൬. ആപത്തിയാ അപ്പടികമ്മേ ഉക്ഖേപനീയകമ്മം
൫൬. തേന സമയേന ബുദ്ധോ ഭഗവാ കോസമ്ബിയം വിഹരതി ഘോസിതാരാമേ. തേന ഖോ പന സമയേന ആയസ്മാ ഛന്നോ ആപത്തിം ആപജ്ജിത്വാ ന ഇച്ഛതി ആപത്തിം പടികാതും. യേ തേ ഭിക്ഖൂ അപ്പിച്ഛാ…പേ… തേ ഉജ്ഝായന്തി ഖിയ്യന്തി വിപാചേന്തി – ‘‘കഥഞ്ഹി നാമ ആയസ്മാ ഛന്നോ ആപത്തിം ആപജ്ജിത്വാ ന ഇച്ഛിസ്സതി ആപത്തിം പടികാതു’’ന്തി? അഥ ഖോ തേ ഭിക്ഖൂ ഭഗവതോ ഏതമത്ഥം ആരോചേസും.
അഥ ഖോ ഭഗവാ ഏതസ്മിം നിദാനേ ഏതസ്മിം പകരണേ ഭിക്ഖുസങ്ഘം സന്നിപാതാപേത്വാ ഭിക്ഖൂ പടിപുച്ഛി – ‘‘സച്ചം കിര, ഭിക്ഖവേ, ഛന്നോ ഭിക്ഖു ആപത്തിം ആപജ്ജിത്വാ ന ഇച്ഛതി ആപത്തിം പടികാതു’’ന്തി? ‘‘സച്ചം ഭഗവാ’’തി. വിഗരഹി ബുദ്ധോ ഭഗവാ – ‘‘അനനുച്ഛവികം…പേ… കഥഞ്ഹി നാമ സോ, ഭിക്ഖവേ, മോഘപുരിസോ ആപത്തിം ആപജ്ജിത്വാ ന ഇച്ഛിസ്സതി ആപത്തിം പടികാതും. നേതം, ഭിക്ഖവേ, അപ്പസന്നാനം വാ പസാദായ…പേ… വിഗരഹിത്വാ…പേ… ധമ്മിം കഥം കത്വാ ഭിക്ഖൂ ആമന്തേസി – തേന ഹി, ഭിക്ഖവേ, സങ്ഘോ ഛന്നസ്സ ഭിക്ഖുനോ, ആപത്തിയാ അപ്പടികമ്മേ, ഉക്ഖേപനീയകമ്മം കരോതു – അസമ്ഭോഗം സങ്ഘേന. ഏവഞ്ച പന, ഭിക്ഖവേ, കാതബ്ബം – പഠമം ഛന്നോ ഭിക്ഖു ചോദേതബ്ബോ, ചോദേത്വാ സാരേതബ്ബോ, സാരേത്വാ ആപത്തിം ആരോപേതബ്ബോ, ആപത്തിം ആരോപേത്വാ ബ്യത്തേന ഭിക്ഖുനാ പടിബലേന സങ്ഘോ ഞാപേതബ്ബോ –
‘‘സുണാതു മേ, ഭന്തേ, സങ്ഘോ. അയം ഛന്നോ ഭിക്ഖു ആപത്തിം ആപജ്ജിത്വാ ന ഇച്ഛതി ആപത്തിം പടികാതും. യദി സങ്ഘസ്സ പത്തകല്ലം, സങ്ഘോ ഛന്നസ്സ ഭിക്ഖുനോ, ആപത്തിയാ അപ്പടികമ്മേ, ഉക്ഖേപനീയകമ്മം കരേയ്യ – അസമ്ഭോഗം സങ്ഘേന. ഏസാ ഞത്തി.
‘‘സുണാതു മേ, ഭന്തേ, സങ്ഘോ. അയം ഛന്നോ ഭിക്ഖു ആപത്തിം ആപജ്ജിത്വാ ന ഇച്ഛതി ആപത്തിം പടികാതും. സങ്ഘോ ഛന്നസ്സ ഭിക്ഖുനോ, ആപത്തിയാ അപ്പടികമ്മേ, ഉക്ഖേപനീയകമ്മം കരോതി – അസമ്ഭോഗം സങ്ഘേന. യസ്സായസ്മതോ ഖമതി ഛന്നസ്സ ഭിക്ഖുനോ, ആപത്തിയാ അപ്പടികമ്മേ, ഉക്ഖേപനീയസ്സ കമ്മസ്സ കരണം – അസമ്ഭോഗം സങ്ഘേന, സോ തുണ്ഹസ്സ; യസ്സ നക്ഖമതി, സോ ഭാസേയ്യ.
‘‘ദുതിയമ്പി ഏതമത്ഥം വദാമി…പേ… തതിയമ്പി ഏതമത്ഥം വദാമി – സുണാതു മേ, ഭന്തേ, സങ്ഘോ. അയം ഛന്നോ ഭിക്ഖു ആപത്തിം ആപജ്ജിത്വാ ന ഇച്ഛതി ആപത്തിം പടികാതും. സങ്ഘോ ഛന്നസ്സ ഭിക്ഖുനോ, ആപത്തിയാ അപ്പടികമ്മേ, ഉക്ഖേപനീയകമ്മം കരോതി – അസമ്ഭോഗം സങ്ഘേന. യസ്സായസ്മതോ ഖമതി ഛന്നസ്സ ഭിക്ഖുനോ, ആപത്തിയാ അപ്പടികമ്മേ, ഉക്ഖേപനീയസ്സ കമ്മസ്സ കരണം – അസമ്ഭോഗം സങ്ഘേന, സോ തുണ്ഹസ്സ; യസ്സ നക്ഖമതി, സോ ഭാസേയ്യ.
