുഖീഭൂതാ പടിക്കോസന്തി – വഗ്ഗകമ്മം. ഞത്തിചതുത്ഥേ ചേ, ഭിക്ഖവേ, കമ്മേ യാവതികാ ഭിക്ഖൂ കമ്മപ്പത്താ തേ ആഗതാ ഹോന്തി, ഛന്ദാരഹാനം ഛന്ദോ ആഹടോ ഹോതി, സമ്മുഖീഭൂതാ പടിക്കോസന്തി – വഗ്ഗകമ്മം. ഇദം വുച്ചതി, ഭിക്ഖവേ, വഗ്ഗകമ്മം.

കതമഞ്ച, ഭിക്ഖവേ, സമഗ്ഗകമ്മം? ഞത്തിദുതിയേ ചേ, ഭിക്ഖവേ, കമ്മേ യാവതികാ ഭിക്ഖൂ കമ്മപ്പത്താ, തേ ആഗതാ ഹോന്തി, ഛന്ദാരഹാനം ഛന്ദോ ആഹടോ ഹോതി, സമ്മുഖീഭൂതാ ന പടിക്കോസന്തി – സമഗ്ഗകമ്മം. ഞത്തിചതുത്ഥേ ചേ, ഭിക്ഖവേ, കമ്മേ യാവതികാ ഭിക്ഖൂ കമ്മപ്പത്താ, തേ ആഗതാ ഹോന്തി, ഛന്ദാരഹാനം ഛന്ദോ ആഹടോ ഹോതി, സമ്മുഖീഭൂതാ ന പടിക്കോസന്തി – സമഗ്ഗകമ്മം. ഇദം വുച്ചതി, ഭിക്ഖവേ, സമഗ്ഗകമ്മം.

കതമഞ്ച, ഭിക്ഖവേ, ധമ്മപതിരൂപകേന വഗ്ഗകമ്മം? ഞത്തിദുതിയേ ചേ, ഭിക്ഖവേ, കമ്മേ പഠമം കമ്മവാചം അനുസ്സാവേതി, പച്ഛാ ഞത്തിം ഠപേതി, യാവതികാ ഭിക്ഖൂ കമ്മപ്പത്താ തേ അനാഗതാ ഹോന്തി, ഛന്ദാരഹാനം ഛന്ദോ അനാഹടോ ഹോതി, സമ്മുഖീഭൂതാ പടിക്കോസന്തി – ധമ്മപതിരൂപകേന വഗ്ഗകമ്മം. ഞത്തിദുതിയേ ചേ, ഭിക്ഖവേ, കമ്മേ പഠമം കമ്മവാചം അനുസ്സാവേതി, പച്ഛാ ഞത്തിം ഠപേതി, യാവതികാ ഭിക്ഖൂ കമ്മപ്പത്താ തേ ആഗതാ ഹോന്തി, ഛന്ദാരഹാനം ഛന്ദോ അനാഹടോ ഹോതി, സമ്മുഖീഭൂതാ പടിക്കോസന്തി – ധമ്മപതിരൂപകേന വഗ്ഗകമ്മം. ഞത്തിദുതിയേ ചേ, ഭിക്ഖവേ, കമ്മേ പഠമം കമ്മവാചം അനുസ്സാവേതി, പച്ഛാ ഞത്തിം ഠപേതി, യാവതികാ ഭിക്ഖൂ കമ്മപ്പത്താ തേ ആഗതാ ഹോന്തി, ഛന്ദാരഹാനം ഛന്ദോ ആഹടോ ഹോതി, സമ്മുഖീഭൂതാ പടിക്കോസന്തി – ധമ്മപതിരൂപകേന വഗ്ഗകമ്മം. ഞത്തിചതുത്ഥേ ചേ, ഭിക്ഖവേ, കമ്മേ പഠമം കമ്മവാചം അനുസ്സാവേതി, പച്ഛാ ഞത്തിം ഠപേതി, യാവതികാ ഭിക്ഖൂ കമ്മപ്പത്താ തേ അനാഗതാ ഹോന്തി, ഛന്ദാരഹാനം ഛന്ദോ അനാഹടോ ഹോതി, സമ്മുഖീഭൂതാ പടിക്കോസന്തി – ധമ്മപതിരൂപകേന വഗ്ഗകമ്മം. ഞത്തിചതുത്ഥേ ചേ, ഭിക്ഖവേ, കമ്മേ പഠമം കമ്മവാചം അനുസ്സാവേതി, പച്ഛാ ഞത്തിം ഠപേതി, യാവതികാ ഭിക്ഖൂ കമ്മപ്പത്താ തേ ആഗതാ ഹോന്തി, ഛന്ദാരഹാനം ഛന്ദോ അനാഹടോ ഹോതി, സമ്മുഖീഭൂതാ പടിക്കോസന്തി – ധമ്മപതിരൂപകേന വഗ്ഗകമ്മം. ഞത്തിചതുത്ഥേ ചേ, ഭിക്ഖവേ, കമ്മേ പഠമം കമ്മവാചം അനുസ്സാവേതി, പച്ഛാ ഞത്തിം ഠപേതി, യാവതികാ ഭിക്ഖൂ കമ്മപ്പത്താ തേ ആഗതാ ഹോന്തി, ഛന്ദാരഹാനം ഛന്ദോ ആഹടോ ഹോതി, സമ്മുഖീഭൂതാ പടിക്കോസന്തി – ധമ്മപതിരൂപകേന വഗ്ഗകമ്മം. ഇദം വുച്ചതി, ഭിക്ഖവേ, ധമ്മപതിരൂപകേന വഗ്ഗകമ്മം.

