൨൨൪. ഗിലാനവത്ഥുകഥാ

൩൬൫. തേന ഖോ പന സമയേന അഞ്ഞതരസ്സ ഭിക്ഖുനോ കുച്ഛിവികാരാബാധോ ഹോതി. സോ സകേ മുത്തകരീസേ പലിപന്നോ സേതി. അഥ ഖോ ഭഗവാ ആയസ്മതാ ആനന്ദേന പച്ഛാസമണേന സേനാസനചാരികം ആഹിണ്ഡന്തോ യേന തസ്സ ഭിക്ഖുനോ വിഹാരോ തേനുപസങ്കമി. അദ്ദസാ ഖോ ഭഗവാ തം ഭിക്ഖും സകേ മുത്തകരീസേ പലിപന്നം സയമാനം, ദിസ്വാന യേന സോ ഭിക്ഖു തേനുപസങ്കമി, ഉപസങ്കമിത്വാ തം ഭിക്ഖും ഏതദവോച – ‘‘കിം തേ, ഭിക്ഖു, ആബാധോ’’തി? ‘‘കുച്ഛിവികാരോ മേ, ഭഗവാ’’തി. ‘‘അത്ഥി പന തേ, ഭിക്ഖു, ഉപട്ഠാകോ’’തി? ‘‘നത്ഥി, ഭഗവാ’’തി. ‘‘കിസ്സ തം ഭിക്ഖൂ ന ഉപട്ഠേന്തീ’’തി? ‘‘അഹം ഖോ, ഭന്തേ, ഭിക്ഖൂനം അകാരകോ; തേന മം ഭിക്ഖൂ ന ഉപട്ഠേന്തീ’’തി. അഥ ഖോ ഭഗവാ ആയസ്മന്തം ആനന്ദം ആമന്തേസി – ‘‘ഗച്ഛാനന്ദ, ഉദകം ആഹര, ഇമം ഭിക്ഖും നഹാപേസ്സാമാ’’തി. ‘‘ഏവം, ഭന്തേ’’തി ഖോ ആയസ്മാ ആനന്ദോ ഭഗവതോ പടിസ്സുണിത്വാ ഉദകം ആഹരി. ഭഗവാ ഉദകം ആസിഞ്ചി. ആയസ്മാ ആനന്ദോ പരിധോവി. ഭഗവാ സീസതോ അഗ്ഗഹേസി. ആയസ്മാ ആനന്ദോ പാദതോ ഉച്ചാരേത്വാ മഞ്ചകേ നിപാതേസും. അഥ ഖോ ഭഗവാ ഏതസ്മിം നിദാനേ ഏതസ്മിം പകരണേ ഭിക്ഖുസങ്ഘം സന്നിപാതാപേത്വാ ഭിക്ഖൂ പടിപുച്ഛി – ‘‘അത്ഥി, ഭിക്ഖവേ, അമുകസ്മിം വിഹാരേ ഭിക്ഖു ഗിലാനോ’’തി? ‘‘അത്ഥി, ഭഗവാ’’തി. ‘‘കിം തസ്സ, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖുനോ ആബാധോ’’തി? ‘‘തസ്സ, ഭന്തേ, ആയസ്മതോ കുച്ഛിവികാരാബാധോ’’തി. ‘‘അത്ഥി പന, ഭിക്ഖവേ, തസ്സ ഭിക്ഖുനോ ഉപട്ഠാകോ’’തി? ‘‘നത്ഥി, ഭഗവാ’’തി. ‘‘കിസ്സ തം ഭിക്ഖൂ ന ഉപട്ഠേന്തീ’’തി? ‘‘ഏസോ, ഭന്തേ, ഭിക്ഖു ഭിക്ഖൂനം അകാരകോ; തേന തം ഭിക്ഖൂ ന ഉപട്ഠേന്തീ’’തി. ‘‘നത്ഥി വോ, ഭിക്ഖവേ, മാതാ, നത്ഥി പിതാ, യേ വോ ഉപട്ഠഹേയ്യും. തുമ്ഹേ ചേ, ഭിക്ഖവേ, അഞ്ഞമഞ്ഞം ന ഉപട്ഠഹിസ്സഥ, അഥ കോ ചരഹി ഉപട്ഠഹിസ്സതി? യോ, ഭിക്ഖവേ, മം ഉപട്ഠഹേയ്യ സോ ഗിലാനം ഉപട്ഠഹേയ്യ. സചേ ഉപജ്ഝായോ ഹോതി, ഉപജ്ഝായേന യാവജീവം ഉപട്ഠാതബ്ബോ; വുട്ഠാനമസ്സ ആഗമേതബ്ബം. സചേ ആചരിയോ ഹോതി, ആചരിയേന യാവജീവം ഉപട്ഠാതബ്ബോ; വുട്ഠാനമസ്സ ആഗമേതബ്ബം. സചേ സദ്ധിവിഹാരികോ ഹോതി, സദ്ധിവിഹാരികേന യാവജീവം ഉപട്ഠാതബ്ബോ; വുട്ഠാനമസ്സ ആഗമേതബ്ബം. സചേ അന്തേവാസികോ ഹോതി, അന്തേവാസികേന യാവജീവം ഉപട്ഠാതബ്ബോ; വുട്ഠാനമസ്സ ആഗമേതബ്ബം. സചേ സമാനുപജ്ഝായകോ ഹോതി, സമാനുപജ്ഝായകേന യാവജീവം ഉപട്ഠാതബ്ബോ; വുട്ഠാനമസ്സ ആഗമേതബ്ബം. സചേ സമാനാചരിയകോ ഹോതി, സമാനാചരിയകേന യാവജീവം ഉപട്ഠാതബ്ബോ; വുട്ഠാനമസ്സ ആഗമേതബ്ബം. സചേ ന ഹോതി ഉപജ്ഝായോ വാ ആചരിയോ വാ സദ്ധിവിഹാരികോ വാ അന്തേവാസികോ വാ സമാനുപജ്ഝായകോ വാ സമാനാചരിയകോ വാ സങ്ഘേന ഉപട്ഠാതബ്ബോ. നോ ചേ ഉപട്ഠഹേയ്യ, ആപത്തി ദുക്കടസ്സ’’.

