൭. ആവട്ടഹാരസമ്പാതവിഭാവനാ

൬൯. യേന യേന ചതുബ്യൂഹഹാരസമ്പാതേന നിരുത്യാധിപ്പായനിദാനപുബ്ബാപരാനുസന്ധയോ വിഭത്താ, സോ ചതുബ്യൂഹഹാരസമ്പാതോ പരിപുണ്ണോ, ‘‘കതമോ ആവട്ടഹാരസമ്പാതോ’’തി പുച്ഛിതബ്ബത്താ ‘‘തത്ഥ കതമോ ആവട്ടോ ഹാരസമ്പാതോ’’തിആദി വുത്തം. തത്ഥ കതമോ സംവണ്ണനാവിസേസോ ആവട്ടഹാരസമ്പാതോ നാമാതി പുച്ഛതി.

‘‘കതമേ സുത്തത്ഥാ കഥം ആവട്ടേതബ്ബാ’’തി പുച്ഛിതബ്ബത്താ ‘‘തസ്മാ’’തിആദി വുത്തം. നേക്ഖമ്മസങ്കപ്പസങ്ഖാതസമ്മാസങ്കപ്പബഹുലോ കസിണാദിവസേന, അവിഹിംസാസങ്കപ്പസങ്ഖാതസമ്മാസങ്കപ്പബഹുലോ മേത്താദിവസേന അധിഗതായ ചിത്തേകഗ്ഗതായ ചിത്തം ഠപേന്തോ സംകിലേസതോ രക്ഖിതചിത്തോ നാമ ഹോതി, ‘‘തസ്മാ രക്ഖിതചിത്തസ്സ, സമ്മാസങ്കപ്പഗോചരോ’’തി ഇമിനാ രക്ഖിതചിത്തേ വുത്തേ സതി യാ ഏകഗ്ഗതാ ആവട്ടേതബ്ബാ, സാ അയം ഏകഗ്ഗതാ സമഥോ. ‘‘സമ്മാദിട്ഠിപുരേക്ഖാരോ’’തി ഇമിനാ സമ്മാദിട്ഠിപുരേക്ഖാരേ വുത്തേ സതി യാ പഞ്ഞാ ആവട്ടേതബ്ബാ, സാ അയം പഞ്ഞാ വിപസ്സനാ. ‘‘ഞത്വാന ഉദയബ്ബയ’’ന്തി ഇമിനാ ഉദയബ്ബയഞാണസമന്നാഗതേ വുത്തേ സതി യാ ദുക്ഖപരിജാനനാ ആവട്ടേതബ്ബാ, സാ അയം ദുക്ഖപരിജാനനാ ദുക്ഖപരിഞ്ഞാ. ‘‘ഥിനമിദ്ധാഭിഭൂ ഭിക്ഖൂ’’തി ഇമിനാ പുഗ്ഗലാധിട്ഠാനേന യം ഥിനമിദ്ധാഭിഭവനം വുത്തം, ഇദം ഥിനമിദ്ധാഭിഭവനം സമുദയപ്പഹാനം. ‘‘സമ്മാ ദുഗ്ഗതിയോ ജഹേ’’തി ഇമിനാ യോ സബ്ബദുഗ്ഗതിജഹനസങ്ഖാതോ അനുപ്പാദോ വുത്തോ, സോ അയം അനുപ്പാദോ നിരോധോ. ഇതി ദുക്ഖപരിഞ്ഞായ പരിഞ്ഞേതബ്ബം ദുക്ഖസച്ചം ആവട്ടേതബ്ബം, സമുദയപ്പഹാനേന പഹാതബ്ബം സമുദയസച്ചം ആവട്ടേതബ്ബം, നിരോധേന നിരോധസച്ചം ആവട്ടേതബ്ബം, സമഥവിപസ്സനാഹി മഗ്ഗസച്ചം ആവട്ടേതബ്ബന്തി ഇമാനി ചത്താരി സച്ചാനി ആവട്ടേതബ്ബാനീതി.

‘‘ഏത്തകോവ ആവട്ടോ ഹാരസമ്പാതോ പരിപുണ്ണോ’’തി വത്തബ്ബത്താ ‘‘നിയുത്തോ ആവട്ടോ ഹാരസമ്പാതോ’’തി വുത്തം. യേന യേന സംവണ്ണനാവിസേസഭൂതേന ആവട്ടഹാരസമ്പാതേന സമഥാദയോ ആവട്ടേതബ്ബാ, സോ സോ സംവണ്ണനാവിസേസഭൂതോ ആവട്ടഹാരസമ്പാതോ നിയുത്തോ യഥാരഹം നിദ്ധാരേത്വാ യുജ്ജിതബ്ബോതി അത്ഥോ ഗഹേതബ്ബോതി.

ഇതി ആവട്ടഹാരസമ്പാതേ സത്തിബലാനുരൂപാ രചിതാ

വിഭാവനാ നിട്ഠിതാ.

പണ്ഡിതേഹി പന…പേ… ഗഹേതബ്ബോതി.