൨൨൩. ഉപനന്ദസക്യപുത്തവത്ഥു

൩൬൪. തേന ഖോ പന സമയേന ആയസ്മാ ഉപനന്ദോ സക്യപുത്തോ സാവത്ഥിയം വസ്സംവുട്ഠോ അഞ്ഞതരം ഗാമകാവാസം അഗമാസി. തത്ഥ ച ഭിക്ഖൂ ചീവരം ഭാജേതുകാമാ സന്നിപതിംസു. തേ ഏവമാഹംസു – ‘‘ഇമാനി ഖോ, ആവുസോ, സങ്ഘികാനി ചീവരാനി ഭാജിയിസ്സന്തി, സാദിയിസ്സസി ഭാഗ’’ന്തി? ‘‘ആമാവുസോ, സാദിയിസ്സാമീ’’തി. തതോ ചീവരഭാഗം ഗഹേത്വാ അഞ്ഞം ആവാസം അഗമാസി. തത്ഥപി ഭിക്ഖൂ ചീവരം ഭാജേതുകാമാ സന്നിപതിംസു. തേപി ഏവമാഹംസു – ‘‘ഇമാനി ഖോ, ആവുസോ, സങ്ഘികാനി ചീവരാനി ഭാജിയിസ്സന്തി, സാദിയിസ്സസി ഭാഗ’’ന്തി? ‘‘ആമാവുസോ, സാദിയിസ്സാമീ’’തി. തതോപി ചീവരഭാഗം ഗഹേത്വാ അഞ്ഞം ആവാസം അഗമാസി. തത്ഥപി ഭിക്ഖൂ ചീവരം ഭാജേതുകാമാ സന്നിപതിംസു. തേപി ഏവമാഹംസു – ‘‘ഇമാനി ഖോ, ആവുസോ, സങ്ഘികാനി ചീവരാനി ഭാജിയിസ്സന്തി, സാദിയിസ്സസി ഭാഗ’’ന്തി? ‘‘ആമാവുസോ, സാദിയിസ്സാമീ’’തി. തതോപി ചീവരഭാഗം ഗഹേത്വാ മഹന്തം ചീവരഭണ്ഡികം ആദായ പുനദേവ സാവത്ഥിം പച്ചാഗഞ്ഛി. ഭിക്ഖൂ ഏവമാഹംസു – ‘‘മഹാപുഞ്ഞോസി ത്വം, ആവുസോ ഉപനന്ദ, ബഹും തേ ചീവരം ഉപ്പന്ന’’ന്തി. ‘‘കുതോ മേ, ആവുസോ, പുഞ്ഞം? ഇധാഹം, ആവുസോ, സാവത്ഥിയം വസ്സംവുട്ഠോ അഞ്ഞതരം ഗാമകാവാസം അഗമാസിം. തത്ഥ ഭിക്ഖൂ ചീവരം ഭാജേതുകാമാ സന്നിപതിംസു. തേ മം ഏവമാഹംസു – ‘ഇമാനി ഖോ, ആവുസോ, സങ്ഘികാനി ചീവരാനി ഭാജിയിസ്സന്തി, സാദിയിസ്സസി ഭാഗ’ന്തി? ‘ആമാവുസോ, സാദിയിസ്സാമീ’തി. തതോ ചീവരഭാഗം ഗഹേത്വാ അഞ്ഞം ആവാസം അഗമാസിം. തത്ഥപി ഭിക്ഖൂ ചീവരം ഭാജേതുകാമാ സന്നിപതിംസു. തേപി മം ഏവമാഹംസു – ‘ഇമാനി ഖോ, ആവുസോ, സങ്ഘികാനി ചീവരാനി ഭാജിയിസ്സന്തി, സാദിയിസ്സസി ഭാഗ’’’ന്തി? ‘ആമാവുസോ, സാദിയിസ്സാമീ’തി. തതോപി ചീവരഭാഗം ഗഹേത്വാ അഞ്ഞം ആവാസം അഗമാസിം. തത്ഥപി ഭിക്ഖൂ ചീവരം ഭാജേതുകാമാ സന്നിപതിംസു. തേപി മം ഏവമാഹംസു – ‘ഇമാനി ഖോ, ആവുസോ, സങ്ഘികാനി ചീവരാനി ഭാജിയിസ്സന്തി, സാദിയിസ്സസി ഭാഗ’ന്തി? ‘ആമാവുസോ, സാദിയിസ്സാമീ’തി. തതോപി ചീവരഭാഗം അഗ്ഗഹേസിം. ഏവം മേ ബഹും ചീവരം ഉപ്പന്നന്തി. ‘‘കിം പന ത്വം, ആവുസോ ഉപനന്ദ, അഞ്ഞത്ര വസ്സംവുട്ഠോ അഞ്ഞത്ര ചീവരഭാഗം സാദിയീ’’തി? ‘‘ഏവമാവുസോ’’തി. യേ തേ ഭിക്ഖൂ അപ്പിച്ഛാ…പേ… തേ ഉജ്ഝായന്തി ഖിയ്യന്തി വിപാചേന്തി – ‘‘കഥഞ്ഹി നാമ ആയസ്മാ ഉപനന്ദോ സക്യപുത്തോ അഞ്ഞത്ര വസ്സംവുട്ഠോ അഞ്ഞത്ര ചീവരഭാഗം സാദിയിസ്സതീ’’തി. ഭഗവതോ ഏതമത്ഥം ആരോചേസും…പേ… ‘‘സച്ചം കിര ത്വം, ഉപനന്ദ, അഞ്ഞത്ര വസ്സംവുട്ഠോ അഞ്ഞത്ര ചീവരഭാഗം സാദിയീ’’തി? ‘‘സച്ചം ഭഗവാ’’തി. വിഗരഹി ബുദ്ധോ ഭഗവാ…പേ… കഥഞ്ഹി നാമ ത്വം, മോഘപുരിസ, അഞ്ഞത്ര വസ്സംവുട്ഠോ അഞ്ഞത്ര ചീവരഭാഗം സാദിയിസ്സസി. നേതം, മോഘപുരിസ, അപ്പസന്നാനം വാ പസാദായ…പേ… വിഗരഹിത്വാ…പേ… ധമ്മിം കഥം കത്വാ ഭിക്ഖൂ ആമന്തേസി – ‘‘ന, ഭിക്ഖവേ, അഞ്ഞത്ര വസ്സംവുട്ഠേന അഞ്ഞത്ര ചീവരഭാഗോ സാദിതബ്ബോ. യോ സാദിയേയ്യ, ആപത്തി ദുക്കടസ്സാ’’തി.