‘‘കതം സങ്ഘേന ഛന്നസ്സ ഭിക്ഖുനോ, ആപത്തിയാ അപ്പടികമ്മേ, ഉക്ഖേപനീയകമ്മം – അസമ്ഭോഗം സങ്ഘേന. ഖമതി സങ്ഘസ്സ, തസ്മാ തുണ്ഹീ, ഏവമേതം ധാരയാമീതി.
‘‘ആവാസപരമ്പരഞ്ച, ഭിക്ഖവേ, സംസഥ – ‘ഛന്നോ ഭിക്ഖു, സങ്ഘേന ആപത്തിയാ [ഛന്നോ ഭിക്ഖു ആപത്തിയാ (സീ. ക.)] അപ്പടികമ്മേ, ഉക്ഖേപനീയകമ്മകതോ – അസമ്ഭോഗം സങ്ഘേനാ’തി.
അധമ്മകമ്മദ്വാദസകം
൫൭. ‘‘തീഹി, ഭിക്ഖവേ, അങ്ഗേഹി സമന്നാഗതം, ആപത്തിയാ അപ്പടികമ്മേ, ഉക്ഖേപനീയകമ്മം അധമ്മകമ്മഞ്ച ഹോതി, അവിനയകമ്മഞ്ച, ദുവൂപസന്തഞ്ച. അസമ്മുഖാ കതം ഹോതി, അപ്പടിപുച്ഛാ കതം ഹോതി, അപ്പടിഞ്ഞായ കതം ഹോതി – ഇമേഹി ഖോ, ഭിക്ഖവേ, തീഹങ്ഗേഹി സമന്നാഗതം, ആപത്തിയാ അപ്പടികമ്മേ, ഉക്ഖേപനീയകമ്മം അധമ്മകമ്മഞ്ച ഹോതി, അവിനയകമ്മഞ്ച, ദുവൂപസന്തഞ്ച.
‘‘അപരേഹിപി, ഭിക്ഖവേ, തീഹങ്ഗേഹി സമന്നാഗതം, ആപത്തിയാ അപ്പടികമ്മേ, ഉക്ഖേപനീയകമ്മം അധമ്മകമ്മഞ്ച ഹോതി, അവിനയകമ്മഞ്ച, ദുവൂപസന്തഞ്ച. അനാപത്തിയാ കതം ഹോതി, അദേസനാഗാമിനിയാ ആപത്തിയാ കതം ഹോതി, ദേസിതായ ആപത്തിയാ കതം ഹോതി…പേ… അചോദേത്വാ കതം ഹോതി, അസാരേത്വാ കതം ഹോതി, ആപത്തിം അനാരോപേത്വാ കതം ഹോതി…പേ… അസമ്മുഖാ കതം ഹോതി, അധമ്മേന കതം ഹോതി, വഗ്ഗേന കതം ഹോതി…പേ… അപ്പടിപുച്ഛാ കതം ഹോതി, അധമ്മേന കതം ഹോതി, വഗ്ഗേന കതം ഹോതി…പേ… അപ്പടിഞ്ഞായ കതം ഹോതി, അധമ്മേന കതം ഹോതി, വഗ്ഗേന കതം ഹോതി…പേ… അനാപത്തിയാ കതം ഹോതി, അധമ്മേന കതം ഹോതി, വഗ്ഗേന കതം ഹോതി…പേ… അദേസനാഗാമിനിയാ ആപത്തിയാ കതം ഹോതി, അധമ്മേന കതം ഹോതി, വഗ്ഗേന കതം ഹോതി…പേ… ദേസിതായ ആപത്തിയാ കതം ഹോതി, അധമ്മേന കതം ഹോതി, വഗ്ഗേന കതം ഹോതി…പേ… അചോദേത്വാ കതം ഹോതി, അധമ്മേന കതം ഹോതി, വഗ്ഗേന കതം ഹോതി…പേ… അസാരേത്വാ കതം ഹോതി, അധമ്മേന കതം ഹോതി, വഗ്ഗേന കതം ഹോതി…പേ… ആപത്തിം അനാരോപേത്വാ കതം ഹോതി, അധമ്മേന കതം ഹോതി, വഗ്ഗേന കതം ഹോതി – ഇമേഹി ഖോ, ഭിക്ഖവേ, തീഹങ്ഗേഹി സമന്നാഗതം, ആപത്തിയാ അപ്പടികമ്മേ, ഉക്ഖേപനീയകമ്മം അധമ്മകമ്മഞ്ച ഹോതി, അവിനയകമ്മഞ്ച, ദുവൂപസന്തഞ്ച.
ആപത്തിയാ അപ്പടികമ്മേ ഉക്ഖേപനീയകമ്മേ
അധമ്മകമ്മദ്വാദസകം നിട്ഠിതം.
ധമ്മകമ്മദ്വാദസകം
൫൮. ‘‘തീഹി, ഭിക്ഖവേ, അങ്ഗേഹി സമന്നാഗതം, ആപത്തിയാ അപ്പടികമ്മേ, ഉക്ഖേപനീയകമ്മം ധമ്മകമ്മഞ്ച ഹോതി, വിനയകമ്മഞ്ച, സുവൂപസന്തഞ്ച. സമ്മുഖാ കതം ഹോതി, പടിപുച്ഛാ കതം ഹോതി, പടിഞ്ഞായ കതം ഹോതി – ഇമേഹി ഖോ, ഭിക്ഖവേ, തീഹങ്ഗേഹി സമന്നാഗതം, ആപത്തിയാ അപ്പടികമ്മേ, ഉക്ഖേപനീയകമ്മം ധമ്മകമ്മഞ്ച ഹോതി, വിനയകമ്മഞ്ച, സുവൂപസന്തഞ്ച.