കതമഞ്ച, ഭിക്ഖവേ, ധമ്മപതിരൂപകേന സമഗ്ഗകമ്മം? ഞത്തിദുതിയേ ചേ, ഭിക്ഖവേ, കമ്മേ പഠമം കമ്മവാചം അനുസ്സാവേതി, പച്ഛാ ഞത്തിം ഠപേതി, യാവതികാ ഭിക്ഖൂ കമ്മപ്പത്താ, തേ ആഗതാ ഹോന്തി, ഛന്ദാരഹാനം ഛന്ദോ ആഹടോ ഹോതി, സമ്മുഖീഭൂതാ ന പടിക്കോസന്തി – ധമ്മപതിരൂപകേന സമഗ്ഗകമ്മം. ഞത്തിചതുത്ഥേ ചേ, ഭിക്ഖവേ, കമ്മേ പഠമം കമ്മവാചം അനുസ്സാവേതി, പച്ഛാ ഞത്തിം ഠപേതി, യാവതികാ ഭിക്ഖൂ കമ്മപ്പത്താ തേ ആഗതാ ഹോന്തി, ഛന്ദാരഹാനം ഛന്ദോ ആഹടോ ഹോതി, സമ്മുഖീഭൂതാ ന പടിക്കോസന്തി – ധമ്മപതിരൂപകേന സമഗ്ഗകമ്മം. ഇദം വുച്ചതി, ഭിക്ഖവേ, ധമ്മപതിരൂപകേന സമഗ്ഗകമ്മം.

കതമഞ്ച, ഭിക്ഖവേ, ധമ്മേന സമഗ്ഗകമ്മം? ഞത്തിദുതിയേ ചേ, ഭിക്ഖവേ, കമ്മേ പഠമം ഞത്തിം ഠപേതി, പച്ഛാ ഏകായ കമ്മവാചായ കമ്മം കരോതി, യാവതികാ ഭിക്ഖൂ കമ്മപ്പത്താ തേ ആഗതാ ഹോന്തി, ഛന്ദാരഹാനം ഛന്ദോ ആഹടോ ഹോതി, സമ്മുഖീഭൂതാ ന പടിക്കോസന്തി – ധമ്മേന സമഗ്ഗകമ്മം. ഞത്തിചതുത്ഥേ ചേ, ഭിക്ഖവേ, കമ്മേ പഠമം ഞത്തിം ഠപേതി, പച്ഛാ തീഹി കമ്മവാചാഹി കമ്മം കരോതി, യാവതികാ ഭിക്ഖൂ കമ്മപ്പത്താ, തേ ആഗതാ ഹോന്തി, ഛന്ദാരഹാനം ഛന്ദോ ആഹടോ ഹോതി, സമ്മുഖീഭൂതാ ന പടിക്കോസന്തി, ധമ്മേന സമഗ്ഗകമ്മം. ഇദം വുച്ചതി, ഭിക്ഖവേ, ധമ്മേന സമഗ്ഗകമ്മം.

ഞത്തിവിപന്നകമ്മാദികഥാ നിട്ഠിതാ.