തേന ഖോ പന സമയേന ആയസ്മാ ഉപനന്ദോ സക്യപുത്തോ ഏകോ ദ്വീസു ആവാസേസു വസ്സം വസി – ‘‘ഏവം മേ ബഹും ചീവരം ഉപ്പജ്ജിസ്സതീ’’തി. അഥ ഖോ തേസം ഭിക്ഖൂനം ഏതദഹോസി – ‘‘കഥം നു ഖോ ആയസ്മതോ ഉപനന്ദസ്സ സക്യപുത്തസ്സ ചീവരപടിവീസോ ദാതബ്ബോ’’തി? ഭഗവതോ ഏതമത്ഥം ആരോചേസും. ദേഥ, ഭിക്ഖവേ, മോഘപുരിസസ്സ ഏകാധിപ്പായം. ഇധ പന, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖു ഏകോ ദ്വീസു ആവാസേസു വസ്സം വസതി – ‘‘ഏവം മേ ബഹും ചീവരം ഉപ്പജ്ജിസ്സതീ’’തി. സചേ അമുത്ര ഉപഡ്ഢം അമുത്ര ഉപഡ്ഢം വസതി, അമുത്ര ഉപഡ്ഢോ അമുത്ര ഉപഡ്ഢോ ചീവരപടിവീസോ ദാതബ്ബോ. യത്ഥ വാ പന ബഹുതരം വസതി, തതോ ചീവരപടിവീസോ ദാതബ്ബോതി.

ഉപനന്ദസക്യപുത്തവത്ഥു നിട്ഠിതം.