‘‘അപരേഹിപി, ഭിക്ഖവേ, തീഹങ്ഗേഹി സമന്നാഗതം, ആപത്തിയാ അപ്പടികമ്മേ, ഉക്ഖേപനീയകമ്മം ധമ്മകമ്മഞ്ച ഹോതി, വിനയകമ്മഞ്ച, സുവൂപസന്തഞ്ച. ആപത്തിയാ കതം ഹോതി, ദേസനാഗാമിനിയാ ആപത്തിയാ കതം ഹോതി, അദേസിതായ ആപത്തിയാ കതം ഹോതി…പേ… ചോദേത്വാ കതം ഹോതി, സാരേത്വാ കതം ഹോതി, ആപത്തിം ആരോപേത്വാ കതം ഹോതി…പേ… സമ്മുഖാ കതം ഹോതി, ധമ്മേന കതം ഹോതി, സമഗ്ഗേന കതം ഹോതി…പേ… പടിപുച്ഛാ കതം ഹോതി, ധമ്മേന കതം ഹോതി, സമഗ്ഗേന കതം ഹോതി…പേ… പടിഞ്ഞായ കതം ഹോതി, ധമ്മേന കതം ഹോതി, സമഗ്ഗേന കതം ഹോതി…പേ… ആപത്തിയാ കതം ഹോതി, ധമ്മേന കതം ഹോതി, സമഗ്ഗേന കതം ഹോതി…പേ… ദേസനാഗാമിനിയാ ആപത്തിയാ കതം ഹോതി, ധമ്മേന കതം ഹോതി, സമഗ്ഗേന കതം ഹോതി…പേ… അദേസിതായ ആപത്തിയാ കതം ഹോതി, ധമ്മേന കതം ഹോതി, സമഗ്ഗേന കതം ഹോതി…പേ… ചോദേത്വാ കതം ഹോതി, ധമ്മേന കതം ഹോതി, സമഗ്ഗേന കതം ഹോതി…പേ… സാരേത്വാ കതം ഹോതി, ധമ്മേന കതം ഹോതി, സമഗ്ഗേന കതം ഹോതി…പേ… ആപത്തിം ആരോപേത്വാ കതം ഹോതി, ധമ്മേന കതം ഹോതി, സമഗ്ഗേന കതം ഹോതി – ഇമേഹി ഖോ, ഭിക്ഖവേ, തീഹങ്ഗേഹി സമന്നാഗതം, ആപത്തിയാ അപ്പടികമ്മേ, ഉക്ഖേപനീയകമ്മം ധമ്മകമ്മഞ്ച ഹോതി, വിനയകമ്മഞ്ച, സുവൂപസന്തഞ്ച.
ആപത്തിയാ അപ്പടികമ്മേ ഉക്ഖേപനീയകമ്മേ
ധമ്മകമ്മദ്വാദസകം നിട്ഠിതം.
ആകങ്ഖമാനഛക്കം
൫൯. [പരി. ൩൨൩] ‘‘തീഹി, ഭിക്ഖവേ, അങ്ഗേഹി സമന്നാഗതസ്സ ഭിക്ഖുനോ, ആകങ്ഖമാനോ സങ്ഘോ, ആപത്തിയാ അപ്പടികമ്മേ, ഉക്ഖേപനീയകമ്മം കരേയ്യ. ഭണ്ഡനകാരകോ ഹോതി കലഹകാരകോ വിവാദകാരകോ ഭസ്സകാരകോ സങ്ഘേ അധികരണകാരകോ; ബാലോ ഹോതി അബ്യത്തോ ആപത്തിബഹുലോ അനപദാനോ; ഗിഹിസംസട്ഠോ വിഹരതി അനനുലോമികേഹി ഗിഹിസംസഗ്ഗേഹി – ഇമേഹി ഖോ, ഭിക്ഖവേ, തീഹങ്ഗേഹി സമന്നാഗതസ്സ ഭിക്ഖുനോ, ആകങ്ഖമാനോ സങ്ഘോ, ആപത്തിയാ അപ്പടികമ്മേ, ഉക്ഖേപനീയകമ്മം കരേയ്യ.
‘‘അപരേഹിപി, ഭിക്ഖവേ, തീഹങ്ഗേഹി സമന്നാഗതസ്സ ഭിക്ഖുനോ, ആകങ്ഖമാനോ സങ്ഘോ, ആപത്തിയാ അപ്പടികമ്മേ, ഉക്ഖേപനീയകമ്മം കരേയ്യ. അധിസീലേ സീലവിപന്നോ ഹോതി, അജ്ഝാചാരേ ആചാരവിപന്നോ ഹോതി, അതിദിട്ഠിയാ ദിട്ഠിവിപന്നോ ഹോതി – ഇമേഹി ഖോ, ഭിക്ഖവേ, തീഹങ്ഗേഹി സമന്നാഗതസ്സ ഭിക്ഖുനോ, ആകങ്ഖമാനോ സങ്ഘോ, ആപത്തിയാ അപ്പടികമ്മേ, ഉക്ഖേപനീയകമ്മം കരേയ്യ.
