൩. അമൂള്ഹവിനയോ

൧൯൬. തേന ഖോ പന സമയേന ഗഗ്ഗോ ഭിക്ഖു ഉമ്മത്തകോ ഹോതി, ചിത്തവിപരിയാസകതോ. തേന ഉമ്മത്തകേന ചിത്തവിപരിയാസകതേന ബഹും അസ്സാമണകം അജ്ഝാചിണ്ണം ഹോതി ഭാസിതപരിക്കന്തം. ഭിക്ഖൂ ഗഗ്ഗം ഭിക്ഖും ഉമ്മത്തകേന ചിത്തവിപരിയാസകതേന അജ്ഝാചിണ്ണേന ആപത്തിയാ ചോദേന്തി – ‘‘സരതായസ്മാ ഏവരൂപിം ആപത്തിം ആപജ്ജിതാ’’തി? സോ ഏവം വദേതി – ‘‘അഹം ഖോ, ആവുസോ, ഉമ്മത്തകോ അഹോസിം ചിത്തവിപരിയാസകതോ. തേന മേ ഉമ്മത്തകേന ചിത്തവിപരിയാസകതേന ബഹും അസ്സാമണകം അജ്ഝാചിണ്ണം ഭാസിതപരിക്കന്തം. നാഹം തം സരാമി. മൂള്ഹേന മേ ഏതം കത’’ന്തി. ഏവമ്പി നം വുച്ചമാനാ ചോദേന്തേവ – ‘‘സരതായസ്മാ ഏവരൂപിം ആപത്തിം ആപജ്ജിതാ’’തി? യേ തേ ഭിക്ഖൂ അപ്പിച്ഛാ..പേ… തേ ഉജ്ഝായന്തി ഖിയ്യന്തി വിപാചേന്തി – ‘‘കഥഞ്ഹി നാമ ഭിക്ഖൂ ഗഗ്ഗം ഭിക്ഖും ഉമ്മത്തകേന ചിത്തവിപരിയാസകതേന അജ്ഝാചിണ്ണേന ആപത്തിയാ ചോദേസ്സന്തി – ‘‘സരതായസ്മാ ഏവരൂപിം ആപത്തിം ആപജ്ജിതാ’തി! സോ ഏവം വദേതി – ‘അഹം ഖോ, ആവുസോ, ഉമ്മത്തകോ അഹോസിം ചിത്തവിപരിയാസകതോ. തേന മേ ഉമ്മത്തകേന ചിത്തവിപരിയാസകതേന ബഹും അസ്സാമണകം അജ്ഝാചിണ്ണം ഭാസിതപരിക്കന്തം. നാഹം തം സരാമി. മൂള്ഹേന മേ ഏതം കത’ന്തി. ഏവമ്പി നം വുച്ചമാനാ ചോദേന്തേവ – ‘‘സരതായസ്മാ ഏവരൂപിം ആപത്തിം ആപജ്ജിതാ’’തി? അഥ ഖോ തേ ഭിക്ഖൂ ഭഗവതോ ഏതമത്ഥം ആരോചേസും…പേ… ‘‘സച്ചം കിര, ഭിക്ഖവേ…പേ… സച്ചം ഭഗവാ’’തി…പേ… വിഗരഹിത്വാ…പേ… ധമ്മിം കഥം കത്വാ ഭിക്ഖൂ ആമന്തേസി –

