൧൬൧. മൂലാദിഭേസജ്ജകഥാ

൨൬൩. തേന ഖോ പന സമയേന ഗിലാനാനം ഭിക്ഖൂനം മൂലേഹി ഭേസജ്ജേഹി അത്ഥോ ഹോതി. ഭഗവതോ ഏതമത്ഥം ആരോചേസും. അനുജാനാമി, ഭിക്ഖവേ, മൂലാനി ഭേസജ്ജാനി – ഹലിദ്ദിം, സിങ്ഗിവേരം, വചം, വചത്ഥം [വചത്ഥം (സീ. സ്യാ.)], അതിവിസം, കടുകരോഹിണിം, ഉസീരം, ഭദ്ദമുത്തകം, യാനി വാ പനഞ്ഞാനിപി അത്ഥി മൂലാനി ഭേസജ്ജാനി, നേവ ഖാദനീയേ ഖാദനീയത്ഥം ഫരന്തി, ന ഭോജനീയേ ഭോജനീയത്ഥം ഫരന്തി, താനി – പടിഗ്ഗഹേത്വാ യാവജീവം പരിഹരിതും; സതി പച്ചയേ പരിഭുഞ്ജിതും. അസതി പച്ചയേ പരിഭുഞ്ജന്തസ്സ ആപത്തി ദുക്കടസ്സാതി.

തേന ഖോ പന സമയേന ഗിലാനാനം ഭിക്ഖൂനം മൂലേഹി ഭേസജ്ജേഹി പിട്ഠേഹി അത്ഥോ ഹോതി. ഭഗവതോ ഏതമത്ഥം ആരോചേസും. അനുജാനാമി, ഭിക്ഖവേ, നിസദം നിസദപോതകന്തി.

തേന ഖോ പന സമയേന ഗിലാനാനം ഭിക്ഖൂനം കസാവേഹി ഭേസജ്ജേഹി അത്ഥോ ഹോതി. ഭഗവതോ ഏതമത്ഥം ആരോചേസും. അനുജാനാമി, ഭിക്ഖവേ, കസാവാനി [കസാവഭേസജ്ജാനി (ക.)] ഭേസജ്ജാനി – നിമ്ബകസാവം, കുടജകസാവം, പടോലകസാവം, ഫഗ്ഗവകസാവം, നത്തമാലകസാവം, യാനി വാ പനഞ്ഞാനിപി അത്ഥി കസാവാനി ഭേസജ്ജാനി നേവ ഖാദനീയേ ഖാദനീയത്ഥം ഫരന്തി, ന ഭോജനീയേ ഭോജനീയത്ഥം ഫരന്തി, താനി – പടിഗ്ഗഹേത്വാ യാവജീവം പരിഹരിതും; സതി പച്ചയേ പരിഭുഞ്ജിതും. അസതി പച്ചയേ പരിഭുഞ്ജന്തസ്സ ആപത്തി ദുക്കടസ്സാതി.

തേന ഖോ പന സമയേന ഗിലാനാനം ഭിക്ഖൂനം പണ്ണേഹി ഭേസജ്ജേഹി അത്ഥോ ഹോതി. ഭഗവതോ ഏതമത്ഥം ആരോചേസും. അനുജാനാമി, ഭിക്ഖവേ, പണ്ണാനി ഭേസജ്ജാനി – നിമ്ബപണ്ണം, കുടജപണ്ണം, പടോലപണ്ണം, സുലസിപണ്ണം, കപ്പാസപണ്ണം, യാനി വാ പനഞ്ഞാനിപി അത്ഥി പണ്ണാനി ഭേസജ്ജാനി, നേവ ഖാദനീയേ ഖാദനീയത്ഥം ഫരന്തി, ന ഭോജനീയേ ഭോജനീയത്ഥം ഫരന്തി…പേ….

തേന ഖോ പന സമയേന ഗിലാനാനം ഭിക്ഖൂനം ഫലേഹി ഭേസജ്ജേഹി അത്ഥോ ഹോതി. ഭഗവതോ ഏതമത്ഥം ആരോചേസും. അനുജാനാമി, ഭിക്ഖവേ, ഫലാനി ഭേസജ്ജാനി – ബിലങ്ഗം, പിപ്പലിം, മരിചം, ഹരീതകം, വിഭീതകം, ആമലകം, ഗോട്ഠഫലം [ഗോഠഫലം (സ്യാ.), കോട്ഠഫലം (ക.)], യാനി വാ പനഞ്ഞാനിപി അത്ഥി ഫലാനി ഭേസജ്ജാനി, നേവ ഖാദനീയേ ഖാദനീയത്ഥം ഫരന്തി, ന ഭോജനീയേ ഭോജനീയത്ഥം ഫരന്തി…പേ….