‘‘അപരേഹിപി, ഭിക്ഖവേ, തീഹങ്ഗേഹി സമന്നാഗതസ്സ ഭിക്ഖുനോ, ആകങ്ഖമാനോ സങ്ഘോ, ആപത്തിയാ അപ്പടികമ്മേ, ഉക്ഖേപനീയകമ്മം കരേയ്യ. ബുദ്ധസ്സ അവണ്ണം ഭാസതി, ധമ്മസ്സ അവണ്ണം ഭാസതി, സങ്ഘസ്സ അവണ്ണം ഭാസതി – ഇമേഹി ഖോ, ഭിക്ഖവേ, തീഹങ്ഗേഹി സമന്നാഗതസ്സ ഭിക്ഖുനോ, ആകങ്ഖമാനോ സങ്ഘോ, ആപത്തിയാ അപ്പടികമ്മേ, ഉക്ഖേപനീയകമ്മം കരേയ്യ.
‘‘തിണ്ണം, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖൂനം, ആകങ്ഖമാനോ സങ്ഘോ, ആപത്തിയാ അപ്പടികമ്മേ, ഉക്ഖേപനീയകമ്മം കരേയ്യ. ഏകോ ഭണ്ഡനകാരകോ ഹോതി കലഹകാരകോ വിവാദകാരകോ ഭസ്സകാരകോ സങ്ഘേ അധികരണകാരകോ; ഏകോ ബാലോ ഹോതി അബ്യത്തോ ആപത്തിബഹുലോ അനപദാനോ; ഏകോ ഗിഹിസംസട്ഠോ വിഹരതി അനനുലോമികേഹി ഗിഹിസംസഗ്ഗേഹി – ഇമേസം ഖോ, ഭിക്ഖവേ, തിണ്ണം ഭിക്ഖൂനം, ആകങ്ഖമാനോ സങ്ഘോ, ആപത്തിയാ അപ്പടികമ്മേ, ഉക്ഖേപനീയകമ്മം കരേയ്യ.
‘‘അപരേസമ്പി, ഭിക്ഖവേ, തിണ്ണം ഭിക്ഖൂനം, ആകങ്ഖമാനോ സങ്ഘോ, ആപത്തിയാ അപ്പടികമ്മേ, ഉക്ഖേപനീയകമ്മം കരേയ്യ. ഏകോ അധിസീലേ സീലവിപന്നോ ഹോതി, ഏകോ അജ്ഝാചാരേ ആചാരവിപന്നോ ഹോതി, ഏകോ അതിദിട്ഠിയാ ദിട്ഠിവിപന്നോ ഹോതി – ഇമേസം ഖോ, ഭിക്ഖവേ, തിണ്ണം ഭിക്ഖൂനം, ആകങ്ഖമാനോ സങ്ഘോ, ആപത്തിയാ അപ്പടികമ്മേ, ഉക്ഖേപനീയകമ്മം കരേയ്യ.
‘‘അപരേസമ്പി, ഭിക്ഖവേ, തിണ്ണം ഭിക്ഖൂനം, ആകങ്ഖമാനോ സങ്ഘോ, ആപത്തിയാ അപ്പടികമ്മേ, ഉക്ഖേപനീയകമ്മം കരേയ്യ. ഏകോ ബുദ്ധസ്സ അവണ്ണം ഭാസതി, ഏകോ ധമ്മസ്സ അവണ്ണം ഭാസതി, ഏകോ സങ്ഘസ്സ അവണ്ണം ഭാസതി – ഇമേസം ഖോ, ഭിക്ഖവേ, തിണ്ണം ഭിക്ഖൂനം, ആകങ്ഖമാനോ സങ്ഘോ, ആപത്തിയാ അപ്പടികമ്മേ, ഉക്ഖേപനീയകമ്മം കരേയ്യ.
ആപത്തിയാ അപ്പടികമ്മേ ഉക്ഖേപനീയകമ്മേ
ആകങ്ഖമാനഛക്കം നിട്ഠിതം.