‘‘തേന ഹി, ഭിക്ഖവേ, സങ്ഘോ ഗഗ്ഗസ്സ ഭിക്ഖുനോ അമൂള്ഹസ്സ അമൂള്ഹവിനയം ദേതു. ഏവഞ്ച പന, ഭിക്ഖവേ, ദാതബ്ബോ – ‘‘തേന, ഭിക്ഖവേ, ഗഗ്ഗേന ഭിക്ഖുനാ സങ്ഘം ഉപസങ്കമിത്വാ, ഏകംസം ഉത്തരാസങ്ഗം കരിത്വാ, വുഡ്ഢാനം ഭിക്ഖൂനം പാദേ വന്ദിത്വാ, ഉക്കുടികം നിസീദിത്വാ, അഞ്ജലിം പഗ്ഗഹേത്വാ, ഏവമസ്സ വചനീയോ – ‘അഹം, ഭന്തേ, ഉമ്മത്തകോ അഹോസിം ചിത്തവിപരിയാസകതോ. തേന മേ ഉമ്മത്തകേന ചിത്തവിപരിയാസകതേന ബഹും അസ്സാമണകം അജ്ഝാചിണ്ണം ഭാസിതപരിക്കന്തം. മം ഭിക്ഖൂ ഉമ്മത്തകേന ചിത്തവിപരിയാസകതേന അജ്ഝാചിണ്ണേന ആപത്തിയാ ചോദേന്തി – ‘സരതായസ്മാ ഏവരൂപിം ആപത്തിം ആപജ്ജിതാ’തി? ത്യാഹം ഏവം വദാമി – ‘അഹം ഖോ, ആവുസോ, ഉമ്മത്തകോ അഹോസിം ചിത്തവിപരിയാസകതോ. തേന മേ ഉമ്മത്തകേന ചിത്തവിപരിയാസകതേന ബഹും അസ്സാമണകം അജ്ഝാചിണ്ണം ഭാസിതപരിക്കന്തം. നാഹം തം സരാമി. മൂള്ഹേന മേ ഏതം കത’ന്തി. ഏവമ്പി മം വുച്ചമാനാ ചോദേന്തേവ – ‘സരതായസ്മാ ഏവരൂപിം ആപത്തിം ആപജ്ജിതാ’തി? സോഹം, ഭന്തേ, അമൂള്ഹോ സങ്ഘം അമൂള്ഹവിനയം യാചാമീ’തി. ദുതിയമ്പി യാചിതബ്ബോ. തതിയമ്പി യാചിതബ്ബോ – ‘അഹം, ഭന്തേ, ഉമ്മത്തകോ അഹോസിം ചിത്തവിപരിയാസകതോ. തേന മേ ഉമ്മത്തകേന ചിത്തവിപരിയാസകതേന ബഹും അസ്സാമണകം അജ്ഝാചിണ്ണം ഭാസിതപരിക്കന്തം. മം ഭിക്ഖൂ ഉമ്മത്തകേന ചിത്തവിപരിയാസകതേന അജ്ഝാചിണ്ണേന ആപത്തിയാ ചോദേന്തി – ‘സരതായസ്മാ ഏവരൂപിം ആപത്തിം ആപജ്ജിതാ’തി? ത്യാഹം ഏവം വദാമി – ‘അഹം ഖോ, ആവുസോ, ഉമ്മത്തകോ അഹോസിം ചിത്തവിപരിയാസകതോ. തേന മേ ഉമ്മത്തകേന ചിത്തവിപരിയാസകതേന ബഹും അസ്സാമണകം അജ്ഝാചിണ്ണം ഭാസിതപരിക്കന്തം. നാഹം തം സരാമി മൂള്ഹേന മേ ഏതം കത’ന്തി. ഏവമ്പി മം വുച്ചമാനാ ചോദേന്തേവ – ‘സരതായസ്മാ ഏവരൂപിം ആപത്തിം ആപജ്ജിതാ’തി? സോഹം അമൂള്ഹോ [സോഹം ഭന്തേ അമൂള്ഹോ (ക.)] തതിയമ്പി, ഭന്തേ, സങ്ഘം അമൂള്ഹവിനയം യാചാമീ’തി. ബ്യത്തേന ഭിക്ഖുനാ പടിബലേന സങ്ഘോ ഞാപേതബ്ബോ –

൧൯൭. ‘‘സുണാതു മേ, ഭന്തേ, സങ്ഘോ. അയം ഗഗ്ഗോ ഭിക്ഖു ഉമ്മത്തകോ അഹോസി ചിത്തവിപരിയാസകതോ. തേന ഉമ്മത്തകേന ചിത്തവിപരിയാസകതേന ബഹും അസ്സാമണകം അജ്ഝാചിണ്ണം ഭാസിതപരിക്കന്തം. ഭിക്ഖൂ ഗഗ്ഗം ഭിക്ഖും ഉമ്മത്തകേന ചിത്തവിപരിയാസകതേന അജ്ഝാചിണ്ണേന ആപത്തിയാ ചോദേന്തി – ‘സരതായസ്മാ ഏവരൂപിം ആപത്തിം ആപജ്ജിതാ’തി? സോ ഏവം വദേതി – ‘അഹം ഖോ, ആവുസോ, ഉമ്മത്തകോ അഹോസിം ചിത്തവിപരിയാസകതോ. തേന മേ ഉമ്മത്തകേന ചിത്തവിപരിയാസകതേന ബഹും അസ്സാമണകം അജ്ഝാചിണ്ണം ഭാസിതപരിക്കന്തം. നാഹം തം സരാമി, മൂള്ഹേന മേ ഏതം കത’ന്തി. ഏവമ്പി നം വുച്ചമാനാ ചോദേന്തേവ – ‘സരതായസ്മാ ഏവരൂപിം ആപത്തിം ആപജ്ജിതാ’തി? സോ അമൂള്ഹോ സങ്ഘം അമൂള്ഹവിനയം യാചതി. യദി സങ്ഘസ്സ പത്തകല്ലം, സങ്ഘോ ഗഗ്ഗസ്സ ഭിക്ഖുനോ അമൂള്ഹസ്സ അമൂള്ഹവിനയം ദദേയ്യ. ഏസാ ഞത്തി.