തേന ഖോ പന സമയേന ഗിലാനാനം ഭിക്ഖൂനം ജതൂഹി ഭേസജ്ജേഹി അത്ഥോ ഹോതി. ഭഗവതോ ഏതമത്ഥം ആരോചേസും. അനുജാനാമി, ഭിക്ഖവേ, ജതൂനി ഭേസജ്ജാനി – ഹിങ്ഗും, ഹിങ്ഗുജതും, ഹിങ്ഗുസിപാടികം, തകം, തകപത്തിം, തകപണ്ണിം, സജ്ജുലസം, യാനി വാ പനഞ്ഞാനിപി അത്ഥി ജതൂനി ഭേസജ്ജാനി, നേവ ഖാദനീയേ ഖാദനീയത്ഥം ഫരന്തി…പേ….

തേന ഖോ പന സമയേന ഗിലാനാനം ഭിക്ഖൂനം ലോണേഹി ഭേസജ്ജേഹി അത്ഥോ ഹോതി. ഭഗവതോ ഏതമത്ഥം ആരോചേസും. അനുജാനാമി, ഭിക്ഖവേ, ലോണാനി ഭേസജ്ജാനി – സാമുദ്ദം, കാളലോണം, സിന്ധവം, ഉബ്ഭിദം [ഉബ്ഭിരം (ക.)], ബിലം [ബിളാലം (സീ.)], യാനി വാ പനഞ്ഞാനിപി അത്ഥി ലോണാനി ഭേസജ്ജാനി, നേവ ഖാദനീയേ ഖാദനീയത്ഥം ഫരന്തി, ന ഭോജനീയേ ഭോജനീയത്ഥം ഫരന്തി, താനി – പടിഗ്ഗഹേത്വാ യാവജീവം പരിഹരിതും; സതി പച്ചയേ പരിഭുഞ്ജിതും. അസതി പച്ചയേ പരിഭുഞ്ജന്തസ്സ ആപത്തി ദുക്കടസ്സാതി.

൨൬൪. തേന ഖോ പന സമയേന ആയസ്മതോ ആനന്ദസ്സ ഉപജ്ഝായസ്സ ആയസ്മതോ ബേലട്ഠസീസസ്സ ഥുല്ലകച്ഛാബാധോ ഹോതി. തസ്സ ലസികായ ചീവരാനി കായേ ലഗ്ഗന്തി, താനി ഭിക്ഖൂ ഉദകേന തേമേത്വാ തേമേത്വാ അപകഡ്ഢന്തി. അദ്ദസാ ഖോ ഭഗവാ സേനാസനചാരികം ആഹിണ്ഡന്തോ തേ ഭിക്ഖൂ താനി ചീവരാനി ഉദകേന തേമേത്വാ തേമേത്വാ അപകഡ്ഢന്തേ, ദിസ്വാന യേന തേ ഭിക്ഖൂ തേനുപസങ്കമി, ഉപസങ്കമിത്വാ തേ ഭിക്ഖൂ ഏതദവോച – ‘‘കിം ഇമസ്സ, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖുനോ ആബാധോ’’തി? ‘‘ഇമസ്സ, ഭന്തേ, ആയസ്മതോ ഥുല്ലകച്ഛാബാധോ, ലസികായ ചീവരാനി കായേ ലഗ്ഗന്തി, താനി മയം ഉദകേന തേമേത്വാ തേമേത്വാ അപകഡ്ഢാമാ’’തി. അഥ ഖോ ഭഗവാ ഏതസ്മിം നിദാനേ ഏതസ്മിം പകരണേ ധമ്മിം കഥം കത്വാ ഭിക്ഖൂ ആമന്തേസി – ‘‘അനുജാനാമി, ഭിക്ഖവേ, യസ്സ കണ്ഡു വാ, പിളകാ വാ, അസ്സാവോ വാ, ഥുല്ലകച്ഛു വാ ആബാധോ, കായോ വാ ദുഗ്ഗന്ധോ, ചുണ്ണാനി ഭേസജ്ജാനി; അഗിലാനസ്സ ഛകണം മത്തികം രജനനിപ്പക്കം. അനുജാനാമി, ഭിക്ഖവേ, ഉദുക്ഖലം മുസല’’ന്തി.