തേചത്താലീസവത്തം
൬൦. ‘‘ആപത്തിയാ അപ്പടികമ്മേ ഉക്ഖേപനീയകമ്മകതേന, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖുനാ സമ്മാ വത്തിതബ്ബം. തത്രായം സമ്മാവത്തനാ – ന ഉപസമ്പാദേതബ്ബം, ന നിസ്സയോ ദാതബ്ബോ, ന സാമണേരോ ഉപട്ഠാപേതബ്ബോ, ന ഭിക്ഖുനോവാദകസമ്മുതി സാദിതബ്ബാ, സമ്മതേനപി ഭിക്ഖുനിയോ ന ഓവദിതബ്ബാ. യായ ആപത്തിയാ സങ്ഘേന, ആപത്തിയാ അപ്പടികമ്മേ, ഉക്ഖേപനീയകമ്മം കതം ഹോതി സാ ആപത്തി ന ആപജ്ജിതബ്ബാ, അഞ്ഞാ വാ താദിസികാ, തതോ വാ പാപിട്ഠതരാ; കമ്മം ന ഗരഹിതബ്ബം, കമ്മികാ ന ഗരഹിതബ്ബാ. ന പകതത്തസ്സ ഭിക്ഖുനോ അഭിവാദനം, പച്ചുട്ഠാനം, അഞ്ജലികമ്മം, സാമീചികമ്മം, ആസനാഭിഹാരോ, സേയ്യാഭിഹാരോ, പാദോദകം പാദപീഠം, പാദകഥലികം, പത്തചീവരപ്പടിഗ്ഗഹണം, നഹാനേ പിട്ഠിപരികമ്മം സാദിതബ്ബം. ന പകതത്തോ ഭിക്ഖു സീലവിപത്തിയാ അനുദ്ധംസേതബ്ബോ, ന ആചാരവിപത്തിയാ അനുദ്ധംസേതബ്ബോ, ന ദിട്ഠിവിപത്തിയാ അനുദ്ധംസേതബ്ബോ, ന ആജീവവിപത്തിയാ അനുദ്ധംസേതബ്ബോ, ന ഭിക്ഖു ഭിക്ഖൂഹി ഭേദേതബ്ബോ. ന ഗിഹിദ്ധജോ ധാരേതബ്ബോ, ന തിത്ഥിയദ്ധജോ ധാരേതബ്ബോ, ന തിത്ഥിയാ സേവിതബ്ബാ; ഭിക്ഖൂ സേവിതബ്ബാ, ഭിക്ഖുസിക്ഖായ സിക്ഖിതബ്ബം. ന പകതത്തേന ഭിക്ഖുനാ സദ്ധിം ഏകച്ഛന്നേ ആവാസേ വത്ഥബ്ബം, ന ഏകച്ഛന്നേ അനാവാസേ വത്ഥബ്ബം, ന ഏകച്ഛന്നേ ആവാസേ വാ അനാവാസേ വാ വത്ഥബ്ബം, പകതത്തം ഭിക്ഖും ദിസ്വാ ആസനാ വുട്ഠാതബ്ബം, ന പകതത്തോ ഭിക്ഖു ആസാദേതബ്ബോ അന്തോ വാ ബഹി വാ. ന പകതത്തസ്സ ഭിക്ഖുനോ ഉപോസഥോ ഠപേതബ്ബോ, ന പവാരണാ ഠപേതബ്ബാ, ന സവചനീയം കാതബ്ബം, ന അനുവാദോ പട്ഠപേതബ്ബോ, ന ഓകാസോ കാരേതബ്ബോ, ന ചോദേതബ്ബോ, ന സാരേതബ്ബോ, ന ഭിക്ഖൂഹി സമ്പയോജേതബ്ബ’’ന്തി.
ആപത്തിയാ അപ്പടികമ്മേ ഉക്ഖേപനീയകമ്മേ
തേചത്താലീസവത്തം നിട്ഠിതം.
൬൧. അഥ ഖോ സങ്ഘോ ഛന്നസ്സ ഭിക്ഖുനോ, ആപത്തിയാ അപ്പടികമ്മേ, ഉക്ഖേപനീയകമ്മം അകാസി – അസമ്ഭോഗം സങ്ഘേന. സോ സങ്ഘേന, ആപത്തിയാ അപ്പടികമ്മേ, ഉക്ഖേപനീയകമ്മകതോ തമ്ഹാ ആവാസാ അഞ്ഞം ആവാസം അഗമാസി. തത്ഥ ഭിക്ഖൂ നേവ അഭിവാദേസും, ന പച്ചുട്ഠേസും, ന അഞ്ജലികമ്മം ന സാമീചികമ്മം അകംസു, ന സക്കരിംസു, ന ഗരും കരിംസു, ന മാനേസും, ന പൂജേസും. സോ ഭിക്ഖൂഹി അസക്കരിയമാനോ അഗരുകരിയമാനോ അമാനിയമാനോ അപൂജിയമാനോ അസക്കാരപകതോ തമ്ഹാപി ആവാസാ അഞ്ഞം ആവാസം അഗമാസി. തത്ഥപി ഭിക്ഖൂ നേവ അഭിവാദേസും, ന പച്ചുട്ഠേസും, ന അഞ്ജലികമ്മം ന സാമീചികമ്മം അകംസു, ന സക്കരിംസു, ന ഗരും കരിംസു, ന മാനേസും, ന പൂജേസും. സോ ഭിക്ഖൂഹി അസക്കരിയമാനോ അഗരുകരിയമാനോ അമാനിയമാനോ അപൂജിയമാനോ അസക്കാരപകതോ തമ്ഹാപി ആവാസാ അഞ്ഞം ആവാസം അഗമാസി. തത്ഥപി ഭിക്ഖൂ നേവ അഭിവാദേസും, ന പച്ചുട്ഠേസും, ന അഞ്ജലികമ്മം ന സാമീചികമ്മം അകംസു, ന സക്കരിംസു, ന ഗരും കരിംസു, ന മാനേസും, ന പൂജേസും. സോ ഭിക്ഖൂഹി അസക്കരിയമാനോ അഗരുകരിയമാനോ അമാനിയമാനോ അപൂജിയമാനോ അസക്കാരപകതോ പുനദേവ കോസമ്ബിം പച്ചാഗഞ്ഛി. സോ സമ്മാ വത്തതി, ലോമം പാതേതി, നേത്ഥാരം വത്തതി, ഭിക്ഖൂ ഉപസങ്കമിത്വാ ഏവം വദേതി – ‘‘അഹം, ആവുസോ, സങ്ഘേന, ആപത്തിയാ അപ്പടികമ്മേ, ഉക്ഖേപനീയകമ്മകതോ സമ്മാ വത്താമി, ലോമം പാതേമി, നേത്ഥാരം വത്താമി. കഥം നു ഖോ മയാ പടിപജ്ജിതബ്ബ’’ന്തി? ഭിക്ഖൂ ഭഗവതോ ഏതമത്ഥം ആരോചേസും…പേ…. ‘‘തേന ഹി, ഭിക്ഖവേ, സങ്ഘോ ഛന്നസ്സ ഭിക്ഖുനോ, ആപത്തിയാ അപ്പടികമ്മേ, ഉക്ഖേപനീയകമ്മം പടിപ്പസ്സമ്ഭേതു.