൩൬൬. പഞ്ചഹി, ഭിക്ഖവേ, അങ്ഗേഹി സമന്നാഗതോ ഗിലാനോ ദൂപട്ഠോ ഹോതി – അസപ്പായകാരീ ഹോതി, സപ്പായേ മത്തം ന ജാനാതി, ഭേസജ്ജം ന പടിസേവിതാ ഹോതി, അത്ഥകാമസ്സ ഗിലാനുപട്ഠാകസ്സ യഥാഭൂതം ആബാധം നാവികത്താ ഹോതി ‘അഭിക്കമന്തം വാ അഭിക്കമതീതി, പടിക്കമന്തം വാ പടിക്കമതീതി, ഠിതം വാ ഠിതോ’തി, ഉപ്പന്നാനം സാരീരികാനം വേദനാനം ദുക്ഖാനം തിബ്ബാനം ഖരാനം കടുകാനം അസാതാനം അമനാപാനം പാണഹരാനം അനധിവാസകജാതികോ ഹോതി. ഇമേഹി ഖോ, ഭിക്ഖവേ, പഞ്ചഹങ്ഗേഹി സമന്നാഗതോ ഗിലാനോ ദൂപട്ഠോ ഹോതി.

പഞ്ചഹി, ഭിക്ഖവേ, അങ്ഗേഹി സമന്നാഗതോ ഗിലാനോ സൂപട്ഠോ ഹോതി – സപ്പായകാരീ ഹോതി, സപ്പായേ മത്തം ജാനാതി, ഭേസജ്ജം പടിസേവിതാ ഹോതി, അത്ഥകാമസ്സ ഗിലാനുപട്ഠാകസ്സ യഥാഭൂതം ആബാധം ആവികത്താ ഹോതി ‘അഭിക്കമന്തം വാ അഭിക്കമതീതി, പടിക്കമന്തം വാ പടിക്കമതീതി, ഠിതം വാ ഠിതോ’തി, ഉപ്പന്നാനം സാരീരികാനം വേദനാനം ദുക്ഖാനം തിബ്ബാനം ഖരാനം കടുകാനം അസാതാനം അമനാപാനം പാണഹരാനം അധിവാസകജാതികോ ഹോതി. ഇമേഹി ഖോ, ഭിക്ഖവേ, പഞ്ചഹങ്ഗേഹി സമന്നാഗതോ ഗിലാനോ സൂപട്ഠോ ഹോതി.

പഞ്ചഹി, ഭിക്ഖവേ, അങ്ഗേഹി സമന്നാഗതോ ഗിലാനുപട്ഠാകോ നാലം ഗിലാനം ഉപട്ഠാതും – ന പടിബലോ ഹോതി ഭേസജ്ജം സംവിധാതും, സപ്പായാസപ്പായം ന ജാനാതി, അസപ്പായം ഉപനാമേതി സപ്പായം അപനാമേതി, ആമിസന്തരോ ഗിലാനം ഉപട്ഠാതി നോ മേത്തചിത്തോ, ജേഗുച്ഛീ ഹോതി ഉച്ചാരം വാ പസ്സാവം വാ ഖേളം വാ വന്തം വാ നീഹാതും, ന പടിബലോ ഹോതി ഗിലാനം കാലേന കാലം ധമ്മിയാ കഥായ സന്ദസ്സേതും സമാദപേതും സമുത്തേജേതും സമ്പഹംസേതും. ഇമേഹി ഖോ, ഭിക്ഖവേ, പഞ്ചഹങ്ഗേഹി സമന്നാഗതോ ഗിലാനുപട്ഠാകോ നാലം ഗിലാനം ഉപട്ഠാതും.

പഞ്ചഹി, ഭിക്ഖവേ, അങ്ഗേഹി സമന്നാഗതോ ഗിലാനുപട്ഠാകോ അലം ഗിലാനം ഉപട്ഠാതും – പടിബലോ ഹോതി ഭേസജ്ജം സംവിധാതും, സപ്പായാസപ്പായം ജാനാതി, അസപ്പായം അപനാമേതി സപ്പായം ഉപനാമേതി, മേത്തചിത്തോ ഗിലാനം ഉപട്ഠാതി നോ ആമിസന്തരോ, അജേഗുച്ഛീ ഹോതി ഉച്ചാരം വാ പസ്സാവം വാ ഖേളം വാ വന്തം വാ നീഹാതും, പടിബലോ ഹോതി ഗിലാനം കാലേന കാലം ധമ്മിയാ കഥായ സന്ദസ്സേതും സമാദപേതും സമുത്തേജേതും സമ്പഹംസേതും. ഇമേഹി ഖോ, ഭിക്ഖവേ, പഞ്ചഹങ്ഗേഹി സമന്നാഗതോ ഗിലാനുപട്ഠാകോ അലം ഗിലാനം ഉപട്ഠാതുന്തി.

ഗിലാനവത്ഥുകഥാ നിട്ഠിതാ.