തേന ഖോ പന സമയേന ഗിലാനാനം ഭിക്ഖൂനം ചുണ്ണേഹി ഭേസജ്ജേഹി ചാലിതേഹി അത്ഥോ ഹോതി. ഭഗവതോ ഏതമത്ഥം ആരോചേസും. അനുജാനാമി, ഭിക്ഖവേ, ചുണ്ണചാലിനിന്തി. സണ്ഹേഹി അത്ഥോ ഹോതി. ഭഗവതോ ഏതമത്ഥം ആരോചേസും. അനുജാനാമി, ഭിക്ഖവേ, ദുസ്സചാലിനിന്തി.

തേന ഖോ പന സമയേന അഞ്ഞതരസ്സ ഭിക്ഖുനോ അമനുസ്സികാബാധോ ഹോതി. തം ആചരിയുപജ്ഝായാ ഉപട്ഠഹന്താ നാസക്ഖിംസു അരോഗം കാതും. സോ സൂകരസൂനം ഗന്ത്വാ ആമകമംസം ഖാദി, ആമകലോഹിതം പിവി. തസ്സ സോ അമനുസ്സികാബാധോ പടിപ്പസ്സമ്ഭി. ഭഗവതോ ഏതമത്ഥം ആരോചേസും. അനുജാനാമി, ഭിക്ഖവേ, അമനുസ്സികാബാധേ ആമകമംസം ആമകലോഹിതന്തി.

൨൬൫. തേന ഖോ പന സമയേന അഞ്ഞതരസ്സ ഭിക്ഖുനോ ചക്ഖുരോഗാബാധോ ഹോതി. തം ഭിക്ഖൂ പരിഗ്ഗഹേത്വാ ഉച്ചാരമ്പി പസ്സാവമ്പി നിക്ഖാമേന്തി. അദ്ദസാ ഖോ ഭഗവാ സേനാസനചാരികം ആഹിണ്ഡന്തോ തേ ഭിക്ഖൂ തം ഭിക്ഖും പരിഗ്ഗഹേത്വാ ഉച്ചാരമ്പി പസ്സാവമ്പി നിക്ഖാമേന്തേ, ദിസ്വാന യേന തേ ഭിക്ഖൂ തേനുപസങ്കമി, ഉപസങ്കമിത്വാ തേ ഭിക്ഖൂ ഏതദവോച – ‘‘കിം ഇമസ്സ, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖുനോ ആബാധോ’’തി? ‘‘ഇമസ്സ, ഭന്തേ, ആയസ്മതോ ചക്ഖുരോഗാബാധോ. ഇമം മയം പരിഗ്ഗഹേത്വാ ഉച്ചാരമ്പി പസ്സാവമ്പി നിക്ഖാമേമാ’’തി. അഥ ഖോ ഭഗവാ ഏതസ്മിം നിദാനേ ഏതസ്മിം പകരണേ ധമ്മിം കഥം കത്വാ ഭിക്ഖൂ ആമന്തേസി – ‘‘അനുജാനാമി, ഭിക്ഖവേ, അഞ്ജനം – കാളഞ്ജനം, രസഞ്ജനം, സോതഞ്ജനം, ഗേരുകം, കപല്ല’’ന്തി. അഞ്ജനൂപപിസനേഹി അത്ഥോ ഹോതി. ഭഗവതോ ഏതമത്ഥം ആരോചേസും. അനുജാനാമി, ഭിക്ഖവേ, ചന്ദനം, തഗരം, കാളാനുസാരിയം, താലീസം, ഭദ്ദമുത്തകന്തി. തേന ഖോ പന സമയേന ഭിക്ഖൂ പിട്ഠാനി അഞ്ജനാനി ചരുകേസുപി [ഥാലകേസുപി (സീ. സ്യാ.)] സരാവകേസുപി നിക്ഖിപന്തി; തിണചുണ്ണേഹിപി പംസുകേഹിപി ഓകിരിയന്തി. ഭഗവതോ ഏതമത്ഥം ആരോചേസും. അനുജാനാമി, ഭിക്ഖവേ, അഞ്ജനിന്തി.

