൭൩. ഉപോസഥപ്പമുഖാനുജാനനാ

൧൪൨. തേന ഖോ പന സമയേന അഞ്ഞതരസ്മിം ആവാസേ അതിഖുദ്ദകം ഉപോസഥാഗാരം സമ്മതം ഹോതി, തദഹുപോസഥേ മഹാഭിക്ഖുസങ്ഘോ സന്നിപതിതോ ഹോതി. ഭിക്ഖൂ അസമ്മതായ ഭൂമിയാ നിസിന്നാ പാതിമോക്ഖം അസ്സോസും. അഥ ഖോ തേസം ഭിക്ഖൂനം ഏതദഹോസി ‘‘ഭഗവതാ പഞ്ഞത്തം ‘ഉപോസഥാഗാരം സമ്മന്നിത്വാ ഉപോസഥോ കാതബ്ബോ’തി, മയഞ്ചമ്ഹാ അസമ്മതായ ഭൂമിയാ നിസിന്നോ പാതിമോക്ഖം അസ്സുമ്ഹാ, കതോ നു ഖോ അമ്ഹാകം ഉപോസഥോ, അകതോ നു ഖോ’’തി. ഭഗവതോ ഏതമത്ഥം ആരോചേസും. സമ്മതായ വാ, ഭിക്ഖവേ, ഭൂമിയാ നിസിന്നാ അസമ്മതായ വാ യതോ പാതിമോക്ഖം സുണാതി, കതോവസ്സ ഉപോസഥോ. തേന ഹി, ഭിക്ഖവേ, സങ്ഘോ യാവ മഹന്തം ഉപോസഥപ്പമുഖം [ഉപോസഥമുഖം (സ്യാ.)] ആകങ്ഖതി, താവ മഹന്തം ഉപോസഥപ്പമുഖം സമ്മന്നതു. ഏവഞ്ച പന, ഭിക്ഖവേ, സമ്മന്നിതബ്ബം. പഠമം നിമിത്താ കിത്തേതബ്ബാ. നിമിത്തേ കിത്തേത്വാ ബ്യത്തേന ഭിക്ഖുനാ പടിബലേന സങ്ഘോ ഞാപേതബ്ബോ –

‘‘സുണാതു മേ, ഭന്തേ, സങ്ഘോ. യാവതാ സമന്താ നിമിത്താ കിത്തിതാ. യദി സങ്ഘസ്സ പത്തകല്ലം, സങ്ഘോ ഏതേഹി നിമിത്തേഹി ഉപോസഥപ്പമുഖം സമ്മന്നേയ്യ. ഏസാ ഞത്തി.

‘‘സുണാതു മേ, ഭന്തേ, സങ്ഘോ. യാവതാ സമന്താ നിമിത്താ കിത്തിതാ. സങ്ഘോ ഏതേഹി നിമിത്തേഹി ഉപോസഥപ്പമുഖം സമ്മന്നതി. യസ്സായസ്മതോ ഖമതി ഏതേഹി നിമിത്തേഹി ഉപോസഥപ്പമുഖസ്സ സമ്മുതി, സോ തുണ്ഹസ്സ; യസ്സ നക്ഖമതി, സോ ഭാസേയ്യ. സമ്മതം സങ്ഘേന ഏതേഹി നിമിത്തേഹി ഉപോസഥപ്പമുഖം. ഖമതി സങ്ഘസ്സ, തസ്മാ തുണ്ഹീ, ഏവമേതം ധാരയാമീ’’തി.

തേന ഖോ പന സമയേന അഞ്ഞതരസ്മിം ആവാസേ തദഹുപോസഥേ നവകാ ഭിക്ഖൂ പഠമതരം സന്നിപതിത്വാ – ‘‘ന താവ ഥേരാ ആഗച്ഛന്തീ’’തി – പക്കമിംസു. ഉപോസഥോ വികാലേ അഹോസി. ഭഗവതോ ഏതമത്ഥം ആരോചേസും. അനുജാനാമി, ഭിക്ഖവേ, തദഹുപോസഥേ ഥേരേഹി ഭിക്ഖൂഹി പഠമതരം സന്നിപതിതുന്തി.

തേന ഖോ പന സമയേന രാജഗഹേ സമ്ബഹുലാ ആവാസാ സമാനസീമാ ഹോന്തി. തത്ഥ ഭിക്ഖൂ വിവദന്തി – ‘‘അമ്ഹാകം ആവാസേ ഉപോസഥോ കരീയതു, അമ്ഹാകം ആവാസേ ഉപോസഥോ കരീയതൂ’’തി. ഭഗവതോ ഏതമത്ഥം ആരോചേസും. ഇധ പന, ഭിക്ഖവേ, സമ്ബഹുലാ ആവാസാ സമാനസീമാ ഹോന്തി. തത്ഥ ഭിക്ഖൂ വിവദന്തി – ‘‘അമ്ഹാകം ആവാസേ ഉപോസഥോ കരീയതു, അമ്ഹാകം ആവാസേ ഉപോസഥോ കരീയതൂ’’തി. തേഹി, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖൂഹി സബ്ബേഹേവ ഏകജ്ഝം സന്നിപതിത്വാ ഉപോസഥോ കാതബ്ബോ. യത്ഥ വാ പന ഥേരോ ഭിക്ഖു വിഹരതി, തത്ഥ സന്നിപതിത്വാ ഉപോസഥോ കാതബ്ബോ, ന ത്വേവ വഗ്ഗേന സങ്ഘേന ഉപോസഥോ കാതബ്ബോ. യോ കരേയ്യ, ആപത്തി ദുക്കടസ്സാതി.