നപ്പടിപ്പസ്സമ്ഭേതബ്ബതേചത്താലീസകം
൬൨. ‘‘പഞ്ചഹി, ഭിക്ഖവേ, അങ്ഗേഹി സമന്നാഗതസ്സ ഭിക്ഖുനോ, ആപത്തിയാ അപ്പടികമ്മേ, ഉക്ഖേപനീയകമ്മം നപ്പടിപ്പസ്സമ്ഭേതബ്ബം. ഉപസമ്പാദേതി, നിസ്സയം ദേതി, സാമണേരം ഉപട്ഠാപേതി, ഭിക്ഖുനോവാദകസമ്മുതിം സാദിയതി, സമ്മതോപി ഭിക്ഖുനിയോ ഓവദതി – ഇമേഹി ഖോ, ഭിക്ഖവേ, പഞ്ചഹങ്ഗേഹി സമന്നാഗതസ്സ ഭിക്ഖുനോ, ആപത്തിയാ അപ്പടികമ്മേ, ഉക്ഖേപനീയകമ്മം നപ്പടിപ്പസ്സമ്ഭേതബ്ബം.
[പരി. ൪൨൦] ‘‘അപരേഹിപി, ഭിക്ഖവേ, പഞ്ചഹങ്ഗേഹി സമന്നാഗതസ്സ ഭിക്ഖുനോ, ആപത്തിയാ അപ്പടികമ്മേ, ഉക്ഖേപനീയകമ്മം നപ്പടിപ്പസ്സമ്ഭേതബ്ബം. യായ ആപത്തിയാ സങ്ഘേന, ആപത്തിയാ അപ്പടികമ്മേ, ഉക്ഖേപനീയകമ്മം കതം ഹോതി തം ആപത്തിം ആപജ്ജതി, അഞ്ഞം വാ താദിസികം, തതോ വാ പാപിട്ഠതരം; കമ്മം ഗരഹതി, കമ്മികേ ഗരഹതി…പേ… പകതത്തസ്സ ഭിക്ഖുനോ അഭിവാദനം, പച്ചുട്ഠാനം, അഞ്ജലികമ്മം, സാമീചികമ്മം, ആസനാഭിഹാരം സാദിയതി…പേ… പകതത്തസ്സ ഭിക്ഖുനോ സേയ്യാഭിഹാരം, പാദോദകം പാദപീഠം, പാദകഥലികം, പത്തചീവരപ്പടിഗ്ഗഹണം, നഹാനേ പിട്ഠിപരികമ്മം സാദിയതി…പേ… പകതത്തം ഭിക്ഖും സീലവിപത്തിയാ അനുദ്ധംസേതി, ആചാരവിപത്തിയാ അനുദ്ധംസേതി, ദിട്ഠിവിപത്തിയാ അനുദ്ധംസേതി, ആജീവവിപത്തിയാ അനുദ്ധംസേതി, ഭിക്ഖും ഭിക്ഖൂഹി ഭേദേതി…പേ… ഗിഹിദ്ധജം ധാരേതി, തിത്ഥിയദ്ധജം ധാരേതി, തിത്ഥിയേ സേവതി, ഭിക്ഖൂ ന സേവതി, ഭിക്ഖുസിക്ഖായ ന സിക്ഖതി…പേ… പകതത്തേന ഭിക്ഖുനാ സദ്ധിം ഏകച്ഛന്നേ ആവാസേ വസതി, ഏകച്ഛന്നേ അനാവാസേ വസതി, ഏകച്ഛന്നേ ആവാസേ വാ അനാവാസേ വാ വസതി, പകതത്തം ഭിക്ഖും ദിസ്വാ ആസനാ ന വുട്ഠാതി, പകതത്തം ഭിക്ഖും ആസാദേതി അന്തോ വാ ബഹി വാ – ഇമേഹി ഖോ, ഭിക്ഖവേ, പഞ്ചഹങ്ഗേഹി സമന്നാഗതസ്സ ഭിക്ഖുനോ, ആപത്തിയാ അപ്പടികമ്മേ, ഉക്ഖേപനീയകമ്മം നപ്പടിപ്പസ്സമ്ഭേതബ്ബം.
‘‘അട്ഠഹി, ഭിക്ഖവേ, അങ്ഗേഹി സമന്നാഗതസ്സ ഭിക്ഖുനോ, ആപത്തിയാ അപ്പടികമ്മേ, ഉക്ഖേപനീയകമ്മം നപ്പടിപ്പസ്സമ്ഭേതബ്ബം. പകതത്തസ്സ ഭിക്ഖുനോ ഉപോസഥം ഠപേതി, പവാരണം ഠപേതി, സവചനീയം കരോതി, അനുവാദം പട്ഠപേതി, ഓകാസം കാരേതി, ചോദേതി, സാരേതി, ഭിക്ഖൂഹി സമ്പയോജേതി – ഇമേഹി ഖോ, ഭിക്ഖവേ, അട്ഠഹങ്ഗേഹി സമന്നാഗതസ്സ ഭിക്ഖുനോ, ആപത്തിയാ അപ്പടികമ്മേ, ഉക്ഖേപനീയകമ്മം നപ്പടിപ്പസ്സമ്ഭേതബ്ബം.