തേന ഖോ പന സമയേന ഛബ്ബഗ്ഗിയാ ഭിക്ഖൂ ഉച്ചാവചാ അഞ്ജനിയോ ധാരേന്തി – സോവണ്ണമയം, രൂപിയമയം. മനുസ്സാ ഉജ്ഝായന്തി ഖിയ്യന്തി വിപാചേന്തി – ‘‘സേയ്യഥാപി ഗിഹീ കാമഭോഗിനോ’’തി. ഭഗവതോ ഏതമത്ഥം ആരോചേസും. ന, ഭിക്ഖവേ, ഉച്ചാവചാ അഞ്ജനീ ധാരേതബ്ബാ. യോ ധാരേയ്യ, ആപത്തി ദുക്കടസ്സ. അനുജാനാമി, ഭിക്ഖവേ, അട്ഠിമയം, ദന്തമയം, വിസാണമയം, നളമയം, വേളുമയം, കട്ഠമയം, ജതുമയം, ഫലമയം, ലോഹമയം, സങ്ഖനാഭിമയന്തി.

തേന ഖോ പന സമയേന അഞ്ജനിയോ അപാരുതാ ഹോന്തി, തിണചുണ്ണേഹിപി പംസുകേഹിപി ഓകിരിയന്തി. ഭഗവതോ ഏതമത്ഥം ആരോചേസും. അനുജാനാമി, ഭിക്ഖവേ, അപിധാനന്തി. അപിധാനം നിപതതി. ഭഗവതോ ഏതമത്ഥം ആരോചേസും. അനുജാനാമി, ഭിക്ഖവേ, സുത്തകേന ബന്ധിത്വാ അഞ്ജനിയാ ബന്ധിതുന്തി. അഞ്ജനീ ഫലതി [നിപതതി (ക.)]. ഭഗവതോ ഏതമത്ഥം ആരോചേസും. അനുജാനാമി, ഭിക്ഖവേ, സുത്തകേന സിബ്ബേതുന്തി.

തേന ഖോ പന സമയേന ഭിക്ഖൂ അങ്ഗുലിയാ അഞ്ജന്തി, അക്ഖീനി ദുക്ഖാനി ഹോന്തി. ഭഗവതോ ഏതമത്ഥം ആരോചേസും. അനുജാനാമി, ഭിക്ഖവേ, അഞ്ജനിസലാകന്തി.

തേന ഖോ പന സമയേന ഛബ്ബഗ്ഗിയാ ഭിക്ഖൂ ഉച്ചാവചാ അഞ്ജനിസലാകായോ ധാരേന്തി – സോവണ്ണമയം രൂപിയമയം. മനുസ്സാ ഉജ്ഝായന്തി ഖിയ്യന്തി വിപാചേന്തി, ‘‘സേയ്യഥാപി ഗിഹീ കാമഭോഗിനോ’’തി. ഭഗവതോ ഏതമത്ഥം ആരോചേസും. ന, ഭിക്ഖവേ, ഉച്ചാവചാ അഞ്ജനിസലാകാ ധാരേതബ്ബാ. യോ ധാരേയ്യ, ആപത്തി ദുക്കടസ്സ. അനുജാനാമി, ഭിക്ഖവേ, അട്ഠിമയം…പേ… സങ്ഖനാഭിമയന്തി.

തേന ഖോ പന സമയേന അഞ്ജനിസലാകാ ഭൂമിയം പതിതാ ഫരുസാ ഹോതി. ഭഗവതോ ഏതമത്ഥം ആരോചേസും. അനുജാനാമി, ഭിക്ഖവേ, സലാകഠാനിയന്തി [സലാകോധാനിയന്തി (സീ. സ്യാ.)].

തേന ഖോ പന സമയേന ഭിക്ഖൂ അഞ്ജനിമ്പി അഞ്ജനിസലാകമ്പി ഹത്ഥേന പരിഹരന്തി. ഭഗവതോ ഏതമത്ഥം ആരോചേസും. അനുജാനാമി, ഭിക്ഖവേ, അഞ്ജനിത്ഥവികന്തി. അംസബദ്ധകോ ന ഹോതി. ഭഗവതോ ഏതമത്ഥം ആരോചേസും. അനുജാനാമി, ഭിക്ഖവേ, അംസബദ്ധകം ബന്ധനസുത്തകന്തി.

