൭൨. ഉപോസഥാഗാരകഥാ

൧൪൧. തേന ഖോ പന സമയേന ഭിക്ഖൂ അനുപരിവേണിയം പാതിമോക്ഖം ഉദ്ദിസന്തി അസങ്കേതേന. ആഗന്തുകാ ഭിക്ഖൂ ന ജാനന്തി – ‘‘കത്ഥ വാ അജ്ജുപോസഥോ കരീയിസ്സതീ’’തി. ഭഗവതോ ഏതമത്ഥം ആരോചേസും. ന, ഭിക്ഖവേ, അനുപരിവേണിയം പാതിമോക്ഖം ഉദ്ദിസിതബ്ബം അസങ്കേതേന. യോ ഉദ്ദിസേയ്യ, ആപത്തി ദുക്കടസ്സ. അനുജാനാമി, ഭിക്ഖവേ, ഉപോസഥാഗാരം സമ്മന്നിത്വാ ഉപോസഥം കാതും, യം സങ്ഘോ ആകങ്ഖതി വിഹാരം വാ അഡ്ഢയോഗം വാ പാസാദം വാ ഹമ്മിയം വാ ഗുഹം വാ. ഏവഞ്ച പന, ഭിക്ഖവേ, സമ്മന്നിതബ്ബം. ബ്യത്തേന ഭിക്ഖുനാ പടിബലേന സങ്ഘോ ഞാപേതബ്ബോ –

‘‘സുണാതു മേ, ഭന്തേ, സങ്ഘോ. യദി സങ്ഘസ്സ പത്തകല്ലം, സങ്ഘോ ഇത്ഥന്നാമം വിഹാരം ഉപോസഥാഗാരം സമ്മന്നേയ്യ. ഏസാ ഞത്തി.

‘‘സുണാതു മേ, ഭന്തേ, സങ്ഘോ. സങ്ഘോ ഇത്ഥന്നാമം വിഹാരം ഉപോസഥാഗാരം സമ്മന്നതി. യസ്സായസ്മതോ ഖമതി ഇത്ഥന്നാമസ്സ വിഹാരസ്സ ഉപോസഥാഗാരസ്സ സമ്മുതി, സോ തുണ്ഹസ്സ; യസ്സ നക്ഖമതി, സോ ഭാസേയ്യ. സമ്മതോ സങ്ഘേന ഇത്ഥന്നാമോ വിഹാരോ ഉപോസഥാഗാരം. ഖമതി സങ്ഘസ്സ, തസ്മാ തുണ്ഹീ, ഏവമേതം ധാരയാമീ’’തി.

തേന ഖോ പന സമയേന അഞ്ഞതരസ്മിം ആവാസേ ദ്വേ ഉപോസഥാഗാരാനി സമ്മതാനി ഹോന്തി. ഭിക്ഖൂ ഉഭയത്ഥ സന്നിപതന്തി – ‘‘ഇധ ഉപോസഥോ കരീയിസ്സതി, ഇധ ഉപോസഥോ കരീയിസ്സതീ’’തി. ഭഗവതോ ഏതമത്ഥം ആരോചേസും. ന, ഭിക്ഖവേ, ഏകസ്മിം ആവാസേ ദ്വേ ഉപോസഥാഗാരാനി സമ്മന്നിതബ്ബാനി. യോ സമ്മന്നേയ്യ, ആപത്തി ദുക്കടസ്സ. അനുജാനാമി, ഭിക്ഖവേ, ഏകം സമൂഹനിത്വാ [സമുഹനിത്വാ (ക.)] ഏകത്ഥ ഉപോസഥം കാതും. ഏവഞ്ച പന, ഭിക്ഖവേ, സമൂഹന്തബ്ബം. ബ്യത്തേന ഭിക്ഖുനാ പടിബലേന സങ്ഘോ ഞാപേതബ്ബോ –

‘‘സുണാതു മേ, ഭന്തേ, സങ്ഘോ. യദി സങ്ഘസ്സ പത്തകല്ലം, സങ്ഘോ ഇത്ഥന്നാമം ഉപോസഥാഗാരം സമൂഹനേയ്യ [സമുഹനേയ്യ (ക.)]. ഏസാ ഞത്തി.

‘‘സുണാതു മേ, ഭന്തേ, സങ്ഘോ. സങ്ഘോ ഇത്ഥന്നാമം ഉപോസഥാഗാരം സമൂഹനതി. യസ്സായസ്മതോ ഖമതി ഇത്ഥന്നാമസ്സ ഉപോസഥാഗാരസ്സ സമുഗ്ഘാതോ, സോ തുണ്ഹസ്സ; യസ്സ നക്ഖമതി, സോ ഭാസേയ്യ. സമൂഹതം സങ്ഘേന ഇത്ഥന്നാമം ഉപോസഥാഗാരം. ഖമതി സങ്ഘസ്സ, തസ്മാ തുണ്ഹീ, ഏവമേതം ധാരയാമീ’’തി.