ആപത്തിയാ അപ്പടികമ്മേ ഉക്ഖേപനീയകമ്മേ
നപ്പടിപ്പസ്സമ്ഭേതബ്ബതേചത്താലീസകം നിട്ഠിതം.
പടിപ്പസ്സമ്ഭേതബ്ബതേചത്താലീസകം
൬൩. ‘‘പഞ്ചഹി, ഭിക്ഖവേ, അങ്ഗേഹി സമന്നാഗതസ്സ ഭിക്ഖുനോ, ആപത്തിയാ അപ്പടികമ്മേ, ഉക്ഖേപനീയകമ്മം പടിപ്പസ്സമ്ഭേതബ്ബം. ന ഉപസമ്പാദേതി, ന നിസ്സയം ദേതി, ന സാമണേരം ഉപട്ഠാപേതി, ന ഭിക്ഖുനോവാദകസമ്മുതിം സാദിയതി, സമ്മതോപി ഭിക്ഖുനിയോ ന ഓവദതി – ഇമേഹി ഖോ, ഭിക്ഖവേ, പഞ്ചഹങ്ഗേഹി സമന്നാഗതസ്സ ഭിക്ഖുനോ, ആപത്തിയാ അപ്പടികമ്മേ, ഉക്ഖേപനീയകമ്മം പടിപ്പസ്സമ്ഭേതബ്ബം.
‘‘അപരേഹിപി, ഭിക്ഖവേ, പഞ്ചഹങ്ഗേഹി സമന്നാഗതസ്സ ഭിക്ഖുനോ, ആപത്തിയാ അപ്പടികമ്മേ, ഉക്ഖേപനീയകമ്മം പടിപ്പസ്സമ്ഭേതബ്ബം. യായ ആപത്തിയാ സങ്ഘേന, ആപത്തിയാ അപ്പടികമ്മേ, ഉക്ഖേപനീയകമ്മം കതം ഹോതി തം ആപത്തിം ന ആപജ്ജതി, അഞ്ഞം വാ താദിസികം, തതോ വാ പാപിട്ഠതരം; കമ്മം ന ഗരഹതി, കമ്മികേ ന ഗരഹതി…പേ… ന പകതത്തസ്സ ഭിക്ഖുനോ അഭിവാദനം, പച്ചുട്ഠാനം, അഞ്ജലികമ്മം, സാമീചികമ്മം, ആസനാഭിഹാരം സാദിയതി…പേ… ന പകതത്തസ്സ ഭിക്ഖുനോ സേയ്യാഭിഹാരം, പാദോദകം പാദപീഠം, പാദകഥലികം, പത്തചീവരപ്പടിഗ്ഗഹണം, നഹാനേ പിട്ഠിപരികമ്മം സാദിയതി…പേ… ന പകതത്തം ഭിക്ഖും സീലവിപത്തിയാ അനുദ്ധംസേതി, ന ആചാരവിപത്തിയാ അനുദ്ധംസേതി, ന ദിട്ഠിവിപത്തിയാ അനുദ്ധംസേതി, ന ആജീവവിപത്തിയാ അനുദ്ധംസേതി, ന ഭിക്ഖും ഭിക്ഖൂഹി ഭേദേതി…പേ… ന ഗിഹിദ്ധജം ധാരേതി, ന തിത്ഥിയദ്ധജം ധാരേതി, ന തിത്ഥിയേ സേവതി, ഭിക്ഖൂ സേവതി, ഭിക്ഖുസിക്ഖായ സിക്ഖതി…പേ… ന പകതത്തേന ഭിക്ഖുനാ സദ്ധിം ഏകച്ഛന്നേ ആവാസേ വസതി, ന ഏകച്ഛന്നേ അനാവാസേ വസതി, ന ഏകച്ഛന്നേ ആവാസേ വാ അനാവാസേ വാ വസതി, പകതത്തം ഭിക്ഖും ദിസ്വാ ആസനാ വുട്ഠാതി, ന പകതത്തം ഭിക്ഖും ആസാദേതി അന്തോ വാ ബഹി വാ – ഇമേഹി ഖോ, ഭിക്ഖവേ, പഞ്ചഹങ്ഗേഹി സമന്നാഗതസ്സ ഭിക്ഖുനോ, ആപത്തിയാ അപ്പടികമ്മേ, ഉക്ഖേപനീയകമ്മം പടിപ്പസ്സമ്ഭേതബ്ബം.
‘‘അട്ഠഹി, ഭിക്ഖവേ, അങ്ഗേഹി സമന്നാഗതസ്സ ഭിക്ഖുനോ, ആപത്തിയാ അപ്പടികമ്മേ, ഉക്ഖേപനീയകമ്മം പടിപ്പസ്സമ്ഭേതബ്ബം. ന പകതത്തസ്സ ഭിക്ഖുനോ ഉപോസഥം ഠപേതി, ന പവാരണം ഠപേതി, ന സവചനീയം കരോതി, ന അനുവാദം പട്ഠപേതി, ന ഓകാസം കാരേതി, ന ചോദേതി, ന സാരേതി, ന ഭിക്ഖൂഹി സമ്പയോജേതി – ഇമേഹി ഖോ, ഭിക്ഖവേ, അട്ഠഹങ്ഗേഹി സമന്നാഗതസ്സ ഭിക്ഖുനോ, ആപത്തിയാ അപ്പടികമ്മേ, ഉക്ഖേപനീയകമ്മം പടിപ്പസ്സമ്ഭേതബ്ബം.
ആപത്തിയാ അപ്പടികമ്മേ ഉക്ഖേപനീയകമ്മേ
പടിപ്പസ്സമ്ഭേതബ്ബതേചത്താലീസകം നിട്ഠിതം.