‘‘സുണാതു മേ, ഭന്തേ, സങ്ഘോ. അയം ഗഗ്ഗോ ഭിക്ഖു ഉമ്മത്തകോ അഹോസി ചിത്തവിപരിയാസകതോ. തേന ഉമ്മത്തകേന ചിത്തവിപരിയാസകതേന ബഹും അസ്സാമണകം അജ്ഝാചിണ്ണം ഭാസിതപരിക്കന്തം. ഭിക്ഖൂ ഗഗ്ഗം ഭിക്ഖും ഉമ്മത്തകേന ചിത്തവിപരിയാസകതേന അജ്ഝാചിണ്ണേന ആപത്തിയാ ചോദേന്തി – ‘സരതായസ്മാ ഏവരൂപിം ആപത്തിം ആപജ്ജിതാ’തി? സോ ഏവം വദേതി – ‘അഹം ഖോ, ആവുസോ, ഉമ്മത്തകോ അഹോസിം ചിത്തവിപരിയാസകതോ. തേന മേ ഉമ്മത്തകേന ചിത്തവിപരിയാസകതേന ബഹും അസ്സാമണകം അജ്ഝാചിണ്ണം ഭാസിതപരിക്കന്തം. നാഹം തം സരാമി മൂള്ഹേന മേ ഏതം കത’ന്തി. ഏവമ്പി നം വുച്ചമാനാ ചോദേന്തേവ – ‘സരതായസ്മാ ഏവരൂപിം ആപത്തിം ആപജ്ജിതാ’തി? സോ അമൂള്ഹോ സങ്ഘം അമൂള്ഹവിനയം യാചതി. സങ്ഘോ ഗഗ്ഗസ്സ ഭിക്ഖുനോ അമൂള്ഹസ്സ അമൂള്ഹവിനയം ദേതി. യസ്സായസ്മതോ ഖമതി ഗഗ്ഗസ്സ ഭിക്ഖുനോ അമൂള്ഹസ്സ അമൂള്ഹവിനയസ്സ ദാനം, സോ തുണ്ഹസ്സ; യസ്സ നക്ഖമതി, സോ ഭാസേയ്യ.

‘‘ദുതിയമ്പി ഏതമത്ഥം വദാമി…പേ… തതിയമ്പി ഏതമത്ഥം വദാമി…പേ….

‘‘ദിന്നോ സങ്ഘേന ഗഗ്ഗസ്സ ഭിക്ഖുനോ അമൂള്ഹസ്സ അമൂള്ഹവിനയോ. ഖമതി സങ്ഘസ്സ, തസ്മാ തുണ്ഹീ, ഏവമേതം ധാരയാമീ’’തി.

൧൯൮. ‘‘തീണിമാനി, ഭിക്ഖവേ, അധമ്മികാനി അമൂള്ഹവിനയസ്സ ദാനാനി, തീണി ധമ്മികാനി. കമ്മാനി തീണി അധമ്മികാനി അമൂള്ഹവിനയസ്സ ദാനാനി?

‘‘ഇധ പന, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖു ആപത്തിം ആപന്നോ ഹോതി. തമേനം ചോദേതി സങ്ഘോ വാ, സമ്ബഹുലാ വാ, ഏകപുഗ്ഗലോ വാ – ‘സരതായസ്മാ ഏവരൂപിം ആപത്തിം ആപജ്ജിതാ’തി? സോ സരമാനോവ ഏവം വദേതി – ‘ന ഖോ അഹം, ആവുസോ, സരാമി ഏവരൂപിം ആപത്തിം ആപജ്ജിതാ’തി. തസ്സ സങ്ഘോ അമൂള്ഹവിനയം ദേതി. അധമ്മികം അമൂള്ഹവിനയസ്സ ദാനം.

‘‘ഇധ പന, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖു ആപത്തിം ആപന്നോ ഹോതി. തമേനം ചോദേതി സങ്ഘോ വാ, സമ്ബഹുലാ വാ, ഏകപുഗ്ഗലോ വാ – ‘സരതായസ്മാ ഏവരൂപിം ആപത്തിം ആപജ്ജിതാ’തി? സോ സരമാനോവ ഏവം വദേതി – ‘സരാമി ഖോ അഹം, ആവുസോ, യഥാസുപിനന്തേനാ’തി. തസ്സ സങ്ഘോ അമൂള്ഹവിനയം ദേതി. അധമ്മികം അമൂള്ഹവിനയസ്സ ദാനം.