൨൬൬. തേന ഖോ പന സമയേന ആയസ്മതോ പിലിന്ദവച്ഛസ്സ സീസാഭിതാപോ ഹോതി. ഭഗവതോ ഏതമത്ഥം ആരോചേസും. അനുജാനാമി, ഭിക്ഖവേ, മുദ്ധനി തേലകന്തി. നക്ഖമനിയോ ഹോതി. ഭഗവതോ ഏതമത്ഥം ആരോചേസും. അനുജാനാമി, ഭിക്ഖവേ, നത്ഥുകമ്മന്തി. നത്ഥു ഗലതി. ഭഗവതോ ഏതമത്ഥം ആരോചേസും. അനുജാനാമി, ഭിക്ഖവേ, നത്ഥുകരണിന്തി.

തേന ഖോ പന സമയേന ഛബ്ബഗ്ഗിയാ ഭിക്ഖൂ ഉച്ചാവചാ നത്ഥുകരണിയോ ധാരേന്തി – സോവണ്ണമയം രൂപിയമയം. മനുസ്സാ ഉജ്ഝായന്തി ഖിയ്യന്തി വിപാചേന്തി, ‘‘സേയ്യഥാപി ഗിഹീ കാമഭോഗിനോ’’തി. ഭഗവതോ ഏതമത്ഥം ആരോചേസും. ന, ഭിക്ഖവേ, ഉച്ചാവചാ നത്ഥുകരണീ ധാരേതബ്ബാ. യോ ധാരേയ്യ, ആപത്തി ദുക്കടസ്സ. അനുജാനാമി, ഭിക്ഖവേ, അട്ഠിമയം…പേ… സങ്ഖനാഭിമയന്തി. നത്ഥും വിസമം ആസിഞ്ചന്തി [നത്ഥു വിസമം ആസിഞ്ചിയതി (സീ. സ്യാ.)]. ഭഗവതോ ഏതമത്ഥം ആരോചേസും. അനുജാനാമി, ഭിക്ഖവേ, യമകനത്ഥുകരണിന്തി. നക്ഖമനിയോ ഹോതി. ഭഗവതോ ഏതമത്ഥം ആരോചേസും. അനുജാനാമി, ഭിക്ഖവേ, ധൂമം പാതുന്തി. തഞ്ഞേവ വട്ടിം ആലിമ്പേത്വാ പിവന്തി, കണ്ഠോ ദഹതി. ഭഗവതോ ഏതമത്ഥം ആരോചേസും. അനുജാനാമി, ഭിക്ഖവേ, ധൂമനേത്തന്തി.

തേന ഖോ പന സമയേന ഛബ്ബഗ്ഗിയാ ഭിക്ഖൂ ഉച്ചാവചാനി ധൂമനേത്താനി ധാരേന്തി – സോവണ്ണമയം രൂപിയമയം. മനുസ്സാ ഉജ്ഝായന്തി ഖിയ്യന്തി വിപാചേന്തി – സേയ്യഥാപി ഗിഹീ കാമഭോഗിനോതി. ഭഗവതോ ഏതമത്ഥം ആരോചേസും. ന, ഭിക്ഖവേ, ഉച്ചാവചാനി ധൂമനേത്താനി ധാരേതബ്ബാനി. യോ ധാരേയ്യ, ആപത്തി ദുക്കടസ്സ. അനുജാനാമി, ഭിക്ഖവേ, അട്ഠിമയം…പേ… സങ്ഖനാഭിമയന്തി.

തേന ഖോ പന സമയേന ധൂമനേത്താനി അപാരുതാനി ഹോന്തി, പാണകാ പവിസന്തി. ഭഗവതോ ഏതമത്ഥം ആരോചേസും. അനുജാനാമി, ഭിക്ഖവേ, അപിധാനന്തി.

