൨൨൫. മതസന്തകകഥാ
൩൬൭. തേന ഖോ പന സമയേന ദ്വേ ഭിക്ഖൂ കോസലേസു ജനപദേ അദ്ധാനമഗ്ഗപ്പടിപന്നാ ഹോന്തി. തേ അഞ്ഞതരം ആവാസം ഉപഗച്ഛിംസു. തത്ഥ അഞ്ഞതരോ ഭിക്ഖു ഗിലാനോ ഹോതി. അഥ ഖോ തേസം ഭിക്ഖൂനം ഏതദഹോസി – ‘‘ഭഗവതാ ഖോ, ആവുസോ, ഗിലാനുപട്ഠാനം വണ്ണിതം. ഹന്ദ, മയം, ആവുസോ, ഇമം ഭിക്ഖും ഉപട്ഠഹേമാ’’തി. തേ തം ഉപട്ഠഹിംസു. സോ തേഹി ഉപട്ഠഹിയമാനോ കാലമകാസി. അഥ ഖോ തേ ഭിക്ഖൂ തസ്സ ഭിക്ഖുനോ പത്തചീവരമാദായ സാവത്ഥിം ഗന്ത്വാ ഭഗവതോ ഏതമത്ഥം ആരോചേസും. ‘‘ഭിക്ഖുസ്സ, ഭിക്ഖവേ, കാലങ്കതേ സങ്ഘോ സാമീ പത്തചീവരേ, അപിച ഗിലാനുപട്ഠാകാ ബഹൂപകാരാ. അനുജാനാമി, ഭിക്ഖവേ, സങ്ഘേന തിചീവരഞ്ച പത്തഞ്ച ഗിലാനുപട്ഠാകാനം ദാതും. ഏവഞ്ച പന, ഭിക്ഖവേ, ദാതബ്ബം. തേന ഗിലാനുപട്ഠാകേന ഭിക്ഖുനാ സങ്ഘം ഉപസങ്കമിത്വാ ഏവമസ്സ വചനീയോ – ‘ഇത്ഥന്നാമോ, ഭന്തേ, ഭിക്ഖു കാലങ്കതോ. ഇദം തസ്സ തിചീവരഞ്ച പത്തോ ചാ’’’തി. ബ്യത്തേന ഭിക്ഖുനാ പടിബലേന സങ്ഘോ ഞാപേതബ്ബോ –
‘‘സുണാതു മേ, ഭന്തേ, സങ്ഘോ. ഇത്ഥന്നാമോ ഭിക്ഖു കാലങ്കതോ. ഇദം തസ്സ തിചീവരഞ്ച പത്തോ ച. യദി സങ്ഘസ്സ പത്തകല്ലം, സങ്ഘോ ഇമം തിചീവരഞ്ച പത്തഞ്ച ഗിലാനുപട്ഠാകാനം ദദേയ്യ. ഏസാ ഞത്തി.
‘‘സുണാതു മേ, ഭന്തേ, സങ്ഘോ. ഇത്ഥന്നാമോ ഭിക്ഖു കാലങ്കതോ. ഇദം തസ്സ തിചീവരഞ്ച പത്തോ ച. സങ്ഘോ ഇമം തിചീവരഞ്ച പത്തഞ്ച ഗിലാനുപട്ഠാകാനം ദേതി. യസ്സായസ്മതോ ഖമതി ഇമസ്സ തിചീവരസ്സ ച പത്തസ്സ ച ഗിലാനുപട്ഠാകാനം ദാനം, സോ തുണ്ഹസ്സ; യസ്സ നക്ഖമതി, സോ ഭാസേയ്യ.
‘‘ദിന്നം ഇദം സങ്ഘേന തിചീവരഞ്ച പത്തോ ച ഗിലാനുപട്ഠാകാനം. ഖമതി സങ്ഘസ്സ, തസ്മാ തുണ്ഹീ, ഏവമേതം ധാരയാമീ’’തി.