൬൪. ‘‘ഏവഞ്ച പന, ഭിക്ഖവേ, പടിപ്പസ്സമ്ഭേതബ്ബം. തേന ഭിക്ഖവേ, ഛന്നേന ഭിക്ഖുനാ സങ്ഘം ഉപസങ്കമിത്വാ ഏകംസം ഉത്തരാസങ്ഗം കരിത്വാ വുഡ്ഢാനം ഭിക്ഖൂനം പാദേ വന്ദിത്വാ ഉക്കുടികം നിസീദിത്വാ അഞ്ജലിം പഗ്ഗഹേത്വാ ഏവമസ്സ വചനീയോ – ‘അഹം, ഭന്തേ, സങ്ഘേന, ആപത്തിയാ അപ്പടികമ്മേ, ഉക്ഖേപനീയകമ്മകതോ സമ്മാ വത്താമി, ലോമം പാതേമി, നേത്ഥാരം വത്താമി, ആപത്തിയാ അപ്പടികമ്മേ ഉക്ഖേപനീയസ്സ കമ്മസ്സ പടിപ്പസ്സദ്ധിം യാചാമീ’തി. ദുതിയമ്പി യാചിതബ്ബാ. തതിയമ്പി യാചിതബ്ബാ. ബ്യത്തേന ഭിക്ഖുനാ പടിബലേന സങ്ഘോ ഞാപേതബ്ബോ –
‘‘സുണാതു മേ, ഭന്തേ, സങ്ഘോ. അയം ഛന്നോ ഭിക്ഖു സങ്ഘേന, ആപത്തിയാ അപ്പടികമ്മേ, ഉക്ഖേപനീയകമ്മകതോ സമ്മാ വത്തതി, ലോമം പാതേതി, നേത്ഥാരം വത്തതി, ആപത്തിയാ അപ്പടികമ്മേ ഉക്ഖേപനീയസ്സ കമ്മസ്സ പടിപ്പസ്സദ്ധിം യാചതി. യദി സങ്ഘസ്സ പത്തകല്ലം, സങ്ഘോ ഛന്നസ്സ ഭിക്ഖുനോ, ആപത്തിയാ അപ്പടികമ്മേ, ഉക്ഖേപനീയകമ്മം പടിപ്പസ്സമ്ഭേയ്യ. ഏസാ ഞത്തി.
‘‘സുണാതു മേ, ഭന്തേ, സങ്ഘോ. അയം ഛന്നോ ഭിക്ഖു സങ്ഘേന, ആപത്തിയാ അപ്പടികമ്മേ, ഉക്ഖേപനീയകമ്മകതോ സമ്മാ വത്തതി, ലോമം പാതേതി, നേത്ഥാരം വത്തതി, ആപത്തിയാ അപ്പടികമ്മേ ഉക്ഖേപനീയസ്സ കമ്മസ്സ പടിപ്പസ്സദ്ധിം യാചതി. സങ്ഘോ ഛന്നസ്സ ഭിക്ഖുനോ, ആപത്തിയാ അപ്പടികമ്മേ, ഉക്ഖേപനീയകമ്മം പടിപ്പസ്സമ്ഭേതി. യസ്സായസ്മതോ ഖമതി ഛന്നസ്സ ഭിക്ഖുനോ, ആപത്തിയാ അപ്പടികമ്മേ, ഉക്ഖേപനീയസ്സ കമ്മസ്സ പടിപ്പസ്സദ്ധി, സോ തുണ്ഹസ്സ; യസ്സ നക്ഖമതി, സോ ഭാസേയ്യ.
‘‘ദുതിയമ്പി ഏതമത്ഥം വദാമി…പേ… തതിയമ്പി ഏതമത്ഥം വദാമി – സുണാതു മേ, ഭന്തേ, സങ്ഘോ. അയം ഛന്നോ ഭിക്ഖു സങ്ഘേന, ആപത്തിയാ അപ്പടികമ്മേ, ഉക്ഖേപനീയകമ്മകതോ സമ്മാ വത്തതി, ലോമം പാതേതി, നേത്ഥാരം വത്തതി, ആപത്തിയാ അപ്പടികമ്മേ, ഉക്ഖേപനീയസ്സ കമ്മസ്സ പടിപ്പസ്സദ്ധിം യാചതി. സങ്ഘോ ഛന്നസ്സ ഭിക്ഖുനോ, ആപത്തിയാ അപ്പടികമ്മേ, ഉക്ഖേപനീയകമ്മം പടിപ്പസ്സമ്ഭേതി. യസ്സായസ്മതോ ഖമതി ഛന്നസ്സ ഭിക്ഖുനോ, ആപത്തിയാ അപ്പടികമ്മേ, ഉക്ഖേപനീയസ്സ കമ്മസ്സ പടിപ്പസ്സദ്ധി, സോ തുണ്ഹസ്സ; യസ്സ നക്ഖമതി, സോ ഭാസേയ്യ.
‘‘പടിപ്പസ്സദ്ധം സങ്ഘേന ഛന്നസ്സ ഭിക്ഖുനോ, ആപത്തിയാ അപ്പടികമ്മേ, ഉക്ഖേപനീയകമ്മം. ഖമതി സങ്ഘസ്സ, തസ്മാ തുണ്ഹീ, ഏവമേതം ധാരയാമീ’’തി.
ആപത്തിയാ അപ്പടികമ്മേ ഉക്ഖേപനീയകമ്മം നിട്ഠിതം ഛട്ഠം.