തേന ഖോ പന സമയേന ഭിക്ഖൂ ധൂമനേത്താനി ഹത്ഥേന പരിഹരന്തി. ഭഗവതോ ഏതമത്ഥം ആരോചേസും. അനുജാനാമി, ഭിക്ഖവേ, ധൂമനേത്തഥവികന്തി. ഏകതോ ഘംസിയന്തി. ഭഗവതോ ഏതമത്ഥം ആരോചേസും. അനുജാനാമി, ഭിക്ഖവേ, യമകഥവികന്തി. അംസബദ്ധകോ ന ഹോതി. ഭഗവതോ ഏതമത്ഥം ആരോചേസും. അനുജാനാമി, ഭിക്ഖവേ, അംസബദ്ധകം ബന്ധനസുത്തകന്തി.

൨൬൭. തേന ഖോ പന സമയേന ആയസ്മതോ പിലിന്ദവച്ഛസ്സ വാതാബാധോ ഹോതി. വേജ്ജാ ഏവമാഹംസു – ‘‘തേലം പചിതബ്ബ’’ന്തി. ഭഗവതോ ഏതമത്ഥം ആരോചേസും. അനുജാനാമി, ഭിക്ഖവേ, തേലപാകന്തി. തസ്മിം ഖോ പന തേലപാകേ മജ്ജം പക്ഖിപിതബ്ബം ഹോതി. ഭഗവതോ ഏതമത്ഥം ആരോചേസും. അനുജാനാമി, ഭിക്ഖവേ, തേലപാകേ മജ്ജം പക്ഖിപിതുന്തി.

തേന ഖോ പന സമയേന ഛബ്ബഗ്ഗിയാ ഭിക്ഖൂ അതിപക്ഖിത്തമജ്ജാനി [അതിഖിത്തമജ്ജാനി (ക.)] തേലാനി പചന്തി, താനി പിവിത്വാ മജ്ജന്തി. ഭഗവതോ ഏതമത്ഥം ആരോചേസും. ന, ഭിക്ഖവേ, അതിപക്ഖിത്തമജ്ജം തേലം പാതബ്ബം. യോ പിവേയ്യ, യഥാധമ്മോ കാരേതബ്ബോ. അനുജാനാമി, ഭിക്ഖവേ, യസ്മിം തേലപാകേ മജ്ജസ്സ ന വണ്ണോ ന ഗന്ധോ ന രസോ പഞ്ഞായതി, ഏവരൂപം മജ്ജപക്ഖിത്തം തേലം പാതുന്തി.

തേന ഖോ പന സമയേന ഭിക്ഖൂനം ബഹും അതിപക്ഖിത്തമജ്ജം തേലം പക്കം ഹോതി. അഥ ഖോ ഭിക്ഖൂനം ഏതദഹോസി – ‘‘കഥം നു ഖോ അതിപക്ഖിത്തമജ്ജേ തേലേ പടിപജ്ജിതബ്ബ’’ന്തി? ഭഗവതോ ഏതമത്ഥം ആരോചേസും. അനുജാനാമി, ഭിക്ഖവേ, അബ്ഭഞ്ജനം അധിട്ഠാതുന്തി.

തേന ഖോ പന സമയേന ആയസ്മതോ പിലിന്ദവച്ഛസ്സ ബഹുതരം തേലം പക്കം ഹോതി, തേലഭാജനം ന വിജ്ജതി. ഭഗവതോ ഏതമത്ഥം ആരോചേസും. അനുജാനാമി, ഭിക്ഖവേ, തീണി തുമ്ബാനി – ലോഹതുമ്ബം, കട്ഠതുമ്ബം, ഫലതുമ്ബന്തി.

തേന ഖോ പന സമയേന ആയസ്മതോ പിലിന്ദവച്ഛസ്സ അങ്ഗവാതോ ഹോതി. ഭഗവതോ ഏതമത്ഥം ആരോചേസും. അനുജാനാമി, ഭിക്ഖവേ, സേദകമ്മന്തി. നക്ഖമനിയോ ഹോതി. ഭഗവതോ ഏതമത്ഥം ആരോചേസും. അനുജാനാമി, ഭിക്ഖവേ, സമ്ഭാരസേദന്തി. നക്ഖമനിയോ ഹോതി. ഭഗവതോ ഏതമത്ഥം ആരോചേസും. അനുജാനാമി, ഭിക്ഖവേ, മഹാസേദന്തി. നക്ഖമനിയോ ഹോതി. ഭഗവതോ ഏതമത്ഥം ആരോചേസും. അനുജാനാമി, ഭിക്ഖവേ, ഭങ്ഗോദകന്തി. നക്ഖമനിയോ ഹോതി. ഭഗവതോ ഏതമത്ഥം ആരോചേസും. അനുജാനാമി, ഭിക്ഖവേ, ഉദകകോട്ഠകന്തി.

