൧൧. പഞ്ഞത്തിഹാരസമ്പാതവിഭാവനാ

൭൩. യേന യേന വേവചനഹാരസമ്പാതേന വേവചനാനി നിദ്ധാരിതാനി, സോ വേവചനഹാരസമ്പാതോ പരിപുണ്ണോ, ‘‘കതമോ പഞ്ഞത്തിഹാരസമ്പാതോ’’തി പുച്ഛിതബ്ബത്താ ‘‘തത്ഥ കതമോ പഞ്ഞത്തിഹാരസമ്പാതോ’’തിആദി വുത്തം.

‘‘കതമാ സുത്തപ്പദേസഭൂതാ പഞ്ഞത്തി കതമേസം ധമ്മാനം പഞ്ഞത്തീ’’തി പുച്ഛിതബ്ബത്താ ‘‘തസ്മാ’’തിആദി വുത്തം. ‘‘തസ്മാ രക്ഖിതചിത്തസ്സാ’’തി പഞ്ഞത്തി സതിയാ പദട്ഠാനസ്സ രക്ഖിതബ്ബസ്സ ചിത്തസ്സ പഞ്ഞാപനതോ സതിയാ പദട്ഠാനപഞ്ഞത്തി നാമ. സതിയാ ഹി രക്ഖിതബ്ബം ചിത്തം സതിയാ പദട്ഠാനം അധിട്ഠാനം നാമ. തേനാഹ അട്ഠകഥായം – ‘‘അധിട്ഠഹിത്വാ രക്ഖന്തിയാ സതിയാ രക്ഖിയമാനം ചിത്തം തസ്സാ അധിട്ഠാനം വിയ ഹോതീ’’തി. ‘‘സമ്മാസങ്കപ്പഗോചരോ’’തി പഞ്ഞത്തി സമഥസ്സ ഭാവനായ പഞ്ഞാപനതോ സമഥസ്സ ഭാവനാപഞ്ഞത്തി നാമ. ‘‘സമ്മാദിട്ഠിപുരേക്ഖാരോ, ഞത്വാന ഉദയബ്ബയ’’ന്തി പഞ്ഞത്തി ദസ്സനഭൂമിയാ നിക്ഖേപസ്സ പഞ്ഞാപനതോ നിക്ഖേപപഞ്ഞത്തി നാമ. ‘‘ഥിനമിദ്ധാഭിഭൂ ഭിക്ഖൂ’’തി സമുദയസ്സ അനവസേസപ്പഹാനസ്സ പഞ്ഞാപനതോ അനവസേസപ്പഹാനപഞ്ഞത്തി നാമ. ‘‘സബ്ബാ ദുഗ്ഗതിയോ ജഹേ’’തി പഞ്ഞത്തി മഗ്ഗസ്സ അരിയമഗ്ഗസ്സ ഭാവനായ പഞ്ഞാപനതോ ഭാവനാപഞ്ഞത്തി നാമ.

‘‘ഏത്തകോവ പഞ്ഞത്തിഹാരസമ്പാതോ പരിപുണ്ണോ’’തി വത്തബ്ബത്താ ‘‘നിയുത്തോ പഞ്ഞത്തിഹാരസമ്പാതോ’’തി വുത്തം. യേന യേന സംവണ്ണനാവിസേസഭൂതേന പഞ്ഞത്തിഹാരസമ്പാതേന പഞ്ഞത്തിപ്പഭേദാ നിദ്ധാരിതാ, സോ സോ സംവണ്ണനാവിസേസഭൂതോ പഞ്ഞത്തിഹാരസമ്പാതോ നിയുത്തോ യഥാരഹം നിദ്ധാരേത്വാ യുജ്ജിതബ്ബോതി അത്ഥോ ഗഹേതബ്ബോതി.

ഇതി പഞ്ഞത്തിഹാരസമ്പാതേ സത്തിബലാനുരൂപാ രചിതാ

വിഭാവനാ നിട്ഠിതാ.

പണ്ഡിതേഹി പന…പേ… ഗഹേതബ്ബോതി.