‘‘ഇധ പന, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖു ആപത്തിം ആപന്നോ ഹോതി. തമേനം ചോദേതി സങ്ഘോ വാ, സമ്ബഹുലാ വാ, ഏകപുഗ്ഗലോ വാ – ‘സരതായസ്മാ ഏവരൂപിം ആപത്തിം ആപജ്ജിതാ’തി? സോ അനുമ്മത്തകോ ഉമ്മത്തകാലയം കരോതി – ‘അഹമ്പി ഖോ ഏവം കരോമി. തുമ്ഹേപി ഏവം കരോഥ. മയ്ഹമ്പി ഏതം കപ്പതി. തുമ്ഹാകമ്പേതം കപ്പതീ’തി. തസ്സ സങ്ഘോ അമൂള്ഹവിനയം ദേതി. അധമ്മികം അമൂള്ഹവിനയസ്സ ദാനം. ഇമാനി തീണി അധമ്മികാനി അമൂള്ഹവിനയസ്സ ദാനാനി.

൧൯൯. ‘‘കതമാനി തീണി ധമ്മികാനി അമൂള്ഹവിനയസ്സ ദാനാനി?

‘‘ഇധ പന, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖു ഉമ്മത്തകോ ഹോതി ചിത്തവിപരിയാസകതോ. തേന ഉമ്മത്തകേന ചിത്തവിപരിയാസകതേന ബഹും അസ്സാമണകം അജ്ഝാചിണ്ണം ഹോതി ഭാസിതപരിക്കന്തം. തമേനം ചോദേതി സങ്ഘോ വാ, സമ്ബഹുലാ വാ, ഏകപുഗ്ഗലോ വാ – ‘സരതായസ്മാ ഏവരൂപിം ആപത്തിം ആപജ്ജിതാ’തി? സോ അസ്സരമാനോവ ഏവം വദേതി – ‘ന ഖോ അഹം, ആവുസോ, സരാമി ഏവരൂപിം ആപത്തിം ആപജ്ജിതാ’തി. തസ്സ സങ്ഘോ അമൂള്ഹവിനയം ദേതി. ധമ്മികം അമൂള്ഹവിനയസ്സ ദാനം.

‘‘ഇധ പന, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖു ഉമ്മത്തകോ ഹോതി ചിത്തവിപരിയാസകതോ. തേന ഉമ്മത്തകേന ചിത്തവിപരിയാസകതേന ബഹും അസ്സാമണകം അജ്ഝാചിണ്ണം ഹോതി ഭാസിതപരിക്കന്തം. തമേനം ചോദേതി സങ്ഘോ വാ, സമ്ബഹുലാ വാ, ഏകപുഗ്ഗലോ വാ – ‘സരതായസ്മാ ഏവരൂപിം ആപത്തിം ആപജ്ജിതാ’തി? സോ അസ്സരമാനോവ ഏവം വദേതി – ‘സരാമി ഖോ അഹം, ആവുസോ, യഥാ സുപിനന്തേനാ’തി. തസ്സ സങ്ഘോ അമൂള്ഹവിനയം ദേതി. ധമ്മികം അമൂള്ഹവിനയസ്സ ദാനം.

‘‘ഇധ പന, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖു ഉമ്മത്തകോ ഹോതി ചിത്തവിപരിയാസകതോ. തേന ഉമ്മത്തകേന ചിത്തവിപരിയാസകതേന ബഹും അസ്സാമണകം അജ്ഝാചിണ്ണം ഹോതി ഭാസിതപരിക്കന്തം. തമേനം ചോദേതി സങ്ഘോ വാ, സമ്ബഹുലാ വാ, ഏകപുഗ്ഗലോ വാ – ‘സരതായസ്മാ ഏവരൂപിം ആപത്തിം ആപജ്ജിതാ’തി? സോ ഉമ്മത്തകോ ഉമ്മത്തകാലയം കരോതി – ‘അഹമ്പി ഏവം കരോമി. തുമ്ഹേപി ഏവം കരോഥ. മയ്ഹമ്പി ഏതം കപ്പതി. തുമ്ഹാകമ്പേതം കപ്പതീ’തി. തസ്സ സങ്ഘോ അമൂള്ഹവിനയം ദേതി. ധമ്മികം അമൂള്ഹവിനയസ്സ ദാനം. ‘‘ഇമാനി തീണി ധമ്മികാനി അമൂള്ഹവിനയസ്സ ദാനാനീ’’തി.