തേന ഖോ പന സമയേന ആയസ്മതോ പിലിന്ദവച്ഛസ്സ പബ്ബവാതോ ഹോതി. ഭഗവതോ ഏതമത്ഥം ആരോചേസും. അനുജാനാമി, ഭിക്ഖവേ, ലോഹിതം മോചേതുന്തി. നക്ഖമനിയോ ഹോതി. ഭഗവതോ ഏതമത്ഥം ആരോചേസും. അനുജാനാമി, ഭിക്ഖവേ, ലോഹിതം മോചേത്വാ വിസാണേന ഗാഹേതുന്തി [ഗഹേതുന്തി (സീ. സ്യാ.)].

തേന ഖോ പന സമയേന ആയസ്മതോ പിലിന്ദവച്ഛസ്സ പാദാ ഫലിതാ [ഫാലിതാ (ക.)] ഹോന്തി. ഭഗവതോ ഏതമത്ഥം ആരോചേസും. അനുജാനാമി, ഭിക്ഖവേ, പാദബ്ഭഞ്ജനന്തി. നക്ഖമനിയോ ഹോതി. ഭഗവതോ ഏതമത്ഥം ആരോചേസും. അനുജാനാമി, ഭിക്ഖവേ, പജ്ജം അഭിസങ്ഖരിതുന്തി.

തേന ഖോ പന സമയേന അഞ്ഞതരസ്സ ഭിക്ഖുനോ ഗണ്ഡാബാധോ ഹോതി. ഭഗവതോ ഏതമത്ഥം ആരോചേസും. അനുജാനാമി, ഭിക്ഖവേ, സത്ഥകമ്മന്തി. കസാവോദകേന അത്ഥോ ഹോതി. ഭഗവതോ ഏതമത്ഥം ആരോചേസും. അനുജാനാമി, ഭിക്ഖവേ, കസാവോദകന്തി. തിലകക്കേന അത്ഥോ ഹോതി. ഭഗവതോ ഏതമത്ഥം ആരോചേസും. അനുജാനാമി, ഭിക്ഖവേ, തിലകക്കന്തി. കബളികായ അത്ഥോ ഹോതി. ഭഗവതോ ഏതമത്ഥം ആരോചേസും. അനുജാനാമി, ഭിക്ഖവേ, കബളികന്തി. വണബന്ധനചോളേന അത്ഥോ ഹോതി. ഭഗവതോ ഏതമത്ഥം ആരോചേസും. അനുജാനാമി, ഭിക്ഖവേ, വണബന്ധനചോളന്തി. വണോ കണ്ഡുവതി. ഭഗവതോ ഏതമത്ഥം ആരോചേസും. അനുജാനാമി, ഭിക്ഖവേ, സാസപകുട്ടേന [സാസപകുഡ്ഡേന (സീ. സ്യാ.)] ഫോസിതുന്തി. വണോ കിലിജ്ജിത്ഥ. ഭഗവതോ ഏതമത്ഥം ആരോചേസും. അനുജാനാമി, ഭിക്ഖവേ, ധൂമം കാതുന്തി. വഡ്ഢമംസം വുട്ഠാതി. ഭഗവതോ ഏതമത്ഥം ആരോചേസും. അനുജാനാമി, ഭിക്ഖവേ, ലോണസക്ഖരികായ ഛിന്ദിതുന്തി. വണോ ന രുഹതി. ഭഗവതോ ഏതമത്ഥം ആരോചേസും. അനുജാനാമി, ഭിക്ഖവേ, വണതേലന്തി. തേലം ഗലതി. ഭഗവതോ ഏതമത്ഥം ആരോചേസും. അനുജാനാമി, ഭിക്ഖവേ, വികാസികം സബ്ബം വണപടികമ്മന്തി.