൩൬൮. തേന ഖോ പന സമയേന അഞ്ഞതരോ സാമണേരോ കാലങ്കതോ ഹോതി. ഭഗവതോ ഏതമത്ഥം ആരോചേസും. സാമണേരസ്സ, ഭിക്ഖവേ, കാലങ്കതേ സങ്ഘോ സാമീ പത്തചീവരേ, അപി ച ഗിലാനുപട്ഠാകാ ബഹൂപകാരാ. അനുജാനാമി, ഭിക്ഖവേ, സങ്ഘേന ചീവരഞ്ച പത്തഞ്ച ഗിലാനുപട്ഠാകാനം ദാതും. ഏവഞ്ച പന, ഭിക്ഖവേ, ദാതബ്ബം. തേന ഗിലാനുപട്ഠാകേന ഭിക്ഖുനാ സങ്ഘം ഉപസങ്കമിത്വാ ഏവമസ്സ വചനീയോ – ‘‘ഇത്ഥന്നാമോ, ഭന്തേ, സാമണേരോ കാലങ്കതോ, ഇദം തസ്സ ചീവരഞ്ച പത്തോ ചാ’’തി. ബ്യത്തേന ഭിക്ഖുനാ പടിബലേന സങ്ഘോ ഞാപേതബ്ബോ –
‘‘സുണാതു മേ, ഭന്തേ, സങ്ഘോ. ഇത്ഥന്നാമോ സാമണേരോ കാലങ്കതോ. ഇദം തസ്സ ചീവരഞ്ച പത്തോ ച. യദി സങ്ഘസ്സ പത്തകല്ലം, സങ്ഘോ ഇമം ചീവരഞ്ച പത്തഞ്ച ഗിലാനുപട്ഠാകാനം ദദേയ്യ. ഏസാ ഞത്തി.
‘‘സുണാതു മേ, ഭന്തേ, സങ്ഘോ. ഇത്ഥന്നാമോ സാമണേരോ കാലങ്കതോ. ഇദം തസ്സ ചീവരഞ്ച പത്തോ ച. സങ്ഘോ ഇമം ചീവരഞ്ച പത്തഞ്ച ഗിലാനുപട്ഠാകാനം ദേതി. യസ്സായസ്മതോ ഖമതി ഇമസ്സ ചീവരസ്സ ച പത്തസ്സ ച ഗിലാനുപട്ഠാകാനം ദാനം, സോ തുണ്ഹസ്സ; യസ്സ നക്ഖമതി, സോ ഭാസേയ്യ.
‘‘ദിന്നം ഇദം സങ്ഘേന ചീവരഞ്ച പത്തോ ച ഗിലാനുപട്ഠാകാനം. ഖമതി സങ്ഘസ്സ, തസ്മാ തുണ്ഹീ, ഏവമേതം ധാരയാമീ’’തി.
൩൬൯. തേന ഖോ പന സമയേന അഞ്ഞതരോ ഭിക്ഖു ച സാമണേരോ ച ഗിലാനം ഉപട്ഠഹിംസു. സോ തേഹി ഉപട്ഠഹിയമാനോ കാലമകാസി. അഥ ഖോ തസ്സ ഗിലാനുപട്ഠാകസ്സ ഭിക്ഖുനോ ഏതദഹോസി – ‘‘കഥം നു ഖോ ഗിലാനുപട്ഠാകസ്സ സാമണേരസ്സ ചീവരപടിവീസോ ദാതബ്ബോ’’തി? ഭഗവതോ ഏതമത്ഥം ആരോചേസും. അനുജാനാമി, ഭിക്ഖവേ, ഗിലാനുപട്ഠാകസ്സ സാമണേരസ്സ സമകം പടിവീസം ദാതുന്തി.
തേന ഖോ പന സമയേന അഞ്ഞതരോ ഭിക്ഖു ബഹുഭണ്ഡോ ബഹുപരിക്ഖാരോ കാലങ്കതോ ഹോതി. ഭഗവതോ ഏതമത്ഥം ആരോചേസും. ഭിക്ഖുസ്സ, ഭിക്ഖവേ, കാലങ്കതേ സങ്ഘോ സാമീ പത്തചീവരേ, അപി ച ഗിലാനുപട്ഠാകാ ബഹൂപകാരാ. അനുജാനാമി, ഭിക്ഖവേ, സങ്ഘേന തിചീവരഞ്ച പത്തഞ്ച ഗിലാനുപട്ഠാകാനം ദാതും. യം തത്ഥ ലഹുഭണ്ഡം ലഹുപരിക്ഖാരം തം സമ്മുഖീഭൂതേന സങ്ഘേന ഭാജേതും. യം തത്ഥ ഗരുഭണ്ഡം ഗരുപരിക്ഖാരം തം ആഗതാനാഗതസ്സ ചാതുദ്ദിസസ്സ സങ്ഘസ്സ അവിസ്സജ്ജികം അവേഭങ്ഗികന്തി.
മതസന്തകകഥാ നിട്ഠിതാ.