൨൬൮. തേന ഖോ പന സമയേന അഞ്ഞതരോ ഭിക്ഖു അഹിനാ ദട്ഠോ ഹോതി. ഭഗവതോ ഏതമത്ഥം ആരോചേസും. അനുജാനാമി, ഭിക്ഖവേ, ചത്താരി മഹാവികടാനി ദാതും – ഗൂഥം, മുത്തം, ഛാരികം, മത്തികന്തി. അഥ ഖോ ഭിക്ഖൂനം ഏതദഹോസി – ‘‘അപ്പടിഗ്ഗഹിതാനി നു ഖോ ഉദാഹു പടിഗ്ഗഹേതബ്ബാനീ’’തി. ഭഗവതോ ഏതമത്ഥം ആരോചേസും. അനുജാനാമി, ഭിക്ഖവേ, സതി കപ്പിയകാരകേ പടിഗ്ഗഹാപേതും, അസതി കപ്പിയകാരകേ സാമം ഗഹേത്വാ പരിഭുഞ്ജിതുന്തി.

തേന ഖോ പന സമയേന അഞ്ഞതരേന ഭിക്ഖുനാ വിസം പീതം ഹോതി. ഭഗവതോ ഏതമത്ഥം ആരോചേസും. അനുജാനാമി ഭിക്ഖവേ ഗൂഥം പായേതുന്തി. അഥ ഖോ ഭിക്ഖൂനം ഏതദഹോസി – ‘‘അപ്പടിഗ്ഗഹിതം നു ഖോ ഉദാഹു പടിഗ്ഗഹേതബ്ബോ’’തി? ഭഗവതോ ഏതമത്ഥം ആരോചേസും. അനുജാനാമി, ഭിക്ഖവേ, യം കരോന്തോ പടിഗ്ഗണ്ഹാതി, സ്വേവ പടിഗ്ഗഹോ കതോ, ന പുന [കതോ പന (?)] പടിഗ്ഗഹേതബ്ബോതി.

൨൬൯. തേന ഖോ പന സമയേന അഞ്ഞതരസ്സ ഭിക്ഖുനോ ഘരദിന്നകാബാധോ ഹോതി. ഭഗവതോ ഏതമത്ഥം ആരോചേസും. അനുജാനാമി, ഭിക്ഖവേ, സീതാലോളിം പായേതുന്തി.

തേന ഖോ പന സമയേന അഞ്ഞതരോ ഭിക്ഖു ദുട്ഠഗഹണികോ ഹോതി. ഭഗവതോ ഏതമത്ഥം ആരോചേസും. അനുജാനാമി, ഭിക്ഖവേ, ആമിസഖാരം പായേതുന്തി.

തേന ഖോ പന സമയേന അഞ്ഞതരസ്സ ഭിക്ഖുനോ പണ്ഡുരോഗാബാധോ ഹോതി. ഭഗവതോ ഏതമത്ഥം ആരോചേസും. അനുജാനാമി, ഭിക്ഖവേ, മുത്തഹരീതകം പായേതുന്തി.

തേന ഖോ പന സമയേന അഞ്ഞതരസ്സ ഭിക്ഖുനോ ഛവിദോസാബാധോ ഹോതി. ഭഗവതോ ഏതമത്ഥം ആരോചേസും. അനുജാനാമി, ഭിക്ഖവേ, ഗന്ധാലേപം കാതുന്തി.

തേന ഖോ പന സമയേന അഞ്ഞതരോ ഭിക്ഖു അഭിസന്നകായോ ഹോതി. ഭഗവതോ ഏതമത്ഥം ആരോചേസും. അനുജാനാമി, ഭിക്ഖവേ, വിരേചനം പാതുന്തി. അച്ഛകഞ്ജിയാ അത്ഥോ ഹോതി. ഭഗവതോ ഏതമത്ഥം ആരോചേസും. അനുജാനാമി, ഭിക്ഖവേ, അച്ഛകഞ്ജിന്തി. അകടയൂസേന അത്ഥോ ഹോതി. ഭഗവതോ ഏതമത്ഥം ആരോചേസും. അനുജാനാമി, ഭിക്ഖവേ, അകടയൂസന്തി. കടാകടേന അത്ഥോ ഹോതി. ഭഗവതോ ഏതമത്ഥം ആരോചേസും. അനുജാനാമി, ഭിക്ഖവേ, കടാകടന്തി. പടിച്ഛാദനീയേന അത്ഥോ ഹോതി. ഭഗവതോ ഏതമത്ഥം ആരോചേസും. അനുജാനാമി, ഭിക്ഖവേ, പടിച്ഛാദനീയന്തി.

മൂലാദിഭേസജ്ജകഥാ നിട്ഠിതാ.